Multatuli – Liefdesbrieven

Vandaag nog een keer proberen op een stuk afvalleer
de tekst ‘Mimi’ uit te snijden.
Nu op een wat beter stuk leer, in de zin dat hier niet
al kleine scheurtjes inzitten.

IMG_5224MultatuliLiefdesbrieven

Met carbonpapier de letters overgenomen van de schets. Ik ben niet op zoek naar perfecte letters. Het gaat er vooral om dat ze leesbaar zijn. Ik ga morgen of zo nog eens kijken of ik de randen van de letters kan dunnen. Dan krijg je minder of niets te zien van de vleeskant van het leer. Of dat gaat lukken……


IMG_5225MultatuliLiefdesbrieven

Een super leerbewerker ben ik niet. De kleine rafels zal ik bij de definitieve versie weg moeten snijden of knippen. Eigenlijk moet ik een kleiner mes gebruiken, denk ik. Daarmee heb je meer controle over het resultaat maar voor een tweede poging ben ik niet ontevreden.


IMG_5226MultatuliLiefdesbrieven

Een rode achtergrond werkt beter dan een achtergrond van blank perkament. Nog even nadenken of ik het perkament misschien rood of roder wil maken of dat ik overstap op een eenvoudigere oplossing van rood papier. Keuzes, keuzes!


IMG_5227MultatuliLiefdesbrieven

Hier gaat de magie dan gebeuren. Ik schrijf er iedere keer over maar het moment dat je een boekblok schoon snijdt dat heeft iets aparts. Tot dan toe is een boekblok nog een ruwe vorm en dan plots heeft het die scherpe randen en opent het boek zich.


IMG_5232MultatuliLiefdesbrieven

Hier is het dan. Alleen de eerste pagina bolt een beetje. Dat is de pagina met aan de binnenkant het deel van het karton dat eigenlijk als boekband bedoeld was. De afbeelding van Multatuli en de tekst van de Privé-domein reeks van de Arbeiderspers zijn hier zichtbaar.


IMG_5233MultatuliLiefdesbrieven

De boekenlegger steekt er een goed stuk uit.


IMG_5234MultatuliLiefdesbrieven

De platten zijn gesneden. Ook de rug is op maat gemaakt.


IMG_5235MultatuliLiefdesbrieven

Volgende keer verder met het uittesten van de verschillende oplossingsrichtingen. Kraftpapier, rug en platten liggen gereed voor de basis van de boekband. Dat geldt ook voor het basisleer.


Multatuli – Liefdesbrieven

Het kwam er gisteren niet meer van om de volgende stappen
te tonen van het werk aan het boek: Liefdesbrieven
uit de Privé-domeinreeks van De Arbeiderspers.
Ik kocht de katernen los bij Uitgeverij Boekblok.

IMG_5193MultatuliLiefdesbrieven

Te beginnen bij waar ik de vorige keer gebleven was: mijn ontwerp voor het voorplat van de boekband. Daarbij de twee soorten leer die ik ga gebruiken om met ‘back pairing’ de ‘cushion onlays’ zoveel mogelijk te laten wegzinken in het leer. Anders gezegd: ik ga een wit leren band maken. Daarom ga ik leer lijmen in een andere kleur (hier rood). Door de achterkant van het leer te egaliseren zal ik meer van het leer weghalen bij de oneffenheden die het gevolg zijn van het leer dat op de bovenkant is gelijmd. Dat gekleurde leer zal langzaam wat wegzakken in het witte basisleer. Eerder deed ik dat bij een band voor een kookboek voor gerechten met paddenstoelen. De namen ‘Tine’ en ‘Mimi’ wil ik uit het leer snijden zodat het perkament wat ik eronder ga aanbrengen, zichtbaar wordt. Dit laatste moet ik nog gaan uitproberen.


IMG_5194MultatuliLiefdesbrieven

Dit zijn de ongesneden, speciaal gevouwen katernen, die ik ga inbinden. Nog even iets over de volgorde. Er zit bij de bedrukte losse katernen één onbedrukt katern. Dat ga ik in het boek opnemen net voor het nawoord. Zelf vind ik het altijd wel prettig lege pagina’s in een boek te hebben om aantekeningen te kunnen maken.


IMG_5195MultatuliLiefdesbrieven

Dit is de dun kartonnen band die bij de katernen geleverd wordt. Ik ga een band maken met stevige platten en een leren bekleding. Maar ik wil de afbeelding van Multatuli (voorplat), de rug van het boek en de tekst van het achterplat niet onbenut laten.


IMG_5197MultatuliLiefdesbrieven

Dit is een stuk van de kartonnen band met allerlei drukmarkeringen. Die wil ik zichtbaar maken doordat dit de achterkant van de speciale boekenlegger wordt.


