Punjab and Haryana Secretariat, 1953

Het Secretariaat.
Vermoedelijk is dat het regeringscentrum van Punjab en Haryana.
Het parlement zetelt is het gebouw ernaast: de Assembly.
Maar de ambtenaren bezetten het gebouw dat Secretariat heet.
Ontworpen door Le Corbusier.
Het gebouw heb ik alleen vanuit de verte gezien.
De Assembly vond ik veel interessanter.
Dat gaat een van de volgende blogs duidelijk maken.
Daarna reizen we door naar Amritsar met de Gouden Tempel.

DSC_9623ChandigarhCapitolAreaLeCorbusierPunjabAndHaryanaSecretariat

Chandigarh, Capitol Area, Le Corbusier, Punjab and Haryana Secretariat, 1953.

DSC_9626ChandigarhCapitolAreaLeCorbusierPunjabAndHaryanaSecretariat


Fenomenale doos

Voor het project Boek in een doos / Book in a box
was ik het internet aan het afstruinen en kwam toen
op de blog uit van Marjolein van Eig van 17 juni 2015:
Detail 7: Fenomenale doos.

Hier kun je het hele verhaal van de Fenomenale doos lezen.

In mijn blog vat ik de dingen even samen die mij
zo in het verhaal trokken.

De fenomenologie is een filosofische stroming die ontstond tegen het einde van de negentiende eeuw. Ze probeert de fenomenen om ons heen te beschrijven zoals ze voor ons verschijnen, zonder enige vooronderstelling. Daarbij worden niet alleen zichtbare en de herkenbare elementen verwoord, maar ook aspecten die niet direct zichtbaar zijn.

Een mooi voorbeeld van een fenomenologische beschrijving kun je lezen in een essay van George Simmel over de brug en de deur. Hij beschrijft hierin de impact van een deur op een ruimte: “ …de deur laat op een besliste manier zien hoe scheiden en verbinden twee kanten van dezelfde medaille zijn. Juist omdat een deur ook kan worden geopend, levert het sluiten ervan een sterk gevoel van bescherming op tegen alles wat zich buiten deze ruimte bevindt. Dit gevoel is sterker dan bij een opgebouwde muur. De laatste is immers stom, maar de deur spreekt tot ons.” Kortom, de scheiding die de deur maakt, benadrukt tegelijkertijd de verbinding die de deur als fenomeen in zich heeft.

Ik heb wel even naar het essay gezocht.
Maar zonder titel kwam ik niet ver.
Wel vond ik informatie over George Simmel.
Kijk maar eens op de George Simmel Wikipedia pagina.

Deze fenomenologische manier van het beschrijven van objecten is wellicht vaag, maar het is een prettige manier om anders naar de dingen om ons heen te kijken. Maurice Merleau-Ponty, een van de grondleggers van de fenomenologische waarneming, onderscheidt twee manieren van kijken: het zien en het ervaren. We zien bijvoorbeeld een gebouw: de gevel, de ramen en kolommen. Zo zien we ook een kerk, want we zien een groot gebouw met een toren en een kruis. We ervaren echter: ruimte, licht, beweging, materiaal of ritme. Daarmee wil Merleau-Ponty zeggen: wat je ziet is een image, een bekend beeld, maar wat je ervaart is een veel complexere wereld die wordt bepaald door bijvoorbeeld tactiliteit, geur en ruimte.

MeindertHobbemaHetLaantjeVanMiddelharnis1689

Meindert Hobbema, Het laantje van Middelharnis, 1689.


De moderne kunst legt deze ambiguïteit in de waarneming mooi bloot. Door het oude bekende beeld in het schilderij weg te laten, blijft enkel de ervaring van de fenomenen over. Kijkend naar de ‘Cathedra’ van Barnett Newman kun je dezelfde landschappelijke ervaring hebben als bij ‘Het laantje van Middelharnis’ van Meindert Hobbema. Dat is natuurlijk een geniale ontdekking. Je hoeft geen vaas te schilderen om een vaas te zien. Het gaat om de ervaring.

BarnettNewmanCathedra

Barnett Newman, Cathedra, 1951. De intensiteit van Cathedra ontstond doordat Newman het blauw van het schilderij opbouwde in zes afzonderlijke lagen verf van verschillende blauwpigmenten. Zo creëerde hij een diep en rijk geschakeerd kleurvlak, dat een ruimtelijke illusie oproept. Volgens https://www.artsalonholland.nl.


Hoe zit dat in de architectuur? Dat probeerde ik tijdens mijn afstudeerscriptie te onderzoeken, al weer wat jaartjes geleden aan de TU Delft. Ik had hiervoor drie gebouwen uitgezocht, beter gezegd, drie ‘dozen’. De doosvorm leek me een uitermate geschikt gebouwtype voor de fenomenologische beschrijving. Immers, de doos toont niet het standaard beeld van een gebouw, het verraadt geen achterliggende wereld middels de gebruikelijke tekens. De doos laat het over aan de waarnemer wat de ervaring zal zijn.

