Special military operation

De catalogus van de tentoonstelling over de vrijheidsstrijd
van Indonesië heb ik uitgelezen.
Mij trof vooral het hoofdstuk met de titel ‘Diplomasi en agresi’.
Dit hoofdstuk is geschreven door:
Marion Anker, Anne-Lot Hoek, Amir Sidharta, Harm Stevens en Bonnie Triyana.

RevolusiIndonesieOnafhankelijk

Revolusi! – Indonesie Onafhankelijk.


Zo lees je daar op pagina 183 over een Nederlandse soldaat
die een brief schrijft naar Nederland.

‘Vandaag’, schreef soldaat Van Santen in de brief, ‘zijn we een grote rubberplantage binnengetrokken. De eerste plantage die ons onbeschadigd in handen is gevallen.’ Het was de zevende dag van het eerste grote Nederlandse offensief, dat op 21 juli 1946 was gelanceerd. Door Nederland werd dit offensief een ‘politionele actie’ genoemd, met de codenaam ‘Operatie Product’. Daarmee werd verwezen naar het voornaamste oogmerk van deze operatie: de verovering van gebieden op Java en Sumatra die van economisch belang waren.

De vergelijking met het taalgebruik van Poetin is treffend.
Je noemt een onrechtmatige inval in de Oekraïne geen oorlog.
Je noemt het een ‘Special military operation’ om in de propaganda
te verzachten wat je aan het doen bent.
Net als Nederland die een kolonie probeerde terug te veroveren
waar we helemaal niets te zoeken hadden: ‘politionele actie’ en
‘Operatie Product’.
Indrukwekkend hoofdstuk.

Revolusi!

Deel 2 van twee delen.

Een crisis zonder beelden op de tv of internet,
we kunnen het ons bijna niet voorstellen.
Maar zo was het natuurlijk wel in de jaren ’50.

DSC03511HenkNgantungPresidentSukarnoEnDeBritseBemiddelaarLordKillearn1946ZwarteInktOpPapier

Henk Ngantung, President Sukarno en de Britse bemiddelaar Lord Killearn, 1946, zwarte inkt op papier.


DSC03513HenkNgantungNachtelijkePersconferentieMetInternationalePers1946ZwarteInktOpPapier

Henk Ngantung, Nachtelijke persconferentie met de internationale pers, 1946, zwarte inkt op papier.


DSC03515HesjeHoofdkussenEnLuierGemaaktVanBoekomslagenJuliaNelisse1947Linnen

Een heel schrijnend sfeerbeeld: Hesje, hoofdkussen en luier gemaakt van boekomslagen, Julia Nelisse, 1947, linnen.

DSC03517JuliaNelissePelantunganJava6September1947

Je zag het goed. een van de stukken linnen die van een boekband is afgehaald heeft als titel ‘Tarzan en de Leeuwman’. Julia Nelisse, Pelantungan, Java, 6 september 1947.


DSC03518SudjojonoPortretPejuangPortretVanEenStrijder1953AndesietSteen

Sudjojono, Portret Pejuang (Portret van een strijder), 1953, andesiet steen. Heel serieus maar die auto op de voorkant van de sokkel is dan weer grappig.

DSC03519SudjojonoPortretPejuangPortretVanEenStrijder1953AndesietSteenTxT


DSC03520HendraGunawanPengantinRevolusiBruidVanDeRevolutie1957OlieverfOpDoek

Hendra Gunawan, Pengantin Revolusi (Bruid van de revolutie), 1957, olieverf op doek.

DSC03521HendraGunawanPengantinRevolusiBruidVanDeRevolutie1957OlieverfOpDoekTxt


DSC03522SoeronoPembersihanDesaZuiveringVanHetDorp1949OlieverfOpDoek

Soerono, Pembersihan Desa (Zuivering van het dorp), 1949, olieverf op doek.

DSC03523SoeronoPembersihanDesaZuiveringVanHetDorp1949OlieverfOpDoekTxt


DSC03524BasoekiAbdullahPortretMohammadHatta1949Pastel

Basoeki Abdullah, Portret Mohammad Hatta, 1949, pastel.

DSC03525BasoekiAbdullahPortretMohammadHatta1949PastelTxT


DSC03528HenriCartier-BressonOfficierenVanHetTNITentaraNasionalIndonesia1949GelatineZilverdruk

Henri Cartier-Bresson, Officieren van het TNI, Tentara Nasional Indonesia, 1949, gelatine zilverdruk.


Bij de tentoonstelling is ook een (op het eerste gezicht)
mooi verzorgd boek verschenen.
Daar heb ik nog onvoldoende in kunnen kijken om daar
nu diep op in te gaan.
Dat komt misschien later nog.

Revolusi!

Deel 1 van twee delen.

Als het Rijksmuseum een tentoonstelling maakt over
Indonesië dan zie je automatisch de krissen, een
goudschat, VOC emblemen en nog ontelbare mooie voorwerpen.

Maar Revolusi! gaat om de vrijheidsstrijd van Indonesië
tegen de koloniale macht Nederland.
Een complex verhaal maar duidelijk is dat Nederland in
de periode na 1945 met oorlogsgeweld een situatie probeerde
te herstellen waar we om te beginnen helemaal geen aanspraak
op konden maken. Daarbij vonden oorlogsmisdaden plaats die
zeker ook door Nederlands werden gepleegd.

Het Rijksmuseum slaagt er in een heel andere tentoonstelling
te maken dan die we van het museum kennen.
Nieuw werk, historische feiten, door de ogen van veel
verschillende partijen, voorwerpen die horen bij een
protestbeweging, bij onderdrukking en bij oorlogsmisdaden,
en nabestaanden die vertellen over hoe getoonde voorwerpen
in hun omgeving beleefd werden en worden.
Een knappe prestatie die zeker ook nog veel stof zal geven
tot verder onderzoek en debat.

DSC03496TimoteusAnggawanKusnoLukaDanBisaKubawaBerlariWoundsAndVenomICarryAsIAmRunning2022MixedMediaInstallatie

Timoteus Anggawan Kusno, Luka dan bisa kubawa berlari (Wounds and Venom I Carry as I am Running), 2022, mixed media installatie.

DSC03499TimoteusAnggawanKusnoLukaDanBisaKubawaBerlariWoundsAndVenomICarryAsIAmRunning2022MixedMediaInstallatie
DSC03498TimoteusAnggawanKusnoLukaDanBisaKubawaBerlariTxt

DSC03497TimoteusAnggawanKusnoLukaDanBisaKubawaBerlariWoundsAndVenomICarryAsIAmRunning2022MixedMediaInstallatie

Timoteus Anggawan Kusno, Luka dan bisa kubawa berlari (Wounds and Venom I Carry as I am Running), 2022, mixed media installatie.


DSC03500TonyRaftyBrits-IndiaseTroepenVanDeVijfdeDivisieLadenVoorradenUit1945PenEnInktOpPapier

Door journalisten werd een oorlog verslagen zonder de moderne mogelijkheden van satellietbeelden, Facebook en mobiele telefoons. Tony Rafty, Brits-Indiase troepen van de vijfde divisie laden voorraden uit, 1945, pen en inkt op papier.


DSC03502TonyRaftyBurgersVluchtenVoorOorlogsgeweld1945AquarelOpPapier

Tony Rafty, Burgers vluchten voor oorlogsgeweld, 1945, aquarel op papier.


DSC03505IndonesischePostersPeneranganTentaraResimenIGadjahIISoemateraVermoedelijk1947PapierTxT
DSC03504IndonesischePostersPeneranganTentaraResimenIGadjahIISoemateraVermoedelijk1947Papier

Indonesische poster, Penerangan tentara resimen I Gadjah II Soematera, vermoedelijk uit 1947, papier.


DSC03507Poster1945-1949PapierTxt
DSC03506Poster1945-1949Papier

Poster, 1945 – 1949, papier.


DSC03508KoranJavaIndonesiëJaartalOnbekendPapierInkt

Een deel van de tentoonstelling bevat voorwerpen die allemaal een heel eigen verhaal hebben en waarvoor het Rijksmuseum een poging gedaan heeft om het verhaal boven tafel te krijgen. Dit is een Koran, Java, Indonesië, jaartal onbekend, papier, inkt.


DSC03508KoranJavaIndonesiëJaartalOnbekendPapierInktDetail

Hier zie je in detail wat een prachtig boek het is. Bekijk de handgeschreven teksten eens.


DSC03510JoopHuetingOmgevingYogyakartaJavaDecember1948

Dit is het verhaal van Joop Hueting, omgeving Yogyakarta, Java, december 1948.


Morgen het vervolg.

Domitianus, Julia Titi en Domitia Longina: deel II

Al zal het bij tijd en wijle lijken op een modeshow
is dit een verslag van de super serieuze tentoonstelling
God op aarde over de Romeinse keizer Domitianus.