IMG_5198MultatuliLiefdesbrieven

Voor de voorkant gebruik ik twee stukken karton: de rug compleet met markeringen en een tekst die de productiedatum aangeeft. De boekenlegger ligt nu in de boekenpers. De lengte van de boekenlegger is groter dan de hoogte van het boek. Overigens is hier de boekenlegger nog niet helemaal af.


IMG_5199MultatuliLiefdesbrieven

Het voorplat en het achterplat vormen nu een katern van 1 blad. De vouw van het blad zal ik nog wat versterken en op dikte brengen. Dit extra introductiekatern komt voor in het boek. Dit katern ligt nu onder bezwaar.


IMG_5200MultatuliLiefdesbrieven

Intussen ben ik al begonnen met het inbinden van de katernen. Dat zal later deze week, nadat het introductiekatern is toegevoegd, wel afgerond worden.


Tussen kapper en AstraZeneca

(Ik nam het blad en scheurde het in stukken)

Tussen mijn bezoek vandaag aan de kapper en vanmiddag aan
de huisarts voor mijn eerste vaccinatie met het
AstraZeneca vaccin, had ik nog wat tijd om aan mijn
boekband verder te ‘borduren’.

IMG_5048IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

De pagina (Zaansch bord) met mijn eerste poging een deel van een esdoornblad te ‘borduren’ heb ik aan de achterkant afgeplakt met een stuk wit papier.


IMG_5049IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

Vervolgens heb ik de kleuren 4, 5 en 6 toegevoegd aan de afbeelding. Dit wordt het voorplat van een Japanse binding. Grote vraag voor mij was: wat doe ik met de achterkant. Want hoewel ik lang de achterkant best mooi kon houden (de achterkant is het negatief van de voorkant met knoopjes), kon ik dat niet volhouden en een paar draden maken grote lussen waarbij de tekening niet gevolgd wordt.


IMG_5050IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

Daarom heb ik besloten de prikmal als dekblad te gebruiken. Deze kant zal dan niet meer zichtbaar zijn. Deze tekening moet ik in de lijm zetten. De gaatjes blijven natuurlijk wel zichtbaar.


Het voorplat ligt nu onder bezwaar.
Zaterdag meer hierover.

Ik nam het blad en scheurde het in stukken

Tijd om aan de boekband te beginnen.
Ter herinnering: ik heb een Koppermaandagposter
van dit jaar in 4 stukken gesneden. Die twee aan twee tegen
elkaar gelijmd met de bedrukte kant naar buiten.
Zo ontstaan er twee platten.

Hergebruik van papier dus.
Op de boekband staan nu delen van de titel van de poster,
delen van het recept voor Allu, een boekbindersdeodorant en
delen van de afbeelding van palmbomen.
Daar zit geen diepere betekenis achter: hergebruik.

Op de voorplat, zeg maar de voorkant van het boek, wil
ik een deel van een esdoorn herfstblad afbeelden door zijden
draden door voorgeprikte gaatjes te leiden.
Dat heb ik eerst uitgeprobeerd om een stuk Zaansch bord
dat een van de pagina’s in het boek gaat worden.

IMG_5041IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

Kleur 1: je ziet, hopelijk op foto 2 nog duidelijker, dat ik iets gedisciplineerder aan het werk ga dan op de losse pagina. Daardoor ziet straks de achterkant er beter uit en blijft het papier minder dik.


IMG_5042IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

Kleur 2: ik neem nu ook andere kleuren dan op de losse pagina. Eén zo’n kleur is ongeveer 1 meter zijden borduurgaren.


IMG_5043IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

Kleur 3: het is nog niet af en ik denk dat ik ook deze keer weer ga proberen om hier en daar een tweede kleur in te zetten.


Ik nam het blad en scheurde het in stukken

IMG_5017IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

De vorige keer eindigde ik door te laten zien dat ik de tekening ook als prikmal had gebruikt. Maar wat moet je daar dan mee. Ik wil een soort van ‘borduurwerk’ op de boekband aanbrengen. Hiervoor ben ik op een idee gebracht door Mevr. Bep van Gasteren. Met enige regelmaat toont ze haar boeken en dozen op de Facebook site van ‘Boekbinders onder elkaar’. Daarbij gebruikt ze borduurtechnieken om op de boekband een decoratie aan te brengen maar ook om creatieve vormen van de Japanse binding te tonen. Met felle kleuren naaigaren combineert ze de Japanse binding met het aanbrengen van patronen aan de rug van een boek. Iets dergelijks probeer ik nu ook. Borduren is voor mij niet weggelegd maar ‘connecting the dots’ moet mij lukken. Hier ga ik eerst de techniek eens uitproberen op een stuk Zaansch bord dat straks als pagina mee ingebonden kan worden.


