Voorheen das

IMG_5896MooiMarginaal

Het boek: “Mooi Marginaal 2018 – 2019” ben ik aan het inbinden. Vandaag haalde ik het uit de boekenpers waar het boekblok een paar dagen had liggen drogen. De kleuren die je hierboven aan de randen ziet en die dadelijk gaan verdwijnen omdat ze er af gesneden gaan worden, zijn mijn inspiratie voor de bekleding van het boekblok. De das van mijn partner die, na al vele malen in de was te zijn geweest, plotseling “bedorven” was.


IMG_5897MooiMarginaal

Dan hoop ik wel deze keer meer succes te hebben met de stof. De stof is erg vervormd omdat hij in de wasmachine is gaan vervilten. De das zat helemaal in elkaar gedrukt. Ik heb het weer uit elkaar gehaald maar de vorm van de das is nu niet meer een simpele rechthoek.


IMG_5898MooiMarginaalSchoongesneden

Eerst heb ik het boekblok schoongesneden en voorzien van een schutblad voor en achter. Eenvoudig wit, stevig tekenpapier.


IMG_5899MooiMarginaal

Dit stuk leer kocht al een aantal jaren geleden. Het was in de uitverkoop. Het originele prijskaartje hangt er nog aan. Al lang wil ik daar iets mee maar ik weet niet wat. Vandaag kreeg ik het idee. Het gaat een soort van leeslint worden. Alleen in het leer te dik om permanent in je boek te doen. Tijdens het lezen kan dat wel maar daarna versiert het de buitenkant van het boek.


IMG_5901MooiMarginaalLeerdunnen

De rand waar het “leeslint” bevestigd gaat worden heb ik een beetje gedund.


IMG_5902MooiMarginaal

Vandaag heb ik ook de kartonnen platkernen gesneden en het ruggebord.


IMG_5903MooiMarginaalPlatkernenEnBoekblok


IMG_5904MooiMarginaalVoorheenDas

Het stuk das dat ik nodig heb voor de bekleding ga ik spannen om een houten plaat. Ik ga aan de binnenkant vlieseline aanbrengen met een strijkbout maar wil er eerst zeker van zijn dat als ik het straks er uit snij er een soort van rechthoek is ontstaan.


IMG_5906MooiMarginaalBeoogdeBekleding

Langs de randen heb ik de vlieseline een beetje met boekbinderslijm ingesmeerd.


IMG_5907MooiMarginaalPlatkernenBoekblokLeeslint

Platkernen en ruggebord zijn verbonden met elkaar door kraftpapier, het boekblok en het leeslint liggen gereed. Daar moet ik morgen een heel eind mee komen. Dat prijsje is natuurlijk niet de prijs van het boek.


Here today, gone tomorrow – Tijd

Het project tijd relateer ik aan werk van David Bowie.
Ik heb goede herinneringen aan de dubbel lp: David Live.
Lange tijd de enige lp die ik twee maal kocht (omdat
de eerste kopie letterlijk grijs gedraaid was) en die
ik daarna op CD kocht.

DSC_7970DavidLiveDavidBowieAtTheTowerPhiladelphia

Toen ik het afgelopen weekend naar dat album luisterde viel me op dat op dit album veel nummers staan die iets met tijd te maken hebben.


IMG_5576Tijd

Maar ik begin bij de kaarten die in de boekenpers aan het drogen waren. Daarnaast wil ik er voor zorgen dat ze mooi vlak blijven liggen.


IMG_5578Tijd

Op een van de kaarten breng ik aan de stofzijde de wijzers en wat andere onderdelen aan uit de gedemonteerde klok.


IMG_5579Tijd

Vorige week was ik al bezig met een nieuwe linosnede. Ik had ook een klein ontwerp gemaakt zoals deze. Ik heb de te snijden afbeelding met een ballpoint op het basismateriaal gezet. Dat zal straks nog door de verf heen komen.


IMG_5581TijdHereTodayGoneTomorrowDBowie

De drie nummers die David Bowie uitvoerde op de dubbel lp ‘David Live’ een registratie uit 1974: ‘Here today, gone tomorrow’; ‘Time takes a cigarette’ de eerste zin uit ‘Rock ‘N’ Roll Suicide’ en ‘Time, he’s waiting in the wings’, zin uit het nummer ‘Time’.


De zin ‘Here today, gone tomorrow’ schijnt afkomstig te zijn uit
een werk van Calvijn en dus van voor 1564 zijn.
Het verwijst naar de korte duur van ons leven als mens.
De Ramones brachten een nummer uit met dezelfde titel.
Een nummer met die titel vormde ook de inzending van Ierland
aan het Eurovisie songfestival in 1982.

IMG_5582Tijd//embedr.flickr.com/assets/client-code.js

IMG_5584Tijd

Nog meer onderdelen van een wekker.


IMG_5585Time

De eerste testafdrukken. Je ziet het blauw van de inkt van de pen door de opgebrachte inkt heen komen. Soms zie je zelfs de individuele lijntjes die met de pen gezet zijn.


IMG_5586Tijd

Het lijken wel kantwerkjes. Het papier waarop ik deze afdruk maakte is kraftpapier of verpakkingspapier.


IMG_5587Tijd

Dit is de grotere lino. De afdrukken zijn op Zaansch bord. Dat karton reageert heel anders. De inkt trekt er veel minder in. Maar dit is nog niet af.


IMG_5588Tijd

Ik ben duidelijk nog op zoek naar de goede compositie.


IMG_5589Tijd

Mono- met linoprint. In de rode inkt zijn de effecten van het Zaansch Bord nog te zien. Het papier waarop dit gedrukt is, is helemaal glad, dus daar kunnen de kleine stipjes niet van komen.


