Van den vos Reynaerde

Al een tijdje was hier niets meer te zien
over het inbinden van Van den vos Reynaerde.
Het werk lag niet stil maar ik heb een paar zijpaden
bewandeld om na te denken en te experimenteren met
hoe ik de titel op de eikenhouten platten van het boek ga zetten.
Het idee is om op een licht perkament de titel te schrijven,
met de hand, daaronder dan een stukje donker perkament
aan te brengen en dat dan met stroken messing vast te zetten.
Maar mijn metaalbewerkingsvaardigheden zijn zeer, zééér beperkt.
Mijn gereedschap is ook niet wat het moet zijn voor
metaalbewerking. Als de coronacrisis voorbij is ga ik eens op
een cursus bij een metaalbewerker.

IMG_2925VanDenVosreynaerdeMijnMetaalbewerkersKwaliteitenZijnBeperkt

Het messing blik is best te knippen maar recht knippen is iets anders. Daarbij vervormt het metaal. Mijn aambeeld is een stuk ijzer dat is bedoeld om op een pers blokken tekst vast te zetten zodat het bij het afdrukken niet gaat verschuiven. Maar uiteindelijk ben ik er in geslaagd een recht stukje te maken. Daar heb ik zelfs al een gat in gekregen om het straks met een spijker vast te kunnen zetten.


IMG_2930VanDenVosreynaerdeBeideIntegraleKapitaalbandenGereed

Intussen zijn de integrale kapitaalbanden ook af. De bindwijze staat beschreven in het boek van Peter Goddijn.


IMG_2959VanDenVosReynaerdeEvenOefenen

Met een bamboe pen en zwarte inkt wil ik de titel ‘Van de vos Reynarde’ op het perkament schrijven. Op het perkament staan nu nog wat hulplijnen. hopelijk gaan die er straks, als de inkt goed droog is weer makkelijk af.


IMG_2960VanDenVosReynaerdeMetBamboepen

Dit gaat het worden.


IMG_2961VanDenVosReynaerdeMetTweeLaagjesPerkament

Dan passen en meten. Je ziet dat ik onder de strook perkament (naturel geit) een stukje donkerder perkament heb liggen.


IMG_2962VanDenVosReynaerdeTitelPlaatjeEvenPassenMetMessing

Het idee is om dat straks vast te zetten met twee strookjes messing. Aan beide kanten een strookje. Vastgezet met messing spijkertjes.


Kapitaalband – zelf maken

Het werken met metaal en met echte naaien (zoals bij een
geïntegreerde kapitaalband) gaat me niet als vanzelfsprekend af.
Nou moet ik ook niet te streng zijn voor mezelf.
Dit is pas de tweede keer dat ik zoiets maak en ik heb hier al
wel eens een video over bekeken maar dat is al weer lang geleden.

Veel mensen weten niet zo een-twee-drie wat een kapitaalband is.
Maar als je uitlegt dat het om dat gekleurde bandje gaat dat bij boeken
met een harde kaft vaak aan de boven- en onderkant zit,
dan weten de meeste mensen wel wat je bedoelt.

Bij het boek dat ik aan het maken ben is sprake van een
geïntegreerde kapitaalband, dat wil zeggen dat je het ‘bandje’
zelf gaat maken, dat je dat maakt terwijl je het boek aan het binden bent en
dat het aan de buitenkant van het boek zichtbaar is.

Moeilijk om dat echt mooi te krijgen (voor mij ten minste).

IMG_2911VanDenVosReynaerde

Tweede Paasdag ben ik er aan begonnen. Hier het eerste stapje. Het wordt niet de chevronsteek waar Peter Goddijn over spreekt in zijn boek. Dat lukt me maar niet. Misschien gebruik ik wel het verkeerde materiaal.


IMG_2912VanDenVosReynaerde

Het gaat hier om mijn versie van ‘Van de vos Reynaerde’. Het kapitaalband komt aan de boven- en onderkant. Ik ben begonnen aan de onderkant (de staart).


IMG_2920VanDenVosReynaerde

Vandaag ben ik al wat verder gekomen. Ik heb de strengel te strak tegen het boekblok genaaid. Daardoor heb ik te weinig ruimte om de kapitaalband goed aan te brengen. Daardoor is de vorm van de strengel ook niet zoals het hoort. Aan de kop zit dat beter. Leermomentje noemen we dat.


IMG_2921VanDenVosReynaerde

Ik vraag me af of ik de rug met minder wikkelsteken had moeten maken. Nu zit er wat meer ruimte tussen de katernen en dat heeft als effect dat de rug breder is dan de voorsnede van het boek (zeg maar de voorkant). Het boek loopt dan een beetje taps toe. Alleen de rug met leer bekleden helpt daar natuurlijk niet bij. Daar valt misschien nog wel iets aan te doen.


Nu denk je natuurlijk: maar is nou alles fout?
Nee, jet is handwerk. De ene keer is anders dan de volgende.
Met ieder boek wordt het beter.

Leer op maat gesneden

IMG_2893VanDenVosReynaerdeLeerOpMaatMaken

Zo te zien is er vandaag niet veel gebeurd. Maar het leer aan de kop en staart zijn op maat gemaakt zodat ik aan het kapitaalband kan beginnen. Daarnaast ben ik nog aan het meten gegaan voor een volgend project en ben ik op zoek gegaan naar een pianoscharnier van 25 mm. Dat valt niet mee, de meeste winkels schrijven wel over scharnieren van 25 mm maar verkopen vervolgens alleen 35 mm.


Van den vos Reynaerde in het leer

IMG_2889SluitriemEerstePuntBevestigd

Vandaag eigenlijk twee dingen gedaan: de sluitriem bevestigd in de gleuf op de voorplat en een messing plaatje aangebracht ter ondersteuning. De tweede actie was het gedeeltelijk in het leer zetten van het boek: stukje achterplat, rug en stukje voorplat. Morgen de omslagen ervan afwerken.


Dan is er nog een hoop te doen:
= kapitaalband maken;
= sluitriem afmaken;
= venster van messing maken voor titel;
= dekbladen aan de binnenkant van de platten bevestigen;
= misschien nog een ‘Van den vos Reynaerde’-versiering aanbrengen.

Ben vast nog het een en ander vergeten.

Na weken terug naar ‘Van den vos Reynaerde’

De deelnemers hebben hun boeken al allemaal ingediend
voor de wedstrijd van de mooiste uitvoering van ‘Van den vos Reynaerde’.
Ik moet nog beginnen maar dat is niet erg.
Ik heb heel erg genoten van al die weken dat ik van papier
kerstversieringen maakte of bezig was met de voorbereiding
van de Cultuurnacht.
Nu is er weer ruimte om aan dit grote avontuur te gaan werken:
een middeleeuwse binding naar de richtlijnen van Goddijn.

IMG_2422NogTeSnijden

Om mensen te laten zien, tijdens de Cultuurnacht, hoe een boek gedrukt wordt (plano) en hoe het papier vervolgens wordt gevouwen, had ik het boek nog niet op- maat gesneden. Maar deze week was het zo ver. Bij het boek is 1 blanco katern meegeleverd. Dat heb ik in 2 gedeeld en één als eerste katern en het tweede als laatste katern opgenomen. Daarom kan ik makkelijk de plaats met potlood markeren waar ik ga snijden.


IMG_2423SchoongesnedenVersieVanVanDenVosReynaerde

Schoongesneden ziet het er dan als volgt uit. Altijd een spannend moment. Nu begint het op een boek te lijken. Als dekblad (schutblad dat met als doel extra bescherming te geven aan de katernen, bij het eerste en laatste katern wordt meegebonden) dienen twee stukken perkament.