DSC03447PriesterInDeGedaanteVanAnubisKopVanEenJakhalsTempelVanIsisPompei62-79NaChrFresco

Voor mij een van de topstukken op de tentoonstelling. Een fresco uit Pompeï. Een afbeelding van een priester in de gedaante van de Egyptische god Anubis met de kop van een jakhals. Tempel van Isis, Pompeï, 62 – 79 na Chr.


DSC03448PaneelUitDeTempelVanIsisMetCabraslangIchneumonOfFaraoratDruivenAcanthusbladPompei62-79NaChrFresco

Nog een fresco uit Pompeï: paneel uit de Tempel van Isis met Cobraslang en een Ichneumon of een Faraorat (het is schijnbaar meer een mangoest dan een rat). Verder met druiven en acanthusblad. Pompeï, 62 – 79 na Chr.


DSC03450IOArriveertInEgypteTempelVanIsisPompei62-79NaChrFresco

Dit deel van de tentoonstelling gaat over de manier waarop culturen elkaar beïnvloeden en hoe sommige culturen daar heel erg open voor staan. Io arriveert in Egypte, Tempel van Isis, Pompeï, 62 – 79 na Chr. Fresco.


DSC03452KopVanSoldaatMetHelmEersteBoogVanTitusRome81NaChrMarmer

Kop van een soldaat met helm. Deel van de eerste triomfboog van Titus (broer en keizer voor Domitianus), Rome, 81 na Chr. Marmer.


DSC03454PortretkopMogelijkTempelVanJupiterJunoEnMinervaRomeCapitool81-96NaChrMarmer

Portretkop mogelijk uit de Tempel van Jupiter, Juno en Minerva, Rome, Capitool, 81 – 96 na Chr. Marmer.


DSC03456MeleagerRoodharigeMythischeJagerDierentemmerKopieVanGrieksOrigineel4eEeuwVChrPompei1eEeuwNaChrRodeKalksteenVanRhodos

Laat ik het voorzichtig zeggen: niet zo mooi. Maar wat een verhaal. Meleager is een roodharige, mythische jager en dierentemmer. Hij werd als propagandamiddel, als voorbeeld gebruikt voor Domitianus. Het is een Romeinse kopie van een Grieks origineel dat uit de 4e eeuw voor Christus dateerde. Dit exemplaar stamt uit Pompeï, 1e eeuw na Chr. Rode kalksteen van Rhodos.


DSC03457MeleagerRoodharigeMythischeJagerDierentemmerKopieVanGrieksOrigineel4eEeuwVChrPompei1eEeuwNaChrRodeKalksteenVanRhodos

Maar de jachttrofee vond ik intrigerend. Of dit deel ook uit de 1e eeuw stamt weet ik niet. Een kop van een everzwijn (denk ik). Het publieksboek geeft na een eerste scan geen infi over dit beeld. Volgens mij komt het er niet in voor. De op zet van het boek is niet dat van een catalogus. Dus zijn voorbeelden niet snel te vinden in het boek (als ze er al in staan).


DSC03459SierreliefMetTheaterscenePomPeï1eEeuwNaChrMarmer

Sierreliëf met theaterscene, PomPeï, 1e eeuw na Chr. Marmer.


DSC03460TweeSchrijvendeDamesPomPeï45-79NaChrFresco

Twee schrijvende dames (op deze titel is wel wat af te dingen want slechts 1 vrouw geeft schrijfgerei bij zich. Ze is dus niet aan het schrijven. Waarschijnlijk kan ze dat wel). Pompeï, 45 – 79 na Chr. Fresco.


DSC03462DomitiaLonginaEchtgenoteDomitianusHerkomstOnbekend90NaChrMarmer

Wat een kapsel! Domitia Longina, echtgenote van Domitianus. Herkomst onbekend. 90 na Chr. Marmer.


DSC03464

Ik kan nu niet meer achterhalen van welk beeld dit de achterzijde is maar ik wilde laten zien dat niet alleen de voorkant opvallend was.


DSC03465DomitiaLonginaromeinseRijk90-100NaChrMarmer

Nogmaals Domitia Longina, Romeinse rijk, 90 – 100 na Chr. Marmer.


DSC03467JuliaTitiDochterVanTitusRomeinseRijk90NaChrMarmer

Wel uniek om dit allemaal bij elkaar te kunnen zien in Nederland. Julia Titi, dochter van Titus, Romeinse rijk, 90 na Chr. Marmer.


DSC03469GrafportretVanEenVrouwEgypte75-100NaChrPigmentMetVloeibareBijenwasPaneelvanLindenhout

Grafportret van een vrouw, Egypte 75 – 100 na Chr. Pigment met vloeibare bijenwas, paneel van lindenhout. Flavische mode.


DSC03471ZonnegodHellos-SolEnDomitianus'Numen(spiritueleKracht)RomeinseRijk87NaChrMarmer

Zonnegod Helios / Sol en Domitianus’ numen (= spirituele kracht), propaganda uit het Romeinse rijk, 87 na Chr. Marmer.


DSC03474SenatorenInTogaRomeinseRijkFragment50-75NaChrBrons

De slechte omgang met het establishment was een van de redenen voor de moord op Domitianus. Senatoren in toga, Romeinse rijk, fragment, 50 – 75 na Chr. Brons.


Alles bij elkaar fantastisch om te zien.
Ik heb weer veel geleerd.
Aanrader!

Domitianus: God op aarde

Vandaag wilde ik beginnen over mijn verslag
van de tentoonstelling ‘Domitianus: God op aarde’
in het RMO in Leiden maar ik ben nog helemaal niet
aan de voorbereiding begonnen.
Hopelijk kom ik daar morgen aan toe.

Wel las ik – toevallig – het avontuur
‘De vloek van de dertig zilverlingen’ in de serie van
Blake en Mortimer, uitgevoerd door Jean van Hamme,
René Sterne en Chantal Spiegeleer.
Domitianus komt daar in voor op bijvoorbeeld
pagina 29 van deel 1 (veel verder ben ik nog niet).

IMG_7432BlakeEnMortimerDeVloekVanDeDertigZilverlingen


Laat ik de man anders even voorstellen:

DSC03426RMOLeidenDomitianus

Domitianus, Romeins keizer die leefde als god op aarde.


Ik ben niet sterk in mijn Romeinse geschiedenis (en dat is een
understatement). Daarom is het goed dat ik naar een
tentoonstelling kon die over één van de keizers gaat.

Wikipedia helpt mij:

Domitianus (Latijn: Titus Flavius Caesar Domitianus Augustus; Rome, 24 oktober 51 – aldaar, 18 september 96) was van 81 tot 96 keizer van het Romeinse Rijk. Domitianus was de derde en laatste keizer van de Flavische dynastie.

Domitianus’ jeugd en vroege carrière bracht hij grotendeels door in de schaduw van zijn broer Titus, die tijdens de eerste Joods-Romeinse oorlog militaire roem had geoogst. In deze situatie kwam geen verandering onder het bewind van zijn vader Vespasianus, die in 69 na de burgeroorlog die bekendstaat als het vierkeizerjaar, keizer was geworden. Hoewel Titus onder het bewind van zijn vader een groot aantal belangrijke ambten bekleedde, kreeg Domitianus weliswaar eervolle benoemingen, maar geen verantwoordelijkheden. Vespasianus stierf in 79 en werd opgevolgd door Titus. Aan diens bewind kwam twee jaar later echter een onverwacht einde toen hij in 81 door een dodelijke ziekte werd getroffen. Nog de volgende dag werd Domitianus door de pretoriaanse garde tot keizer uitgeroepen. Zijn bewind zou vijftien jaar duren – langer dan enige keizer ten tijde van het principaat had geregeerd sinds keizer Tiberius.

Als keizer versterkte Domitianus de economie door de Romeinse munten te revalueren. Hij breidde de grensverdediging van het Romeinse Rijk uit en startte een enorm bouwprogramma om de grote schade die Rome in de jaren zestig had opgelopen te herstellen. Belangrijke oorlogen werden uitgevochten in Britannia, waar zijn generaal Agricola een poging deed om Caledonië (Schotland) te veroveren en in Dacia (Roemenië), waar Domitianus er echter niet in slaagde een beslissende overwinning op koning Decebalus te boeken. De regering van Domitianus toonde totalitaire kenmerken; hij zag zichzelf als de nieuwe Augustus, een verlicht despoot voorbestemd om het Romeinse Rijk een nieuw tijdperk van schittering in te leiden. Religieuze, militaire en culturele propaganda bevorderde een persoonlijkheidscultus. Door zichzelf als censor voor het leven te benoemen probeerde hij de publieke en private moraal te controleren. Als gevolg daarvan was Domitianus zowel bij het volk als het leger populair. Het ontbrak hem echter aan de nodige sociale vaardigheden om zich ook populair te maken bij (delen van) de elite. Door leden van de Romeinse Senaat werd hij als een tiran beschouwd. Volgens Suetonius was hij de eerste Romeinse keizer die er op stond aangesproken worden als dominus et deus (meester en god).

