Het Berghse Kroniekenhandschrift

Over dit boek en het Kasteel Huis Bergh waar de
tentoonstelling ‘Kracht van Kronieken’ te zien is,
heb ik al een paar berichten geschreven.

Toen ik het kasteel bezocht, een waterburcht, was
ik behoorlijk onder de indruk van het gebouw, de
omgeving en de tentoonstelling.

Naar boeken kocht ik er een paar briefkaarten.
Met afbeeldingen uit het boek.
Die laat ik hier ook even zien.

01BerghseKroniekenhandschriftWapenVanHerenVanDenBerghInhoudsopgave

Aan het begin van de kroniekenverzameling staat de inhoudsopgave. Gelijk daarnaast zie je het familiewapen van de eigenaar: Wapen van Heren Van den Bergh.


02BerghseKroniekenhandschriftHertogVanGelre

Dan verschijnt de Hertog van Gelre. De kaarten laat ik in willekeurige volgorde zien.


03BerghseKroniekenhandschriftChristusOverhandigtKruisstafAanPetrusBeginPausenkroniek

Een van de kronieken, de Pausenkroniek, gaat over de pausen van de christelijke kerk. Op deze tekening zien we Christus een kruisstaf geven aan apostel Petrus, de eerste paus. Even om de machtsverhoudingen in het goede perspectief te zetten.


04BerghseKroniekenhandschriftBisschopVanUtrecht

De bisschop van Utrecht. In die tijd waren de bisschoppen een machtsfactor van belang.


05BerghseKroniekenhandschriftHertogVanKleef

De Hertog van Kleef.


Notitieboekje (DIY)

IMG_6460MidoriStyle

Mijn bericht van gisteren was naar aanleiding van dit artikel van Karin Cox in het blad van de Stichting Handboekbinden. Vandaag had ik de kans het verder af te werken.


In het artikel wordt gewerkt met leer.
Een heel mooi stuk leer zo te zien op de foto.
Maar dat had ik niet zo voorhanden dus heb ik een stuk
van een kunststof jasje gebruikt dat wel oogt als leer.
Omdat ik bang was dat het toch te soepel zou zijn
heb ik aan de binnenkant wat stevig papier geplakt.

IMG_6461MidoriStyle

Dat geeft dit beeld. Alleen de onderste driekwart is voorzien van papier. In drie stukken om het scharnieren niet te belemmeren. Ook de ponsgaten voor het elastieken koord zijn verstevigd. Hierdoor krijgt het boekje iets meer een rug dan zoals de werkbeschrijving aangeeft. Het koordje van elastisch materiaal heb ik dubbel genomen. De inhoud, het ingenaaide boekje, schuift straks tussen het koord en de groene buitenkant in en het koord blijft zitten in het midden van het boekje. Aan het boekje heb ik ook een leeslint bevestigd.


Daarnaast heeft de band van mij ook ronde hoeken
gekregen. Afgesneden met een mes rond een 0,20 eurocent stuk.

IMG_6462MidoriStyle

Hier zie je het leeslint in het midden van de inhoud. Ik heb het aan de bovenkant van het boekje vastgezet met een paar steken. De uiteinden van het leeslint smeer ik altijd een beetje in met lijm om eventueel uitrafelen tegen te gaan.


IMG_6463MidoriStyle

Dit is het uiteindelijke resultaat. Best leuk geworden!


Ik zie door de schenkels het bos niet

Vandaag verder gegaan waar ik de vorige keer
gebleven was met het afdrukken van de linosnedes
die ik gemaakt had met behulp van een schenkel.

IMG_6464SchenkelWorkshop

Dit is een probeersel. Of dit in het schenkelboekje komt weet ik nog niet. Ik gebruik het linomateriaal eigenlijk als stempel. Voor een lino moet je eigenlijk papier nemen dat dun is en van zich zelf een zuigende werking heeft. Dat geeft een egaler resultaat maar mij bevalt dit ook wel.


IMG_6465SchenkelWorkshop

Met de eerste schenkel had ik ook een soort van schenkelmozaïek gemaakt. Gedwongen door de vorm van de pagina was dat een soort van ketting geworden. Nu ben ik niet zo gebonden aan een volledig ronde of ovale vorm. Het kleuren met kleurpotloden is heel rustgevend. Het zal wel even duren voor dit gereed is maar dat maakt niet uit.


Na-papagaaien

Het blad van de Stichting Handboekbinden geeft iedere
keer weer veel ideeën voor nieuwe boeken of boekjes.
De uitgave die ik zondagochtend las heeft een leuke
beschrijving van een Midori-achtig dagboek.
Het is een naam van een fabrikant die ik niet ken,
dus die papagaai ik alleen maar na, maar het is een
boekje dat iedereen kan maken.

De beschrijving volg ik bijna helemaal alleen heb ik
geen elastische draad. De winkel waar ik zoiets zou
kopen was zondag gesloten.
Dus morgen nieuwe kansen.

Maar dat neemt niet weg dat ik de andere onderdelen al
vast bijeen gehaald, gesneden, genaaid, enz heb.

