De gedroogde bloemen vind ik steeds mooier

Pas geleden was ik in Leiden en plukte er in een klein
straatje drie bloemen, kleine bloemen.
Ze liggen al een tijdje te drogen in de boekenpers
maar gisteren moesten ze er even uit om een nacht
ruimte te maken voor een boek.
Goede gelegenheid om ze weer eens te bekijken en om
ze op de foto te zetten.

IMG_8644GedroogdeBloemenSteedsMooierIMG_8646GedroogdeBloemenSteedsMooierIMG_8647GedroogdeBloemenSteedsMooier


Boekbinden in augustus (vervolg 4)

De warmte van de afgelopen tijd heeft meegespeeld
in de duur van het werk aan ‘Hoe te binden?’.
Het is de vertaling van een tweetal lezingen van
Hector de Bakker door Boris Rousseeuw,
die ook de uitgave van dit boekje verzorgde
via zijn margedrukkerij Carbolineum Pers.

Vooral afgelopen woensdag zorgde de warmte er voor
dat papier en lijm te snel droogde.
Vandaar dat in dit bericht foto’s van drie werkdagen
bij elkaar gebracht zijn.

Waar waren we ook alweer?

IMG_8608HectorDeBackerBorisRousseeuwVertalingTitelHoeTeBinden

Het boekblok zat al ver in elkaar inclusief leeslint maar mist nog de schutbladen en de kapitaalbandjes. De boekband is ongeveer halverwege: de hoeken van de bekleding moeten nog op maat gesneden worden. Dan kan de omslag met het bekledingsmateriaal gemaakt worden. Dan kunnen we het hoogteverschil tussen de randen en het middenstuk van de platten gaan overbruggen.


IMG_8609HectorDeBackerBorisRousseeuwVertalingTitelHoeTeBinden

Voor het op maat maken van de hoeken heb ik een klein hulpmiddel. Dat zorgt ervoor dat je voldoende ruime overlaat om de hoek mooi om te slaan maar ook niet te veel materiaal over laat.


IMG_8610HectorDeBackerBorisRousseeuwVertalingTitelHoeTeBinden

Als je linnen gebruikt als bekledingsmateriaal dan kun je dat vaak gewoon dubbelslaan bij de rug. Maar heb je dikker bekledingsmateriaal, zoals nu, dan is het goed er voor te zorgen dat er straks niet te veel materiaal in de scharnier komt te zitten. Dus snij ik daar wat materiaal weg.


IMG_8621HectorDeBackerBorisRousseeuwVertalingTitelHoeTeBinden

Voor het opvullen van de binnenkant van de platten (straks komt daar het schutblad nog over) gebruik ik ‘afvalpapier’. Ik heb het dubbelgeslagen zodat de kopkant (boven) en de buitenkant passen en alleen aan de staartkant (onder) en de rugkant nog wat papier weggesneden moet worden.


IMG_8623HectorDeBackerBorisRousseeuwVertalingTitelHoeTeBinden

Als schutblad gebruik ik effen papier dat ik nog had liggen. De kleur is bijna gelijk aan het boekblok maar is anders, qua kleur en structuur.


IMG_8634HectorDeBackerBorisRousseeuwVertalingTitelHoeTeBinden

Vanmorgen ging ik verder, nog een kant op te vullen met wit papier. Dan schutbladen en kapitaalband. Het geheel is dan zo ver dat de boekband en het boekblok in elkaar gezet kan worden.


IMG_8635HectorDeBackerBorisRousseeuwVertalingTitelHoeTeBinden

Helemaal aan het eind (waarschijnlijk pas morgen) ga ik ‘boekhoekjes’ plaatsen. Dat is ook voor mij een eerste keer. Ben benieuwd hoe dat in zijn werk gaat. Ik heb twee ‘kleuren’ gekocht: zilverkleurig en goudkleurig. Vermoedelijk ga ik de goudkleurige aan dit boek zetten.


IMG_8636HectorDeBackerBorisRousseeuwVertalingTitelHoeTeBinden

Beide platten zijn opgevuld. Als ik eerlijk ben kan dit nog een stuk beter. Maar ik wil het boek zondag afhebben en zou meer tijd nodig hebben. Roeien met de riemen die ik heb….


IMG_8638HectorDeBackerBorisRousseeuwVertalingTitelHoeTeBinden

Het boek zit in elkaar. Je ziet dat de vleug in het fluweel voor verkleuringen zorgt die je wel of niet ziet afhankelijk van hoe het boek vastgehouden wordt. Drukken op de band laat al meteen sporen achter. Om er voor te zorgen dat het vocht van de lijm niet in het hele boek trekt moet er nog een maatregel genomen worden.


IMG_8639HectorDeBackerBorisRousseeuwVertalingTitelHoeTeBinden

Die maatregel is om met bakpapier het ‘vochtige’, het gelijmde, deel van het boek te isoleren van de rest. Dat doe je dus aan de voor- en achterkant van het boek.


IMG_8641HectorDeBackerBorisRousseeuwVertalingTitelHoeTeBinden

Dan kan het geheel tussen een plank en karton (en beschermend materiaal) in de boekenpers. Daar ga ik het morgen, zondag uithalen om de metalen boekenhoekjes te plaatsen.


Boekbinden in augustus (vervolg)

Na mijn vorige bericht over het boekbinden ben ik weer
wat verder gekomen.
Vooral het boekje ‘Hoe te binden!’ met de lezingen van
Hector de Backer is weer een stuk verder.

IMG_8535BorisRousseeuwHectorDeBackerHoeTeBindenDeMal

Te beginnen met een mal voor het prikken van de naaigaten.