IMG_2424Snijafval

Het snijafval. Helaas was het boek net iets dikker dan mijn snijmachine aankon. Ik heb het dus in twee keer gesneden. Dat kan eigenlijk niet zonder dat je dat achteraf ziet. Maar het vroeg snijden heeft zo-wie-zo nadelen en werd in de Middeleeuwen pas later gedaan.


IMG_2425SchoongesnedenVosOnderBezwaar

‘Onder bezwaar’ betekent in mijn geval: tussen twee planken en onder een stapel zware boeken. Hier ligt mijn exemplaar van ‘Van den vos Reynaerde’ inclusief de perkamenten dekbladen. Die dekbladen zitten met een rand van ongeveer 1 centimeter om het betreffende katern gevouwen. Maar perkament heeft wat tijd en druk nodig om zich te laten temmen. Zo zijn mijn handen vrij voor andere dingen.


IMG_2426EikenhoutenPlattenMetKapitaalhoekjesEnAfgerondeBuitenRanden

De twee eikenhouten platten zijn 1 centimeter dik. aan wat de rugzijde gaat worden (op de foto in het midden) zullen drie leren riempjes en twee perkamenten strengels de platten met elkaar en met het boekblok verbinden. De perkamenten strengels gaan de kapitaalkern vormen, het hart van het kapitaalband. Een van de grote uitdagingen die ik bij de vorige dummy niet helemaal kreeg zoals ik het wilde. De strengels komen aan de kop (bovenkant) en staart (onderkant) van het boek, daar waar nu een kapitaalhoekje is weggehaald. Ook de scherpe randen aan de buitenkant (waar straks de leren bekleding over komt) heb ik met een stukje schuurpapier wat afgerond.


IMG_2438TweeVanDeDrieLerenStroken

Uit de resten van een oude leren tas maak ik drie leren riempjes. Ruim 1 centimeter breed en 2 millimeter dik. Deze zitten inmiddels in de pers want mijn leer was maar 1 millimeter dik, dus heb ik een bredere strook dubbel gevouwen en gelijmd. Inderdaad dit leer is eerder gebruikt om de titel te oefenen met vergulden voor een ander boek (Bradel). Maar daar zie je straks toch niets van. De riempjes zijn misschien te lang maar de 15 centimeter uit het boek van Goddijn was vorige keer te weinig. We gaan het zien.


Best veel gedaan voor een eerste middag.

Cultuurnacht: Uithangboek

Ergens in een hoek stonden nog twee platen karton
die door gebruik en de tijd een beetje gehavend zijn.
Ze brachten me op het idee een groot soort dummy boek te maken
dat ik kan gebruiken als bord, om mensen te wijzen op het
feit dat ik ergens zit met mijn informatie over boekbinden
en dat ik wacht op het meeschrijven van alle bezoekers aan een
manuscript.

Het boekblok wordt een soort massief boekblok,
eigenlijk een grote platte doos.
De technieken die ik geleerd heb om een doos te maken pas ik
dan ook deels toe. Maar het moet snel, ik wil niet te veel
materiaal gebruiken.
Hopelijk blijft het zaterdag droog.
Papier kan slecht tegen vocht.

IMG_2366UithangboekMetMassiefBoekblokMethodeDoosMaken

Hier ben ik bezig met een platte doos van 50 bij 40 centimeter.


IMG_2367UithangboekMetMassiefBoekblok

De opstaande randen zijn maar anderhalve centimeter hoog. Hier wordt de doos al gesloten met de bovenkant.


IMG_2370UithangboekMetLeeslint

Met stukken boekbindlinnen bevestig ik de doos tussen de twee grote stukken karton (de boekband) die ik met papier bekleed heb. Een leeslint en kleine stukken kapitaalband maken de illusie compleet.


IMG_2379UithangboekNuDeRugNog

Als rug nog een groot stuk boekbindlinnen. De smalle strook had ik nog liggen.


IMG_2380Uithangboek

Hier zie je het formaat afgezet tegen het ‘Voske’, de boekband voor mijn Cultuurnacht manuscript.


IMG_2381Uithangboek

Dat moet drogen. Dat valt niet mee in een werkplaats waar door een reparatie op dit moment geen verwarming is. Het gewicht van ‘het boek’ gebruik ik om alles op zijn plaats te krijgen en houden.


IMG_2382Uithangboek

De klemmen zijn wat aan de grote kant dus het vraagt wat improvisatie. Maar het is gelukt.


Het huidige boekbindavontuur

Terwijl ik aan een dummy aan het werken was,
lag onder bezwaar het volgende boekblok al klaar.
Het boekblok betreft ‘The Art of bookbinding’ van
Joseph William Zaehnsdorf (1853 – 1930).
Het boek is van 1880 en de versie die ik als dummy
ga inbinden is uitgegeven door Atelier de Ganzenweide.
Het is geen middeleeuws boek maar de afmetingen
komen bijna exact overeen met de beschrijving van Peter Goddijn
bij zijn beschrijving van ‘Band met houten platkernen,
gesloten scharnieren, opliggende bindingen, vaste rug,
romaanse aanrijging, chevronkapitaal, platsluiting en
titelraampje (11e eeuw)’.
De beschrijving probeer ik te volgen.

IMG_1671PerkamentenDekbladEnBoekblokMetGroterKapitaalhoekje

Volgens de beschrijving van Goddijn (Westerse boekbindtechnieken van de Middeleeuwen tot heden, pagina 24) hoort de kapitaalsnede 2 bij 2 mm te zijn. Dat had ik ook aangebracht. Maar na de ervaring met de eerste dummy maak ik het toch groter: 5 bij 5 mm. Je ziet op deze foto ook het perkamenten dekblad dat om het eerste katern zit.


De beschrijving van dit boek (‘The Art of bookbinding’) dat je
gewoon in de boekhandel kunt kopen is op de website van Bol als volgt:

Originally published in 1880 this early work on book binding is a comprehensive and informative look at the subject. The contents are extensively illustrated, The information on book binding makes for absorbing reading throughout. Many of the earliest books, particularly those dating back to 1900s and before, are now extremely scarce and increasingly expensive.

IMG_1672KaternVoorKaternKapitaalhoekjeAangebracht

Met platten. Ik heb 1 voor 1 de katernen ontdaan van het hoekje. Met een mes een boekblok in een keer doorsnijden lukte me de vorige keer niet. Nu zitten er wel kleine verschillen tussen de hoekjes maar de functie is om voldoende ruimte te maken voor het kapitaalband. Dat is er nu.


IMG_1673BoekblokInDeBlokpersPlaatsen

Hier wordt het boekblok in de houten blokpers gezet. Ik ga voor het eerst een boek niet prikken in de rug maar ik ga op de plaatsen waar de bindingen komen (3 plaatsen) en de plaatsen waar de kettingsteek komt (2 plaatsen voor het basiskapitaal) inzagingen maken.


IMG_1674ZaagsnedenInDeHoutenBlokpers

Vijf zaagsneden in de rug van het boekblok terwijl het in de blokpers geklemd ligt.


IMG_1675PlattenEnBoekblokVoorzienVanVergrootKapitaalhoekje

Het resultaat.


IMG_1676HoutenPlattenIngezaagdBoekblokLerenRiempjes

Compleet met houten platten en de drie leren riempjes (van een oude tas). De perkamenten kapitaalkernen moet ik nog maken.