IMG_6453MidoriStyle

Het begint met een boekje dat bestaat uit 1 katern van 12 bladen papier. Ik nam blanco printerpapier (90 grams). Als omslag nam ik een vel papier bedrukt met een slangenhuid motief. Compleet met reliëf. Ik kocht er ooit drie vellen van maar heb ze tot nu toe nog niet gebruikt. Deze heb ik ingenaaid volgens de instructie.


IMG_6454MidoriStyle

De beschrijving gaat uit van een stuk leer. Dat is natuurlijk erg mooi. Zeker in de tijd. Het boekje zit zo in elkaar dat je eenvoudig na verloop van tijd een nieuwe inhoud in de boekband kunt stoppen. Maar ik heb een tijdje terug een kort jasje uit elkaar gehaald. Het is soort kunststof. Het voelt wel aan als leer. Is in ieder geval heel soepel. Daarom kies ik het voor deze binding. Ik heb bewust gezocht naar een stuk met de naad. Zoals je ziet krijgt mijn versie (de inhoud zit al tussen het leer) een flap die het boek straks afsluit.


IMG_6456MidoriStyle

Bij een jurk die eigenlijk weg kon (misschien ga ik de stof gebruiken voor een boekband) en die ik pas geleden kreeg, zat een soort van ceintuur. Leuk van kleur. Natuurlijk een beetje anders dan de elastiek die in de beschrijving wordt voorgesteld maar dit werkt denk ik ook. Misschien is de ceintuur wat aan de lange kant. Hij is 150 centimeter. Maar ik kijk nog of ik hiervan misschien ook het leeslint kan maken.


In het blad van de Stichting Handboekbinden staan nog
een paar leuke varianten die ik vast ook nog
een keer ga proberen.
Een goed idee om zelf te maken zo tegen het einde
van het jaar.
Als ik het morgen kan afronden volgen hier binnenkort
nog wat foto’s van dit boek.

Papieren zakken zonder papier

Al eerder vertelde ik over mijn plan om een boek
te maken van papieren zakken.
Maar de foto’s die ik tot nu toe liet zien waren van
voorpanden van een blouse. Van textiel dus.
Maar de afgelopen weken/maanden heb ik papieren zakken
(en tassen en enveloppen) gespaard.

IMG_6455PapierenZakken

Een stapeltje groot genoeg om een boek te maken. Ze mogen een opdruk hebben. Dat maakt het resultaat wel zo leuk. Misschien bedruk ik de lege zakken zelf eerst nog. Maar de nadruk ligt eerst bij het uitwerken van een idee. Welk idee weet ik nog niet.


Schenkelworkshop (vervolg)

Ongeveer een jaar geleden ontstond het idee van een boek
rond een schenkel (stuk been van een rund).
Ik kreeg het bot van mijn moeder en afgelopen week
kreeg ik er nog een.
Dat en omdat ik op zoek was naar even iets anders,
leidde er toe dat ik de draad van de “Schenkelworkshop”
weer opneem.

IMG_6430SchenkelWorkshop

Dit is de schenkel en een plastic vorm die ik kreeg. De schenkel ziet er heel anders uit dan de meer stereotype vorm die ik eerder kreeg.


IMG_6431SchenkelWorkshop

Zou dit een jonger dier zijn geweest omdat de botten zo’n netwerk van gangen lijkt te bevatten?


IMG_6432SchenkelWorkshop

Het is in ieder geval ook weer een bijzondere vorm.


IMG_6433SchenkelWorkshop

Het bot dat ik als eerste kreeg had ik nog liggen. Hier ligt het bovenaan.


IMG_6447SchenkelWorkshop

Mijn eerste idee was om daar twee lino-stempels van te maken. Het lino-materiaal dat ik eerder gebruikte heb ik niet meer en de winkel waar ik dat koop was gisteren gesloten. Dit materiaal had ik ook nog liggen. Het is harder en door de lichte kleur vind ik het moeilijker snijden. Maar deze relatief eenvoudige vorm moet lukken.


IMG_6448SchenkelWorkshop

Door dat de schenkel horizontaal uit een runderpoot wordt gezaagd loopt die taps toe. Dat heeft tot gevolg dat ook al lijken boven- en onderkant sterk op elkaar, ze verschillen wel van grootte.


IMG_6449SchenkelWorkshop

Bij de eerste stempel heb ik de ruimte buiten en in de schenkel (deels) uitgesneden. Bij de tweede schenkel bewandel ik het tegenovergestelde pad: de schenkel zelf wordt uit de stempel gesneden.


IMG_6450SchenkelWorkshopHulplijnen

Moeilijk zichtbaar maar op het formaat van het schenkelboekje heb ik een raster uitgezet om de stempels goed te kunnen plaatsen.


IMG_6451SchenkelWorkshop

Met de eerste stempel maak ik een diagonaal. Of iets dergelijks in het uiteindelijke boekje komt weet ik nog niet. Dit is een eerste probeersel.


IMG_6452SchenkelWorkshop

Met de tweede stempel maak ik een eerste versie compleet. Je ziet dat er iets zwaar gedrukt heeft op het lino-materiaal. In het blauw kun je (delen van) cirkels herkennen.


Wordt vervolgd.