Multatuli – Liefdesbrieven

Eerder kon je hier zien dat hoewel ik tevreden was
over de boekband die ik aan het maken ben, er toch een
probleem mee was waardoor ik besloten heb opnieuw te beginnen.
Het leer was door iets te fanatiek dunnen op twee punten
ingescheurd.
Opnieuw willen beginnen is één ding maar……

IMG_5321MultatuliLiefdesbrieven

Dan heb je wel voldoende leer nodig. Dit is al het witte leer dat ik nog heb. Dus er moet iets anders bedacht worden. Ik heb nog wel de boekband verder afgemaakt en ook het boekblok kreeg nog een paar aanvullingen.


IMG_5322MultatuliLiefdesbrieven

Het boekblok heb ik nog eens in de voornamelijk witte boekband gestopt. Dan zie je dat het er op zich goed uitziet.


IMG_5323MultatuliLiefdesbrieven


IMG_5324MultatuliLiefdesbrieven

Het boekblok heb ik uitgebreid met kapitaalband, wit kapitaalband. Daarnaast twee leeslinten. Twee: één voor Tine en één voor Mimi. Ik weet het, met een speciale boekenlegger zijn twee leeslinten misschien wat veel.


IMG_5325MultatuliLiefdesbrieven

Dus: nieuwe platten uitgesneden en een stukje ruggenbord. Die allemaal weer, op de juiste afstand van elkaar, met elkaar verbonden met kraftpapier. De mal die ik gebruikt heb om de positie van de tekst en de vormen goed aan te brengen had ik nog liggen. De basis voor de boekband past er precies op.


IMG_5326MultatuliLiefdesbrieven

Geen wit leer meer beschikbaar in mijn werkplaats, maar wel rood. Wat nu als we de kleuren wit en rood eens omdraaien?


IMG_5328MultatuliLiefdesbrieven

Hartjes uitsnijden en een smalle witte strook voor op de rug. Het proces verloopt nu allemaal wat sneller omdat ik al weet wat ik moet doen en omdat de afmetingen bekend zijn en de mallen er nog zijn.


IMG_5329MultatuliLiefdesbrieven

Dan gaat het deze kant op.


IMG_5330MultatuliLiefdesbrieven

Ook met het uitsnijden van de letters is begonnen.


IMG_5331MultatuliLiefdesbrieven

Er was ook nog een stuk van het rode paste paper over. Niet veel meer, dus is het wel zoeken naar een bruikbaar stuk. Hier houd ik dat al even achter de letters maar toekomstige foto’s zullen hiervan een beter beeld geven (hoop ik).


Multatuli – Liefdesbrieven

Afgelopen weekend ben ik al verder gekomen
met mijn versie van dit deel uit de Privé-domein reeks
van De Arbeiderspers.
Mijn set losse katernen heb ik gekocht via uitgeverij Boekblok.

IMG_5256MultatuliLiefdesbrieven

Hierboven zie je de basis voor de boekband. De twee platten en de rug, verbonden met kraftpapier. Deze keer heb ik de ruimte tussen rug en platten 1 mm groter gelaten om het leer meer ruimte te geven bij het scharnieren. Eens zien hoe dat bevalt.


IMG_5257MultatuliLiefdesbrievenIMG_5258MultatuliLiefdesbrieven

Je krijgt een steeds beter idee hoe het boek er uit zal komen te zien. De boekenlegger steekt een behoorlijk eind uit het boek maar het is dan ook een bijzondere boekenlegger.


IMG_5259MultatuliLiefdesbrieven

Dit is de vleeszijde van een stuk wit leer. Hier heb ik de basis van de boekband op afgetekend met een extra ruimte van 3 centimeter voor de omslag van het boek.


IMG_5260MultatuliLiefdesbrieven

Vervolgens is de afgetekende vorm uit het leer gesneden.


IMG_5262MultatuliLiefdesbrieven

Steeds opnieuw even passen en ik heb op de verschillende delen opgeschreven wat de voorkant en achterkant van het boek wordt en ook wat boven en onder is. Op die manier komt de basis steeds op dezelfde manier op het leer te liggen. Misschien mag dat niets uitmaken maar het stoort niet om het wel te doen. Het dwingt je ook steeds opnieuw te overwegen of je de juiste keuze hebt gemaakt.


IMG_5263MultatuliLiefdesbrieven

Ik had me voorgenomen nieuwe mesjes te gebruiken om het leer dadelijk zo goed mogelijk te snijden. De vormen die ik uit wil snijden zijn klein en dat maakt het niet eenvoudiger. Een scherp mes helpt dan.


IMG_5264MultatuliLiefdesbrieven

Uit restjes leer snij ik de ‘hartenhelften’. Deze harten gaan de illustratie vormen op de bovenste helft van de voorkant van het boek.


IMG_5265MultatuliLiefdesbrieven

Ook hier steeds weer even passen. Het idee is dat als het tweede hart ook gereed is dat de nu nog losse delen gelijmd worden op de band en dat ik later het leer aan de achterkant ga dunnen. Dat heb ik bij een eerder boek al een keer gedaan. Toen ging het om grote, brede stroken. Nu gaat het om smalle, kleine, kromme vormen. Spannend.


IMG_5266MultatuliLiefdesbrieven

Okay, het is zo op het oog niet heel spannend. Op de achterkant van het boek breng ik een streep van rood leer aan. Maar dit is spannender dan het lijkt. Je maakt hier de leren bekleding los van de basisvorm van de boekband. Het leer kan door verdere bewerking nog vervormen en de streep komt bij voorkeur wel recht op de achterplat. Nu ligt het allemaal nog los. Voor mij dus heel spannend.