IMG_5022IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

Een eerste deel van de nerf is aangebracht. Ik gebruik hiervoor zijden draden die ik van mijn moeder gekregen heb en die oorspronkelijk gekocht zijn door een tante van me. Ik heb een aantal kleuren gekozen die bruin of groen als basis hebben.


IMG_5023IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

IMG_5024IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

IMG_5025IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

Als afsluiting heb ik hier en daar met een lichtere kleur draad geprobeerd een tweede draad naast de eerste te leggen. Waar ik voor moet oppassen is dat het draadwerk op de achterkant niet te dik gaat worden. Zoek de foutjes…..


Dit dan zien te vertalen naar de boekband.

Ik nam het blad en scheurde het in stukken

De vorige keer dat ik over dit project schreef
gaf ik aan dat een aantal dingen onder bezwaar lagen en dat
er ook nog zaken in de boekenpers lagen.
Intussen ben ik weer wat verder.
Het esdoornblad dat de inspiratiebron was voor deze berichten en
dit boekje, heb ik in twee gedeeld en opgeplakt.

IMG_5009IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

Dit deel van het blad is groter dan de afmetingen van de bladzijde. De stukken die uitsteken heb ik er afgesneden.


IMG_5010IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

Zoals je kunt zien past dit deel wel. Voor beide pagina’s geldt dat ik straks nog moet zien hoe de Japanse binding omgaat met deze bladeren. Wellicht moet ik ze insnijden (eerste foto). Anders zal een stukje van de steel nog weg kunnen.


Het is de bedoeling dat de boekband nog een extra
versiering gaat krijgen.
Vandaag heb ik daarvoor een eerste schets gemaakt.
Toen ik de schets gemaakt had en met een zwarte pen
de lijnen aangezet had en ik naar het snijafval van
de verschillende bladzijdes keek, dacht ik daar iets mee te kunnen.
Dus twee plannen in plaats van één.

IMG_5011IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

De vorm van een deel van een blad wil ik gebruiken om een patroon op de boekband te zetten.


IMG_5012IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

Maar ik kan die vorm ook gebruiken om stukken ‘afval’ van de monoprints op maat te snijden en knippen, en dan op een nieuwe bladzijde een nieuw blad te maken.


IMG_5013IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

Het op maat maken van de vormen kost wat tijd. Er zijn er nog een kleine 10 nodig. Dat lukt wel om dat morgen af te maken. Dan kan ik me daarna gaan richten op de boekband. Ik denk erover het patroon op een tyvek ondergrond te zetten. De tyvek dan op de band aan te brengen en dan het patroon zichtbaar te maken. De tyvek is een extra versteviging voor de boekband.


Ik nam het blad en scheurde het in stukken

Wat ik precies met de monoprints ging doen,
die prints die gemaakt zijn met behulp van een esdoornblad,
wist ik nog niet maar ik heb besloten er een boekje van te maken.

Nu werden in de middeleeuwen regelmatig oudere boeken (manuscripten
of gedrukt) hergebruikt. Bijvoorbeeld in de boekband of de rug.
Dat kan ik ook.
Er hangt al weer even een poster voor het raam van mijn werkplaats.
Tijd om die te gaan hergebruiken.

IMG_5002IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

Je kunt lang nadenken over het formaat van een boek of je kunt het materiaal laten beslissen. Dat laatste doe ik deze keer. De poster zat in een pakketje toen ik hem ontving waarin de poster in vier was gevouwen. Die maat hou ik min of meer in stand. De vouwen heb ik weggesneden en zo hou ik 4 stukken papier over die ik twee aan twee ga lijmen tot een voor- en achterplat.


IMG_5003IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

Dan wordt het zaak de overige pagina’s op de juiste grootte te snijden. Met de hand krijg je dat niet zo mooi voor elkaar maar sommige pagina’s snij ik op een speciale manier uit het papier. Als dan het boekblok gereed is plaats ik het boekblok nog een keer in de snijmachine.


IMG_5004IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

De bindwijze wordt Japans. Eenvoudig en passend bij de afbeeldingen. Maar los van de hergebruikte platten ga ik er misschien nog iets extra’s aan toevoegen. Het borrelt in mijn hoofd.


IMG_5005IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

Het esdoornblad dat als model gediend heeft ga ik ook in het boek verwerken. Het ligt al onder bezwaar dus dat kan ik de volgende keer laten zien.


IMG_5006IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken


IMG_5007IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

Dit moet nog gelijmd worden maar de boekenpers en het bezwaar waren al in gebruik. Dus dat moet wachten tot de volgende keer.