IMG_1677ZoHebIkMijnWerkAchtergelaten

De volgende stap is het aftekenen van de platkernen zodat daar de gaten in geboord kunnen worden. Dat is een spannend moment. Vooral de twee gaten voor de kapitaal kern. De platten zijn geen massief hout maar een soort multiplex. Toen ik bij de eerste dummy probeerde deze gaten te maken dreigde de hoek af te breken. Dat moet ik hier zien te voorkomen. Bij de dummy heb ik toen de pogingen gestaakt. Hier wil ik dat het wel lukt.


De eerste dummy is af

De eerste dummy is er vooral op gericht
= het doe-het-zelf pakket van Atelier Libri te gebruiken
om een boeksluiting te maken;
= ervaring op te doen met leer en houten platten;
= ervaring op te doen met het zelf maken van
kapitaalband;
= om tijd te kopen en in tussen toch zinvol bezig te zijn en
intussen nog wat juiste materialen te kopen.

IMG_1654HoekenKunnenBeterNaaiwerkGeenSucces

Ergens had ik gelezen over de gewoonte om de hoeken van de omslagen met een draad aan elkaar te maken. Ik vond dat een leuk idee. Daarvoor koos ik het rode garen dat ik ook gebruikt heb voor de kapitaalband. Maar dat moet ik veel beter voorbereiden. Misschien is er iemand die me uit kan leggen hoe ik dat het best kan doen. Na de achterplat heb ik dat maar niet meer aan de voorplat geprobeerd.


IMG_1655HierMoetDeMuiterKomenPastDeSluithaak

Na de stroken leer vanaf de rug op de platten gelijmd te hebben heb ik de omslagen op de voor- en achterplat gelijmd. Ik heb dat gedaan alsof ik een schrift kaft. Dat kan beter. Ik ken ook wel een techniek om dat te doen. Dat was al eens eerder hier te zien. Maar bij dit middeleeuws uiterlijk kon het wel. Nu kan ik de muiter gaan vastzetten. Eerst nog even passen en zien of de sluithaak er goed in past.


IMG_1656DeMuiter

De muiter gaat goed.


IMG_1657DeMuiterZitOpHetBoek

Zoals je kunt zien zijn de katernen op de rug direct beplakt met het leer.


IMG_1659VoerkantBorgplaatjeVoor4MessingSpijkers

Ik kies voor een vierkant borgplaatje. Daarmee ga ik het riempje op de achterplat vastzetten met vier messing spijkertjes. Om de sluithaak met het riempje op de juiste plaats te krijgen heb ik het leer afgetekend. Maar dan zo dat er stippen staan waar het leer net overheen bevestigd moet worden.


IMG_1661

Het riempje zit er aan en de sluithaak past goed in de muiter.


IMG_1662MijnTafelIsTeRuwVoorHetLeer

De hoeken heb ik nog wel iets verbeterd maar bij de volgende dummy doe ik dat anders. Je ziet ook goed dat mijn tafeloppervlak goed is voor het ruwe werk maar voor de afwerking met leer ontstaan er te veel beschadigingen. Dat is jammer dus dat moet anders de volgende keer. Ik weet alleen nog niet hoe. Probleem is natuurlijk dat je bijvoorbeeld een hamer moet gebruiken om de muiter en sluithaak op de platten te bevestigen. Dat moet met een beetje kracht.


IMG_1663Bovenaanzicht


IMG_1664OpDeEikenhoutenPlattenVanDummy2

Met de eerste dummy ben ik best tevreden. Het moet bij de volgende dummy beter maar ik heb hier veel van geleerd. Zaterdag begin ik hopelijk aan The Art of Bookbinding (versie Atelier De Ganzenweide).


De wit/rode staart van de vos

IMG_1628KapitaalbandVoorEnAchterkant

Mijn kapitaalband maak ik met als kern een stuk touw, 3 mm dik henneptouw. Het touw wat ik onlangs kocht pluist nogal en daarom heb ik mijn vorige poging weer ongedaan gemaakt (en omdat de wikkeling te ongelijkmatig was). Ik heb het hele stuk touw ingesmeerd met een beetje lijm waardoor de pluisdraden aan de kern vast gaan zitten en niet meer uitstaan. De eerste keer had ik steeds twee omwentelingen met één kleur gedaan. Deze keer drie. Daardoor slaag ik er in meer gelijkmatige groottes te krijgen van de kleurvlakjes. Links zie je het zichtbare resultaat, rechts hetzelfde stuk kapitaalband maar dan de achterkant. Je ziet dat ik er beter in geslaagd ben om ieder gekleurd stukje op dezelfde manier te beginnen.


IMG_1630KapitaalbandAanDeBovenkantEvenVastGezetMetSchildersplakband

Eigenlijk had de kern voor het kapitaalband gelijk met het naaien van het boekblok meegenaaid moeten worden. Dat snap ik nu beter dan toen ik aan het boek begon bovendien is dit boek eigenlijk wat aan de kleine kant. Maar bij de volgende dummy (The Art of Bookbinding) ga ik dat wel doen. Het bevestigen van de hennepkern aan de platten die erg glad zijn valt niet mee. Ik zet de vast met lijm en het schildersplakband gebruikt om ze even op hun plaats te houden.


IMG_1632KapitaalbandIsAanHetDrogen

Linksonder ook.


IMG_1633HandgemaaktKapitaalbandAangebracht

Als het kapitaalband integraal meegenaaid wordt dan kan het niet zo los staan van de katernen zoals het nu is. Dat komt wel goed als er straks het de leren bekleding om komt.


IMG_1634LeerVoorDeBoekBand

Dit is het leer dat het boekblok en de platten gaat bekleden. Het moet nog wat verder bijgesneden worden. Op de rug, bij het kapitaalband, maak ik nog een extra stukje rood leer aan de band.


IMG_1636PreviewMetKleinStrookjeRoodLeer

Dan zal het er zo gaan uitzien. Het leer zit nu nog los rond de platten. Naar het stuk op de rug is er al uitgesneden. En de flapjes die strajs als eerste op de boven- en onderkant van de flappen komen, zijn ook al losgesneden. Ik weet niet hoe groot ik die ga laten. Nu zijn ze 4 cm lang.


IMG_1637Preview

Zo gaat het kapitaalband dan zichtbaar worden.


IMG_1646RodeRandje

Dit is dan zo’n klein stukje rood leer. Aan een kant gedund met een mes.


IMG_1647EerstePlatGelijmd

Het eerste plat ligt te drogen nadat het aan het leer is bevestigd. Je ziet de twee rode leren strookjes die de rug gaan afwerken. Door die kleine rode randjes die er dubbel op gelijmd zitten en doordat ze een beetje boven het leer van de rug uitsteken, wordt het een klein ‘afdakje’ boven de kapitaalband.


IMG_1648LeerDeelsGelijmdOpBoekband

Hier zijn beide platten en de rug gelijmd en ligt het boek te drogen. Je ziet hier duidelijk de smalle leren stroken die vanaf de achterkant van het boek op de platten komen. Daar komt vervolgens het leer over dat van de zijkant naar binnen wordt gevouwen en gelijmd. Als laatste haan dan de voorkanten volgen. Het huidige plan is om de naden daar met de rode katoenen draad dicht te naaien. Maar dat is dan meer ter decoratie dan iets anders.