De drie dozen waren: het klooster La Tourette van Le Corbusier, de Kunsthal van Koolhaas en de Thermen in Vals van Zumthor. Daar is van alles over te zeggen, maar uiteindelijk kwam ik uit op de volgende noties:
– Zumthors gebouw is als een uitgeslepen rotsblok. Er is geen enkel verschil tussen binnen en buiten, de doos is door en door solide. Schudden zal geen invloed hebben.

PeterZumthorThermenInValsZwitserland1996

Peter Zumthor, Thermen in Vals, Zwitserland, 1996.


– Koolhaas’ doos is een verrassingsdoos, waarvan de gevel de verpakking is. Binnen wacht een wereld van ervaringen. Schudden kan prima, het gaat om de intrigerende reeks van ervaringen.

OMARemKoolhaasDeKunsthal

OMA / Rem Koolhaas, De Kunsthal.


– Le Corbusiers klooster toont een zorgvuldig en serieus vormgegeven geometrie. Niet schudden, want dan verwoest je die!

LeCorbusierSainteMarieSeLaTourette1960

Le Corbusier, Sainte Marie de la Tourette, 1960.

LeCorbusierSainteMarieSeLaTourette1960 2


Vooral het kijken naar een doos, voor mij vooral
een bron voor geheimzinnigheid, niet alleen vanuit
het perspectief van wat je ziet maar ook de ervaringen
die je met een doos hebt, vond ik erg interessant in het artikel.
Praat ik nog niet eens over het boek in de doos….

Tower of Shadows / Toren van schaduwen

Le Corbusier en zijn team experimenteerden met
verschillende technieken in beton, om optimaal
verkoeling te geven in de gebouwen en om in de koude periode
de gebruikers van de gebouwen te beschermen
tegen de kou.
Daarvoor bouwde ze, op schaal, hun experimenten.
Dat resulteerde in de Tower of Shadows.

DSC_9615ChandigarhCapitolAreaLeCorbusierTowerOfShadows

De toren is een gebouw dat aan een kant open is. De ‘wanden’ worden gevormd door de experimenten. Ik zou me voor kunnen stellen dat dit al een fase verder in het ontwerpproces is. Dus niet zozeer een aantal experimenten of uit te proberen maar om te demonstreren aan belangstellenden. Maar ik weet hier te weinig van.


DSC_9618ChandigarhCapitolAreaLeCorbusierTowerOfShadows

Hier zie je de binnenkant van het gebouw.


DSC_9627

Door de mensen bij de ingang krijg je een gevoel voor de grootte van het gebouw.


Activiteiten in de drukkerij

Even een samenvatting van mijn activiteiten in de drukkerij.
Voor mijn project Boek in een doos – Book in a box
het ik de titel gezet op de ‘normale’ manier:
twee gecentreerde regels tekst.
Maar ook als een soort (bij gebrek aan een beter woord)
woordkunst. Als een soort krijswoordraadsel:

WP_20180819_13_49_58_ProProefdruk

Dit is een proefdruk. De positie van de tekst op de pagina bevalt me nog niet. De letters ga ik niet 100% goed onder elkaar krijgen maar ik ben dan ook geen professionele drukker.


De Nederlandse tekst verticaal, en de Engelse tekst horizontaal.

B
B O O K
E
K
I N A
N
E
E
N
D
B O X
O
S

WP_20180819_14_08_55_ProBoekInEenDoos

Ik heb zowel nieuwe pagina’s bedrukt als de achterkanten van de pagina’s met de ‘normale’ titel.


WP_20180819_14_40_53_ProInHetRestantVanDeDrukinktMetDeAchterkantVanEenSatehprikkerMijnLogo

Om de roller te voorzien van inkt gebruik in een stuk dik glas waar ik de drukinkt op aanbreng. Daar kan ik de inkt dan goed verdelen over de roller. Na afloop zit er altijd nog wat inkt op het glas. Daarin heb ik met de achterkant van een satéprikker het ‘logo’ van dit project getekend.


WP_20180819_14_42_19_ProEnDanAfdrukkenOpeenStukPapier

Vervolgens heb ik die ‘afbeelding’ overgebracht op een stuk papier met een nog niet gebruikte roller.


Geometric Hill en Martyr’s Memorial

Op het Capitol Complex staan twee monumenten die maar weinig
aandacht krijgen op internet: Geometric Hill en Martyr’s Memorial.
Ook als je in Chandigarh bent wordt daar weinig aandacht
aan besteed.
Op Geometric Hill zie je de baan van de zon in een eenvoudig
reliëf.
Martyr’s Memorial is een soort ‘open lucht’ gebouw: er staan muren,
er is een toegang, er zijn enkele ‘versieringen’, maar het is open.
Geen tekst, geen toelichting.
Het is meer een plaats dan een ding of monument.
Het aantal slachtoffers bij de opsplitsing van het Indiaas subcontinent
in Pakistan, Bangladesh en India is enorm.
Dus de wens om vrede en hereniging in het Open Hand Monument
gaat prima samen met een gedachtenisplaats als Martyr’s Memorial.
Wat alleen niet uitgekomen is van de ideeën van Le Corbusier,
is dat het plein (Capital Area) niet het levend centrum
van de stad geworden is.
Het is het domein geworden van administrateurs en juristen.