Multatuli – Liefdesbrieven

Vandaag nog een keer proberen op een stuk afvalleer
de tekst ‘Mimi’ uit te snijden.
Nu op een wat beter stuk leer, in de zin dat hier niet
al kleine scheurtjes inzitten.

IMG_5224MultatuliLiefdesbrieven

Met carbonpapier de letters overgenomen van de schets. Ik ben niet op zoek naar perfecte letters. Het gaat er vooral om dat ze leesbaar zijn. Ik ga morgen of zo nog eens kijken of ik de randen van de letters kan dunnen. Dan krijg je minder of niets te zien van de vleeskant van het leer. Of dat gaat lukken……


IMG_5225MultatuliLiefdesbrieven

Een super leerbewerker ben ik niet. De kleine rafels zal ik bij de definitieve versie weg moeten snijden of knippen. Eigenlijk moet ik een kleiner mes gebruiken, denk ik. Daarmee heb je meer controle over het resultaat maar voor een tweede poging ben ik niet ontevreden.


IMG_5226MultatuliLiefdesbrieven

Een rode achtergrond werkt beter dan een achtergrond van blank perkament. Nog even nadenken of ik het perkament misschien rood of roder wil maken of dat ik overstap op een eenvoudigere oplossing van rood papier. Keuzes, keuzes!


IMG_5227MultatuliLiefdesbrieven

Hier gaat de magie dan gebeuren. Ik schrijf er iedere keer over maar het moment dat je een boekblok schoon snijdt dat heeft iets aparts. Tot dan toe is een boekblok nog een ruwe vorm en dan plots heeft het die scherpe randen en opent het boek zich.


IMG_5232MultatuliLiefdesbrieven

Hier is het dan. Alleen de eerste pagina bolt een beetje. Dat is de pagina met aan de binnenkant het deel van het karton dat eigenlijk als boekband bedoeld was. De afbeelding van Multatuli en de tekst van de Privé-domein reeks van de Arbeiderspers zijn hier zichtbaar.


IMG_5233MultatuliLiefdesbrieven

De boekenlegger steekt er een goed stuk uit.


IMG_5234MultatuliLiefdesbrieven

De platten zijn gesneden. Ook de rug is op maat gemaakt.


IMG_5235MultatuliLiefdesbrieven

Volgende keer verder met het uittesten van de verschillende oplossingsrichtingen. Kraftpapier, rug en platten liggen gereed voor de basis van de boekband. Dat geldt ook voor het basisleer.


Sint Veit: eerste letters gedrukt

IMG_4463SintVeitBasisVoorBoekband

De basis voor de boekband heb ik in elkaar gezet. De twee platten en het ruggebord zijn met elkaar verbonden met een stuk kraftpapier. Nu ik dat heb kan ik het leer gaan voorbereiden dat de bekleding van deze basis gaat vormen.


Het plan is om op basis van deze basis en het leer
een mal te maken dit ik gebruik om daarbinnen de
tekst (mor – gen) en de lino (afbeelding van een haan)
te gaan afdrukken.

IMG_4465SintVeitBasisVoorBoekband

Dit is die basis. Eigenlijk zou de rug van een nog dunner soort grijsbord moeten zijn maar die heb ik niet op voorraad.


IMG_4466SintVeitLeerVoorBoekbandVleeszijde

Dit is het stuk leer dat ik al op maat gesneden heb. Het is een stuk leer van een Engelse leverancier die het ‘book calf’ noemt. Het is nu nog vrij dik. De kant die nu naar boven ligt en waarop ik lijnen getrokken heb is de vleeszijde. Dat is de kant die je straks niet ziet. Dit is, zeg maar, de binnenkant.


IMG_4478SintVeitBasisBoekbandPassenOpHetLeer

Voor de zekerheid nog eens de basis voor de boekband passen en meten op het leer. De breedte voor de rand die straks wordt omgeslagen is hier 3 centimeter.


IMG_4479SintVeitMalVoorBedrukkingBoekband

Dit is de mal voor het bedrukken van het leer. De donkere zwarte lijnen zijn de buitenmaten van het boek. Daarbinnen laat ik een halve centimeter boven, onder en aan de zijkanten. Daar zie je de potloodstrepen. Daar ga ik het papier wegsnijden om de ruimte vrij te maken voor het bedrukken.


IMG_4480SintVeitMalOpBekledingsleerBevestigen

Hier zie je dat ik de mal bevestigd heb op het leer. Ik heb besloten de buitenkant van de boekbandbekleding te gaan bedrukken voordat ik het leer ga dunnen. Of dat slim is weet ik (nog) niet. Ik zal extra voorzichtig moeten zijn met de ‘goede’ kant van het leer. Voorzichtig zijn is niet mijn sterkste kant maar je moet jezelf regelmatig uitdagen.


IMG_4481SintVeitMalEnBasisBoekbandPassen

Nog een keer de boekbandbasis passen en meten op het leer en de mal. Het goede nieuws is dat ik bijna 1 centimeter meer ruimte heb in de hoogte voor de tekst en de afbeelding. Dat komt omdat ik bij het testen van het drukken uitgegaan ben van de grootte van het boekblok. Maar de boekband steekt daar aan de boven en onderkant natuurlijk uit. Aan de zijkant trouwens ook (1 maal).


IMG_4482SintVeitAffichelettersEnLinoPassen

Dat dan weer even checken met de afficheletters en de lino. Steeds passen en meten.