Aan Domitianus’ regering kwam in 96 n.Chr. een einde toen hij door medewerkers van het keizerlijk hof werd vermoord.

DSC03427RMOLeidenDomitianus

Binnenkort meer.


Shah Shuja’s adventures in Wonderland

Soms is de realiteit nog meer bizar dan de fantasie.

Een tijdje terug las ik het boek van Lewis Carroll
Alice’s Adventures in Wonderland in een uitgave van
van Stencilwerck.

IMG_6486StencilwerckLewisCarrollAliceSAdventuresInWonderland


Min of meer tegelijk lees ik Return of a King.
Een boek van William Dalrymple over Afghanistan.
Heel actueel!

IMG_5861WilliamDalrympleReturnOfAKingTheBattleForAfghanistan


Dan lees je dit:

Chapter eight: The Queen’s croquet ground

At this moment Five, who had been anxiously looking across the garden, called out ‘The Queen! The Queen!’ ………. There was a sound of many footsteps, and Alice looked round, eager to see the Queen.
First came then soldiers carrying clubs; these were all shaped like the three gardeners, oblong and flat, with their hands and feet at the corners: next the ten courtiers; these were ornamented all over with diamonds, and walked two and two, as the soldiers did. After these came the royal children, there were ten of them, and the little dears came jumping merrily along hand in hand, in couples: they were all ornamented with hearts. Next came the guests, mostly Kings and Queens, and among them Alice recognized the White Rabbit: it was talking in a hurried nervous manner, smiling at everything that was said, and went by without noticing her. Then followed the Knave of Hearts, carrying the King’s crown on a crimson velvet cushion; and, last of all this grand procession, came THE KING AND QUEEN OF HEARTS.
….
‘How should I know?’ said Alice, surprised at her own courage. ‘It’s no business of mine.’
The Queen turned crimson with furry, and, after glaring at her for a moment like a wild beast, screamed ‘Off with her head! Off–‘
‘Nonsense!’ said Alice, very loudly and decidedly, and the queen was silent.
The King laid his hand upon her arm, and timidly said ‘Consider, my dear: she’s only a child!’
The Queen turned angrily away from him , and said to the Knave ‘Turn them over!’
The Knave did so, very carefully, with one foot.
‘Get up!’ said the Queen, in a shrill, loud voice, and the three gardeners instantly jumped up, and began bowing to the King, the Queen, the royal children and everybody else.
‘Leave off that!’ screamed the Queen. ‘You make me giddy.’ And then, turning to the rose-tree, she went on, ‘What have you been doing here?’
‘May it please you Majesty,’ said Two, in a very humble tone, going gown on one knee as he spoke, ‘we were trying–‘
‘I see!’ said the Queen, who had meanwhile been examining the roses. ‘Off with their heads!’ and the procession moved on, three of the soldiers remaining behind to execute the unfortunate gardeners, who ran to Alice for protection.

Fragment van pagina 67 en 68 van
Alice’s Adventures in Wonderland.

Een verhaal voor kinderen met speelkaarten die
een hofhouding spelen.
De hartenboer (Knave of Hearts) is de lakei.
Iedereen kent zijn plaats en probeert ieder
incident te vermijden omdat de Hartenvrouw direct
over gaat tot het onthoofden van de volgelingen.
Verder in het verhaal blijkt dat niet iedereen
ook daadwerkelijk onthoofd wordt want anders
zou er snel weinig overblijven van de vreemde hofhouding.

De hofhouding van Shah Shuja overtrof dit sprookje
als je het volgende fragment over de gevluchte koning
van Afghanistan mag geloven.

A bizarre durbar assembled around the deposed Shah. The head of Shuja’s household was Mullah Shakur Ishaqzai – ‘a short, fat person’, wrote Harlan, ‘[whose] rotundity…was adequately finished by the huge turban characteristic of his class, encased in voluminous outline by a profusion of long thick hair which fell upon his shoulders in heavy sable silvered curls’. The curls were there for a purpose: to hide the absence of his ears, which had been removed at Shuja’s orders as a punishment for an earlier failure of courage on the field of battle. But the mullah was in good company, at least according to Harlan, who claimed that Shuja had developed the habit of removing pieces of his household’s anatomy whenever they failed to perform: many of the ears, tongues, noses and genitals of Shuja’s servants had been forfeited at different points resulting in ‘an earless assemblage of mutes and eunuchs in the ex-king’s service’.

Pagina 46 – 47 van Return of a King door
William Dalrymple.

De afgezette koning van Afghanistan, die verschillende
pogingen zou ondernemen zijn troon terug te winnen,
Shah Shuja Durrani, leefde buiten Afghanistan met
een soort van koninklijke hofhouding.
Die hofhouding kon hij zich onder andere veroorloven
door een jaarlijkse toelage vanuit London.
De Amerikaanse avonturier Dr. Josiah Harlan beschreef
die hofhouding en William Dalrymple haalt dit hierboven
aan: een verhaal van bedienden die een deel van hun
anatomie moeten missen omdat ze hun werk, volgens
Shah Shuja, niet goed uitvoerden.

Genieten van Geschiedenis

De boeken waar ik het meest plezier aan beleefde waren
de boeken van Barbara Tuchman.
Als geen ander slaagde ze er in om grote thema’s duidelijk
te maken aan de hand van heel persoonlijke verhalen.
Daardoor kun je voor jezelf een beter beeld vormen
van de omstandigheden waarin mensen tot bepaalde acties komen.
Ik moet aan Barbara Tuchman denken als ik een boek lees
van William Dalrymple.

Nu heb ik net White Mughals gelezen, het verhaal van vooral
Britse onderdanen die in India verbleven, vaak om daar fortuin
te maken en die waardering kregen voor de gebruiken,
manier van leven, de kunst en cultuur aan de Indiase Mogol-hoven.
In het geval van White Mughals gaat het om James Kirkpatrick die
in 1798 resident wordt aan het hof van de Nizam van Hyderabad.

Lees het boek. Er gaat een fascinerende wereld voor je open.
Een wereld van ongekende pracht, praal en rijkdom maar ook van
een Brits bedrijf dat opereert als een staat.
De overeenkomsten met de VOC liggen voor het oprapen.

Nog even over de manier van schrijven.

Toevallig lees ik op dit moment ook het boek van Irene Vallejo:
Papyrus – Een geschiedenis van de wereld in boeken.
De Spaanse titel is beter: El infinito en un junco – Oneindigheid
in een riet (vertaling van Google translate).
Daarin beschrijft ze op Pagina 110, de rondreizende zanger
of bard, de cultuur van de orale traditie.

…., hij heeft hun namen en eigenaardigheden goed onthouden om ze een plek te geven in het epos waarin hij hen vertrouwelijk laat omgaan met de legendarische helden.
Hij weet altijd een episode in te lassen die ‘toevallig’ de streekgenoten van zijn broodheer van dat moment verheerlijkt.
Hij maakt het lied korter of langer, naargelang de sfeer in de zaal.
Als het publiek houdt van weelderige beschrijvingen dan smukt hij de wapenuitrusting van de krijger, het tuig van diens paarden en de sieraden van de prinsessen op – zoals gij pleegt te zeggen: die luxe hoeft hij niet uit eigen zak te betalen.
Hij verstaat de kunst van het laten vallen van pauzes en het opbouwen van spanning, en hij breekt het verhaal altijd af op een uitgekiend moment, zodat hij zal worden uitgenodigd om de volgende dag verder te gaan.

Daar geef ik graag een voorbeeld van.
Op 75% van het boek lees je het volgende:

Pagina 313.

And then, quite suddenly, nothing.
In a story powered by a succession of extraordinarily detailed and revealing sources – letters, diaries, reports, despatches – without warning the current that has supported this book suddenly flickers and fails.
There are no more letters.
The record goes dead, with James critically ill, delirious and feverish on the boat.
The lights go out and we are left in darkness.

WilliamDalrympleWhiteMughalsLoveAndBetrayalInEighteenthCenturyIndia

William Dalrymple, White Mughals, Love and betrayal in eighteenth-century India.


De laatste lantaarnopsteker

IMG_5601DeTijdVrijdag18Februari1972DeLaatsteLantaarnopsteker

De laatste lantaarnopsteker van Londen heeft nog nooit zo’n goed werk gedaan als nu met de huidige elektriciteitsschaarste. Terwijl een groot deel van Londen ’s avonds zeer schaars is verlicht, houdt hij in het oude Temple-district van Londen de gaslantaarns brandend.


