Koh-I-Noor: berg van licht

De afgelopen weken heb ik het boek Koh-I-Noor gelezen.
Een soort biografie van een diamant.
Want de Koh-I-Noor is een beroemde en beruchte diamant.
Menig Indiaas restaurant is er naar vernoemd.

De schrijvers van het boek zijn William Dalrymple en Anita Anand.
Mevrouw Anand ken ik niet, heb niet eerder van haar iets gelezen.
William Dalrymple, die ken ik wel.

Dalrymple heeft ouders van Engelse adel en schrijft regelmatig boeken
op het snijvlak van populaire en academische historische boeken.
Hij is een neef van Virginia Woolf.
De eerste keer dat ik iets van hem las ging het over Hyderabad
en de voormalige machthebbers daar (Nizam).
In dat artikel/boekfragment beschreef hij een bezoek van Jacky Kennedy
aan Hyderabad, op een tijd dat de macht van de Nizam verdwenen was
maar de familie nog wel de paleizen bewoonde.
Een ongelofelijk verhaal.
Wil je meer over deze man weten, lees dan het Engelstalig artikel
op Wikipedia over hem.

WilliamDaltympleAndAnitaAnandKoh-I-Noor

William Dalrymple en Anita Anand, Koh-I-Noor – de geschiedenis van ’s werelds bekendste diamant.


Ook de biografie van de Koh-I-Noor is een ongelofelijk verhaal.
Van een eerst onbekende maar grote diamant (in die tijd
de grootste of een van de grootste diamanten ter wereld),
die niet bijzonder hoog werd aangeslagen in India omdat
men de voorkeur gaf aan smaragden en robijnen.
Tot de grootste diamant in de Engelse kroonjuwelen.
Tussen die twee uitersten veel moorden, politiek, graaizucht
en ellende. Tot op de dag van vandaag.

Koh-I-Noor

Een van de kronen uit de brede collectie Britse kroonjuwelen. Midden voor de Koh-I-Noor.


Dat de Engelsen ‘onder verdachte omstandigheden’ aan de diamant
gekomen zijn is een understatement.
Net als in de Nederlandse koloniale geschiedenis
werd het mijn en dijn vaker door het recht van de sterkste
bepaald in plaats van door eigendomsbewijzen of het in
bezit hebben van roerende en onroerende goederen.

Het boek is doorspekt met vertalingen en/of toelichtingen
op oude Punjabse, Perzische en Indiase teksten.
Een boeiende reeks maharadja’s, krijgsheren en avonturiers
komen voorbij.
Maar ook een 10-jarige heerser over de Punjab die onder druk
de diamant ‘weggeeft’.

Aan anekdotes geen gebrek zoals dit verhaal uit 2010 (het boek
begint met een tekst uit de 10e eeuw voor onze jaartelling):

In 2010 bracht de Britse premier Cameron een officieel bezoek aan Punjab. De Indiase media legden hem toen voor dat de teruggave een eerste excuus zou zijn voor de uitbuiting van India tijdens de Raj. “Zodra je ja zegt tegen de een, realiseer je je dat het hele British Museum leeg zou raken,” antwoordde hij met mogelijkerwijze de ruzies over de Steen van Rosetta en de Elgin Marbles in het achterhoofd. “Ik vrees dat ik moet zeggen dat hij blijft waar hij is.”

Het boek leest als een detective en legt veel dilemma’s op
tafel die herkenbaar zijn met onze eigen koloniale geschiedenis
maar die daardoor niet eenvoudiger op te lossen zijn.

Even een zijstapje.
Couperus schreef een boek getiteld: De berg van licht.
Koh-I-Noor betekent ‘Berg van licht’.
Die twee dingen hebben misschien met elkaar te maken?

Spaarbankboekje

Vandaag besteed ik aandacht aan een spaarbankboekje
van mijn vader dat in gebruik is geweest tussen
14 augustus 1946 en 18 september 1950.

Dat kom je niet meer tegen.

KatholiekeSpaarbankTeBredaBoekjeBuitenkant

Dit is de buitenkant van het spaarbankboekje. Het boekje was van de Katholieke Spaarbank te Breda. Karnemelkstraat 8.


KatholiekeSpaarbankTeBredaBoekjeBuitenkantOnderControle

Zo schrijven wij ‘controle’ niet meer.


KatholiekeSpaarbankTeBredaBoekjePagina01

De eerste pagina met een foto van het bankgebouw in Breda (?) Ik herken dit niet van de huidige Karnemelkstraat.


KatholiekeSpaarbankTeBredaBoekjeSpaarregelement

Achterin staat het ‘Spaarreglement van de vereeniging Katholieke Spaarbank’ met 18 artikelen “Aldus vastgesteld in de Bestuursvergadering gehouden den 23en Juni 1944.”