IMG_4483SintVeitZoGaatHetDanDeBoekenpersIn

Bij het drukken van de tekst en de linosnede op het leer maak ik gebruik van de boekenpers. Dus voordat ik aan het werkelijk bedrukken ga beginnen eerst nog even controleren hoe dat dadelijk zal gaan met het leer en hoe een en ander in de boekenpers past.


IMG_4484SintVeiteerstTesten

Eerst de eerste letters uitproberen op papier. Bij een eerste drukgang gaat er altijd wel iets mis zoals je hier kunt zien bij de bovenste tekst bij de letter ‘r’. De tweede drukgang is beter.


IMG_4485SintVeit

De derde poging is op het leer. Zo komt het uit de boekenpers.


IMG_4486SintVeit

‘mor’, de eerste drie letters van ‘morgen’. Dat is het woord dat me opviel toen ik de eerste bladzijde van Sint Veit bekeek. Daar stond ‘Nu brak de morgen aan’. Dat woord ‘morgen’ combineer ik met een haan, een zelf gesneden linosnede.


IMG_4487SintVeit

Ik plak de mal even zo vast dat de lekst vrij van de mal kan drogen. Morgen misschien de rest van ‘morgen’.


Voor cushion onlays moet je wel eerst een boek maken

Daar gebruik ik ‘Zwammen smullen’ van Evelien Kroese voor.
Ik kocht het boek bij Atelier de Ganzenweide in een losbladige
uitvoering.
De katernen zijn ingebonden.

IMG_3427Gaas

De rug heb ik al met PVA ingesmeerd en al even laten drogen. Intussen een stukje gaas op maat gemaakt. Dat gaat op de rug en dan gaat het geheel een tijdje in de boekenpers.


IMG_3432BoekjeIngenaaidEnVoorzienVanGaas

Als het boekje dan uit de pers komt dan snij ik het op maat met de snijmachine. Hier op deze foto is dat nog niet gebeurd. De potloodstrepen vormen de randen waar ik ga snijden. Dan is het de beurt aan het snijden van de platten. Even passen en meten.


IMG_3433ZwammenSmullenEvelienKroese

Het kookboek met allerlei recepten met paddenstoelen is voorzien van allerlei mooie tekeningen. In meerdere opzichten kan dit genieten betekenen.


IMG_3434ZoGaanDeCushionOnlaysStraksPassen

Even passen en meten. Het boekblok ligt tussen het karton voor de voor- en achterplat. Zo kan ik de grootte van het ontwerp eens zien tegen de echte afmetingen. Als dat bevestigen straks goed lukt dan is dit straks leuk.


IMG_3435DitIsHetWitteLeer

Dit is het witte leer dat ik pas geleden in de aanbieding kocht.


IMG_3436AftekenenLeer

Aan de binnenkant van het leer heb ik het stuk afgetekend dat ik nodig heb voor de witte boekband.


IMG_3437

De platten gepositioneerd. Ik wil eens een keer een boek maken zonder versteviging in de rug. Eens zien hoe dat gaat werken. Ik ga nog wel de twee plannen met kraftpapier aan elkaar lijmen. Wel of niet het leer dunnen?


Gekruiste Structuur Binding?

Ik weet het niet.
Is dit nou een aanwinst?
De poging die ik gedaan heb heeft nogal wat nadelen.
Maar ligt dat aan het materiaal? Mijn interpretatie van de instructie?

Daarom besloot ik het boek ‘Gekruiste Structuur Binding’
geschreven door Henk Francino en uitgegeven door Atelier de Ganzenweide
versneld in te binden. Even snel. Recht toe, recht aan.

IMG_3194PlattenGereed

De hulplijntjes voor het snijden van het boekblok heb ik overgenomen op de buitenste katernen. Ik heb de platten en de rug uit karton gesneden en die op juiste afstand van elkaar (nee, geen corona) met elkaar verbonden met pakpapier (kraftpapier).


IMG_3195VolgendeStapNaaien

De katernen voorgeprikt. De volgende stap is de katernen op de naaibank naaien en vervolgens met de snijmachine op maat snijden. Dan de bekleding uitsnijden en kan het binden beginnen. De katernen hebben eerder al in de boekenpers gelegen en de katernen liggen al een paar jaar te wachten op inbinden.


Wellicht dat ik eind volgende week de meerdere manieren kan lezen
die in het boek zijn vastgelegd.
Hopelijk groeit daarmee het begrip van de binding en kunnen we een
nieuwe poging doen.
Er ligt nog voldoende polyurethaan uit het oude jasje om nog
een paar pogingen te doen.
Ligt het aan het materiaal dan gaan we nog eens verder kijken.

Eerst haal je een papieren zak uit elkaar II

IMG_1353NogWatPapier

Alleen die eerste papieren zak gaf onvoldoende materiaal. Dus ben ik op zoek gegaan in mijn werkplaats. Ik kwam nog wat papier tegen, een papieren zak van handgeschept papier (uit Laos), een soort tas van plastic uit New Delhi en een tweetal jute zakjes. Hier begin ik het papier uit te vouwen en weer plat te maken. Daarna ga ik het strijken.


IMG_1354MijnLino

Al de afdrukken maak ik met dezelfde linosnede.


IMG_1356TheArtistsCarvingBlock

Ik maak niet graag reclame maar als ik het een prettig materiaal vind dan zeg ik dat ook. Het spul is erg zacht. Je kunt zonder veel kracht in de block snijden.


IMG_1358NogWatMateriaalGevonden

Nog wat meer materiaal. Die tas kan uit elkaar.


IMG_1359HandgescheptPapierenZakUitElkaarGehaaldEnGestreken

Gestreken ziet hij er dan zo uit.