Nieuws uit de boekenpers

Vanochtend heb ik het boekblok met de tekst ‘Sint Veit’ van
Aart van de Leeuw in de boekband gezet.
Daarbij gebruik je lijm om de schutbladen en het gaas dat op
de rug is aangebracht te verbinden met de platten van de boekband.
Om het vocht niet in het papier van het boekblok te laten trekken
zijn tussen het schutblad en het boekblok bakpapier aangebracht.
Dus nu kan het boek 24 uur drogen in de boekenpers.

IMG_4621SintVeitSchutbladenGelijmdNuBoekenpers

Bijna gereed om in de boekenpers te gaan. Nog even en dan kan ik eindelijk de tekst ook eens gaan lezen.


Zelf een boekband maken

Je hoeft natuurlijk helemaal geen leren band te maken
en je hoeft hem dan ook zeker nog niet te bedrukken.
Maar ik ben dat wel aan het doen.
Ik sprak steeds over Sint Veit, het werk van Aart van der Leeuw,
als het project voor Koppermaandag maar ik zat fout.
Dit jaar was er een ander boek dat uitgegeven is door Uitgeverij
Boekblok en dat bedoeld was als Koppermaandagproject:
‘Liefdesbrieven’ van Multatuli.

Op 2 maart 2020 is het 200 jaar geleden dat Multatuli in Amsterdam werd geboren. In het kader hiervan herdrukt De Arbeiderspers uit de privé-domeinreeks nummer 54 uit 1979, ‘Liefdesbrieven’. Bezorgd en van aantekeningen en een nawoord voorzien door Paul van ’t Veer, naar moderne spelling gezet door Henk Gielkens. Aan de nieuwe editie is een voorwoord van Elsbeth Etty toegevoegd.

De winkeleditie is genaaid en direct ingehangen in het papieren omslag, met flappen. Voor handboekbinders en andere boekenliefhebbers is het boek ook in losse, ongebonden katernen te koop.

IMG_4540SintVeit

Maar aan de ‘Liefdesbrieven’ ben ik nog niet begonnen. Ik ben een leren boekband aan het maken voor de tekst ‘Sint Veit’. Ben aangekomen op het punt dat ik het leer wil dunnen aan de randen die de omslagen gaan vormen. Daarvoor gebruik ik een leerdunmes maar ook een kleine hobbyschaaf.


IMG_4541SintVeit

Met schaaf, mes, markeringen en een stuk stevig karton probeer ik een zo recht mogelijke strook aan alle vier de kanten van het leer te dunnen. Daarna ga ik dat ook voor de rug en scharnierpunten van de band doen.


IMG_4542SintVeit

Tegen de haarzijde van het leer heb ik bakpapier vastgemaakt om het drukwerk zoveel mogelijk te beschermen. Bij het dunnen zet je toch wel kracht op het leer en hoewel het vlak met de bedrukking niet bewerkt wordt loop je toch het risico de mooie kant van het leer vuil te maken of het drukwerk te beschadigen.


IMG_4543SintVeit

De mooie kant is mooi gebleven. Het leer moet nog wel omgeslagen worden dus de afmetingen gaan nog veranderen. Maar dit geeft al wel een klein beetje een idee.


IMG_4555

Ik heb het keer na het dunnen bijgesneden. Op een plaats was ik een beetje door het leer gegaan. Maar door alle zijdes opnieuw uit te meten en te snijden komt dat wel goed. Dat is zo mooi aan boekbinden: je kunt altijd nog wel wat correcties doorvoeren. Zeker als je niet in series boeken maakt kan dat goed.


Het moment om het boek in elkaar te zetten komt steeds dichter bij
maar nu eerst de band afronden.

Leerdunnen

Of het de juiste beslissing was weet ik pas achteraf.
Ik heb eerst de boekband bedrukt met tekst en de
linosnede. Daarna zijn er nog een paar handelingen nodig
aan het leer voordat de platten en het ruggebord
bevestigd kunnen worden aan het leer.
Dat is een risico en schoonhouden is niet mijn
sterkste kant.
Daarom heb ik een stuk bakpapier op grootte gemaakt
en dat aan de ‘mooie’ kant van het leer bevestigd.

IMG_4534SintVeitBeschermingDoorBakpapier


IMG_4535SintVeitLeerdunnen

De eerste lange zijde (rechts) is gedund. Dat heb ik gedaan met het leerdunmes maar ook een kleine hobbyschaaf.


IMG_4536Etalageletterbak

Mijn etalageletterbak is uitgebreid met drie hanen. Je kunt ook alle vier de alfabetboekjes zien die ik tot nu toe gemaakt heb.