Een Monument

Deze week kocht ik een prachtig boek: Streepjes Zetten.
Een monument voor het grafisch werk van Jos van der Zee.

IMG_6437StreepjesZettenGrafischeKunstVanJosVanDerZeeGerardPostVanDerMolenUitgeverAmmonietDrukwerkMostert&VanOnderenLeiden

Het boek ‘Streepjes zetten’ met het grafisch werk van Jos van der Zee. Verzorgd door Gerard Post van der Molen met hulp van Anne-Marie Smits.


Jos van der Zee studeerde aan de St. Joost in Breda maar
zijn kunst werd nooit zijn ‘werk’ of ‘carrière’.
Gerard Post van der Molen is een bekende margedrukker in
Nederland en bekend van Margedrukker De Ammoniet.

Het boek met het werk van Jos van der Zee is prachtig uitgevoerd.
Ik kocht het met eigenlijk alleen het beeld van de stofomslag.

IMG_6436StreepjesZettenGrafischeKunstVanJosVanDerZeeGerardPostVanDerMolenUitgeverAmmonietDrukwerkMostert&VanOnderenLeiden

Stofomslag van ‘Streepjes zetten’.


Toeval of niet maar het vorige boek dat ik deze week
liet zien op mijn blog is gedrukt bij dezelfde drukkerij:
Mostert & Van Onderen uit Leiden.

IMG_6438StreepjesZettenGrafischeKunstVanJosVanDerZeeGerardPostVanDerMolenPentekeningZonderTitelPag105

De stofomslag is gemaakt van een soort van tweeluik dat ook in het boek staat. Dit zijn twee pentekeningen die op elkaar aansluiten als je ze een beetje uit elkaar houdt. Zoals op de afbeelding in het boek. Ze hebben geen titel en staan in het boek op pagina 105.


IMG_6439StreepjesZettenGrafischeKunstVanJosVanDerZeeGerardPostVanDerMolenPentekeningBoekPag106

Als liefhebber van boeken sprak met deze pentekening natuurlijk erg aan: Boek. Pagina 106.


IMG_6440PotloodtekeningStreepjesZettenGrafischeKunstVanJosVanDerZeeGerardPostVanDerMolenPotloodtekeningKnoopPag127

Het werk van Jos van der Zee kent vele sferen. Deze knoop zou ik als heel sereen willen omschrijven. Deze potloodtekening geeft denk ik een goed gevoel voor de aandacht, tijd en technische capaciteit waarover Jos van der Zee beschikte.


Ik heb geen poging gedaan de foto’s uit het boek zo mooi
mogelijk te nemen. Ik wil je uitnodigen zelf het boek
te kopen en er thuis van te genieten.
Het boek ‘Streepjes zetten’ is een monument dat prachtig
verzorgd en uitgevoerd is.
Een aanrader.

IMG_6441StreepjesZettenGrafischeKunstVanJosVanDerZeeGerardPostVanDerMolenUitgeverAmmonietDrukwerkMostert&VanOnderenLeiden


Papieren zakken

Al een tijdje loop ik rond met het idee
een boek te maken met papieren zakken als
boekblok.
De zakken verzamel ik al een tijdje.
Ik moet ze eens tellen.
Het aantal en de grootte, doen er niet zo toe.
Ik wil een manier vinden om dat te kunnen doen.
Idee is dan dat je iets in de zakken kunt bewaren.
Maar de eventuele bedrukking van de zakken
spelen natuurlijk ook een rol.

Een tijd terug kreeg ik van iemand een blouse die
een beetje kapot is maar met op ieder pand een zak met
een afsluitbare klep.
Één en één is drie: de voorpanden gaan de bekleding
van de boekband worden.

Als eerste actie ben ik de voorpanden
uit de blouse gaan halen. Een paar uur tornen.

IMG_6428PapierenZakkenTornen

Dit is het eerste pand dat ik deze week bijna helemaal had los getornd.


IMG_6435PapierenZakken

Beide panden zijn nu los. Het boordje van de nek is er al af. De boord met knoopsgaten en de knopen zijn er nog niet af. Daarvan moet nog blijken of ik dat kan gebruiken.


Wat voor karton? Jazzkarton!

Het leuke aan de marge-wereld in Nederland (en misschien ook
daar buiten) is de verscheidenheid aan beoefenaars.
Uitgeverij Fragment is een soort van marge-uitgever.
Ze richten zich op het uitgeven, heel verzorgd uitgeven,
maar dan wel in kleine oplages.

DiederikGerlachJazzKartonFragment

Diederik Gerlach, Jazzkarton. Dit is zo’n voorbeeld. Een heel verzorgde uitgave van een tekst van Diederik Gerlach met foto’s van Eric de Vries, grafisch ontwerp van Ben Fadherbe en het drukwerk is gedaan door Mostert & Van Onderen, een heel mooi en leuk resultaat.


Lezen over muziek is altijd iets aparts.
Dat wringt een beetje.
Hier is gekozen om aan de hand van klassieke platenhoezen
(nog van karton) van jazz albums de muziek en de artiesten
te beschrijven. Bij voorkeur aan de hand van de eigen
ervaringen van Diederik Gerlach.
Met veel plezier heb ik het gelezen en van een aantal albums
hoor je de muziek voorbij komen.