Weer gewerkt aan de dummy voor de dummy van Van den vos Reynaerde

De losse katernen van Van den vos Reynaerde, uitgebracht door
Atelier de Ganzenweide, ga ik inbinden in een middeleeuwse binding.
Naar een model beschreven door Peter Goddijn.
Maar daar komt zoveel bij kijken dat ik besloten heb eerst een dummy
te maken. Maar al lezend ontdekte ik zoveel nieuwe dingen
en had ik zoveel vragen dat ik besloot om met een Doe-het-zelf pakket
voor een boeksluiting van Atelier Libri een dummy te maken
voordat ik aan de echte dummy begin.
Het klinkt gecompliceerd maar ik leer zoveel van deze voorbereiding
dat ik blij ben met de keuze.

Hoe ver ben ik?
Ik heb een dik boekblok gemaakt, klein maar dik.
Gebonden op leren riempjes met houten platten.
Nu ben ik bezig met het boekbeslag; de sluiting.
Daarvoor had ik nog een kniptang nodig om uit een plaatje
messing een vorm te kunnen knippen.
De sluiting is nu bijna gereed.
De foto’s in deze blog gaan daar over.
Dan wil ik ook nog oefenen met handgemaakt kapitaalband.
Dat loopt nog niet zoals ik wil maar ik maak vorderingen.

IMG_1613DrieGatenVoorBevestigingsplaatjeLerenRiempje

Dit zijn de sluithaak (boven) en een plaatje messing met drie gaten. Uit dat plaatje knip ik dadelijk het bevestigingsplaatje dat gebruikt wordt om het leren riempje aan de sluithaak te zetten. Dat wordt dus passen en meten.


IMG_1614EvenPassenMetEenStrookjePapier

Even passen met een strookje papier (wit onderaan) hoe lang en breed het strookje leer moet worden.


IMG_1616EerstMetenMeteenStrookjePapier

Dat lijkt me een goede afmeting.


IMG_1618HetLeerVoorDeBoekbandKleurtLelijkOpDeFotoDaaromEensEenFotoInDeSchaduw

Het riempje wordt van rood leer.


IMG_1620GrootteBevestigingsplaatjeInschattenEnAftekenen

Steeds passen en meten en nu het bevestigingsplaatje aftekenen om uit te knippen.


IMG_1621BevestigingsplaatjeEnLerenRiempjePassen

Nu passen en meten met in ieder geval 1 set gaten op zijn plaats.


IMG_1623TweeSpijkertjesErin

Eerst het bevestigingsplaatje vastgezet met 1 messing spijker. Nu zijn de laatste twee aan de beurt. Het vinden van de gaatjes en recht houden van het leer is nog niet eenvoudig.


IMG_1625VoorlopigEindresultaat

Een tussen resultaat.


Als de kapitaalband gereed is kan ik de boekband in elkaar zetten en
de sluiting plaatsen. Als dat af is dan kan ik aan de echte dummy beginnen.

IMG_1626KapitaalbandOpBasisVanHennepTouwHierIsNogWatWerkTeDoen

Inderdaad. er is nog werk aan de winkel. Maar ik snap beter dan voor deze poging hoe ik het moet gaan doen. Dit kan ik eenvoudig uit elkaar halen. Dan om het pluizen van het henneptouw een beetje in te tomen een beetje insmeren met lijm. Dan kan ik dit verder weer goed gebruiken voor de tweede poging.


Boeken maken vanuit een erfenis (tweede poging)

We hebben het al een aantal keren besproken.
Al ruim voor mijn vakantie.
Mijn moeder heeft een deel van een erfenis van mijn tante
altijd bewaard. Mijn tante overleed in 1990.
Maar ze is zelf niet zo’n borduurster.
Ik zelf ook niet maar ik heb wel een andere toepassing.

IMG_1565BorduurwerkUitEenErfenisHetKoffertje

De ‘erfenis’ zit in dit koffertje.


IMG_1597BorduurwerkUitEenErfenisReclameVoorRietThielenModeStoffen

Dit zie je dan allemaal als je het koffertje opent. Blijkbaar kocht mijn tante materiaal bij ‘Riet Thielen Mode Stoffen’ in Breda.


IMG_1598BorduurwerkUitEenErfenisProeflapPK

Dit is duidelijk een proeflap. Je ziet dat verschillende steken worden gedemonstreerd. Je zien ook hoe je een sluiting kunt maken met een knoopje en met een haakje. Dit maakten vroeger veel vrouwen op school. Intrigerend zijn de vermoedelijke initialen ‘PK’. Die zijn in ieder geval niet van mijn tante. Of ze deze lap als voorbeeld er bij hield of wat voor ander doel het had weet ik niet.


IMG_1599BorduurwerkUitEenErfenisEenHeelVeld

Er zitten ook een aantal borduurwerken in die al helemaal of ver gereed zijn. Zoals dit grasveldje met allerlei bloemen.


IMG_1600BorduurwerkUitEenErfenisNietAf

Hier is wel een begin gemaakt maar is het werk nooit afgekomen.


IMG_1601BorduurwerkUitEenErfenisMalvamoschataMuskuskaasjeskruid

De naam van de plant staat bij het borduurwerk: Malva Moschata of Muskuskaasjeskruid.


IMG_1602BorduurwerkUitEenErfenisSolanumDulcamaraBitterzoet

Solanum Dulcamara of Bitterzoet.


Nu ben ik niet van plan om nog te leren borduren.
Maar de borduurwerken die je hier zit kan ik wel
verwerken in boekbanden.
Mijn tante werkte in de bibliotheek.
Met enige regelmaat kreeg ik boeken die afgeschreven waren in de bib.
Ik heb ze nog: een hele reeks van de Rechter Tie-serie.
Waarschijnlijk zou ze het wel kunnen waarderen als haar werk wordt gebruikt
om boeken mee te maken.

IMG_1604KoperenPotMetBloemenBorduurwerkUitEenErfenis

Deze koperen pot met bloemen is eigenlijk nog niet af. Bij de pot ontbreekt nog de schenktuit. Pot is dan ook niet het beste woord. Beter is misschien ‘ketel’.


IMG_1605EenKofferVolEnveloppen

Vervolgens zitten er in het koffertje een hele reeks enveloppen. De enveloppen zijn genummerd.


IMG_1606BorduurdraadUitEenErfenis

Iedere envelop bevat een streng garen van een bepaalde kleur.


IMG_1607BorduurdraadUitEenErfenis


IMG_1608NummersEnKleuren

De nummertjes komen overeen met de kleurnamen die in drie talen op dit overzicht staan.


IMG_1609SomsZitHetGarenOpEenKaartje

Soms zit het garen niet meer in de originele hulsjes maar is het op een stuk karton gedraaid.


Het garen is allemaal katoen.
Ik wil het gebruiken om zelf het kapitaalbandje te maken voor boeken.
Dat heb ik nog nooit gedaan maar ik heb op zondag een paar
video’s bekeken van de website ‘Bookbinder’s Chronicle‘.
Een prachtige site met een paar hele mooie en goede video’s.
De mevrouw die de video’s maakt begrijpt heel goed hoe je zo’n video
moet maken en hoe je schijnbaar moeilijke dingen moet uitleggen
zodat ze begrijpelijk worden.
Van de video’s werd ik enthousiast en tegelijk een beetje depri,
omdat ik me dan ook realiseer wat ik allemaal nog niet zo goed kan als zij.

IMG_1610KleurenUitZoekenBijHetLeer

Het leer heb ik uitgesneden voor mijn boek en daar zoek ik even twee kleuren bij om een kapitaalband te kunnen maken.


IMG_1611DMCSplijtgaren

Met deze kleuren splijtgarens ga ik nu eerst een klein proefje maken.


