Borelingenland

Een kort verhaal schrijven is echt iets anders
dan een lang verhaal maken met weinig woorden.
Een kort verhaal is een kunst op zich.
Dat schoot door mijn hoofd toen ik de afgelopen tijd
het boekenweekgeschenk van 2020 las: Annejet van der Zijl,
Leon en Juliette, en het winnende boek van de Biesheuvelprijs 2021:
Mensje van Keulen, Ik moet u echt iets zeggen.

MaartenBiesheuvelZeelandreisAvalonPers2021

Maarten Biesheuvel, Zeelandreis, Avalon Pers, 2021. Dit jaar deed ik mee aan de crowdfunding voor de Biesheuvelprijs. Als tegenprestatie ontving ik het winnende boek en twee kleine boeken. Hierboven zie je een ervan met de tekst van Maarten Biesheuvel, gedrukt in een beperkte oplage. De naam is ‘Zeelandreis’.


Het boekenweekgeschenk van 2020 was helemaal afgestemd op de
actualiteit: Black lives matter en het slavernijverleden van Nederland.
Het boek van Van der Zijl is wel een korte tekst
maar het is eigenlijk niet af. Het is op zijn best een schets voor een
veel groter en dus langer boek.

AnnejetVanDerZijlLeinEnJulietteBoekenweek2020

Annejet van der Zijl, Leon en Juliette.


Daarmee slaan het CPNB (Stichting Collectieve Propaganda van het
Nederlandse Boek) en Annejet van der Zijl de plank mis.
Het verhaal is zeker relevant maar het leest niet geweldig.
Je merkt aan alles dat de schrijfster niet heeft kunnen kiezen en
‘door sneller te schrijven’, ‘met minder woorden’. toch het hele verhaal
wil vertellen.
Maar dat werkt niet.
Het is geen kort verhaal of novelle. Op zijn best een slecht kort verhaal.

MensjeVanKeulenIkMoetUEchtIetsZeggen

Mensje van Keulen, Ik moet u echt iets zeggen.


Bij Mensje van Keulen is dat anders.
Dit zijn korte verhalen. De verhalen zijn goed geschreven.
Niet ieder verhaal vind ik top maar dat is voor een deel smaak.
De verhalen trekken je aandacht. Je wilt meer lezen.
Het beste verhaal vind ik ‘Meneer Harry’.
Het is anders dan de meeste andere verhalen in dit boek.
Van Keulen probeert steeds in de laatste paar zinnen een
onverwachte draai aan het verhaal te geven.
Bij ‘Meneer Harry’ zit die draai gelijk na het begin van de tekst:

‘Naar sommigen van ze kijk ik graag en er zijn erbij van wie ik het niet erg vind als ze me aan- of uitkleden, wassen of verschonen, dat woord uit borelingenland.’

Kort daarna:

‘Tot dat moment waarop een donkere golf in mijn hoofd me verdoofde. Ik bleef volkomen bij terwijl de kracht uit me vloeide en even een weldadige stilte bracht.’

Het verhaal ‘Meneer Harry’ steekt met kop en schouders boven
de andere verhalen uit.
Het boek van Van Keulen is een aanrader.

OnnoBlomWarmteHerinneringenAanMaartenBiesheuvelAvalonPers2021

Dit is het derde boek dat ook onderdeel van de tegenprestatie vormde. De tekst is van Onno Blom: Warmte – Herinneringen aan Maarten Biesheuvel. Ook dit boek is gemaakt door Avalon Pers.


Ik ben al weer aan het volgende boek begonnen.

Boekenweek: De kleine Couperus

Couperus is een van de grootste schrijvers in onze taal.
Daar zijn dan ook heel veel boeken over geschreven.
Niet allemaal even eenvoudig.

Dit is een leuk boek dat een overzicht geeft van het leven van
Louis Couperus en de belangrijkste thema’s in zijn werken.
De schrijver doet dit aan de hand van een reis langs de plaatsen
die Couperus bezocht tijdens zijn leven en waar hij regelmatig
voor langere tijd verbleef.

Een genot om te lezen in deze boekenweek.
Nog geen 12 Euro.

IMG_2656RémonVanGemerenDeKleineCouperus

Rémon van Gemeren, De kleine Couperus.


De ondertitel van het boek is “Levenskunst volgens de excentrieke schrijver”.
Op de achterkant van het boek staat het in eenvoudige termen en
lees je ook waarom Couperus en zijn werk, en dit boek voor moderne mensen
heel relevant is:

Hoe de schrijver……”telkens weer een antwoord zoekt op het vraagstuk van de wezenlijke menselijke tragiek: hoe om te gaan met het gegeven dat we meer willen dan we ooit kunnen krijgen?”

Volgens mij is dat een super actueel gegeven. Of het om de klimaatcrises
gaat, om de opvang van vluchtelingen, over het budget voor de EU,
over Brexit, over een nieuwe keuken, over een relatie (of vul maar aan).
In essentie komt het steeds op deze vraag aan.

Couperus worstelt ook met die vraag, op zijn manier, brengt dit in beeld,
toont oplossingen of juist wegen die niet naar een oplossing leiden.
Om ons daarin deelgenoot te maken schreef hij boeken.
En hoe!