Omvang: 56 p. met tientallen illustraties
2021
Formaat: 15 x 22 cm
Genaaid en gebrocheerd
Oplage: 175 exemplaren

Mooi Marginaal

Afgelopen week ontving ik twee oproepen die te maken
hebben met Mooi Marginaal:
= de uitnodiging om Mooi Marginaal drukwerk gerealiseerd
in 2020 en 2021 in te zenden voor een beoordeling door een
vakjury
= de uitnodiging mijn ingebonden versie van het verslag
van de jury van de vorige editie in te sturen voor de
digitale tentoonstelling van Stichting Handboekbinden.

MooiMarginaal


De jury van Mooi Marginaal beoordeelt het margedrukwerk
en brengt de 50 mooiste boeken samen in een boek.
Stichting Handboekbinden brengt een versie in losse
katernen uit en vraagt haar leden die in te binden en aan
iedereen te tonen.

Mijn versie was hier al te zien.
Even de herinnering ophalen:

IMG_5932MooiMarginaal

Boekband is bekleed met een sjaal die een ‘ongelukje” had in de wasmachine en is afgewerkt met een stukje leer met daaraan het originele prijskaartje. Het stukje leer is een restje van een huid en kan worden gebruikt als boekenlegger.


Meedoen staat iedereen vrij!

IMG_5858MooiMarginaal2018-2019IMG_5899MooiMarginaal


Vrolijke Vrienden: veel van geleerd

Gisteren ben ik nog even naar mijn werkplaats
geweest om het boek even uit de boekenpers te halen.
Even zien hoe het geworden is.

Blij met het resultaat want ik heb veel geleerd bij
het opnieuw inbinden van dit boek van Jan Mens en
Bob Uschi: Vrolijke Vrienden.

IMG_6412VrolijkeVrienden

Vrolijke Vrienden is een boek geschreven door Jan Mens met illustraties van Bob Uschi. Uitgegeven in 1940 door De Arbeiderspers.


IMG_6416VrolijkeVrienden

Het blauwe lijntje van het papier tussen de twee voor- en achterplatten is goed gelukt.


Wordt vervolgd.
Er komt nog meer.

KB, werk mee!

Bij de Koninklijke Bibliotheek is besloten om bepaalde
conservatoren niet te vervangen na hun pensionering.

Daarnaast gaan de collecties Boekbanden en de
Papierhistorische Collectie opgeslagen worden in een
depot waar ze moeilijk in te zien en te bestuderen zijn.
Maar een heel beperkt deel is goed digitaal beschikbaar.

KB

De Koninklijke Bibliotheek is een uniek instituut.
Het is een bibliotheek maar tegelijk een museum.

Om een goed museum te zijn heb je mensen nodig die veel kennis
hebben van de dingen die je wilt verzamelen.
Bijvoorbeeld om nieuwe aankopen te kunnen doen.

Daarnaast wil je die dingen ook tonen en laten bestuderen
door mensen. Om dat laatste goed te kunnen doen
heb je mensen nodig met kennis en een breed netwerk.

Die ‘kenner’ noem je in zo’n organisatie een conservator.

De Koninklijke Bibliotheek heeft een bijzondere verzameling
boekbanden, zeg maar ‘draagbare schilderijen’.
En net als bij schilderijen van Rembrandt kijk je naar
de buitenkant van het schilderij maar ook naar het materiaal
waarvan het schilderij is gemaakt.
Bij een schilderij: het linnen, de verf en het hout van de lijst.

Daarom heeft de Koninklijke Bibliotheek nog een tweede
belangrijke verzameling: de Papierhistorische Collectie.
Dat ‘oude papier’ helpt bijvoorbeeld bij de datering
van de boeken. Soms ook bij het bepalen waar het boek
vandaan komt.

Het boek maar ook de ideeën die in het boek opgeschreven
zijn of getoond worden aan de hand van vaak prachtige afbeeldingen.

Belgisch-NederlandsBoekbandengenootschap

Nu proberen een aantal verenigingen en stichtingen in gesprek
te komen met de Koninklijke Bibliotheek om te zien of ze
een rol kunnen spelen bij het in gebruik houden van de
verzamelingen en de kennis die daar bij hoort.

Vandaar mijn oproep/titel van dit bericht: Koninklijke Bibliotheek,
probeer met deze organisaties samen te werken.

Ik vind het een moeilijk stuk om te schrijven, want ik
ben niet heel intensief bij de organisaties betrokken
die in gesprek willen en ken niet alle details van
genomen beslissingen bij de Koninklijke Bibliotheek.
Maar de mogelijke schade die de Nederlandse cultuur
hier loopt is duidelijk.
Daarom is de poging om in gesprek te komen belangrijk.