IMG_1612EersteHandgemaakteKapitaal

Ik zie heel goed dat ik een paar fouten heb gemaakt en dat iets strakker de kleuren afwisselen het resultaat nog gaat verbeteren. Maar al bij al viel het niet tegen.


Nu is voor het boek dat ik aan het maken ben, het eigenlijk de bedoeling
om het kapitaalband integraal mee te naaien bij het naaien van het boekblok.
Maar daarvoor had ik wat dingen moeten doen die ik overgeslagen heb.
Dat kan ik nu niet meer corrigeren.
Daar moet ik een creatieve oplossing voor bedenken.
Komt goed!

Pallieter is weer een stapje verder

Gisteren het boekblok schoon gesneden.
Een kleur van leeslint gekozen en dat aangebracht.
Kapitaalbandjes aangebracht.
Schutbladen nogmaals op maat gemaakt en op boekblok gelijmd.
Gaas aan schutblad gelijmd.

IMG_0665PallieterFelixTimmermansUitzoekenLeeslint

De kleur van het leeslint moet zowel bij het schutblad als bij het leer van de band passen. Dat is niet eenvoudig want het leer is groen en het schutblad blauw.


IMG_0666PallieterFelixTimmermansRestjesNaHetSchoonsnijdenBoekblok

Het schoonsnijden van een boekblok vind ik altijd een magisch moment. Daarvoor heb je een stapel papier waar het moeilijk doorheen gaan is. Na het snijden is er dan ineens een perfect boekblok waar alle pagina’s zichtbaar in zijn. Hier zie je de drie stukken die er af gesneden zijn.


IMG_0667PallieterFelixTimmermansSchoongesnedenBoekblok

Dit is dan het ‘kale’ boekblok.


IMG_0668PallieterFelixTimmermansSchutbladGeplaktOpBoekblok

Kapitaalband, leeslint en schutblad aangebracht. Nu kan ik aan de band beginnen.


IMG_0669PallieterFelixTimmermansAlleOnderdelenBoekbandOpmaatBehalveHetLeer

Dit zijn alle grotere onderdelen, op het leer na (platten en rug uit grijsbord en kraftpapier). Ze zijn allemaal op maat gesneden. De volgende stap is om dit verder in elkaar te zetten. Dit is de eerste keer dat ik een leren band, zelfstandig in elkaar zet. Dus nu eerst de aantekeningen van de workshop nog eens doornemen.


Maak je eigen boek: Maarten ’t Hart interview

Het leuke aan de aanpak van Maak je eigen boek.nl is dat het
proces van bedenken en maken van een boek kort wordt toegelicht.
Daar moet je dan wel zelf actie voor ondernemen.
Het doe-het-zelf pakket richt zich op het in elkaar zetten
van een boek.
Maar die eerste stappen zijn net zo belangrijk.
Omdat ik geen schrijver ben steel ik vaak de tekst
van mensen die wel kunnen schrijven.
Dus in dit geval gebruik ik een interview dat een paar weken geleden
(24 maart 2018) verscheen in het Volkskrant Magazine.
De tekst is van Nathalie Huigsloot.
De foto’s zijn van Gerard Wessel.
’t Hart spreekt me als persoon wel aan omdat hij het leven van een
randfiguur ambieert. Net als een van zijn oude bekenden
de kunstenaar Anton Heyboer.
Van ’t Hart heb ik nog nooit een boek gelezen, ik heb er wel twee.
Dus wie weet.

WP_20180512_09_25_46_ProBeoogdVolkskrantMagazineArtikel

Dit is het Volkskrant Magazine artikel dat ik digitaal uit elkaar gehaald heb. Het is te kort voor de beoogde 32 pagina’s. Met pijn en moeite worden het twee katernen: 16 pagina’s. Die vul ik dan aan met 2 blanco katernen om tot de goede omvang te komen.


WP_20180512_09_26_01_ProMeegeleverdeBoekband

Dit is de bijgeleverde basis van de boekband.


WP_20180512_09_26_35_ProBeoogdeBedekkingVanDePlatten

Deze foto’s wil ik om de boekband hebben maar ik heb ze te klein geprint. Dus dat moet opnieuw. Geeft me gelijk de kans om het op het bijgeleverde papier te printen. Dat papier is zwaarder dan het papier wat normaal in mijn printer zit.


WP_20180512_09_27_45_ProEenKaternGevouwenEneenNogNiet

Het eerste katern had ik de dag ervoor al gevouwen. Het tweede katern nog niet.


WP_20180512_09_28_06_ProSchutbladenEn2BlancoKaternen

Katern 3 en 4 moeten nog gevouwen worden en dat is ook het geval met de schutbladeren.


WP_20180512_09_34_54_ProHetPastAllemaalPrimaMaarBijHetVolgendeBoekGaIkTochSnijdenNaInbinden

Even passen. Ik zie la wel dat je nog zo nauwkeurig kunt vouwen als je wil, er zitten toch altijd kleine verschillen in. De volgende keer zal ik het boekblok toch snijden voordat ik kapitaalband aanbreng.


WP_20180512_09_40_48_ProIkMarkeerAlleKaternenWantIkWilVoorprikken

De toelichting geeft aan maar een katern te markeren met de plaatsen waar straks het garen komt. Ik vind het prettiger de katernen voor te prikken.


WP_20180512_09_50_26_ProVoorprikkenWordtInDeHandleidingNietGenoemd

Even een boekje prikken.


WP_20180512_10_12_27_ProHetInbindenKanOokopDeTafelrand

De handleiding vermeldt niet hoe lang je het garen moet maken om met een draad het boek te kunnen binden. Moeilijk is dat niet te bepalen maar als je dat niet eerder gedaan hebt is dat misschien moeilijk. Je neemt het aantal katernen (4) en je meet de afstand tussen de uiterste naaigaten (rond die afstand naar boven af, in dit geval rond ik 18 af naar 20 cm). Tel daarbij 2 keer 10 centimeter als begin en eind om de knoopjes goed te kunnen leggen. Het komt van neer op (4×20) + 20= 1 meter.


WP_20180512_10_30_29_ProHetBoekblokIsIngebonden

Ingebonden met naailintjes. Het garen dat bij het pakket is geleverd is dun en gewoon garen. Het werkt wel maar je moet goed opletten op het ineen draaien van de draad en de draad gaat eenvoudig uit de naald of uit de gaten in het boekblok.


WP_20180512_10_40_06_ProNuDeLintjesVastplakken

Ingebonden. Het lijmen van de lintjes en het materiaal voor de rug kan beginnen.


De rest volgt later.
Nu ligt het boekblok onder bezwaar (een zwaar boek)
om mooi vlak op te drogen.

Doe het zelf-pakket voor boeken

Pas geleden ontdekte ik Maak je eigen boek.nl.
Deze activiteit van de Grafische Cultuurstichting (verbonden aan
Bijzondere Collecties van de UvA) verkoopt onder andere kant-en-klare
bouwpakketten voor boeken via de website.
Er zijn een paar varianten.
Ik bestelde de variant voor thuis (er zijn ook versies voor scholen).

Geweldig idee en geweldig uitgevoerd!

WP_20180504_11_21_38_ProDoos

Het materiaal en gereedschap kwam in een mooie, stevige doos. Volledig compleet om je eigen boeken te maken. Vijf stuks.


WP_20180504_11_21_38_ProBoektermen

Op de verpakking gelijk een tekening waarop een aantal boektermen verklaard worden: kop, staart, kneep, boekband, rug, voorplat, achterplat, snede en boekblok.