Gelezen: Natuurlijk. Je hoort het hem vertellen

In de boekenweek verscheen naast het Boekenweekgeschenk
ook een essay: Natuurlijk, geschreven door Jan Terlouw.

JanTerlouwNatuurlijk

Jan Terlouw, Natuurlijk. Mooie foto op de omslag.


Het leuke aan het essay is dat als je het leest, je Jan Terlouw
in je hoofd het boek hoort vertellen.
Zou het niet fantastisch zijn als je datzelfde gevoel/gehoor zou
hebben bij Couperus of bij Multatuli?

De tekst leest/klinkt zo herkenbaar dat daarmee ook het sterkste punt
duidelijk wordt:
Het boekje zal vooral aanspreken bij mensen die zich altijd al
door Jan Terlouw aangesproken voelen en die de boodschap
van het boekje al kennen en misschien zelfs al uitdragen of voorleven.
Mensen met minder affiniteit voor Jan Terlouw zullen minder
snel overtuigd zijn.
De neiging van Jan Terlouw om zichzelf te herhalen en net niet
het punt te maken, net niet met oplossingen te komen die aanspreken,
helpt dan ook niet.

Creatieve Woensdag

Bij een creatieve woensdag zullen veel mensen denken
aan allerlei kleuren, wilde vormen, vernieuwende ideeen, muziek
en enthousiasme.
Dat kan inderdaad de invulling van zo’n creatief moment zijn.
Maar soms is het gewoon hard werken.

Afgelopen woensdag heb ik een eerste ruwe dummy gemaakt van
het boek waar ik al maanden aan bezig ben geweest met het
uitzoeken van de teksten, kopen van papier, schrijven van teksten,
met de hand zetten van de teksten, werken aan het maken van
de eerste lino’s, het maken van proefdrukken op een pers
in het Nederlands Drukkerij Museum in Etten-Leur,
het corrigeren van teksten en het uiteindelijk het helpen
bij het drukken van de pagina’s voor 10 exemplaren.
Ik heb ook nog nagedacht hoe een serie van foto’s
in of bij de boeken kan worden opgenomen.

Voor dat boekje heb ik een eerste dummy gemaakt om
te kunnen bepalen waar er illustraties kunnen komen te staan,
hoe groot die illustraties maximaal mogen zijn,
wat de context van de afbeelding gaat worden enz.

 photo WP_20170329_001DummyGemaaktMetProefdrukken.jpg

Dit is de dummy. Een dik boek wordt het niet.


 photo WP_20170329_002DeTekstDoorGaanPlaatsenBepalenOpmetenContextBepalenIdeeenNoteren.jpg

Hier kun je zien hoe ik de tekst doorloop, aanteken waar afbeeldingen kunnen komen, opmeet hoe groot die maximaal kunnen worden enz. Die zaken schrijf ik op zodat ik vandaar verder kan werken.


 photo WP_20170329_003HermanKochMakkelijkLevenWieWilDitExemplaarLezen.jpg

Afgelopen week kocht ik tweemaal een boek en kreeg ook tweemaal een boekenweekgeschenk: Herman Koch.


 photo WP_20170329_005MetGeelGemarkeerdDeHogePrioLinos.jpg

Met geel zijn de lino’s gemarkeerd die het belangrijkst zijn en zonder deze kan ik eigenlijk niet aan het eerste exemplaar beginnen.


Verderkijker

 photo SiegfriedWoldhekKeesVanKooten.jpg

Siegfried Woldhek, Kees van Kooten.

Leuk boekje, het boekenweekgeschenk, de Verrekijker,
van Kees van Kooten.
Ik raad het iedereen aan om te lezen.
Niet hoogdravend, niet supercomplex of overgeconstrueerd.
Geen oppervlakkige, moderne, populaire, snelle hap,
gewoon leesplezier!

Heren van de thee

Het is deze week Boekenweek, dus een korte ‘boekbespreking’ is op zijn plaats.
Na het overlijden van Hella Haase besloot ik haar ‘grote roman’ te lezen.
Wat me meteen opviel was dat het boek en de titel op gespannen voet leven.
De titel creerde bij mij een beeld van een soort heldhaftige avonturenroman.
Maar ‘Heren van de thee’ is een soort familieroman waar de traditionele rollen
van man en vrouw aan de orde worden gesteld.
De roman speelt in Indonesie en gaat over een oer-Nederlandse familie
met ambities. Koloniale ambities.
Handelsgeest gaan hierin samen met gedreven inzet, traditionele rollen, liefde
en geld, uiteindelijk veel geld.
Het taalgebruik van Hella Hasse is mooi.
Prachtig zijn de landschapsbeschrijvingen.
Het vertelt de geschiedenis van ons koloniaal verleden vanuit het perspectief
van de hardwerkende koloniaal. Niet vanuit een ambtenaar bijvoorbeeld.
De vorm van de roman, met name in het tweede deel is mooi.
Afwisselend lange hoofdstukken en korte briefjes, gedachten, verslagen
van gebeurtenissen.
Geen grote roman in de zin van Mulisch met complexe structuren, driedubbele bodems
en literaire verwijzingen (Hoewel Multatuli een bijrol heeft).
Maar een meeslepende roman van gewone mensen in bijzondere omstandigheden
met oer-Hollandse conventies die een gevangenis blijken te kunnen worden.