De Tijd, vrijdag 18 februari 1972.
Hoe vind je zo’n krantenknipsel?
Ik jou niet van dubbele teksten maar een tekst in een plaatje
is (nog) niet eenvoudig doorzoekbaar.

Reizigers van een nieuwe tijd

In het essay van de Maand van de geschiedenis staan twee motto’s.
Eén ervan sluit heel goed aan bij dit boekje maar ook bij
een ander boek dat ik op dit moment aan het lezen ben:
Anarchy van William Dalrymple.
Het boek van Dalrymple gaat over de East India Company (de
Engelse variant van onze VOC) en hoe dit particulier bedrijf
een hele staat overnam, ten onder ging om overgenomen te worden
door de Britse staat.

…..wat zijn koninkrijken dan anders dan grote roversbenden? Wat zijn trouwens roversbenden anders dan kleine koninkrijken? Zo’n bende is ook een groep mensen, ze wordt door het gezag van een hoofdman geleid, ze wordt bijeengehouden door een verdrag van saamhorigheid en de buit wordt er volgens de regels van een overeenkomst verdeeld. En als dan zo’n kwalijk gezelschap door het toetreden van een groot aantal verdorven lieden zo aangroeit dat het ook grondgebied bezet houdt, een blijvende zetel vestigt, steden bemachtigt en de bevolking aan zich onderwerpt, neemt het openlijk de naam “rijk” aan, een naam die het dan blijkbaar niet krijgt omdat zijn hebzucht is weggenomen, maar omdat het zich ook nog straffeloosheid heeft verworven.

Augustinus, De stad van God, boek vier, hoofdstuk 4.

AbdelkaderBenaliReizigersVanEenNieuweTijd01Voorkant

Abdelkader Benali, Reizigers van een nieuwe tijd. Essay in het kader van de Maand van de Geschiedenis.


In het boek dat eigenlijk over migratie gaat, verbindt Benali,
de geschiedenis met zijn eigen geschiedenis.
Dat is heel goed gevonden en uitgewerkt.
Dat doet hij dan met een heel interessant en aansprekend onderwerp: piraten.
Een Nederlander, een reiziger, die piraat wordt, moslim wordt
en zijn leven voortzet in Algerije en Marokko.
De Nederlander Jan Janszoon wordt Moerad Raïs de Jongere.

Een paar dingen storen me:
= Benali noemt zijn geboorteplaats Ighazzazzan in het boekje;
Op internet is die plaat niet te vinden. In stukken over Benali op
iternet wordt zijn geboorteplaats steeds Ighazzazza genoemd en
die plaats kan ik ook niet vinden;
= de ‘Baai van Boughafer’ en de ‘Kaap van de Drie Tanden’ kan
ik ook niet vinden. Ze maken het boek zo romantisch en
ik snap dat het een essay is. Maar ik zou dat uitleggen;
= hij spreekt over het ‘wirtschaftswunder in Europa’ (pagina 18)
wat een West-Duits fenomeen is, geen Europees. Ik begrijp wat hij
bedoelt maar het is onnauwkeurig;
= het gebruik van ‘Nederland’ als je de Republiek bedoelt: ‘Nederland
is in de zestiende eeuw overwegend protestant geworden’ (pag 34). Dat
is een beetje kort door de bocht.

Deze zaken ondermijnen de kracht van het boek en dat is jammer.
Het verhaal over migratie mag en moet verteld worden.
dan kun je dit soort slordigheden beter niet maken zeker niet
als je zo’n fantastisch verhaal hebt.

AbdelkaderBenaliReizigersVanEenNieuweTijd02Achterkant


Wel gelezen: controverses

Ieder jaar, in het kader van de Week van de Klassieken
verschijnt er een boekje.
Dit jaar het boekje met als titel ‘Controverses’ – Beelden
van de Antieke Wereld in het heden.

IMG_3818ControversesBeeldenVanDeAntiekeWereldInHetHedenAbronVanHooffTomBuijtendorpDaanNijssenWeekVanDeKlassieken

Uitgave bij de Week van de Klassieken. Uitgebracht door Omniboek.


Het boek bevat drie essays:
een van Anton van Hooff over het steeds veranderende beeld
over homoseksualiteit in de oudheid, het verhaal van
Tom Buijtendorp waarin hij ruimte vraagt voor
historische alertheid en een stuk van Daan Nijssen over
de Cyruscilinder.

Die cilinder kende ik helemaal niet, nooit van gehoord.
Maar het is een bijzonder verhaal.

CyruscilinderBritishMuseum

Dit is de cilinder die gemaakt is in opdracht/naam van de Perzische koning Cyrus II de Grote. Dit voorwerp bevindt zich in het British Museum.


Even wat achtergrond:

De Cyruscilinder (Perzisch: منشور کوروش) is een antieke kleicilinder, in verschillende fragmenten uiteen gebroken,
waarop in Akkadisch spijkerschrift een declaratie is geschreven uit naam van de Perzische koning Cyrus II de Grote.
Hij dateert uit de zesde eeuw v.Chr. en werd gemaakt als funderingsdepot na de Perzische verovering van Babylon in 539 v.Chr., toen Cyrus het Nieuw-Babylonische Rijk bij zijn eigen rijk inlijfde en zijn nomadenbestaan opgaf.
Het object werd in 1879 door Hormuzd Rassam gevonden in Babylon in Mesopotamië, het huidige Irak.
Deze opgraving werd gesponsord door het British Museum, waar de cilinder zich sinds 1880 bevindt.

Deze tekst komt natuurlijk van Wikipedia.
Misschien is het goed ook wat meer te weten over Hormuzd Rassam.
De Engelstalige versie van het artikel op Wikipedia heeft veel meer informatie.

Het stuk van Daan Nijssen gaat in op de controverse
die is ontstaan rond deze cilinder toen de Sjah van Perzië
(Mohammad Reza al-Pahlavi) en zijn supporters,
meenden in de tekst een soort van eerste verklaring van de
rechten van de mens te herkennen.
Ook Jona Lendering heeft daar op zijn blog ooit een stuk
over geschreven.

Alles bij elkaar een klein boekje met erg veel stof tot nadenken.

Ik lees onder andere: De Bourgondiërs

Met het boek ben ik net begonnen.
Ik ben op pagina 63 (van 517 pagina’s tekst).
Dan lees ik ook nog eens meerdere boeken tegelijkertijd.
Dus het kan even duren voor ik het uit heb.
Waarom zouden zoveel mensen dit boek lezen?

Even los van het feit dat DWDD aandacht aan het boek schonk.
Dat op zich lijkt me geen reclame voor het boek.
De periode van de geschiedenis is interessant maar dat is waar
voor zoveel periodes.

Eerlijk gezegd kan ik niet beoordelen of de visie van Van Loo klopt.
Daarvoor heb ik eenvoudigweg te weinig kennis.
Is het misschien zijn schrijfstijl?
Dat zou best wel eens kunnen.

Wat denk je van de volgende passage:

In 1314 gaf de Franse koning Filips de Schone de geest. Hij liet drie zonen na die verzuimden troonopvolgers te verwekken en op de koop toe allemaal vroeg de pijp uit gingen. Lodewijk de Twister, Filips de Lange en Karel de Schone zongen het samen amper 14 jaar uit als vorst. De krap vijf dagen durende regeerperiode van babykoning Jan de Postume zette al helemaal geen zoden aan de dijk.

De Bourgondiërs, pagina 54.

BartVanLooDeBourgondiërsAartsvadersVanDeLageLanen

Bart van Loo, De Bourgondiërs – Aartsvaders van de Lage Landen.


Tot nu vermaakt het boek me wel.

Bedrieglijk echt

JonaLenderingBedrieglijkEchtOudePapyriModerneControverses

Het nieuwe boek van Jona Lendering lag gisteren in de brievenbus.


Lendering schrijft dagelijks op zijn blog Mainzer Beobachter ten minste een bericht over de oudheid. Die berichten lees ik meerdere keren per week. Zo ben ik in aanraking gekomen met zijn boeken. Die raad ik iedereen aan. Ook al heb ik dit boek nog niet gelezen.


Zijn vorige boek heb ik gelezen als een soort leeshulp bij
de Historiën van Herodotos. Na het lezen van zijn boeken
snap je zoveel meer van de geschiedenis als wetenschap.

Deze keer gaat het over een belangrijke bron
voor de wetenschap die geschiedenis heet: de geschreven bronnen;
en hoe daar verkeerd mee omgegaan kan worden.
De andere belangrijke bron zijn de archeologische vondsten.

Zijn schrijfstijl is begrijpelijk zonder dat hij het je te
makkelijk maakt. Geschiedenis is tenslotte een wetenschap.

Heel leuk (kleine spoiler) is de papyrologie bingo
achter in het boel!
Kopen dus.