IMG_1360StukjeJuteGevonden

Dit was een jute zak. Met een tornmesje open gemaakt en gestreken.


IMG_1362LinoOpJute


IMG_1363MetEenTweedeKleurOpKraftPapier

Het zwart is een echte drukinkt. De andere kleuren die ik vandaag gebruikte zijn acrylverf. Misschien niet zo geschikt maar die kleuren moeten ook op. Hier een tweede kleur op kraftpapier.


IMG_1364MetEenTweedeKleurOpJute

Hier een eerste tweede kleur op het jute. Voor het afdrukken gebruik ik de boekenpers.


IMG_1365MetEenTweedeKleurOpLinnen

Een tweede kleur op het boekbindlinnen. Wat ik met de afdrukken ga doen weet ik nog niet. Misschien ga ik ze in een verlengde leporello verwerken.


Pallieter

Mijn versie van Pallieter van Felix Timmermans wordt een
eenvoudige bandzetter.
Het is al weer heel lang gelden dat ik een ‘gewoon’ boek
heb ingebonden zodat ik het zowat verleerd ben.
Daarom gewoon een bandzetter, wel met een leren band.

IMG_0673BasisVanDeBoekbandEvenPassenRondHetPallieterBoekblok

De vorige keer was ik gebleven bij het maken van de losse onderdelen van de boekband. Die heb ik nu in elkaar gezet en kan hem passen rond het boekblok. Eigenlijk was het beter geweest als het kraftpapier de volledige hoogte van de rug had bedekt.


IMG_0674PlattenMetKaphoekje

Aan de rugkant van de platten heb ik ronde hoekjes gemaakt. Volgens mij heten dat kaphoekjes. Die moeten het scharnieren van het leer vereenvoudigen.


 

IMG_0675DeBestePlaatsOpHetLeerZoeken

Even de beste plaats op het leer zoeken. Geit skiver om precies te zijn.


IMG_0676VoorbereidenImitatieRibben

Dit is de tweede keer dat ik een leren band maak. De eerste keer was dat onder begeleiding. Ook deze keer wil ik imitatie-ribben op de rug van het boek aanbrengen. Deze keer gebruik ik er kleine stukjes touw voor.


IMG_0677NogEvenMetenKraftPapierGadHeleHoogteMoetenBeslaan

Leer gesneden. Platten en rug afgetekend. Dan kan het lijmen beginnen.


IMG_0678ImitatieRibbenModelerenOpRugVanLerenBand

Zo gaan die imitatie ribben (valse ribben) er dan uitzien. Toch leuk om te zien.


IMG_0681LerenKapkeVoorbereidenBovenAanDeRugVanDeBand

Het kapje krijgt extra volume door een klein reepje grijsbord.


IMG_0682MooiHoekjeMakenAanLerenBand

Tijd om de omslag te gaan voorbereiden en vast te lijmen. Dan eventueel de opengevallen ruimte op de platten opvullen en dan kan de boekband aan het boekblok gezet worden. Spannend.


Pallieter is weer een stapje verder

Gisteren het boekblok schoon gesneden.
Een kleur van leeslint gekozen en dat aangebracht.
Kapitaalbandjes aangebracht.
Schutbladen nogmaals op maat gemaakt en op boekblok gelijmd.
Gaas aan schutblad gelijmd.

IMG_0665PallieterFelixTimmermansUitzoekenLeeslint

De kleur van het leeslint moet zowel bij het schutblad als bij het leer van de band passen. Dat is niet eenvoudig want het leer is groen en het schutblad blauw.


IMG_0666PallieterFelixTimmermansRestjesNaHetSchoonsnijdenBoekblok

Het schoonsnijden van een boekblok vind ik altijd een magisch moment. Daarvoor heb je een stapel papier waar het moeilijk doorheen gaan is. Na het snijden is er dan ineens een perfect boekblok waar alle pagina’s zichtbaar in zijn. Hier zie je de drie stukken die er af gesneden zijn.


IMG_0667PallieterFelixTimmermansSchoongesnedenBoekblok

Dit is dan het ‘kale’ boekblok.


IMG_0668PallieterFelixTimmermansSchutbladGeplaktOpBoekblok

Kapitaalband, leeslint en schutblad aangebracht. Nu kan ik aan de band beginnen.


IMG_0669PallieterFelixTimmermansAlleOnderdelenBoekbandOpmaatBehalveHetLeer

Dit zijn alle grotere onderdelen, op het leer na (platten en rug uit grijsbord en kraftpapier). Ze zijn allemaal op maat gesneden. De volgende stap is om dit verder in elkaar te zetten. Dit is de eerste keer dat ik een leren band, zelfstandig in elkaar zet. Dus nu eerst de aantekeningen van de workshop nog eens doornemen.


Mooi Marginaal uit de pers

IMG_0037UitDePers

Het ingenaaide boekblok heeft drie nachten in de pers gezeten. Dus het is gereed om met een stuk gaas nog steviger te maken. Daarna kan ik het gaan snijden. Dit gaas noem ik het binnengaas. Omdat ik dit boek wil maken met opgelijmde platten breng ik eerst een rug aan. Die rug wordt bekleed met dun leer. Dat leer versterk ik met het, u raadt het al: het buitengaas.


Tot nu toe maakte ik boeken met een boekband die voordat
hij werd aangebracht op het boekblok, helemaal was voorbereid:
Van karton sneed ik de platten (voor en achterkant van een boek)
en de rug. Die drie delen werden met elkaar verbonden met een stuk
kraftpapier en vervolgens bekleed met 1 stuk boekbindlinnen.
Dat vormt een stevig geheel waarbij de platten verbonden worden
met het boekblok door schutbladen.