Gelezen: Het visioen van Constantijn

JonaLenderingVincentHunnikHetVisioenVanConstatijnEenGebeurtenisDieDeWereldVeranderde

Het boek van Jona Lendering & Vincent Hunink: Het visioen van Constantijn – Een gebeurtenis die de wereld veranderde.


Keizer Constantijn krijgt aan de vooravond van een belangrijke
veldslag een visioen. De veldslag wordt gewonnen en dit geeft
ruimte voor zijn bekering naar het christendom.
Een stapje of beter gezegd een evolutie in het denken van
deze persoon, Constantijn, heeft grote gevolgen, tot op de
dag van vandaag, voor Europa en de wereld.
Maar hoe verliep dat nou?
Was er een visioen?
Welke feiten hebben we?
Deze en nog veel meer vragen zijn vragen waar historici
steeds maar weer een antwoord op zoeken.

Als voorbeeld kiest Jona Lendering deze gebeurtenis en
in het boek verschijnt een nieuwe vertaling van een van de
belangrijkste bewijsstukken in deze cold case:
Vincent Hunink maakte de nieuwe vertaling van ‘De lofrede van 310’.
De lofrede is afkomstig uit een verzameling verhalen die
Panegyrici Latini heet (Latijnse lofredes).
De verzameling bestaat uit 12 lofredes die tegen het eind van
de vierde eeuw bij elkaar zijn gebracht met als doel
ze te gebruiken in het onderwijs.

Het lijkt misschien ingewikkeld maar het is een heel leesbaar boek
dat ik met veel plezier en interesse gelezen heb.
Voor mij heeft het een aantal stilzwijgende aannames die ik
voor mezelf had ontwikkeld, verder bevestigd.
Mocht je eens een gevoel willen krijgen voor de schrijfstijl
en redeneertrend, bezoek dan bijvoorbeeld zijn website
Mainzer Beobachter.

Gelezen. Alfred Birney: De tolk van Java

WP_20180307_14_11_50_ProAlfredBirneyDeTolkVanJava

Alfred Birney, De tolk van Java.


Waarom dit boek in de literaire prijzen valt is mij onduidelijk.
Daarmee is niet gezegd dat het boek niet relevant is.

Het boek beschrijft het leven van een man en zijn familieleden in
wat we nu Indonesie noemen. De tijd waarin de gebeurtenissen zich afspelen
is de bezetting door Japan en de politionele acties.

Daarnaast beschrijft het boek het leven van het gezin van de man
uit Indonesie in Nederland na de politionele acties.

Het boek beschrijft dit van verschillende invalshoeken.
Van officiele rapporten, krantenartikelen, officiele brieven van de
mariniers, ervaringen van dader, slachtoffers en betrokkenen.
Een manuscript over de tijd als Nederlands marinier van Indonesische geboorte.

Best complex allemaal en soms schijnbaar ongestructureerd.

Maar het geeft heel goed aan in welke positie mensen kunnen geraken in een oorlog.
Daarom is dit boek relevant. Mensen in Nederland hebben hier vaak
geen voorstelling van.

Denk Syrie.
Vandaag wordt je onderdrukt door Bashar al-Assad, dan door zijn tegenstanders,
dan door IS, dan door een tegenstander van Assad die steun krijgt van Assad.
Dan door een aspirant-lid van de EU en de diverse groepen worden soms wel
en dan weer niet gesteund door grootmachten als Rusland en de USA.
Al die mensen hebben zo hun eigen idee over de regio maar jij krijgt
de bommen op je kop, jouw winkels zijn leeg en er is geen water.

Het boek ‘De tolk van Java’ deed mij erg denken aan het luisterboek
‘Indië vaarwel’ van Pans Schomper.
De Nederlandse gebeurtenissen van de tweede generatie zijn in
‘De tolk van Java’ wel nieuw.

Goed om te lezen, soms langdradig.
Relevant? Zeker maar literatuur?

Gezien: Leven? of Theater?

De DVD bevat twee zaken: een documentaire over het leven en werk van
Charlotte Salomon en de film gemaakt door Frans Weizs met
min of meer hetzelfde onderwerp.
De documentaire heb ik gezien.
Die is goed maar is inmiddels al weer gedateerd.
Immers die is gemaakt terwijl een deel van het werk van Charlotte
(de brief) nog onbekend was.

De film heb ik niet kunnen afkijken.
Dat kan komen omdat de griep me nogal heeft aangepakt
of omdat mijn analyse correct is en de film wel erg zweverig is.
Mijn advies: haal die DVD uit de handel.
Verkoop in plaats daarvan het boek: Charlotte van David Foenkinos.