De haan

IMG_4514SintVeit

Vandaag heb ik de haan weer in de rode inkt gezet om de boekband af te ronden (voor wat betreft het bedrukken). Als de haan ook op het leer is gedrukt en het is allemaal goed gedroogd, dan zal het leer nog gedund moeten worden om een flexibele maar sterke leren bekleding van de boekband te worden. Maar dat dunnen is nog niet gebeurd. De grootste uitdaging is om de haarzijde van het leer, de kant met de afbeelding, mooi te laten. Niet te beschadigen en niet vuil te maken.


IMG_4515SintVeit

Maar eerst een paar testafdrukken maken. De eerste op papier waarop ik eerder de tekst had getest. Je ziet dat het papier en de boekenpers al gereed staan.


IMG_4516SintVeit

Los van het feit dat dit een eerste afdruk is met de linosnede (na schoongemaakt te zijn geweest en te hebben liggen drogen), zie je heel grote verschillen tussen het materiaal waarop je drukt. Ik heb vanmiddag drie papiersoorten, karton en leer gebruikt als ondergrond en de textuur van de afdruk is steeds anders.


IMG_4517SintVeit

Maar na al het testen is het nu de beurt aan het leer. De hopelijk definitieve afdruk. Gelukkig bleek vandaag dat de verwarming in mijn werkplaats weer werkte. Je merkt dat meteen aan het veel sneller drogen van de drukinkt.


IMG_4518SintVeitInMal

Het lukte goed om de linosnede in de mal te passen.


IMG_4519SontVeit

Met dit eindresultaat ben ik dan ook heel tevreden. Het rood over de zwarte letters heeft een betere dekking dan bij eerdere pogingen.


Dan kan hierna het leerdunnen beginnen.

Het ‘gen’ is geplaatst

De boekband die ik aan het maken ben voor ‘Sint Veit’,
een tekst van Aart van der Leeuw, krijgt op de leren band
de tekst ‘morgen’ over twee regels gedrukt met afficheletters.
Gisteren zag je hier een bericht over de eerste drie letters,
vandaag waren die droog en kon de tekst ‘gen’ ook gezet worden.

IMG_4488SintVeit

Bij de eerste test, op papier, komen de letters ‘gen’ te dicht of zelfs op ‘mor’ te staan. Dat moet beter. Daarom heb ik op het papier een streep getrokken. Die zie je links van de tekst. Dat is zogenaamd de onderkant van de tekst waaronder ik ‘gen’ ga drukken.


IMG_4489SintVeit

Bij de eerste test heb ik waarschijnlijk onvoldoende opgelet. Je ziet de potloodstreep opzij van de letters, op het plakband. Dat is hoe hoog de letters komen. Die moet ik dus in balans brengen met de streep op het papier.


IMG_4490SintVeit

Dit is het resultaat waar ik naar op zoek ben: een kleine kier wit tussen de twee regels met tekst.


IMG_4492SintVeit

Dan leg ik het leer met de mal zo gereed dat het geheel met de afficheletters dadelijk eenvoudig in de boekenpers kan. Goed opletten dat het papier of het leer dadelijk niet tegen de pers aan stoot. Alles moet mooi blijven liggen zoals ik het wegleg.


IMG_4493SintVeit

Het resultaat is prima. Je ziet nog een kleurverschil tussen de bovenste en onderste regel maar dat komt omdat de onderste regel nog uit natte inkt bestaat. Morgen zal dat bijgetrokken zijn.


IMG_4494SintVeit

Net als gisteren zet ik de mal even zo vast dat de tekst helemaal vrij is en goed kan drogen zonder bijvoorbeeld aan het papier te drogen. Volgende keer is het de beurt aan de haan.


Sint Veit: eerste letters gedrukt

IMG_4463SintVeitBasisVoorBoekband

De basis voor de boekband heb ik in elkaar gezet. De twee platten en het ruggebord zijn met elkaar verbonden met een stuk kraftpapier. Nu ik dat heb kan ik het leer gaan voorbereiden dat de bekleding van deze basis gaat vormen.


Het plan is om op basis van deze basis en het leer
een mal te maken dit ik gebruik om daarbinnen de
tekst (mor – gen) en de lino (afbeelding van een haan)
te gaan afdrukken.

IMG_4465SintVeitBasisVoorBoekband

Dit is die basis. Eigenlijk zou de rug van een nog dunner soort grijsbord moeten zijn maar die heb ik niet op voorraad.


IMG_4466SintVeitLeerVoorBoekbandVleeszijde

Dit is het stuk leer dat ik al op maat gesneden heb. Het is een stuk leer van een Engelse leverancier die het ‘book calf’ noemt. Het is nu nog vrij dik. De kant die nu naar boven ligt en waarop ik lijnen getrokken heb is de vleeszijde. Dat is de kant die je straks niet ziet. Dit is, zeg maar, de binnenkant.