Nu maak ik een losse rug van karton bekleed met leer.
Dun leer. Om de katernen bij elkaar te houden.
Het leer vormt zo dadelijk ook de bevestigingsplaats
en het scharnier voor de opgelijmde platten.
Om dat steviger te maken lijm ik daar een extra stuk
gaas tegen.

IMG_0038Inlijmen

Het boekblok gaat dus opnieuw in de pers maar deze keer niet zozeer om het papier te persen maar om de katernen tegen elkaar te drukken terwijl het gaas er op wordt gelijmd.


IMG_0041InDeSnijmachine

Als het boekblok en het gaas goed gedroogd zijn, kan het boek in de snijmachine. Het boekblok heeft nog niet de goede maat. De katernen zijn ongelijk en niet alle pagina’s van het boek gaan open vanwege de vouwen in de katernen. Die gaan er nu af.


IMG_0042InDeSnijmachine

In de snijmachine. Langs drie kanten wordt het boek schoongesneden.


IMG_0043UitDeSnijMachine

Dit is altijd een mooi moment. Als het goed gaat is het boekblok aan alle gesneden zijdes mooi glad. Alle pagina’s gaan nu ook goed open.


IMG_0045EersteSchubladGelijmdMet3MMlijm

Ik ga het schutblad maar met een randje van 3 millimeter lijm op het eerste (en laatste) katern bevestigen. Dat is minder stevig dan normaal.


IMG_0047SchutbladVoorEnAchterGelijmd

Hier zie je dat er een schutblad aan de bovenkant en aan de onderkant van het boekblok is aangebracht. Dat deel van het dubbelgevouwen schutblad dat tegen een katern komt is een paar millimeter korten aan boven- en onderzijde dan het deel dat straks tegen de platten komt. Daarom zie je hier en daar dat mooie blauw van de bloemen op de binnenkant van het papier.


IMG_0048RugEnBuitengaasGelijmd

Dit wordt de rug. Een reep karton op een dun stuk leer. Aan een kant is het leer rond. Dat is omdat ik het stuk zo gunstig mogelijk uit een huid gesneden heb. Voor het boek was dit niet nodig. Over het karton en het leer is vervolgens gaas gelijmd. Gewoon om dit stuk zo stevig mogelijk te maken. Naast de rug heb ik al met een stippellijn de kneep gemarkeerd. Dat deel zal niet gelijmd worden op het boekblok. Dat is de ruimte die de rug krijgt. Opnieuw met een lijmrand van een aantal millimeter om vervolgens de scharnier te worden voor de platten. Die bekleed ik toch met linnen. Ook rood. Die platten komen morgen aan de beurt.


IMG_0049SchutbladEnBinnengaasGelijmd

Er restte mij niets anders dan het binnengaas vast te plakken op de schutbladen. Dat kan nu goed drogen.


En de boekbinder hij bindt verder

Vandaar nog even verder gegaan met Kaas
van Willem Elsschot.

WP_20180429_13_39_56_ProPlattenLijmenMetKneeplatje

Eigenlijk is dit fout. Je hoort eerst de platten en de rug aan elkaar te plakken met kraftpapier. Dat ga ik achteraf nog wel doen. Hier zie je dat ik met behulp van een driehoek de platten en de rug op een lijn breng en dat ik een kneeplatje gebruik om de afstand tussen rug en platten goed te krijgen.


WP_20180429_14_23_05_ProDezeMethodeHebIkGeleerdVanBoektotaal

Vervolgens heb ik het kunstleer op maat gesneden en het vouwpatroon op de hoeken voorbereid. Deze methode (klein beetje aangepast voor het kunstleer) heb ik geleerd bij Boektotaal.


WP_20180429_14_31_56_ProAlleHoekenGesnedenEersteOmslagGeplakt

De eerste lange kant is gelijmd met speciale aandacht voor de hoeken.


WP_20180429_14_49_41_ProDeBandIsGereed

Je ziet dat ik het kraftpapier aan de binnenkant heb aangebracht. Niet de goede volgorde maar ik hoop dat hierdoor de rug toch versterkt wordt. De band is gereed. Ik heb hem na het passen van het boekblok in de boekenpers gelegd om goed te drogen.


WP_20180429_14_50_44_ProZoGaatHetBoekErUitZien

Als ik heb boekblok in de rug leg gaat het er zo uitzien. Een mooie gele ‘Kaas’. Het idee is nu dat dit boek in een doos komt in de vorm van een plat stuk Edammer kaas. Maar daarvoor wil ik eerst de dummy afmaken en daarvoor moet ik eerst mijn ridderroman afschrijven.


Boekband uit oude leren jas

Het idee kreeg ik van Aaldert De Lange van Boektotaal.
Als je nog weinig ervaring hebt in het werken met leer
en leren boekbanden, maak dan een boekband uit een oud stuk leer.
Van een meubelstuk bijvoorbeeld of een oude jas.
Dat laatste ben ik nu aan het doen.

WP_20180310_09_15_51_ProWeKunnenBeginnenGereedschapBoekblokEnClaudiaStraterRealLeather

Voor nu heb ik alles bij elkaar: een tornmesje om de jas te bewerken, het boekblok (met blauw schutblad) en het leren jasje van Claudia Sträter.


WP_20180310_09_31_52_ProHetBoekblokOpMaatGesneden

Eerst het boekblok schoonsnijden (op maat snijden in mijn snijmachine).