WP_20180504_11_27_06_ProbijzonderOpvulmateriaal

Om de doos helemaal te vullen zodat er geen beschadigingen optreden tijdens het vervoer is er een bijzonder opvulmiddel gebruikt. Ik heb het berichtje met toelichting en het materiaal maar even op de foto gezet mochten mensen denken dat ik zomaar plastic weggooi.


WP_20180504_11_27_49_ProOpHetEersteGezichtHelderInstructieboekje

Op het eerste gezicht zit er een helder instructieboekje bij het gereedschap en de materialen.


WP_20180504_11_28_33_ProGaasGarenGereedschapKapitaalbandLijm

Compleet met lijmkwast, boekbinderslijm, gaas, kapitaalband, naald, garen en een vouwbeen.


WP_20180504_11_30_19_ProVijfBandenAlHelemaalInElkaarGezet

De boekbanden zijn al in elkaar gezet. Dat had ik niet gedaan. Het is natuurlijk wel makkelijk en een of twee om er zeker van te zijn dat mensen een goed resultaat behalen zou ik misschien ook gedaan hebben. Maar het maken van de band is een belangrijk onderdeel van het maken van een boek. Maar goed waarschijnlijk zitten er nog wat decoratietips bij.


WP_20180504_11_31_28_ProVoldoendePapierEnSchutbladen

Drie soorten papier: langlopend, breedlopend en schutbladen. Allemaal duidelijk aangegeven. De katernen voor het boekblok ga je dus wel zelf maken. De komende weken zal ik op zijn minst een exemplaar inbinden volgens de instructies.


Een heel compleet pakket dus.
In ben benieuwd hoe het maken van de boeken zal verlopen.
Zo op het eerste oog gaat dat wel lukken!

En de boekbinder hij spatte door II

Gisteren had ik het gevoel dat ik het wel aandurfde om
de boeksnede van Kaas van Willem Elsschot te spatten.
Het boek krijgt een gele band en de snede wordt geel gespat met
een wit leeslint en witte kapitaalbandjes.
Dan begin je dus met het boek goed af te plakken en af te dekken
zodat niet alles geel wordt.

WP_20180428_10_02_26_ProBoekGoedIngepakt


WP_20180428_10_03_00_ProBoekInDeKlemmen

Zoals de vorige keer bij het oefenen is het een hele stellage.


WP_20180428_10_14_11_ProKorteKantGeelGespat

De kop gespat. Je ziet dat ik de hoeken van het boek ook afgeplakt heb. Om er voor te zorgen dat elleen de snede geel wordt en niet de rug of het schutblad.


WP_20180428_10_18_13_ProKorteKantGeel

Zo zie je het verschil tussen onbespat en bespat heel goed.


WP_20180428_11_00_51_Pro

Dan de laatste lange kant. De ecoline droogt snel en de pagina’s plakken niet aan elkaar.


WP_20180428_11_03_27_ProGespat

Helemaal gespat.


Dan is het nu tijd voor het leeslint.
Ik heb daarvoor het midden van het boek gezocht: 6 katernen.

WP_20180428_11_13_53_ProGespatMetLeeslint

Het uiteinde van het leeslint heb ik een beetje ingelijmd en daarna schuin afgesneden. Hiermee hoop ik het rafelen van het leeslint tegen te gaan.


WP_20180428_11_14_38_ProGespatMetLeeslint

Dit is de kop. Nu kan het kapitaalband er op gelijmd worden.


WP_20180428_11_23_14_ProSpatwerkKapitaalbangLeelint

Kopse kant met kapitaalband.


Uitproberen van spatten met acrylverf

WP_20180421_09_17_55_ProOmgevingGoedAfschermenVoorHetSpatten

Een van de snijresten van het boek gebruik ik om te testen hoe spatwerk op de snede zal gaan werken. Ik plak de omgeving goed af met krantenpapier en schilderstape.


WP_20180421_09_19_10_ProKlemmenGeleendVanMijnVader

De snijresten zitten tussen twee plankjes die op hun plaats worden gehouden met twee klemmen die ik van mijn vader geleend heb. Dat werkt prima.


WP_20180421_10_11_37_ProMetTandenborstelAangebracht

De bedoeling is met geel te gaan spatten maar om zoveel mogelijk die kleur verf te sparen neem ik voor de test een andere kleur. Maar het spatten werkt niet. Ik vermoed dat het aan de acryl ligt. Ook verdunnen helpt niet.Toen heb ik de verf gewoon direct met de tandenborstel aangebracht.


WP_20180421_10_28_24_ProKaasNogInDeKlemmen

Nu ik toch aan het testen ben probeer ik op de snede te verven. Dat gaat vrij aardig. Probleem is dat het oppervlak waarop ik schilder niet egaal glad is. Dat is straks bij het boek anders.


WP_20180421_10_38_03_ProKaasPaginasLosGemaakt

Als je verf direct aanbrengt dan heeft het als effect dat de pagina’s aan elkaar kleven. Ze gaan overigens eenvoudig weer los maar dat is natuurlijk wel een extra handeling. Zo egaal wil ik op mijn uiteindelijke boek Kaas de kleur niet aanbrengen. Ik wil spatwerk.


WP_20180421_11_34_30_ProPlattenEnRugGesneden

Om toch het gevoel te hebben vandaag iets gedaan te hebben snij ik de platten en de rug voor het boek Kaas van Willem Elsschot. Daar is het tenslotte allemaal om begonnen. Maar ik wil eerst spatwerk aanbrengen op de snede, dan het leeslint en de kapitaalbandjes en pas dan de band zetten. Dus gaan zoeken op internet en in mijn boeken over boekbinden. Spatten.


WP_20180421_15_09_33_ProMijnEcolineSpatAquarium

Mijn spataquarium. Overal lees ik over ecoline maar ook dat het met acryl eigenlijk ook moet kunnen. Dus ecoline gekocht, weer uitproberen, weer geen succes. Toen bleek dat als ik de tandenborstel anders vasthoud, dat het dan wel werkt. Het probleem lijkt hem dus in de borstel te zitten. Als ik hem schuin hou dan is er meer weerstand en wordt er gespat.


Boektotaal: Werken met leer

Afgelopen zaterdag heb ik een workshop gevolgd bij Boektotaal.
Een of twee keer per jaar volg ik ergens in Nederland of
Belgie een workshop die een relatie heeft met boekbinden.
‘Werken met leer’ paste dus precies in het plaatje.
Ik heb eigenlijk geen ervaring met het werken met leer en
had behoefte aan een overzicht: wat komt er allemaal bij kijken,
wat is nou schalmen, wat dun je nou aan leer, hoe laat zich dat verwerken?
Allemaal beginnersvragen en ik kreeg heel veel antwoorden.

De Boekenmarkt is een gezellige winkel in een van de winkelstraten
in het centrum van Steenwijk. Boektotaal is de naam van hun website.
Tweede hands boeken, een scheepsmodel, dozen (want we veranderen met de tijd mee),
papier, karton, atelierruimte, veel boekbindgereedschap, lijm, garen en
natuurlijk leer.
De workshop werd heel vakbekwaam geleid door de eigenaar en ik ging
aan het eind van de dag tevreden naar huis met een in leer ingebonden boek
dat op een haar na gereed was.

Dat het gezellig was met de eigenaars van de winkel, de hond en de cursisten
is duidelijk.