DSC_9613ChandigarhCapitolAreaLeCorbusierGeometricHill

Le Corbusier: Geometric Hill.


DSC_9616ChandigarhCapitolAreaLeCorbusier

Le Corbusier: Geometric Hill.


DSC_9617ChandigarhCapitolAreaLeCorbusierMartyrsMemorial

Le Corbusier: Martyr’s Memorial


DSC_9617ChandigarhCapitolAreaLeCorbusierMartyrsMemorialDetail

Detail van de vorige foto. Het toont de versiering met een swastika. Dit symbool is veel ouder dan het hakenkruis van de Nazi’s. De term swastika komt van het Sanskriet en heeft verschillende betekenissen afhankelijk van de cultuur en het geloof waarbinnen het symbool gebruikt wordt.


In een artikel op Quora een forum met vragen en antwoorden
wordt de swastika besproken.
Daar lees je onder andere:

The word Swastika is derived from the Sanskrit words Su(good) and Asti(fortune). So it basically denotes prosperity. It can also be used to represent Lord Surya’s(the sun god) chariot.

Het woord ‘swastika’ komt van het Sanskriet.
Van de woorden ‘Su’ (=goed) en ‘Asti’ (=fortuin).
Dus het wenst je voorspoed.
Het kan ook worden gebruikt om de Zonnewagen van Lord Surya
te verbeelden.

DSC_9624ChandigarhCapitolAreaLeCorbusierMartyrsMemorial

De binnenruimte van Martyr’s Memorial.


Aretha Franklin overleden (en onze televisie ook)

WP_20180817_08_05_33_ProArethaFranklinOverledenEnOnzeTelevisieOok

Dat Aretha Franklin deze week overleed was ook uitgebreid te zien op het Nederlands journaal.


WP_20180817_08_06_03_ProZeMaakteMeHeelGelukkigMetHaarMuziekArethaFranklinOverleden

Ze maakte mij heel gelukkig met haar muziek.


Dat onze televisie ook nagenoeg overleden is,
maken deze foto’s ook duidelijk.
We dachten: dan kopen we toch gewoon een andere.
Stoer, via het internet.
Dankzij Dynalogic (personalized logistics), MediaMarkt
en Ziggo zijn we veel geld kwijt en zitten we dadelijk
een week zonder televisie.
Bovendien kostte het ons al veel tijd.
Wat een oplichters.

Open Hand

Waarschijnlijk spreekt dit mensen het meest aan:
het Open Hand Monument van Le Corbusier.
Een grote open hand die op een stang als een weerhaan in de wind meedraait.
De Open Hand is het symbool dat Le Corbusier vaker gebruikte.
De stad Chandigarh (op Wikipedia staat de regering van)
gebruikt het als het symbool van de stad.

Volgens Le Corbusier was het een symbool voor vrede en hereniging,
immers met een hand zo open, kun je vrij dingen weggeven
en ontvangen.
De hand draait op een stang boven een soort kuil
met daarin een spreekgestoelte.
Ik meen mij te herinneren dat jaarlijks, bij de opening
van het parlementair jaar, de ruimte gebruikt wordt om
de parlementariërs toe te spreken. Maar op internet
kan ik daarover niets vinden.

DSC_9606ChandigarhCapitolAreaLeCorbusierOpenHand

Hier zie je de Open Hand, de stang waar de hand op draait en onderaan het spreekgestoelte.


DSC_9608ChandigarhCapitolAreaLeCorbusierOpenHand

Dit is de kant van de hand waarop je de groeven in de hand kunt zien. De achterkant is nagenoeg glad.


DSC_9609ChandigarhCapitolAreaLeCorbusierOpenHand

Le Corbusier. De hand werd pas na dood van Le Corbusier gerealiseerd. Op deze plaats was eerst het huis van de gouverneur gepland. Uiteindelijk was dat gebouw al ergens anders gebouwd.


DSC_9610ChandigarhCapitolAreaLeCorbusierOpenHandSpreekgestoelteMetDaaropTweeStaandeMensen

Op deze foto, heel goed kijken, staan twee mensen op het spreekgestoelte. Het is allemaal nogal groot.


DSC_9611ChandigarhCapitolAreaOpenHandLeCorbusier

De foto’s zijn gemaakt tijdens onze wandeling van de High Court naar de Assembly. Intussen zorgde de wind er ook nog eens voor dat de hand in een andere richting draaide.


DSC_9614ChandigarhCapitolAreaLeCorbusierOpenHand

De wolken worden steeds donkerder.


DSC_9625ChandigarhCapitolAreaLeCorbusierOpenHand

Hier kijk je op de achterkant van de open hand.