52 leuke, leerzame, korte verhalen over geschiedenis

LeonardRutgersDeKlassiekeWereldIn52Ontdekkingen

Leonard Rutgers vindt mijn titel van dit stukje vast niet correct. Het gaat niet zo maar over geschiedenis, het gaat over de klassieke wereld. Maar verder geeft mijn titel precies weer wat je kunt lezen in ‘De klassieke wereld in 52 ontdekkingen’.


De stukken zijn vlot, begrijpelijk, met humor en veel kennis geschreven.
Je wordt niet met die kennis doodgegooid, het zijn logische verhalen.
Ze zijn niet langer dan 5 pagina’s met eigenlijk wel altijd één
paginagrootte illustratie daarbij.
Met ieder verhaal ontdoet Rutgers weer een geschiedenis van de vaak
misleidende sterke verhalen die er over de ronde doen.
Die sterke verhalen zijn niet nodig, je zult zien:
de werkelijkheid is al sterk en interessant genoeg.
Een van de beste voorbeelden (maar het was erg moeilijk kiezen)
gaat over de Drie Koningen. Het verhaal kent bijna iedereen.
Toch komt het maar op 1 plaats in de evangeliën voor.
Zo romantisch als de meeste mensen het zich herinneren is het
oorspronkelijke verhaal niet. Maar er zit wel een lange geschiedenis
aan het verhaal vast dat Rutgers uit de doeken doet.
Als je dat leest zie je dat de bijbel een verzameling schitterende verhalen is
die veel (goddelijke) wijsheid bevat maar ook geschreven is in een
bepaalde tijd met hun eigen specifieke achtergrond.
Dat is overigens waar voor veel van de grote verhalen van
de verschillende godsdiensten en culturen die onze wereld kent en kende.
Het verhaal is misschien anders dan wat mensen zich herinneren maar
tegelijk ook rijker, logischer en het zal nog meer tot ons spreken.
De Drie koningen bespreekt Rutgers aan de hand van een mozaïek
dat je vandaag nog steeds in de buurt van Ravenna kunt zien.

DSC_4599BalthassarMelchiorCasparInRavenna

In 2014 maakte ik er deze foto van.


Volgens mij een ideaal boek voor op vakantie (korte verhalen)
voor alle leeftijden (want erg interessant en afwisselend).
Ik heb er en minste 1 bestemming uitgehaald, die als het uitkomt,
we later dit jaar gaan bezoeken.

Middeleeuwse Tuinen in het RMO (versie warmteplan)

Al een paar dagen ben ik bezig met het voorbereiden van een blogpost
op basis van mijn bezoek afgelopen zaterdag aan de tentoonstelling
‘Middeleeuwse tuinen’ in het Rijksmuseum voor Oudheden in Leiden.
Maar ook vandaag ging het niet lukken om het af te krijgen.
Ik schuif de warmte maar de schuld in de schoenen.

Daarom een eerste, heel korte versie.

IMG_1027MiddeleeuwseTuinenInHetRMO

Dit is de introductie van de tentoonstelling.


IMG_1065MiddeleeuwseTuinenInHetRMOMariaMetKindFalnamehWaarzeggersboekIndia1550-1600

Er zijn vele mooie gebruiksvoorwerpen, boeken en er is kunst te zien. Maar voor mij was dit wel heel bijzonder. Omdat het India komt en omdat je het niet vaak ziet. Maria met kind, uit de Falnameh (Waarzeggersboek misschiens is ‘het boek met voortekenen” een betere naam?). India, 1550 – 1600.


Er volgt nog veel meer, als het weer morgen beter is,
gaat dat vast lukken.

RMO lichtshow

Gisteren was ik in het Rijksmuseum voor Oudheden in Leiden.
Daar projecteert men op die prachtige tempel van Taffeh
een paar keer per dag een lichtshow.
Hier een paar foto’s daarvan.

IMG_1084RMOLeidenTempelVanTaffehEgypte25BC-25AD

De grote binnenruimte van het museum wordt verduisterd en dan kan het lichtspel beginnen.


IMG_1086RMOLeidenTempelVanTaffehEgypte25BC-25AD

Soms zie je bijna de vormen van de Egyptische tempel niet meer.


IMG_1088RMOLeidenTempelVanTaffehEgypte25BC-25AD

Een Griekse strijder gaat het gevecht aan.


IMG_1089RMOLeidenTempelVanTaffehEgypte25BC-25AD


IMG_1090RMOLeidenTempelVanTaffehEgypte25BC-25AD

Een overzicht van allerlei voorwerpen die te zien zijn in dit schitterende museum. Warm vandaag? Misschien niet in het RMO.


Nubië: land van de zwarte farao’s

NubiëLandVanDeZwarteFaraos


De tentoonstelling bestaat uit drie delen, drie periodes.
Kerma, Napata en Meroë
Nubië was een groot en machtig land in Oost Afrika, ten zuiden van Egypte.
Vandaag heet het land dat daar georganiseerd is: Soedan.

Wil je er meer over weten dan is een bezoek aan het Drents Museum
een goed idee. De reis naar Assen is het dubbel en dwars waard.
De voorwerpen die mij aanspraken heb ik gefotografeerd.

IMG_0377DecoratieInDeVormVanEenSchorpioenKerma-periode1700-1550VChrKermaFaience

Decoratie in de vorm van een schorpioen, Kerma-periode, 1700 – 1550 voor Chr., Kerma, faience.

IMG_0378DecoratieInDeVormVanEenSchorpioenKerma-periode1700-1550VChrKermaFaienceTekst


IMG_0379GordelMetHangerVanGeglazuurdKwartsKerma-Periode1700-1550VChrKermaGeglazuurdKwartsEnFaience

Gordel met hanger van geglazuurd kwarts, Kerma-periode, 1700 – 1550 voor Chr., Kerma, geglazuurd kwarts en faience.

IMG_0379GordelMetHangerVanGeglazuurdKwartsKerma-Periode1700-1550VChrKermaGeglazuurdKwartsEnFaienceTekst


IMG_0380HalssnoerMetRondeKralenLerma-Periode1700-1550VChrKermaCarneool

Halssnoer met ronde kralen, Kerma-periode, 1700 – 1550 voor Chr., Kerma, carneool.

IMG_0381HalssnoerMetRondeKralenLerma-Periode1700-1550VChrKermaCarneool


Wikipedia:

Carneool is een vlees- tot bruinrode, doorschijnende tot ondoorzichtige chalcedoonvariëteit. Het behoort tot de kwartsen. Het element dat de rode kleur veroorzaakt, is ijzer dat in kleine onzuiverheden in het mineraal zit. Door verhitting kan de kleur verdiepen. Carneool is genoemd naar het Latijnse caro, dat “vlees” betekent. De oude Nederlandse naam is kornalijn.

Nubië


IMG_0382HoofdVanEgyptischStandbeeldEgyptisch1784-1668VChrKermaGranodioriet

Hoofd van Egyptisch standbeeld, Egyptisch, 1784 – 1668 voor Chr., Kerma, granodioriet.

IMG_0383HoofdVanEgyptischStandbeeldEgyptisch1784-1668VChrKermaGranodiorietTekst


Vrij naar Wikipedia:

Het stollingsgesteente granodioriet is een diepte- en ganggesteente met tussen de 63 en 68% silica. Het wordt gevormd in de kern en de magma-gangen van vulkanen.

IMG_0384RantsoenmuntenVoorSoldatenEgyptisch1844-1897VChrUronartiFortHout

Rantsoenmunten voor soldaten, Egyptisch, 1844 – 1897 voor Chr., Uronarti Fort, hout.

IMG_0385RantsoenmuntenVoorSoldatenEgyptisch1844-1897VChrUronartiFortHoutTekst


Deze munt is zo groot als een ontbijtbord.
Zo iets had ik nog nooit eerder gezien.
Ik had ook nog nooit van het begrip ‘Rantsoenmunt’ gehoord of gelezen.
Prachtig.

Uronarti Fort is een fort dat door de Egyptenaren is aangelegd bij
hun kolonisatie van Nubië. Er zijn een reeks van dergelijke forten
bekend. Een aantal van hen staan nu onder water (Nassermeer).
Uronarti Fort niet.

IMG_0386HoofdVanEenGevangeneKerma-Periode1700-1550VChrKermaFaience

Hoofd van een gevangene, Kerma-periode, 1700 – 1550 voor Chr., Kerma, faience.

IMG_0387HoofdVanEenGevangeneKerma-Periode1700-1550VChrKermaFaienceTekst


IMG_0388BeeldjeVanEenNijlpaardEgyptisch1991-1640VChrKermaFaience

Beeldje van een nijlpaard, Egyptisch, 1991 – 1640 voor Chr., Kerma, faience.

IMG_0389BeeldjeVanEenNijlpaardEgyptisch1991-1640VChrKermaFaienceTekst


Bij het zien van dergelijke beeldjes verwonder ik me steeds weer.
De beeldjes zijn klein, haast lieflijk terwijl nijlpaarden
zulke enorme beesten zijn. Groot, enorm groot en voor mensen gevaarlijk.
Er is een dwergvariant maar of die door de Egyptenaren worden uitgebeeld?