De betrokken stichtingen en verenigingen zijn, naast
het Belgisch-Nederlands Boekbandengenootschap:
Nederlandse Boekhistorische Vereniging (NHB)
Nederlands Genootschap van Bibliofielen (NGB)
Dr. P.A. Tiele Stichting
Stichting Handboekbinden
Restauratoren-Nederland, Discipline Boek en Papier
Stichting Papiergeschiedenis Nederland
Stichting Papiergeschiedenis Renkum-Heelsum
Stichting Papiergeschiedenis Zaanstreek ‘De Hollander’
Vlaamse Werkgroep Boekgeschiedenis
Société Royale des Iconophiles et Bibliophiles de Belgique

BoekKunstBeurs in Leiden

Binnenkort is het weer zover.
Je kon het al lezen hier op mijn blog.
Op 6 en 7 november 2021 is het weer
BoekKunstBeurs in Leiden in de Pieterskerk.
Dan ben ik daar zeker een halve dag te vinden.
Voor nu hangt in ieder geval de poster
in mijn werkplaats.

IMG_6409BoekKunstBeursLeiden6-7nov2021

BoekKunstBeurs in de Pieterskerk in Leiden. 6 – 7 november.


Vrolijke Vrienden nadert afronding

Het boek is nu ver gereed.
De kapitaalbandjes moeten nog afgemaakt worden
en op de rug van het boekblok worden gelijmd.
Dan ga ik de leren rug met valse ribben bevestigen.
Vervolgens kunnen de buitenste platten met de
originele afbeelding wordt gelijmd.

De meeste van die stappen zijn nu gedaan:

IMG_6399VrolijkeVriendenKapitaalband

Dit geeft een beetje een idee waar ik naar toe werk. Maar hier zijn boekblok, kapitaalband en rug nog los van elkaar. Dat heb ik gisteren aangepast. Het met een stift markeringen op leer aanbrengen is geen goed idee. Ik moet nog eens navragen wat ik daar het best voor kan gebruiken.


IMG_6400VrolijkeVriendenKapitaalband

Hier zie je dat het kapitaalband op de rug van het boekblok is gelijmd. Je ziet ook meteen het probleem dat ik niet meer opgelost heb: eigenlijk is de kapitaalband te breed of geven de platten onvoldoende ruimte om de kapitaalband te laten verzinken in de platten. De meeste mensen zullen dat niet zien als het boek gereed is maar dat is een punt dat beter kan.


IMG_6401VrolijkeVriendenKapitaalband

Nog eens vanuit een ander perspectief. Ik ben wel blij met de blauwe kleur. Die heb ik op zicht gekozen en dat kan fout aflopen.


IMG_6404VrolijkeVriendenRugLijmen

Toen het kapitaalband was bevestigd en de leren rug nogmaals gepast was, kon ik die daar waar nodig nog een beetje bijsnijden. Dan lijmen en aan het boek bevestigen. Vervolgens even in de boekenpers. Terwijl het boek in de boekenpers zat had ik tijd om te beginnen met het uit elkaar halen (tornen) van een blouse. Voor het volgende project.


IMG_6404VrolijkeVriendenLijstje

Stap voor stap werk ik mijn lijstje af.


IMG_6404VrolijkeVriendenLijmen

Een voor een de platten lijmen en voorzien van het laatste onderdeel van de platten. In het geval van de achterplat is dat een met papier bekleed stuk karton. In het geval van het voorplat is dat een vergelijkbaar stuk karton waar een rechthoek uit gesneden is ter grootte van de originele afbeelding van de voorkant van het boek. Het zo ontstane ‘raamwerk’ met de originele afbeelding is het voorplat.


IMG_6404VrolijkeVriendenPlatPlaatsenKeukenpapier

Dat ziet er dan als volgt uit. De originele afbeelding is door mij nog wel even bespoten met vernis. Die afbeelding is niet helemaal schoon geworden maar de aanraking met water zorgde er al snel voor dat ook de kleuren verdwenen. Dat had ik ervaren bij de titel op de rug van de originele boekband. Om de afbeelding te beschermen tegen verdere vervuiling en tegen verlies van kleur is wat spuitvernis aangebracht. Deze kant was de laatste van de boekband. Er zit al keukenpapier in het boek om het vocht niet in het boekblok te laten trekken.


IMG_6408VrolijkeVriendenInDeBoekenpers

In de boekenpers en dan zien we na 24 of 48 uur het resultaat. Ik ben benieuwd.


Vrolijke Vrienden: kapitaalband

Deze week liet men me ergens 30 minuten wachten zodat
ik tijd had om nog eens goed na te denken over wat ik nog
moet doen om mijn versie van ‘Vrolijke Vrienden’ af
te maken.

‘Vrolijke Vrienden’ is een boek voor de jeugd dat
in 1940 verscheen bij De Arbeiderspers en dat gemaakt
is door Jan Mens (tekst) en Bob Uschi (illustraties).

De aandachtige luisteraar ziet op de foto’s wel ergens
het lijstje liggen dat ik nu volg.

IMG_6372VrolijkeVriendenBlauwBinnenRandje

Het voorplat zal straks bestaan uit een kartonnen ‘raamwerk’, bekleed met papier, waar een deel van de originele voorkant van de boekband in gaat komen. Zowel de originele afbeelding als het ‘raamwerk’ zijn met de hand gesneden. Om de twee zo mooi mogelijk in elkaar te laten passen maar ik de binnenkant van het ‘raam’ en de buitenkant van de afbeelding donkerblauw. Blauw is de kleur die ik op veel plaatsen laat terugkomen.