WP_20180303_12_10_04_ProLevenOfTheaterFransWeisz


Gertrude Bell: feminisme, archeologie en politiek

In het Rijksmuseum Voor Oudheden zag ik een film liggen
over Gertrude Bell. Eerder had ik nog nooit van haar gehoord.
Vandaag zag ik de documentaire.
Het is een soort hoorspel met beelden.
De filmbeelden zijn afwisselend historische beelden, foto’s
gemaakt door Gertrude Bell, krantenfoto’s uit die tijd en
oude filmbeelden.
Prachtige zwart/wit beelden van Baghdad en Mosul, Jeruzalem en London.
Je ziet haar en T.E. Lawrence naast Churchill bij een conferentie.
De gesproken teksten zijn voorgelezen brieffragmenten van Gertrude
en haar tijdgenoten.
Ze verbleef lang in het Midden-Oosten en speelde een rol in de totstandkoming
van Jordanie en Irak.

De Engelstalige Wikipedia (de Nederlandstalige is maar vier regels):

Gertrude Margaret Lowthian Bell, CBE (14 July 1868 – 12 July 1926) was an English writer, traveller, political officer, administrator, and archaeologist who explored, mapped, and became highly influential to British imperial policy-making due to her knowledge and contacts, built up through extensive travels in Greater Syria, Mesopotamia, Asia Minor, and Arabia. Along with T. E. Lawrence, Bell helped support the Hashemite dynasties in what is today Jordan as well as in Iraq.

She played a major role in establishing and helping administer the modern state of Iraq, utilising her unique perspective from her travels and relations with tribal leaders throughout the Middle East. During her lifetime she was highly esteemed and trusted by British officials and given an immense amount of power for a woman at the time. She has been described as “one of the few representatives of His Majesty’s Government remembered by the Arabs with anything resembling affection”.

WP_20171119_15_38_17_ProLettersToBaghdadGertrudeBell

De documentaire is niet ondertiteld dus er is wat aandacht bij het bekijken en beluisteren nodig. De beelden zijn prachtig.


1917 Romanovs & Revolution

Okay, meestal is een tentoonstelling in het Hermitage
Amsterdam wel de moeite waard.
Het begon allemaal met een veel kleiner museum.
Met kleine tentoonstellingen met een erg hoge kwaliteit.

WP_20170918_13_39_12_Pro1917Romanovs&Revolution

De kwaliteit stond bij de tentoonstelling
‘1917 Romanovs & Revolution’ duidelijk onder druk van
toeschouwersaantallen en het ‘historisch momentum’.

Het eerste deel van de tentoonstelling was goed bedacht:
de grote zaal als een winkelpassage met achter ieder
raam een andere winkel (= lees thema).

Maar boven werd de tentoonstelling vooral veel tekst,
grote foto’s aan de wand, facsimile’s en moderne
kopieën van oude foto’s.
Veel van de tentoongestelde werken waren al eerder op
een tentoonstelling in Amsterdam te zien. Jammer.

WP_20170906_13_50_49_ProVaasMetAfbeeldingVanEenVarenFrankrijk,Nancy,EtablissementGalléCa1914Glas

Slechte foto maar wat een pracht van een vaas! Vaas met afbeelding van een varen, Frankrijk, Nancy, Etablissement Gallé, circa 1914, glas. Als voorbeeld van de heersende smaak in het Rusland van de gegoeden.


WP_20170906_14_00_44_ProGeorgyVereyskyWinterLandscape1917WatercolourOnPaper

Georgy Vereysky, Winter landscape, 1917, watercolour on paper. Als een van de voorbeelden van de vernieuwende stromingen in de Russiche kunst.


WP_20170906_14_14_38_ProWerkenVanGraafLNTolsto,5eDruk12DelenMoskouDrukkerijVanAIMamontovEnCo1886PersoonlijkeBibliotheekAlexanderIII

De ‘Werken van graaf L.N. Tolstoj’, 5e druk, bestaand uit 12 delen, Moskou, Drukkerij van A.I. Mamontov & Co, 1886, uit de persoonlijke bibliotheek van Alexander III. Als voorbeeld van de voorspellers van de revolutie.

WP_20170906_14_14_56_ProWerkenVanGraafLNTolsto,5eDruk12DelenMoskouDrukkerijVanAIMamontovEnCo1886PersoonlijkeBibliotheekAlexanderIIITekst


WP_20170906_14_36_57_ProGezichtOpAmsterdamDoorRaamHermitageAanDeAmstel

Gezicht vanuit het Hermitage op Amsterdam. Als voorbeeld van hoe snel je aandacht werd afgeleid.


WP_20170906_14_57_25_ProDrukpersWerkendModelEigendomVanTsarevitsjAleksejHandgemaaktGevangenenEersteGevangenisNizjni-Novgorod1904-1907StaalHoutLoodFluweelVernis

Drukpers (werkend model) eigendom van Tsarevitsj Aleksej, handgemaakt door de gevangenen van de Eerste Gevangenisin Nizjni-Novgorod, 1904 – 1907, staal, hout, lood, fluweel en vernis. Als voorbeeld van het persoonlijk ongeluk en de isolatie van de Romanovs van de realiteit.


WP_20170918_13_39_36_ProDuur

Wat mij betreft: te duur.