Wikipedia:

Er gaat een Afrikaanse legende over waarom het nijlpaard geen haar heeft: “Lang geleden zou het dier prachtig haar hebben gehad. Het was hier zo trots op, dat het ging opscheppen tegen de haas, en vertelde de haas dat die maar lelijk haar had. De haas werd kwaad, en stak terwijl het nijlpaard lag te slapen zijn haar in brand. Sindsdien is het nijlpaard kaal, en het schaamt zich nu zo voor zijn lijf, dat het onder water is gaan leven.”

IMG_0390MenatEgyptisch1390-1352VChrSemnaBrons

Menat, Egyptisch, 1390 – 1352 voor Chr., Semna, brons.

IMG_0391MenatEgyptisch1390-1352VChrSemnaBronsTekst


IMG_0392HoofdVanKoninhinTiye(Teye)Egyptisch1390-1352VChrDongolaPeridotiet

Hoofd van Koningin Tiye (Teye), Egyptisch, 1390 – 1352 voor Chr., Dongola, peridotiet.

IMG_0393HoofdVanKoninhinTiye(Teye)Egyptisch1390-1352VChrDongolaPeridotietTekst


Wikipedia
(Gelukkig steun ik Wikipedia financieel en kan dus onbezwaard naar hun verwijzen):

Peridotiet is een grof kristallijn ultramafisch gesteente met hoge dichtheid dat hoofdzakelijk bestaat uit de mineralen olivijn en twee pyroxenen. Het is een mantelgesteente en bevat per definitie minder dan 48% silica. Verder is het rijk aan ijzer en magnesium.

IMG_0394SfinxMeroitischePeriode50-300NaChrGebelBarkalGranodioriet

IMG_0395SfinxMeroitischePeriode50-300NaChrGebelBarkalGranodioriet

Sfinx, Meroïtische-periode, 50 – 300 na Chr., Gebel Barkal, granodioriet.

IMG_0396SfinxMeroitischePeriode50-300NaChrGebelBarkalGranodioriet


IMG_0397NubiëAardewerkKrokodellenEnWijnranken

Details van dit voorwerp kon ik niet vinden. Ook niet in het boek dat bij de tentoonstelling verscheen. Aardewerk met afbeelding van krokodillen en wijnranken.


IMG_0399HalssnoerMeroitischePeriode270vCgr-320NaChrMeroëGoudEnCarneool

IMG_0399HalssnoerMeroitischePeriode270vCgr-320NaChrMeroëGoudEnCarneoolDetail

Halssnoer, Meroïtische-periode, 270 voor Chr. – 320 na Chr., Meroë, goud en carneool.

IMG_0398HalssnoerMeroitischePeriode270vCgr-320NaChrMeroëGoudEnCarneoolTekst


IMG_0400KoninklijkeVoetensteunMetAfbeeldingenVanGevangenenMeroitischePeriode270VChr.-320NaChrGebelBarkal

Koninklijke voetensteun met afbeeldingen van gevangenen, Meroïtische-periode, 270 voor Chr. – 320 na Chr., Gebel Barkal.

IMG_0401KoninklijkeVoetensteunMetAfbeeldingenVanGevangenenMeroitischePeriode270VChr.-320NaChrGebelBarkalTekst


IMG_0402DecoratoeInDeVormVanVastgebondenGevangeneMeroitischePeriode1-100NaChrGebelBarkalBrons

Decoratie in de vorm van vastgebonden gevangenen, Meroïtische-periode, 1 – 100 na Chr., Gebel Barkal, brons.

IMG_0403DecoratoeInDeVormVanVastgebondenGevangenenMeroitischePeriode1-100NaChrGebelBarkalBrons


IMG_0404OffertafelVanPrinsTedekenMeroitischePeriode200-100VChrMeroëGraniet

Offertafel van Prins Tedeken, Meroïtische-periode, 200 – 100 voor Chr., Meroë, graniet. De twee goden op deze tafel zijn Nebthet en Anubis. Ik vind de tafel er uit zien als een mozaïek maar dat is helemaal niet het geval. De afbeelding is gegraveerd in het graniet.

IMG_0405OffertafelVanPrinsTedekenMeroitischePeriode200-100VChrMeroëGranietNebthetAnubisTekst


IMG_0406HalssnoerMetRamskoppenMeroitischePeriode270-50VCgrMeroëGoudEnCarneool

IMG_0408HalssnoerMetRamskoppenMeroitischePeriode270-50VCgrMeroëGoudEnCarneoolDetail

Halssnoer met ramskoppen, Meroïtische-periode, 270 – 50 voor Chr., Meroë, goud en carneool. Die kleine carneolen kraaltjes, schitterend. De sieraden op de tentoonstelling zijn verbluffend!

IMG_0407HalssnoerMetRamskoppenMeroitischePeriode270-50VCgrMeroëGoudEnCarneoolTekst


IMG_0411OffertafelVanKoningPiyeNapatePeriode743-712VChrEl-KoerroeVerguldBronsZijaanzicht

IMG_0413OffertafelVanKoningPiyeNapatePeriode743-712VChrEl-KoerroeVerguldBronsBovenaanzicht

Offertafel van Koning Piye, Napata-periode 743 – 712 voor Chr., El-Koerroe, verguld brons. Voor mij weer een eerste. Het is de eerste keer dat ik een driedimensionale offertafel zie. Je ziet ze vaak op afbeeldingen op steles of op wanden. Maar een echt driedimensionaal voorbeeld heb ik niet eerder gezien.

IMG_0412OffertafelVanKoningPiyeNapatePeriode743-712VChrEl-KoerroeVerguldBronsTekst


IMG_0414ShabtisVanKoninhTaharqaEnKoninhSenkamaniskenNapata-Periode690-664En643-623VChrNoeriTravertijnMagnesietSerpentinietFaience

IMG_0418ShabtisVanKoninhTaharqaEnKoninhSenkamaniskenNapata-Periode690-664En643-623VChrNoeriTravertijnMagnesietSerpentinietFaience

Shabti’s van Koning Taharqa en Koning Senkamanisken, Napata-periode, 690 – 664 en 643 – 623 voor Chr., Noeri, travertijn, magnesiet, serpentiniet en faience

IMG_0417ShabtisVanKoninhTaharqaEnKoninhSenkamaniskenNapata-Periode690-664En643-623VChrNoeriTravertijnMagnesietSerpentinietFaience


IMG_0415HoofdVanEenCanopischeVaasNapata-Periode690-664VChrNoeriTravertijn

Hoofd van een canopische vaas, Napata-periode, 690 – 664 voor Chr., Noeri, travertijn. Canopen vazen komen steeds in sets van 4 voor. De deksels zijn dan afbeeldingen van Imsety, Duamutef, Qebehsenuef en Hapi (baviaan). Deze vaas hoorde bij Atakhabasken, vrouw van Taharqa.

IMG_0416HoofdVanEenCanopischeVaasNapata-Periode690-664VChrNoeriTravertijnImsetyDuamutefQebehsenuefHapiAtakhabaskenTaharqaTekst


IMG_0419SteleVanKoningAspeltaNapata-Periode593-568VCgrNoeriPorfierDetailKoningAspelta

Detail van de stele van koning Aspelta. Je ziet hier de koning zelf in aanbidding.

IMG_0422SteleVanKoningAspeltaNapata-Periode593-568VCgrNoeriPorfier

Stele van Koning Aspelta, Napata-periode 593 – 568 voor Chr., Noeri, porfier.

IMG_0420SteleVanKoningAspeltaNapata-Periode593-568VCgrNoeriPorfierTekst


Wikipedia:

Porfier (ook wel: porfirisch gesteente) is een stollingsgesteente met een typische textuur van relatief grote fenocrysten in een grondmassa van kleinere kristallen. Deze textuur wordt een porfirische textuur genoemd.

Porfirische texturen kunnen afanitisch (microscopisch) of faneritisch (macroscopisch) zijn, waarbij respectievelijk de kristallen in de grondmassa niet te onderscheiden zijn (zoals bij basalt) en de kristallen wel nog te zien zijn met het blote oog (zoals bij graniet).

IMG_0423DodenmaskerVanKoninginMalakayeNapata-Periode664-653VChrNoeriVerguldZilver

IMG_0425DodenmaskerVanKoninginMalakayeNapata-Periode664-653VChrNoeriVerguldZilver

IMG_0426DodenmaskerVanKoninginMalakayeNapata-Periode664-653VChrNoeriVerguldZilver

Dodenmasker van Koningin Malakaye, Napata-periode, 664 – 653 voor Chr., Noeri, verguld zilver. Ik was er niet zeker van of ik de gelige kleur vastgelegd kreeg op de foto. Vandaar dat ik meerdere pogingen heb gedaan.