IMG_6373VrolijkeVriendenBlauwRandje

Dit is de originele afbeelding van de boekband.


Het maken van de kapitaalband verliep niet zo als
ik wilde. Dus probeer ik iets anders. Kapitaalband kent
iedereen waarschijnlijk wel als het roof/witte bandje
dat aan de rugkant van een boek tegen het boekblok zit.
In middeleeuwse boeken was het kapitaalband onderdeel van
de constructie van het boek. Soms zelfs onderdeel van het
naaiwerk aan het boekblok. Tegenwoordig zitten ze alleen
ter versiering aan het boek.

In mijn geval, bij Vrolijke Vrienden, wil ik het kapitaalband
met de hand maken maar het gaat mij om het decoratieve aspect.
Ik maak het niet om de rug steviger te maken, te beschermen
bij het uit de boekenkast halen van het boek of tegen het stof.
Daarom maak ik het kapitaalband ook achteraf en los van het boek.

Dus misschien moet ik meer kijken naar de moderne manier
waarop kapitaalband wordt gemaakt en aangebracht, dan naar
de middeleeuwse manier.

IMG_6375VrolijkeVriendenMetLerenKern

Dus ik neem een stuk lint en daar plak ik dan een materiaal op zodat het een ronde verdikking aan het lint oplevert. Daar ga ik dan de zijde draad om wikkelen. Hier probeer ik dat nog te doen met een leren kern (die had ik toch al gemaakt.


IMG_6376VrolijkeVriendenMetLerenKern

Het leer wordt op het lint gelijmd en dat lint wordt een beetje opgerold.


IMG_6377VrolijkeVriendenMetLerenKern

Ik wikkel hier met dubbele draden zijde.


IMG_6384VrolijkeVriendenTeDik

Zo gaat dat dan ongeveer op het boekblok komen. Maar ik vind het te dik en van iedere kleur ook te veel steken waardoor er maar weinig gekleurde blokjes op het boek komen. Daarnaast is wat ik hier uitprobeer veel te breed. Dat moet anders.


IMG_6384VrolijkeVrienden2StukjesDraad

Nog een poging. Zelfde lint maar nu met daarin twee stukjes touw.


IMG_6385VrolijkeVriendenDubbeleDraad

Dat levert een beter volume op maar met de dubbele draad is dat nog niet mooi.


IMG_6386VrolijkeVriendenEnkeleDraad

Het algemene beeld is al wel beter.


IMG_6387VrolijkeVrienden

De losse onderdelen (boekblok, rug en platten) liggen voor het raam van mijn werkplaats.


IMG_6388VrolijkeVriendenKapitaalband

Lint beter op maat, de touwtjes liggen gereed en op het lint is aangegeven waar de verdikking gaat komen en waar de naalden met draad doorheen gestoken gaan worden.


IMG_6389VrolijkeVriendenKapitaalband

Dit zijn de kernen voor mijn kapitaalband. De schuine hoekjes aan de bovenkant zijn er aan gesneden om zo weinig mogelijk dikte op te leveren in de boekband.


IMG_6390VrolijkeVriendenKapitaalband

Nummer één is zo goed als gereed. Je ziet nu ook welke kleuren ik gebruik voor het kapitaalband. Morgen moeten die stukken kapitaalband op het boek belanden. Dan kan de rug en de buitenste platten bevestigd worden. Met de afbeelding op het voorplat zou het boek dan weer in de boekenpers kunnen om te drogen. Dan zou het boek bijna gereed moeten zijn.


Wordt vervolgd.

Dat wordt een mooi weekend…

BoekKunstBeurs6-7November2021

Op 6 en 7 november is het weer BoekKunstBeurs in Leiden. Dan komen de liefhebbers van papier, leer, perkament, boeken, uitgeven, grafisch ontwerp, kleur, marge drukwerk, drukpers, boekbinden, tekst en nog veel meer, bij elkaar in de Pieterskerk in Leiden. Ik ga er in ieder geval naar toe.


Vrolijke Vrienden

De afgelopen tijd ben ik ook bezig geweest met het
nadenken over en proberen te maken van kapitaalband.
Het is lang geleden dat ik dat een keer met
de hand zelf gemaakt heb.
Een eenvoudige kapitaalband is goed te doen voor iedereen.

Het begint met het kiezen of maken van de kern.
Je kunt je draad wikkelen om een strook papier of perkament,
maar ik probeer twee andere materialen uit:
vlas (touw) of leer.

Naast werken aan kapitaalband heb ik nog een paar stapjes
gezet om de rug en de platten af te maken.

IMG_6293KapitaalbandLerenKernVochtig

Een smalle strook, vochtig gemaakt leer, laat zich prima oprollen waarna je dat kunt vastzetten op de hoek van iets (in mijn geval een stuk karton). Dan laat je het daar drogen.