WP_20180310_10_03_42_ProDitWordtDeNieuweBoekband

Dan kun je op de gewenste maat de platten (kartonnen basis voor de boekband) en de rug snijden. Dit boekje had misschien zonder rug gekunt. Het boekje is maar dun.


WP_20180310_10_20_28_ProPlattenEnRugVoorDeBand

Met kraftpapier worden de losse delen van de boekband aan elkaar gemaakt. Nu heb je een rechte basis voor de boekband. Vast aan elkaar met heel flexibele scharnieren.


WP_20180310_10_31_57_ProStukLeerGesnedenUitDeJas

Vervolgens snij ik een lap leer uit de jas, groot genoeg voor de boekband en met alle naden zoals ik dat wil.


WP_20180310_10_32_08_ProRestantVanHetJasje

Dit is van de jas overgebleven.


WP_20180310_10_54_28_ProLeerGrootGenoegVoorBoekbandAlleenNogRechtSnijden

Niet alleen vertrouwen op meten: ook veel passen. Je ziet dat ik de boekband makkelijk kan maken uit deze lap leer.


WP_20180310_10_55_36_ProAchterzijdeVanHetLeer

Hier zie je de afwerking van dat stuk leer aan de achterkant. De rug bestaat uit een groot aantal stroken die aan elkaar gemaakt zijn. Vandaar de naden. Daar waar naden lopen is ter versterking aan de achterkant een soort band meegenaaid. Ik denk dat dit geen enkel probleem is. Wel heb ik overtollige draden en stroken gaas weggeknipt.


Boektotaal: Werken met leer

Afgelopen zaterdag heb ik een workshop gevolgd bij Boektotaal.
Een of twee keer per jaar volg ik ergens in Nederland of
Belgie een workshop die een relatie heeft met boekbinden.
‘Werken met leer’ paste dus precies in het plaatje.
Ik heb eigenlijk geen ervaring met het werken met leer en
had behoefte aan een overzicht: wat komt er allemaal bij kijken,
wat is nou schalmen, wat dun je nou aan leer, hoe laat zich dat verwerken?
Allemaal beginnersvragen en ik kreeg heel veel antwoorden.

De Boekenmarkt is een gezellige winkel in een van de winkelstraten
in het centrum van Steenwijk. Boektotaal is de naam van hun website.
Tweede hands boeken, een scheepsmodel, dozen (want we veranderen met de tijd mee),
papier, karton, atelierruimte, veel boekbindgereedschap, lijm, garen en
natuurlijk leer.
De workshop werd heel vakbekwaam geleid door de eigenaar en ik ging
aan het eind van de dag tevreden naar huis met een in leer ingebonden boek
dat op een haar na gereed was.

Dat het gezellig was met de eigenaars van de winkel, de hond en de cursisten
is duidelijk.

Zo gingen we aan het werk:

WP_20171125_11_06_09_Pro2PlattenRuggebordKraftpapierEnEenVoorbereidBoekblokLetOpDeAfgehoektePlatten(DiePreciesVerkeerdLiggen)

Het boekblok hebben we niet met de hand gemaakt. Dan kan natuurlijk wel maar dat zou te veel tijd kosten. We willen met het leer aan de slag. Dus snel twee platten gemaakt (de voor- en de achterkant van de band), het ruggebord gesneden en het kraftpapier op maat gemaakt om een en ander met elkaar te verbinden. De platten liggen hier precies verkeerd. Aan iedere plat zijn twee hoeken afgerond. Dat is om het scharnierend leer straks meer ruimte te geven en de zijde die is afgerond moet dan ook aan de rugkant zitten. Maar hier is alles nog los, dus geen probleem.


WP_20171125_11_11_39_ProNetAndersDanWerkenMetLinnenBoekband

Als je met leer gaat werken leg je het ruggebord aan de andere kant van het kraftpapier dan wat je zou doen als je een linnen band maakt. De reden daarvoor is dat je de achterkant zo glad mogelijk wil maken. Alle oneffenheden die onder het leer zitten, zie je straks door het leer heen (Prinses op de erwt-effect).


WP_20171125_11_14_01_ProRuggebordjeOpKraftpapier

Eerst plak je het ruggebord op het kraftpapier.


WP_20171125_11_15_20_ProKneeplatje

Dan gebruik je een kneeplatje om te bepalen waar je de platten gaat lijmen. Wat een uitvinding!


WP_20171125_11_23_10_ProHierLiggenDeAfgehoektePlattenCorrect

De afgeronde hoeken van de platten komen aan de rugzijde.


WP_20171125_11_23_23_ProOpDeAndereKantZitHetRuggebord

Er ging iets mis met het kraftpapier maar dat is geen ramp. Het ruggebord zit aan de andere kant van de platten.


WP_20171125_11_24_09_ProPassenIsNetZoBelangrijkAlsMeten

Het begint in de verte al op een boek te lijken. Passen is overigens net zo belangrijk als meten en het helpt je een beeld te vormen van waar je naar toe aan het werken bent.


WP_20171125_11_45_30_ProDeBasisVoorHetAvontuurVanVandaag

Liggend ziet het er zo uit.


WP_20171125_12_01_09_ProDitIsDeMalOmDeVerdelingVanDeRibbenGoedTeKrijgen

We gaan valse ribben op de rug van het boek maken. De verdeling van die ruibben op het boek is zo dat de onderste rib op buiten proportie veel ruimte vanaf de onderkant van het boek wordt gemaakt. Om de positie van de ribben te bepalen gebruiken we een mal.


WP_20171125_12_02_54_ProDeMalBepaaltWaarDeRibbenKomenNietGelijkVerdelen

Door de boekband op de mal te leggen kun je de positie van de ribben bepalen.