IMG_0428DodenmaskerVanKoninginMalakayeNapata-Periode664-653VChrNoeriVerguldZilverTekst


IMG_0429BouwoffersVankoninhAnlamaniNapate-Periode623-593VChrNoeriFaienceLapisLazuliAmazonietTravertijnKwartsGoudLoodZilverEnBrons

Nog een eerste keer. Dit is de eerste keer dat ik ‘bouwoffers’ zie. Bouwoffers van Koning Anlamani, Napate-periode, 623 – 593 voor Chr., Noeri, faience, lapis lazuli, amazoniet, travertijn, kwarts, goud, lood, zilver en brons.

IMG_0430BouwoffersVankoninhAnlamaniNapate-Periode623-593VChrNoeriFaienceLapisLazuliAmazonietTravertijnKwartsGoudLoodZilverEnBronsTekst


IMG_0431PaardensieradenVanSjabatkaNapata-Periode712-698VChrEl-KoerroeBronsFaienceKaurischelpen

Paardensieraden van Sjabatka, Napata-periode, 712 – 698 voor Chr., El-Koerroe, brons, faience en kauri-schelpen.

IMG_0432PaardensieradenVanSjabatkaNapata-Periode712-698VChrEl-KoerroeBronsFaienceKaurischelpenPiyeShabakaTanwetamaniTekst


IMG_0433BorstsieraadInDeVormVanEenAltaarNapata-periode743-712VChrEl-KoerroeFaience

Borstsieraad in de vorm van een altaar, Napata-periode, 743 – 712 voor Chr., El-Koerroe, faience.

IMG_0434BorstsieraadInDeVormVanEenAltaarNapata-periode743-712VChrEl-KoerroeFaience


IMG_0435KraagNapata-periode712-698VChrEl-KoerroeElektrum

Kraag, Napata-periode, 712 – 698 voor Chr., El-Koerroe, elektrum.
IMG_0436KraagNapata-periode712-698VChrEl-KoerroeElektrumTekst


Wikipedia (vandaag veel onbekende mineralen en gesteentes):

Elektrum is een in de natuur voorkomende legering van goud en zilver met sporen van koper en andere metalen. Afhankelijk van de verhoudingen van goud en zilver kan de kleur variëren van bleek tot helder geel. De legering werd onder andere gebruikt om bekers en munten te maken, bijvoorbeeld in het oude Griekenland.

IMG_0439StandbeeldVanKoningSenkamaniskenNapate-periode643-623VChrGebelBarkalGraniet-gneis

IMG_0442StandbeeldVanKoningSenkamaniskenNapate-periode643-623VChrGebelBarkalGraniet-gneis

Standbeeld van Koning Senkamanisken, Napata-periode, 643 – 623 voor Chr., Gebel Barkal, graniet-gneis.

IMG_0440StandbeeldVanKoningSenkamaniskenNapate-periode643-623VChrGebelBarkalGraniet-gneis


Nou, het kostte even wat tijd om de foto’s op mijn blog te krijgen.
In het echt zijn de voorwerpen nog mooier en beter te bekijken.
De tentoonstelling ‘Nubië: land van de zwarte farao’s’ is echt de moeite waard.
Een kans als deze doet zich niet zo vaak voor.

Nubië, land van de zwarte farao’s

Nubië

Vandaag was ik in Assen voor deze tentoonstelling: Nubië, land van de zwarte farao’s. In het Drents Museum.


Maar mijn blog van vandaag gaat niet zozeer over de tentoonstelling,
die de moeite waard is, maar over een boek. Een boek dat is de museumwinkel
lag en waarvan ik eerder al eens een recensie las.

De reis van Breda naar Assen is wel een heuvel:
drie uur met de trein heen (als er geen verdachte tassen stonden) en
drie uur met de trein terug (als er geen trein stuk ging).
Maar dat was allemaal wel het geval. Dus ga maar uit van 7 tot 8 uur reizen.

Maar de tentoonstelling maakt veel goed.
Anders wel het boek: Unearthing Ancient Nubia.
Het boek is een selectie van de foto’s die gemaakt zijn tijdens de
Amerikaanse expedities, begin twintigste eeuw.
Die stonden onder leiding van George Andrew Reisner.
De expeditie werd uitgevoerd voor Harvard University en de
Boston Museum of Fine Arts.

Wat mij zo trok aan het boek is dat de foto’s gemaakt zijn door
vooral Egyptenaren. Mensen met ervaring met dergelijk werk maar
voor wie Nubië net zo bijzonder was als voor Amerikanen.

IMG_0451DetailUnearthingAncientNubiaSamenstellerLawrenceMBermanPhotoMohammedaniIbrahimIbrahimKermaStatueOfLadySennuwyEmerging19131216

Dit is de foto op de omslag van Unearthing Ancient Nubia, Lawrence M. Berman. Maar de foto is gemaakt door Mohammedani Ibrahim Ibrahim in Kerma: Statue of Lady Sennuwy emerging. De foto werd gemaakt op 16 december 1916. Het beeld is een zittende figuur, maar dat kon men hier nog niet zien. Wat je hier ziet is werkelijk het topje van de ijsberg.


Als ik de gegevens mag geloven is dit namelijk het bovenste stukje
van het beeld wat zich nu in Boston bevindt:

Statue of Lady Sennuwy Museum of Fine Arts Boston MFA14720

Dit beeld van meer dan 1300 kilo, met pallet meer dan 1,5 meter hoog. Misschien is het niet hetzelfde beeld maar dan hebben ze een beetje zitten goochelen met het identificatienummer van het beeld. Wat vreemd is dat de foto gemaakt is op 16 december 1916 (volgens het boek) maar dat het Boston Museum of Fine Arts als ‘Accession date’ (aanwinst) 2 July 1914 opgeeft op hun website. Het goede nieuws is: als het niet hetzelfde beeld is, stelt het wel dezelfde persoon voor.


Het boek bevat erg mooie foto’s die een heel goed beeld geven
onder welke omstandigheden de opgravingen plaats vonden.
Ik heb in de trein al kunnen genieten.

IMG_0451UnearthingAncientNubiaSamenstellerLawrenceMBermanPhotographsFromTheHarverdUniversityBostonMuseumOfFineArtsExpedition

Dit is de stofomslag van het boek.


Wik je nog wat meer over dit boek weten, kijk dan eens op deze weblog.

Gelezen: Wahibre-em-achet en andere Grieken

JonaLenderingWahibre-em-achetEnAndereGriekenLandverhuizersInDeOudheid

Jona Lendering, Wahibre-em-achet en andere Grieken. Landverhuizers in de oudheid. Dit heldere boekje is uitgegeven ter gelegenheid van de ‘Week van de Klassieken’. In tegenstelling tot andere boekjes die uitgegeven worden bij een ‘week’ een heel geslaagd boekje.


Lees je met enige regelmaat de weblog van Jona Lendering, dan
komen het onderwerp van het boekje, de vele sprekende voorbeelden
en de conclusies niet echt als een verrassing.
Maar het boekje zet een aantal dingen eens op een rij, het zet
de deur open, voor leken zoals ik, naar de nieuwste ontwikkelingen
in het vakgebied oudheidkunde.
Dat DNA- en isotopenonderzoek samengaan met het onderzoeken van
en museumvoorwerpen en oude teksten en dat dit verschuivingen
mee gaat brengen in het huidige beeld van de oudheid,
is verrassend.
‘Oudheidkunde’ laat misschien een wat stoffige indruk achter,
dat doet het boekje van Lendering juist niet.
De wetenschap heeft 1 heel groot probleem: er is altijd
te weinig informatie. Dat leidt ertoe dat je op z’n best
een reconstructie kunt maken van het verleden waarbij
aannames (al dan niet uitgesproken) een grote rol spelen.

Maar het boekje spreekt het best zelf (pagina 50):

Er is een hypothese die alle puzzelstukjes verklaart: interne spanningen tussen enerzijds een onderklasse (al dan niet van nomadische afkomst) die een vroege vorm van Dorisch sprak maar niet kon schrijven, en anderzijds een elite in de burchten die wel schreef, maar in de loop van de dertiende en twaalfde eeuw door geweld de controle over de burchten verloor. Toen de Grieken later opnieuw begonnen te schrijven, deden ook de afstammelingen van de oude onderklasse daaraan mee, zodat het lijkt alsof er een dialect bij is gekomen terwijl in feite alleen maar een nieuwe groep deel is gaan nemen aan de schrijfcultuur.

Bovenstaande tekst is misschien een beetje uit zijn context gehaald maar laat
duidelijk zijn dat het boekje niet altijd heel eenvoudig is, maar wel logisch.