IMG_6295VrolijkeVriendenKapitaalbandVlasKern

De strengen zijde die ik heb komen uit een erfenis. Ik heb dus maar een beperkt kleurspectrum voorhanden. Sinds dat ik deze foto gemaakt heb, ben ik al op zoek geweest naar de kleuren die ik wil hebben. Die heb ik ook gekocht. Maar om te oefenen doen deze prima hun werk. Het touw heeft nogal wat rafels. Die krijg ik onder controle door met een beetje boekbinderslijm de buitenkant in te smeren. De kern is daardoor compacter en er steken straks geen verdwaalde vezels uit.


IMG_6301VrolijkeVriendenKapitaalbandLerenKernDroog

De leren kern voor een test kapitaalband is droog. Je kunt natuurlijk ook kapitaalband kopen. Immers voor de constructieve functie (bescherming tegen stof en bij elkaar houden van de rug bij gebruik) ga ik de band niet maken. Het is puur voor de sier. Maar ik heb nu meer keuze (kleur, grootte, volume, enz).


IMG_6366VrolijkeVriendenKapitaalband

Op internet zijn veel filmpjes te vinden waarin uitgelegd wordt hoe je dit maakt. Groot verschil is dat de meeste filmpjes het tonen terwijl men een boek bij de hand heeft waarop het kapitaalband wordt gemaakt. Dit heb ik in de hand gemaakt en zonder hulpstuk is het resultaat dan slordiger dan wat mogelijk is. Dat denk ik toch. Dus ik denk nog na over een soort van statief van karton, hout of iets dergelijks, waar ik het op kan gaan maken.


Ik ga de leren, ronde rug met valse ribben bevestigen
op de eerste platten. Daar komen dan straks de
uiteindelijke platten op. Zodat het leer tussen de
platten vast komt te zitten.
Het hoogteverschil wat daardoor gaat ontstaan in de
buurt van de rugzijde van de platten, is te groot om
te negeren. Dat moet ik opvangen.

IMG_6363VrolijkeVriendenBlinddrukMetFileten

Hier zie je de leren rug rond de binnenste plat zitten. Het dunne blauwe karton komt tussen de twee platten aan de voor- en achterkant van het boek. De blauwe kleur zal als een smal lijntje
aan de kop, staart en voorkant van de platten te zien blijven. Constructief vangt het, het hoogteverschil dat door het leer ontstaat op (dat moet allemaal nog wel blijken maar dat is het idee).


IMG_6364VrolijkeVriendenBlinddrukMetFileten

Zo zal dan het eindresultaat er uit moeten gaan zien. Maar hier ligt alles nog los en dit is zoals de achterkant er uit kan gaan zien.


IMG_6366VrolijkeVriendenBlinddrukMetFileten

Eigenlijk wil ik de valse ribben proberen te versieren met een paar simpele blinddruk-lijntjes met de fileten die ik pas geleden kocht. Die wil ik dan afwerken met een beetje goudverf. Maar ik heb nog te veel vragen dus ik denk dat ik dat achterwege laat.


Wordt vervolgd.

Papier/karton snijden eenvoudig? Echt niet!

De laatste keer zag je het natte leer voor de ronde rug
met valse ribben op de mal liggen. Ingesnoerd.
Het resultaat….

IMG_6339VrolijkeVriendenLeerGedroogd

De ronde rug met valse ribben. Bijna gereed om op het boek te bevestigen.


IMG_6340VrolijkeVriendenRondeRugMetValseRibbenGedroogd


IMG_6341VrolijkeVriendenRondeRugOmvouwen

De kop en staart van de leren bekleding van de rug nog omvouwen en vastlijmen.


IMG_6343VrolijkeVrienden

Het voorplat dekt straks de plaats af waar de rug bevestigd wordt aan de rest van de boekband en ook de linten. Maar de originele afbeelding moet er in komen te vallen. Dus ga ik een vorm uitsnijden waarin de afbeelding precies valt.


Tijd om de voorplat langzaam maar zeker voor te bereiden
op het bevestigen van de voorplat op het boek samen met
de afbeelding van de voorplat van de originele boekband.

IMG_6344VrolijkeVrienden

Er moet een groot stuk uit de voorplat gesneden worden en past dan straks de afbeelding?


IMG_6345VrolijkeVrienden

De delen komen in ieder geval mooi los van elkaar. Het uitgesneden deel zou zomaar een andere boekband kunnen worden.


IMG_6346VrolijkeVrienden

Zo past dan de originele afbeelding in het voorplat. Misschien de binnenkant van het voorplat en de afbeelding nog van een blauwe kleur voorzien?


IMG_6347VrolijkeVrienden

Hopelijk gaat dat dit beeld opleveren. Maar nu eerst verder aan de rug….


Vrolijke Vrienden

Het werk is verder gegaan aan de rug met valse ribben
en de platten van het boek Vrolijke Vrienden.
De laatste keer dat is er over schreef had ik de valse
ribben opgespannen en te drogen gezet. Daarnaast had
ik de eerste platten bevestigd aan de schutbladen.
Ook daarvoor was het tijd om te drogen. In de boekenpers.
Dus wat is het resultaat.