WP_20171125_12_07_52_ProDaarKomenDeValseRibben

Hier gaan ze dus komen.


WP_20171125_13_39_10_ProMetDeValseRibben

De basis van de valse ribben kun je maken met verschillende materialen: karton, vlastouw of gewoon stukjes draad in een coating. Die zijn al mooi rond. Dan hoef je niet veel te schuren (denk aan de prinses op de erwt!).


WP_20171125_13_53_09_ProHetLeer

Dit is dan het leer. Op de ruwe zijde is het boek al afgetekend.


WP_20171125_13_56_35_ProBoekbindenIsErgRegionaalMessenUitDuitslandEngeland

Dat leer gaan we schalmen of dunnen. Dat kan op verschillende manieren. Een van die manieren is met een scherp mes. Boekbinden is een heel regionaal georienteerd ambacht. Het gereedschap is dan ook anders per regio. Het resultaat is steeds gelijk. Hier zie je Duitse, Engelse, Franse en Zwitserse messen. Let op, niet alle messen zijn voor linkshandigen geschikt.


WP_20171125_14_15_35_ProHetDunnenKanMetEenMachine

Schalmen kan ook met een machine. Maar denk dan niet dat het volledig automatisch gaat. De machine is meer een combinatie van een mes en een derde handje. Het machine geeft je de mogelijkheid de schuinte en de diepte van het mes vast te zetten. Met de hand zul je dat zelf moeten doen. Als je een machine als deze gaat gebruiken moet je eigenlijk ook een mes hebben. De machine kan niet altijd overal bij.


WP_20171125_14_38_31_ProLeerSchalmenAanDeRandenDeBovenkantGingEvenMis

Een van mijn grote vragen was: wat dun je dan precies aan het leer. Het antwoord: om te beginnen de randen. Hier zie je mijn stuk leer waar de randen van zijn gedund. Je ziet ook (helaas) dat het aan de bovenkant (links) mis ging. Ik heb dit leer met de machine gedund. Voor een eerste poging ben ik heel tevreden.


WP_20171125_14_50_44_ProNuOokDunnenOpDeScharnieren

De tweede plaats om het leer te dunnen is op de scharnier. Dan kan ook weer met de machine. daar zijn bijzondere hulpmiddelen voor bij geleverd. Voor beginners als ik. is er ook een andere oplossing.


WP_20171125_14_53_37_ProSchalemenMetMachine

Hier demonstreert de instructeur het gebruikt van het machine voor een sleuf.


WP_20171125_14_54_38_ProSchuineKantenOfSleuven

Op dit voorbeeldstukje leer zie je de sleuf (onderste twee) maar ook een schuine kant aan de rand (boven aan).


WP_20171125_15_01_02_ProInPlaatsVanSchalmenMetEenMesKanSomsSchurenOok

Hier toont een medecursist de andere methode: schuurpapier. Werkt prima.


WP_20171125_15_16_59_ProLeerGereedOmAanTeBrengen

Het resultaat. Dit is nu gereed om de band mee te gaan bekleden. Maar de basis van de band is nog niet helemaal gereed.


WP_20171125_15_30_10_ProVoorstrijkenMetVerdundePVA

Eerst het leer voorlijmen met een verdunde boekbinderlijm (PVA).


WP_20171125_15_44_00_ProInLijmen

Na kort drogen van het voorlijmen, definitief het leer inlijmen.


WP_20171125_15_48_52_ProNoestHandwerk

Als het leer op de basis van de band is gelijmd ga je direct de ribben modelleren. Het leer is nu extra soepel door de lijm en met een vouwbeen kun je de ribben een mooi aanzicht geven. Dit is het noeste handwerk van de ambachtsman. Een kunststof vouwbeen werkt beter want laat geen verkleuringen na.


WP_20171125_15_53_24_ProDeRibbenEnTouwsporenModelleren

Vroeger ontstonden de ribben omdat touw gebruikt werd om het boek te binden. Dat liet sporen na en die kun je nu ook in het leer aanbrengen.


WP_20171125_16_07_03_ProHierIsDeBasisVoorDeExtraVerdikkingAlaangebracht

Aan de rug gaan we een heel kleine verdikking aanbrengen. De basis daarvoor is een klein strookje karton. Hier is het al aangebracht. Dat gaat er voor zorgen dat het leer hier dikker wordt (Prinses op de erwt). Als het boek dan dichtgevouwen wordt dan schuift die verdikking over het kapitaalbandje en zorgt en zo voor dat er geen stof in de rug kan komen.


WP_20171125_16_08_08_ProBijPincetLigtBasisExtraVerdikkingGereed

Het is echt maar een heel klein en dun strookje karton. Hier ligt het naast de pincet.


WP_20171125_16_22_55_ProExtraStofbewerking

Als je dan het leer om de band vouwt kun je de verdikking direct ook modelleren. Bij het omslaan van het leer om de band moet je ook zorgen voor mooie hoeken. Ook daarvoor heeft de instructeur meerdere oplossingen. Ik weet zeker dat hij die graag aan je wil uitleggen.


WP_20171125_16_54_15_ProEvenPassenDeKapitaalbandKomstStraksAchterDeExtraStofbescherming

Even passen. Het kapitaalbandje is hier zichtbaar. Als de band straks aan het boekblok wordt bevestigd zal de rug helemaal dicht zijn. Alleen als het boek opengevouwen wordt bij het lezen zal de rug open staan. Superslim!


WP_20171125_16_54_27_ProDitGeeftEenBeeldVanDeRibben

Zo zien de valse ribben er uit. Ik ben heel blij!