Nog twee stukjes (pagina 57-58):

Het sjabloon waarmee mensen in de Oudheid vertelden over migratie, illustreert dat ze het niet vreemd vonden als een volk voor hongersnood of oorlogsgeweld wegvluchtte. Ze keken er evenmin van op dat in een bepaald gebied meer dan één etnische groep verbleef. Nu de archeologie is verrijkt met DNA- en isotopenonderzoek, blijkt migratie normaler dan verwacht. De verplaatsing van de Romeinse legionairs (of een functionaris als Wahibre-em-achet) was niet uitzonderlijk. Nomadisme was in de Oudheid een gebruikelijke levenswijze: boeren konden hun vaste woonplaats opgeven om met kuddes op pad te gaan, en omgekeerd konden nomaden sedentair worden. Kortom, de mensen waren destijds heel mobiel. En ze wisten het: in het antieke wereldbeeld stamden iedereen af van landverhuizers, en de antieke talen kenden dan ook geen woorden die geheel met ons begrip “migratie” overeenkomen.

 

De vorige alinea is een samenvatting van dit boekje, maar eigenlijk wordt het hier pas interessant. De antieke manier van denken – iedereen stamt af van allochtonen – is immers nogal anders dan die in de huidige samenleving, waarin iedereen een vaste woon- en verblijfplaats heeft en een landverhuizer geldt als afwijkend. Het is lastig een hedendaagse Vergilius aan te wijzen die bootvluchtelingen presenteert als degenen die beschaving komen brengen.

 

Het contrast tussen toen en nu is verrassend.

Dan het laatste stukje;

Dat laat onverlet dat het tevens zinvol is te begrijpen dat de hedendaagse, westerse visie op migratie precies dat is: een hedendaagse, westerse visie. Je kunt ook op een andere manier over migratie denken – of er geheel niet over denken – en de confrontatie daarmee helpt je scherper te zien dat jouw visie plaats- en tijdsgebonden is. Wat uiteraard niet wil zeggen dat ze onjuist is. Onze visie is immers die van een (post)industriële, bureaucratische samenleving en niet die van een agrarische samenleving zonder groot staatsapparaat. Seizoensmigratie maakte plaats voor arbeiderswijken en maakt nu plaats voor een samenleving vol flexwerkplekken.

Kortom het boekje is super actueel en relevant.
Voor 2,99 Euro kun je het niet laten liggen zou ik zeggen.
Voor de gelegenheid heb ik er nog een ander boek bij gekocht.
Dat heb ik nog niet gelezen maar de ondertitel alleen al:

Marcel Hulspas, Uit de diepten van de hel –
Keizers, bisschoppen, ketters, het verval van het christendom en de opkomst van de islam.

Aan het lezen: Johan de Witt en Engeland (en de Speelhuislaan)

Geen saai geschiedenisboek maar een boek dat laat
zien hoe je van oude brieven geschiedenis kunt maken.

Even wat achtergrondinformatie over Johan de Witt:

Johan de Witt werd geboren op 24 september 1625 te Dordrecht als zoon van Jacob de Witt en Anna van den Corput en broer van Cornelis de Witt. Johan ging eerst naar de Latijnse school in Dordrecht, studeerde rechten in Leiden en promoveerde in Frankrijk. Hij vestigde zich in 1647 als advocaat in Den Haag, werd in 1650 pensionaris van Dordrecht en in 1653 raadpensionaris van Holland. Als raadpensionaris was hij de hoogste ambtenaar van het gewest Holland, voorzitter van de Hollandse Staten en lid van de Hollandse afvaardiging in de Staten-Generaal waar hij optrad als woordvoerder. Johan de Witt was verantwoordelijk voor zowel het binnenlandse als buitenlandse beleid en was zo bijna twintig jaar lang een van de meest invloedrijke figuren in de Republiek. Johan trouwde met Wendela Bicker (1635-1668) en kreeg in totaal acht kinderen waarvan er drie jong stierven.

Deze informatie is afkomstig van de website van het Huygens ING.

Johan de Witt schreef en ontving als raadpensionaris bijzonder veel brieven. Zijn briefwisseling is hierdoor zeer veelzijdig en bestaat onder meer uit brieven van belangrijke staatslieden, buitenlandse ambtsdragers, legeraanvoerders, wetenschappers, kunstenaars, familieleden en talloze verzoeken om een recommandatie.Verreweg de meeste brieven zijn geschreven in de periode 1653-1672, terwijl een kleiner deel uit de periode vóór 1653 dateert. Na zijn dood is zijn persoonlijk archief overgedragen aan de staat en wordt nu bewaard op het Nationaal Archief: inventaris Raadpensionaris De Witt, 3.01.17.

SamenstellingInekeHuysmanRoosjePeetersTekeningenJeanMarcVanTolJohanDeWittEnEngeland

Voor de ontsluiting van de brieven van De Witt heeft Huygens ING samenwerking gezocht met het Nationaal Archief en Early Modern Letters Online – EMLO – een project van Cultures of Knowledge, onderdeel van Oxford University en de Bodleian Library. Een team van vrijwilligers, gastonderzoekers en stagiaires ontsluit de brieven op gegevens als verzender, ontvanger, datum, plaats van verzending en ontvangst, taal en archiefgegevens. Ook zijn er bij iedere brief links aangebracht naar een digitale afbeelding en naar gedigitaliseerde edities. Vanaf 14 maart 2019 zullen de eerste zevenduizend veelal diplomatieke brieven online raadpleegbaar zijn.

Ter gelegenheid van de ontsluiting van al die brieven is er ook
een boek verschenen dat ik aan het lezen ben.
‘Lezen’ is misschien niet helemaal de juiste term.
Je leest, kijkt en verwondert je.
Al die mensen die De Witt brieven schreven.
Al die onderwerpen.
Al die ingewikkelde handschriften.

Het boek bevat een serie van 20 voorbeelden (we noemen dat dan een bloemlezing)
die samengesteld is door Ineke Huysman en Roosje Peeters.
Het geheel is voorzien van tekeningen gemaakt door Jean-Marc van Tol (een
van de makers van Fokke en Sukke).

Voor deze blogpost bladerde ik meteen naar ‘De Vrede van Breda’.
Een brief van een onbekende schrijver aan Johan de Witt van 24 mei 1667.
Het is een soort ooggetuigenverslag van het begin van de vredesonderhandelingen.
Een klein stukje uit de hertaling, de brief ‘vertaald’ naar hedendaags Nederlands:

Na ruim een week incognito in de stad te hebben verbleven, zijn de Engelse ambassadeurs vanmiddag om 12 uur eindelijk vanuit het Speelhuis, waar ze vanmorgen heen zijn gegaan, officieel de stad binnengekomen.
Enkele ruiters haalden het gezelschap op en bij de tweede brug werden zij verwelkomd door de heer Hauterive.
Zij verlieten de koets voor een korte begroeting, waarna de heer Hollis zei: ‘Er is geen tijd om hier lang te blijven staan.’
Hij verzocht de heer Hauterive ook plaats te nemen in de koets, wat deze deed na de twee ambassadeurs.
Daarna namen ook de andere edelen plaats in de koets.

 

Het was een entree zo voornaam als men zich maar kan voorstellen. Vooraan reden twee heren in livrei op mooie paarden, gevold door acht pages te paard in blauw livrei dat rijkelijk met zilver was afgezet. Zowel hun kleding als rokken waren zo rijk omzoomd, dat moeilijk te zien was waar de stof in het borduursel overging. Toen volgden trompetters……

Lees de rest zelf in dit vermakelijke boek.
De afbeelding van de brief waarvan ik in deze blogpost een stukje opnam
kun je hier vinden.

Gelezen: Engelbrecht van Nassau

De Erfgoedvereniging ‘Engelbrecht van Nassau’ bestond eind 2018
65 jaar. Reden voor een speciale uitgave van hun kwartaalblad.
Deze keer helemaal gewijd aan Philips Willem van Nassau, de vergeten Nassau.

EngelbrechtVanNassauPrinsPhilipsWillemVanNassauPieterClaeszSoutman

Jaargang 37, nummer 2018/4 met op de omslag met Prins Philips Willem van Nassau door Pieter Claesz Soutman.


Je leest niet vaak over deze telg van de familie Oranje-Nassau.
Over zijn halfbroer Maurits lees je veel meer.
De reden is waarschijnlijk dat Philips Willem lange tijd (28 jaar!)
gevangen gezeten heeft in Spanje in een poging Willem van Oranje
(zijn vader) in te tomen.

Dus prima dat er een keer uitgebreid aandacht voor is.
Paar verbeterpunten:
= in de tekst staan verspreid over de verschillende artikelen,
wel heel veel dezelfde feiten te lezen;
= hier en daar staan in de tekst en de noten nog de place holders
voor namen van boeken ed die een eindredacteur of de corrector
toch had kunnen zien.

Verder heb ik het met plezier gelezen!