IMG_6285VrolijkeVriendenGedroogdeGevormdeEnIngekorteValseRibben

Zo zijn de ribben geworden. Ze zijn gedroogd en ingekort. Dat was de veiligste optie. Nu ik bijna aan het eind ben is het beter niet te veel risico’s meer te nemen. de ribben liggen hier nog los maar die ga ik direct vastlijmen op de rug.


IMG_6286VrolijkeVriendenUitDeBoekenpers

Zo komt het boekblok uit de boekenpers. Mooi recht en strak. De linten zijn nog los en het keukenpapier kan ik uit het boek nemen.


IMG_6287VrolijkeVriendenVoorsteSchutblad

Dit is het schutblad voor. Met de gele rand van het voorplat. Rechts zit het schutblad gelijmd tegen het originele schutblad.


IMG_6288VrolijkeVriendenTitelblad

Voorbij het schutblad de frontispiece en het titelblad met tekeningen van Bob Uschi. Het originele boekblok.


IMG_6289VrolijkeVriendenAchtersteSchutblad

Achterin weer een zelfgemaakt schutblad dat bevestigd is aan het achterplat.


IMG_6290VrolijkeVrienden

Dan passen en meten. Even kijken wat de beste positie is voor de valse ribben. Gaat de breedte van het leer dadelijk passen. Is de hoogte van de rug en het leer goed.


IMG_6290VrolijkeVrienden

Nadat ik de ribben op de rug heb gelijmd kan ik beginnen met de linten. Een derde mechanisme om het boekblok en de boekband met elkaar te verbinden: 1: het gaas dat de rug verbind met schutblad en plat, 2: het schutblad dat zich verbind met het originele schutblad en de platten en dan nu 3: de lintjes die het naaiwerk verbind met de platten.


IMG_6292VrolijkeVrienden

Dat gaat zowel aan de voor- als aan de achterkant gebeuren.


IMG_6296VrolijkeVriendenPassenEnMeten

De onderdelen van de rug nog even droog en zonder lijm passen en meten.


IMG_6297VrolijkeVrienden

Hier is het leer bevochtigd en de ronde rug met ribben ingelijmd. Dan plaats ik ze op elkaar om ze hierna op de mal te plaatsen.


IMG_6299VrolijkeVrienden

Op de mal kan ik nu met een koordje de ribben extra goed in het leer zetten.


IMG_6300VrolijkeVriendenGelijmdVochtigLeerIMG_6302VrolijkeVriendenGelijmdVochtigLeer

Nu wachten tot het allemaal droogt.


Vrolijke Vrienden – platten en valse ribben

De laatste keer dat ik in mijn werkplaats aan het werk
was aan Vrolijke Vrienden van Jan Mens (tekst) en
Bob Uschi (illustraties) heb ik de eerste platten,
voor en achter, aangebracht en heb ik een volgende
stap gezet voor de valse ribben.

IMG_6269VrolijkeVrienden

Bij de platten moest ik de omslagen nog op maat maken. Ik gebruik daarbij een kleine tool die ik gekocht heb bij iBookbinding. Die tool bestaat uit een kleine ‘hoeklineaal’ (op de foto blauw) die specifiek op dikte is gemaakt. Met een 3d-printer. Ik maak platten van karton in twee diktes dus heb ik twee van dergelijke tools gekocht. Werkt uitstekend.


IMG_6270VrolijkeVrienden

Hier ligt het boekblok gereed om de platten er op te lijmen. Het boekblok ligt op een schone handdoek. Het bovenste vel papier dat je ziet is de enige kant van het schutblad dat nog niet gelijmd is aan een onderdeel van het boek. Tussen schutblad en boekblok ligt een lijmvel wat later, na het lijmen, vervangen wordt door keukenpapier. Gaas en linten liggen weggeslagen maar na het aanbrengen van de lijm bevestig ik eerst het gaas en vervolgens, met de mooie kant naar beneden, het eerste achterplat. Het geheel met een plat aan beide kanten ligt nu in de boekenpers.


IMG_6271VrolijkeVriendenValseRibben

Voor de valse ribben snij ik eerst drie stroken karton. Twee centimeter breed en zes centimeter lang. Voor of na dat ik het leer op de rug bevestig ga ik de ribben inkorten. De ribben mogen geen belemmerende factor worden bij het openen en sluiten van het boek. Maar misschien helpen ze wel bij het mooi vormen van de ribben. Nog even over nadenken. Veilig is snel inkorten. Op de stroken heb ik het midden aangegeven om ze dadelijk op hun juiste plaats te krijgen.


IMG_6272VrolijkeVriendenValseRibben

Dan leg ik ze in een bakje met water. Duw ze even onder water. Dan wachten…….


IMG_6273VrolijkeVriendenValseRibben

Ik had verwacht dat het karton zou blijven drijven. Maar dat doet het niet. Als het zinkt dan heb ik ze uit het water gehaald en ben ik ze op de kartonnen, voorgevormde, rug gaan plaatsten. Nog zonder lijm.


IMG_6275VrolijkeVriendenValseRibben

Nu staan ze te drogen onder de touwen. Morgen zal het wel droog zijn en kan ik het resultaat zien. Dan kan een volgende stap gezet worden. Intussen heb ik trouwens het leer voor de rug al op maat gesneden en ben ik 1 rand gaan dunnen.