IMG_4478SintVeitBasisBoekbandPassenOpHetLeer

Voor de zekerheid nog eens de basis voor de boekband passen en meten op het leer. De breedte voor de rand die straks wordt omgeslagen is hier 3 centimeter.


IMG_4479SintVeitMalVoorBedrukkingBoekband

Dit is de mal voor het bedrukken van het leer. De donkere zwarte lijnen zijn de buitenmaten van het boek. Daarbinnen laat ik een halve centimeter boven, onder en aan de zijkanten. Daar zie je de potloodstrepen. Daar ga ik het papier wegsnijden om de ruimte vrij te maken voor het bedrukken.


IMG_4480SintVeitMalOpBekledingsleerBevestigen

Hier zie je dat ik de mal bevestigd heb op het leer. Ik heb besloten de buitenkant van de boekbandbekleding te gaan bedrukken voordat ik het leer ga dunnen. Of dat slim is weet ik (nog) niet. Ik zal extra voorzichtig moeten zijn met de ‘goede’ kant van het leer. Voorzichtig zijn is niet mijn sterkste kant maar je moet jezelf regelmatig uitdagen.


IMG_4481SintVeitMalEnBasisBoekbandPassen

Nog een keer de boekbandbasis passen en meten op het leer en de mal. Het goede nieuws is dat ik bijna 1 centimeter meer ruimte heb in de hoogte voor de tekst en de afbeelding. Dat komt omdat ik bij het testen van het drukken uitgegaan ben van de grootte van het boekblok. Maar de boekband steekt daar aan de boven en onderkant natuurlijk uit. Aan de zijkant trouwens ook (1 maal).


IMG_4482SintVeitAffichelettersEnLinoPassen

Dat dan weer even checken met de afficheletters en de lino. Steeds passen en meten.


IMG_4483SintVeitZoGaatHetDanDeBoekenpersIn

Bij het drukken van de tekst en de linosnede op het leer maak ik gebruik van de boekenpers. Dus voordat ik aan het werkelijk bedrukken ga beginnen eerst nog even controleren hoe dat dadelijk zal gaan met het leer en hoe een en ander in de boekenpers past.


IMG_4484SintVeiteerstTesten

Eerst de eerste letters uitproberen op papier. Bij een eerste drukgang gaat er altijd wel iets mis zoals je hier kunt zien bij de bovenste tekst bij de letter ‘r’. De tweede drukgang is beter.


IMG_4485SintVeit

De derde poging is op het leer. Zo komt het uit de boekenpers.


IMG_4486SintVeit

‘mor’, de eerste drie letters van ‘morgen’. Dat is het woord dat me opviel toen ik de eerste bladzijde van Sint Veit bekeek. Daar stond ‘Nu brak de morgen aan’. Dat woord ‘morgen’ combineer ik met een haan, een zelf gesneden linosnede.


IMG_4487SintVeit

Ik plak de mal even zo vast dat de lekst vrij van de mal kan drogen. Morgen misschien de rest van ‘morgen’.


Inbinden Sint Veit-boekblok

Ben al even bezig met het nadenken over de boekband maar
ik moet natuurlijk wel eerst de losse katernen nog inbinden.
Dat heb ik vandaag gedaan.
Dan kan ik morgen de achterkant lijmen, voorzien van een stukje gaas
en dan de stukken grijsbord voor de platten en rug snijden.

IMG_4454SintVeit

De losse katernen van Sint Veit, geschreven door Aart van der Leeuw, zijn ingebonden. Stap 1 om te komen tot een boekblok is daarmee gezet.


Een laatste test

Met mijn afficheletters heb ik al een paar tests uitgevoerd
om een tekst op leer te drukken zodat ik het leer daarna
kan gaan gebruiken om het boek ‘Sint Veit’, geschreven door
Aart van der Leeuw, in te binden.
De uitgave die ik wil inbinden is de uitgave van Uitgeverij Boekblok
en Atelier de Ganzenweide. Het is de uitgave voor de
Koppermaandag van 2021.
De Koppermaandag bijeenkomst en tentoonstelling gaat het komend jaar
niet door, tenminste niet op de dag dat het echt Koppermaandag is.

Die tekst is prima af te drukken op het leer.
Naast de tekst wil ik ook een kleine lino afdrukken op het leer.
Ook dat gaat prima.
Maar wat nu als ik met de rode drukinkt van de linosnede moet drukken
over het zwart van de tekst?
Dat is de test die ik vandaag deed.

IMG_4451SintVeitRechtseHaan

Eerst de haan voor een tweede keer op een stuk perkament afgedrukt. Net als de eerste keer gaat dat prima. Dit kan binnenkort als schutblad of als boekomslag dienen. Alleen nog een tekst zoeken.