Zo gingen we aan het werk:

WP_20171125_11_06_09_Pro2PlattenRuggebordKraftpapierEnEenVoorbereidBoekblokLetOpDeAfgehoektePlatten(DiePreciesVerkeerdLiggen)

Het boekblok hebben we niet met de hand gemaakt. Dan kan natuurlijk wel maar dat zou te veel tijd kosten. We willen met het leer aan de slag. Dus snel twee platten gemaakt (de voor- en de achterkant van de band), het ruggebord gesneden en het kraftpapier op maat gemaakt om een en ander met elkaar te verbinden. De platten liggen hier precies verkeerd. Aan iedere plat zijn twee hoeken afgerond. Dat is om het scharnierend leer straks meer ruimte te geven en de zijde die is afgerond moet dan ook aan de rugkant zitten. Maar hier is alles nog los, dus geen probleem.


WP_20171125_11_11_39_ProNetAndersDanWerkenMetLinnenBoekband

Als je met leer gaat werken leg je het ruggebord aan de andere kant van het kraftpapier dan wat je zou doen als je een linnen band maakt. De reden daarvoor is dat je de achterkant zo glad mogelijk wil maken. Alle oneffenheden die onder het leer zitten, zie je straks door het leer heen (Prinses op de erwt-effect).


WP_20171125_11_14_01_ProRuggebordjeOpKraftpapier

Eerst plak je het ruggebord op het kraftpapier.


WP_20171125_11_15_20_ProKneeplatje

Dan gebruik je een kneeplatje om te bepalen waar je de platten gaat lijmen. Wat een uitvinding!


WP_20171125_11_23_10_ProHierLiggenDeAfgehoektePlattenCorrect

De afgeronde hoeken van de platten komen aan de rugzijde.


WP_20171125_11_23_23_ProOpDeAndereKantZitHetRuggebord

Er ging iets mis met het kraftpapier maar dat is geen ramp. Het ruggebord zit aan de andere kant van de platten.


WP_20171125_11_24_09_ProPassenIsNetZoBelangrijkAlsMeten

Het begint in de verte al op een boek te lijken. Passen is overigens net zo belangrijk als meten en het helpt je een beeld te vormen van waar je naar toe aan het werken bent.


WP_20171125_11_45_30_ProDeBasisVoorHetAvontuurVanVandaag

Liggend ziet het er zo uit.


WP_20171125_12_01_09_ProDitIsDeMalOmDeVerdelingVanDeRibbenGoedTeKrijgen

We gaan valse ribben op de rug van het boek maken. De verdeling van die ruibben op het boek is zo dat de onderste rib op buiten proportie veel ruimte vanaf de onderkant van het boek wordt gemaakt. Om de positie van de ribben te bepalen gebruiken we een mal.


WP_20171125_12_02_54_ProDeMalBepaaltWaarDeRibbenKomenNietGelijkVerdelen

Door de boekband op de mal te leggen kun je de positie van de ribben bepalen.


WP_20171125_12_07_52_ProDaarKomenDeValseRibben

Hier gaan ze dus komen.


WP_20171125_13_39_10_ProMetDeValseRibben

De basis van de valse ribben kun je maken met verschillende materialen: karton, vlastouw of gewoon stukjes draad in een coating. Die zijn al mooi rond. Dan hoef je niet veel te schuren (denk aan de prinses op de erwt!).


WP_20171125_13_53_09_ProHetLeer

Dit is dan het leer. Op de ruwe zijde is het boek al afgetekend.


WP_20171125_13_56_35_ProBoekbindenIsErgRegionaalMessenUitDuitslandEngeland

Dat leer gaan we schalmen of dunnen. Dat kan op verschillende manieren. Een van die manieren is met een scherp mes. Boekbinden is een heel regionaal georienteerd ambacht. Het gereedschap is dan ook anders per regio. Het resultaat is steeds gelijk. Hier zie je Duitse, Engelse, Franse en Zwitserse messen. Let op, niet alle messen zijn voor linkshandigen geschikt.


WP_20171125_14_15_35_ProHetDunnenKanMetEenMachine

Schalmen kan ook met een machine. Maar denk dan niet dat het volledig automatisch gaat. De machine is meer een combinatie van een mes en een derde handje. Het machine geeft je de mogelijkheid de schuinte en de diepte van het mes vast te zetten. Met de hand zul je dat zelf moeten doen. Als je een machine als deze gaat gebruiken moet je eigenlijk ook een mes hebben. De machine kan niet altijd overal bij.


WP_20171125_14_38_31_ProLeerSchalmenAanDeRandenDeBovenkantGingEvenMis

Een van mijn grote vragen was: wat dun je dan precies aan het leer. Het antwoord: om te beginnen de randen. Hier zie je mijn stuk leer waar de randen van zijn gedund. Je ziet ook (helaas) dat het aan de bovenkant (links) mis ging. Ik heb dit leer met de machine gedund. Voor een eerste poging ben ik heel tevreden.


WP_20171125_14_50_44_ProNuOokDunnenOpDeScharnieren

De tweede plaats om het leer te dunnen is op de scharnier. Dan kan ook weer met de machine. daar zijn bijzondere hulpmiddelen voor bij geleverd. Voor beginners als ik. is er ook een andere oplossing.


WP_20171125_14_53_37_ProSchalemenMetMachine

Hier demonstreert de instructeur het gebruikt van het machine voor een sleuf.


WP_20171125_14_54_38_ProSchuineKantenOfSleuven

Op dit voorbeeldstukje leer zie je de sleuf (onderste twee) maar ook een schuine kant aan de rand (boven aan).


WP_20171125_15_01_02_ProInPlaatsVanSchalmenMetEenMesKanSomsSchurenOok

Hier toont een medecursist de andere methode: schuurpapier. Werkt prima.


WP_20171125_15_16_59_ProLeerGereedOmAanTeBrengen

Het resultaat. Dit is nu gereed om de band mee te gaan bekleden. Maar de basis van de band is nog niet helemaal gereed.


WP_20171125_15_30_10_ProVoorstrijkenMetVerdundePVA

Eerst het leer voorlijmen met een verdunde boekbinderlijm (PVA).


WP_20171125_15_44_00_ProInLijmen

Na kort drogen van het voorlijmen, definitief het leer inlijmen.


WP_20171125_15_48_52_ProNoestHandwerk

Als het leer op de basis van de band is gelijmd ga je direct de ribben modelleren. Het leer is nu extra soepel door de lijm en met een vouwbeen kun je de ribben een mooi aanzicht geven. Dit is het noeste handwerk van de ambachtsman. Een kunststof vouwbeen werkt beter want laat geen verkleuringen na.


WP_20171125_15_53_24_ProDeRibbenEnTouwsporenModelleren

Vroeger ontstonden de ribben omdat touw gebruikt werd om het boek te binden. Dat liet sporen na en die kun je nu ook in het leer aanbrengen.


WP_20171125_16_07_03_ProHierIsDeBasisVoorDeExtraVerdikkingAlaangebracht

Aan de rug gaan we een heel kleine verdikking aanbrengen. De basis daarvoor is een klein strookje karton. Hier is het al aangebracht. Dat gaat er voor zorgen dat het leer hier dikker wordt (Prinses op de erwt). Als het boek dan dichtgevouwen wordt dan schuift die verdikking over het kapitaalbandje en zorgt en zo voor dat er geen stof in de rug kan komen.


WP_20171125_16_08_08_ProBijPincetLigtBasisExtraVerdikkingGereed

Het is echt maar een heel klein en dun strookje karton. Hier ligt het naast de pincet.