IMG_4449SintVeitMorgen

De afdruk van de lino hoeft straks niet over de hele tekst zoals hier, maar mijn proefstuk leer is niet zo groot. Nu kan ik zien dat het maar goed is dat ze elkaar straks maar deels gaan overlappen. Maar het valt me niet tegen.


IMG_4452SintVeitMeetsTarzan

Hier links op de testafdruk op papier, zie je hoe de twee gaan overlappen.


IMG_4450SintVeitGereedschap

Misschien dat ik bij dit gereedschap nog een kwast toevoeg om te zien of het rood met een kwast nog wat meer te accentueren is. Ook dat moet ik eerst testen. Voor nu is het resultaat goed genoeg om de boekband te gaan maken.


Boekband zoekt boekblok: eindresultaat

IMG_3947BoekbandGeschuurdAanBeideKanten

Dit is de boekband zoals ik die van het boekblok afhaalde een jaar geleden. Ik heb geen jaar aan dit boek gewerkt. De band heeft lang doelloos in mijn werkplaats gelegen. Maar nu heeft het een nieuwe bestemming.


IMG_4414BoekbandZoektBoekblok

Zo ziet het boek er nu uit. Met een leren bekleding met stroken leer die door de back pairing techniek in het oppervlak verzonken liggen.


IMG_4415BoekbandZoektBoekblok

Zo ziet het boek er vanaf de onderkant uit. Je ziet het ongelijke boekblok en het schutblad van textiel (uit een vest).


IMG_4419BoekbandZoektBoekblok

Het geheel was nogal experimenteel (en dat wil bij mij nogal eens mis gaan) maar ik ben best blij met het resultaat.


Tarzan meets Sint Veit

Het plan is om de tekst ‘Sint Veit’ van Aart van der Leeuw
in te binden. De tekst is dit jaar verschenen in losse katernen
bij Uitgeverij Boekblok, in samenwerking met Atelier de Ganzenweide.

Voor de boekband wil ik proberen om met mijn afficheletters
een korte tekst te drukken. Mijn oog viel op een willekeurige
zin op de eerste pagina: ‘Nu brak de morgen aan.’

Mijn eerste tests heb ik uitgevoerd met het woord ‘Brak’.
Een woord met meerdere betekenissen: niet zoet en niet zout –
breken – je gevoel na een avond doorzakken – beginnen – in
Brabants dialect een klein kind.
Waarschijnlijk zijn er nog meer betekenissen.
Maar ik geef er nu de voorkeur aan om het woord ‘morgen’
te kiezen.

Om de grootte van de letters op de kleine boekband
in te schatten heb ik een stuk papier genomen om het woord
eens op af te drukken. Toevallig nam ik uit de bak met afval
een boekkatern van een boek met een avontuur van Tarzan.

IMG_4400SintVeitNuBrakDeMorgenAan

Op dit katern teken ik de grootte af van het boekblok (de band zal iets groter worden) zodat ik eerst het woord ‘mor – gen’ kan gaan drukken over twee regels. Dat geeft een beetje een beeld van de ruimte die overblijft.


IMG_4402SintVeitTarzanMeetsMorgen

De letter ‘g’ is niet mooi maar dat gebeurd vaker als je een eerste afdruk maakt met deze houten letters. Eerder had ik de grootte gemeten van de houten blokjes waar de letters opzitten maar die zijn hoger dan de feitelijke letters. Dus ik hou iets meer ruimte over aan de onderkant van de tekst. Ik wil deze tekst gaan combineren met een linosnede. De afbeeldingen in het boek lijken ook met linosnedes gemaakt te zijn. Maar de ruimte is klein.


IMG_4403SintVeitMorgen

De tekst heb ik ook een keer op een ‘proeflap’ gedrukt. De ‘g’ is nu wel mooi. Dit is het leer waarmee ik van plan ben de bekleding te maken. In de tekst komt na de aanbrekende morgen ook een haan voor. Dus het plan is om een gestileerde haan, in rood, rechtsonder op de boekband te plaatsen. Die zal dan deels over de tekst gaan. Maar de rode inkt die ik heb is heel anders als de zwarte. Dus nu eerst een lino snijden en dan weer testen.


IMG_4404SintVeitMorgenHaan

Als ik zeg een gestileerde haan dan bedoel ik iets dergelijks.


Trui als schutblad

Het project ‘Boekband zoekt boekblok’ ging erom bij een
boekband van een boek dat ik vorig jaar gekocht had in de kringloop,
een bekleding en een nieuwe inhoud te zoeken/maken.

De bekleding is een leren bekleding geworden gedecoreerd met
stroken leer in meerdere kleuren om de techniek van back pairing eens
te proberen. Met het resultaat ben ik tevreden.

Het boekblok heb ik gemaakt uit resten van papier in verschillende
maten. De maten passen allemaal binnen de grootte van de boekband.
Om het papier voldoende volume te geven heb ik gekozen voor een
schutblad van textiel. Daarvoor heb ik een stuk gesneden uit een
trui die in de was tegen een ongelukje aan gelopen is.
Een kant is bekleed met vlieseline en dat vormt een goede basis om
de textiel te snijden en nu te plakken.

IMG_4395BoekbandZoektBoekblok

Hier is de rechterkant al geplakt tegen de boekband. Nu moet de rug nog zorgvuldig worden vastgezet en de linkerkant (hier op de voorgrond).


IMG_4399BoekbandZoektBoekblok

Bij het maken van dit boek geb ik nogal wat regels overtreden maar het resultaat is prima.


IMG_4401BoekbandZoektBoekblokSchutbladAanEenKantNogVastzetten

Hier zie je dat de linkerhelft nog gelijmd moet worden. Intussen ligt het boek al een nacht onder bezwaar. Vanmiddag ga ik het boek bevrijden en dan kunnen we zien hoe het geworden is.


Aart van der Leeuw: Sint Veit

Aart van der Leeuw schreef de tekst Sint Veit.
Dit jaar werd de tekst opnieuw uitgegeven door het samenwerkingsverband
van Uitgeverij Boekblok en Atelier de Ganzenweide.
Het is een uitgave in losse katernen speciaal om zelf in
te binden. Daar wil ik mee gaan beginnen.
Maar ik ben nog aan het nadenken over de boekband.

IMG_4376SintVeitNuBrakDeMorgenAan

Toen ik het boekje doornam met illustraties van Henri van Straten (het lijken linosnedes) viel mijn oog op de zin ‘Nu brak de morgen aan’. Daar ga ik eerst maar een wat mee uitproberen.


IMG_4377SintVeitUitgeverijBoekblokAtelierDeGanzenweide


IMG_4378ASintVeitBrak

Zou ik met mijn afficheletters een tekst op de band kunnen drukken? Gezien de beperkte afmetingen kan ik op de omslag niet veel tekst kwijt. Eerst maar eens zien of dat lukt: drukken op leer. Ik besluit te gaan proberen met het woord ‘brak’. Ik had nog een stuk leer liggen dat de afmetingen heeft die bij benadering overeenkomen met het boekje.


IMG_4379SintVeitBrak

De letters heb ik met plakband tijdelijk aan elkaar geplakt zodat de letters kunnen dienen als een soort van stempel. Dan even passen.


IMG_4380SintVeitBrak

Dan drukinkt op de letters. Eerst eens uitproberen op papier.


IMG_4381SintVeitBrakTest


IMG_4382SintVeitBrakOpLeerInDeBoekenpers

Het resultaat is voldoende dus letters opnieuw inrollen met drukinkt. Op het leer plaatsen en deze keer eens in de boekenpers.


IMG_4383SintVeitBrakOpLeer

Zo ziet dat er op het leer uit.


IMG_4384SintVeitBrak

Papier en leer.


IMG_4385SintVeitBrak

Nu met de letters erbij.


De inkt moet een paar dagen drogen en dan ga ik eens zien hoe
die zwarte inkt zich houdt.
Dan kan ik langzaam verder naar het ontwerp van de boekband
toewerken.

Gebonden boekblok

IMG_4374BoekbandZoektBoekblok

Hier zie je het boekblok dat genaaid is, vervolgens is de rug gelijmd en het heeft een paar dagen in de boekenpers gelegen. De volgende stap is om het te verbinden met het ‘schutblad’. Nu heb ik het schutblad gesneden uit een vest dat het moeilijk gehad heeft in de was. De kleur is prachtig (is het groen, is het blauw) maar het materiaal is gaan vervilten. Ik gebruik het als schutblad vanwege de kleur en vanwege de dikte van het materiaal.


IMG_4375BoekbandZoektBoekblok

Eerst heb ik het boekblok op twee plaatsen vastgezet op het schutblad. Het schutblad (het vest) is aan een zijde beplakt met vlieseline. Nadat boekblok en schutblad aan elkaar gemaakt zijn met draad,  zijn de ruggen van boekblok en schutblad aan elkaar gelijmd. Je kijkt op op de foto tegen de vlieselinelaag van het schutblad aan. Dit is de zijde die ik tegen de boekband ga plakken.


IMG_4386BoekbandZoektBoekblokOnderBezwaar

Één zijde van het schutblad is geplakt aan de boekband. Dat ligt nu onder bezwaar.