WP_20171125_16_22_55_ProExtraStofbewerking

Als je dan het leer om de band vouwt kun je de verdikking direct ook modelleren. Bij het omslaan van het leer om de band moet je ook zorgen voor mooie hoeken. Ook daarvoor heeft de instructeur meerdere oplossingen. Ik weet zeker dat hij die graag aan je wil uitleggen.


WP_20171125_16_54_15_ProEvenPassenDeKapitaalbandKomstStraksAchterDeExtraStofbescherming

Even passen. Het kapitaalbandje is hier zichtbaar. Als de band straks aan het boekblok wordt bevestigd zal de rug helemaal dicht zijn. Alleen als het boek opengevouwen wordt bij het lezen zal de rug open staan. Superslim!


WP_20171125_16_54_27_ProDitGeeftEenBeeldVanDeRibben

Zo zien de valse ribben er uit. Ik ben heel blij!


Update: Boek Behoud Bericht

Tussen alle andere activiteiten gisteren heen toch wat
voortgang geboekt.
Ik heb een leeslint gemaakt en dat aangebracht op het boek.

 photo WP_20170702_001GoedGedroogd.jpg

Maar de activiteiten begonnen er mee het boek met de nieuwe platten uit de boekenpers te halen om te controleren of het boek goed gedroogd is.


 photo WP_20170702_002HelemaalOpen.jpg

Bij iedere stap zie je het boek verder gereed komen en je ziet ook dat het inderdaad zo is dat het boek helemaal open kan. Helemaal plat. Dat stelt wel een mogelijk probleem voor de volgende stap. Het idee is om nu het kunstleer te gaan bevestigen op de platten. Maar als je dat boek straks helemaal open wil leggen dan kan dat waarschijnlijk goed op een copieerapparaat maar op tafel zal dat toch moeilijk worden. De stof van de rug zal toch ergens naar toe moeten.


 photo WP_20170702_003HelemaalOpen.jpg

Hier ligt het boek helemaal open.


 photo WP_20170702_004HierLigtHetOpenOpDeBijlage.jpg

Hier ligt het open bij de bijlage.


 photo WP_20170702_005HetBoekKanHelemaalPlatLiggenMaarHeeftNogGeenBekledingMetKunstleer.jpg

Hier ligt het open met de tekst naar beneden. Je ziet dat de platten elkaar zowat raken. De rug van kunstleer zal straks niet gelijmd worden. Die blijft los. Dat moet ook wel want die moet uit de weg.


 photo WP_20170702_006Leeslint.jpg

Maar dat is een zorg voor later. Ik ga nu een leeslint maken en in het boek verwerken. Ik gebruik het stukje kunstleer dat ik gebruikt heb bij een test. Ik snij zoveel mogelijk onbenut kunstleer weg en ga dat nu combineren met het lint en een stuk stevig papier.


 photo WP_20170702_007PositieKunstleerTenOpzichteVanBoek.jpg

Zo gaat het lint er uitzien. Ik positioneer het stukje kunstleer ten opzichte van het boek zodat het lint aan de onderkant van het boek er uit zal steken maar het stukje BBB zal altijd in het boek blijven. Daarnaast wil ik voldoende lengte hebben om het lint goed te kunnen bevestigen.


 photo WP_20170702_009KapitaalbandEnLeeslintBevestigd.jpg

De kapitaalband en het leeslint zijn bevestigd. Nu laten drogen en de volgende stap is dan de bekleding van de platten.


Le tour du monde en quatre-vingts jours / De reis om de wereld in tachtig dagen

Even een korte update.
Vandaag heb ik nog aan het boek kunnen werken.
Het exemplaar dat ik heb heb ik gekocht in losse katernen.
Hoe men daar aan gekomen is weet ik niet want het blijkt
te gaan om een editie van Elzevier.
Uitgegeven bij het 150 jarig jubileum van het geboortejaar van Jules Verne.
Daar zit een mooie kaft bij en die heb ik natuurlijk niet.
Maar dat maakt mijn exemplaar straks extra bijzonder.

 photo WP_20170423_001MetIllustraties.jpg

Deze versie is geillustreerd.


 photo WP_20170423_002Elzevier1978Jubileumeditie.jpg

Zoals ik al aangaf: jubileumeditie, 1978, Elzevier.


 photo JulesVerneDeReisOmDeWereldIn80DagenOrigineleOmslag.jpg

Op internet vond ik een exemplaar te koop met bovenstaande kaft.


 photo WP_20170423_003DeLosseDelenVanDeKaftZittenAanElkaar.jpg

De losse platten en de rug zijn vanmiddag al aan elkaar gemaakt. Ook is kapitaalband aangebracht.


 photo WP_20170423_004NuHetLinnenNog.jpg

Tijd om binnenkort de schutbladen te maken en in te lijmen en om het linnen op de kaft te bevestigen.


Boekkunstbeurs

Afgelopen weekend was het weer zo ver:
de jaarlijkse Boekkunstbeurs.
Altijd een feest met mooi papier, prachtige boeken, een leuk boekje
om zelf in te binden, gereedschap, demo’s, workshops te veel
om op te noemen.

 photo WP_20151031_009.jpg

Zo heb ik er papier gekocht dat gemaakt is van textiel.
De producent is ‘De kleine Portugese papierfabriek van Moinho’.

Het papier en het productieproces worden als volgt beschreven:

Katoen is een zeer populaire grondstof voor de kledingindustrie.
Het geeft je kleding net dat beetje extra ten opzichte van de kunstmatige materialen.

 

Bij de productie van katoenen kleding ontstaat rest afval:
delen van de rollen katoen die niet meer gebruikt kunnen worden voor t-shirts, jeans, polo’s etc.
Tot voor kort werden die restmaterialen gezien als afval en verbrand bij de vuilverbranding.
De kleine Portugese papierfabriek Moinho de Chula maakte afspraken met de kledingindustrie
om de restmaterialen op kleur te bewaren en gebruikt dat als grondstof voor het papier dat ze maken.
Dit restafval combineren met gebruikte katoenen kleding.
Door verschillende kleuren katoen te combineren zijn ze in staat om een uitgebreide reeks
gekleurd papier aan te bieden zonder gebruik te maken van kleurstoffen.

Voor mij is prettig dat het papier geen looprichting heeft.
Dat geeft me meer vrijheid.
Het papier ga ik gebruiken voor mijn ABCdarium.

 photo WP_20151031_005VoorHetInbinden.jpg

De titel die dit jaar ingebonden kon worden is van Paulien Cornelisse: De houthakker en de hond. Het verhaal lijkt niet af. Het basisgegeven is leuk maar komt uit verschillende sprookjes. Het inbinden en de verschillende kaften zijn leuker dan het verhaal.


Je kunt heerlijk neuzen op allerlei stands.
Margedrukkers laten er hun werk zien met goedkope kleine boeken
tot dure unieke stukken.
Allerlei vormen van drukwerk: posters, etsen, zeefdruk maar ook
drukkersbenodigheden zoals houten letters, loden letters,
zethaken, leeslint, kapitaalband, stijfselmarmers, ebru, zelf papier maken,
een letterkapper, enz.
Leuk voor mij is dat ik ook een margedrukker in Breda heb ontdekt.
Daar ga ik binnenkort een keer op bezoek.

 photo WP_20151031_006JapanseBindingMetVindermotief.jpg

Het wordt ingebonden met een Japanse binding met een vlindermotief.


 photo WP_20151031_007VeelKaftenBeschikbaar.jpg

Er is een heel breed scala van kaften. Bij de ingang van de beurs kon je er een kiezen.


 photo WP_20151031_008PaulienCornelisseDeHouthakkerEnDeHond.jpg

Het resultaat.