IMG_8535BorisRousseeuwHectorDeBackerHoeTeBindenGatenPrikkenMetMal

Dan leg ik de katernen op de prikmal. Die houten mal gebruik ik nu alleen om er voor te zorgen dat het gat van de els groot genoeg is voor het binden.


IMG_8536BorisRousseeuwHectorDeBackerHoeTeBindenGatenPrikkenMetMal

Dan de mal erop en het prikken kan beginnen.


IMG_8537BorisRousseeuwHectorDeBackerHoeTeBinden

Altijd leuk om te zien als het lukt.


IMG_8538Wat ga ik daar mee doen

Van mijn ouders kreeg ik wat oud papier met de vraag of ik daar nog iets mee kon. Nou deze leuke kleine envelop ga ik zegger gebruiken.


IMG_8539KladblaadjesSchuren

Deze kopieën van een werktekening en instructies kan ik dan weer gebruiken om kladblaadjes te maken. De lege achterkant is steeds goed voor één of twee keer boodschappen doen.


IMG_8540BorisRousseeuwHectorDeBackerHoeTeBinden

Dan kan het naaiwerk beginnen. Het is maar een dun boekje. Ik heb de afmetingen gelaten zoals ik de katernen gekregen heb.


IMG_8541BorisRousseeuwHectorDeBackerHoeTeBinden

Gereed. Nu wil ik het boekje nog een tijdje in de boekenpers leggen. Goede reden om mijn droogboeketje nog eens na te kijken.


IMG_8542Droogboeket02IMG_8542Droogboeket01


IMG_8544EnveloppenboekHierKomenDeGaatjes

De katernen voor het enveloppenboek heb ik ook uit de pers gehaald. Daar is aangegeven waar de gaten geprikt gaan worden. Maar dat is voor de volgende keer.


Boekbinden in augustus

De boekbindwerkzaamheden hebben een tijd stil gelegen.
De verhuis van het atelier naar huis had heel wat voeten
in de aarde en nu kost ook het je draai vinden om
op kleinere schaal thuis te binden ook tijd.
Maar de draad is opgepakt waar hij was blijven liggen:
bij het enveloppenboek.

Met gebruikte enveloppen die anders toch alleen maar
worden weggegooid maak ik een boek. Het is een beetje
bedoeld als vingeroefening. Het resultaat is te
gebruiken als een soort van aanteken- of boodschappenboek.

Ik ga als volgt te werk:
= ik neem 5 vensterenveloppen (die qua afmetingen
aan elkaar gewaagd zijn);
= die leg ik op elkaar. De kleinste bovenop;
= de bovenste envelop is de maat. Daar snij ik de
zijkanten af en de bovenkant. Daarbij moet ik er voor
zorgen dat de envelop nu helemaal open te vouwen is en
dat alle kanten recht zijn. Dan is niet meer te zien
hoe (slordig) de envelop is opengemaakt;
= ik schuif 5 enveloppen in elkaar zodat ze een katern
vormen;
= er zijn intussen 15 katernen. Sommige katernen zijn
voorzien van ‘grafisch werk’ dat van de afgelopen 5 jaar
is overgebleven;
= dan gaat het geheel in de boekenpers;
= daarna kan ik het binden;
= de band wordt een band met opgelegde platten. Die methode
maakt het mogelijk 2 kleuren voor de boekbandbekleding
te gebruiken. Ik heb pas een paar coupons gekregen van
iemand die zelf veel kleding maakte. Die stukken ga ik
proberen op te werken.

Natuurlijk kun je het boekblok nog op één maat snijden in
je snijmachine voordat je de band erom heen gaat maken.
Mijn snijmachine staat op een lastige plaats om te gebruiken
dus kies ik ervoor om de individuele katernen te laten verschillen.

IMG_8468EnveloppenboekLaatseKaternenRapen

De vensterenveloppen. Sommige hebben geen venster en sommige zijn voorzien van een decoratie.


IMG_8469EnveloppenboekUitgangspuntSnijdenIsKleinsteEnvelopPerKatern

De enveloppen zijn 5 bij 5 gegroepeerd en van het eerste katern ligt de kleinste envelop boven. In dit katern zit ook een envelop met bubble foam als binnenkant.


IMG_8470EnveloppenboekMetBubblefoam

Na het snijden ziet die envelop met bubble foam er dus zo uit. Best leuk. Ik heb wel gezorgd dat van het katern dit de binnenste envelop is.


IMG_8472EnveloppenboekWijzeVanOpenen

Dat een envelop niet haarscherp aan de bovenkant is geopend maakt niet uit als je er rekening mee houdt bij het snijden van de envelop.


IMG_8474EnveloppenboekPostzegelSparen

Als er een postzegel of poststempel op de envelop zit dan probeer ik die te sparen bij het snijden.


IMG_8476EnveloppenboekPersErBijHalen

In de boekenpers zitten op dit moment de droogbloemen maar daar kunnen de enveloppen, tussen twee stukken karton van steviger enveloppen, best bij.


IMG_8477EnveloppenboekblokInTussenKarton

Tussen karton.


IMG_8478EnveloppenboekblokInDePers

Nu nog even de pers aandraaien.


IMG_8480BorisRousseeuwBruinFluweel

Er lag ook nog een boekje in losse katernen te wachten op inbinden. Het gaat om een tweetal Franstalige lezingen van Hector de Backer. Ze zijn door Boris Rousseeuw vertaald en samengebracht in een boekje onder de titel ‘Hoe te binden?’. Zijn (heel actieve) margedrukkerij heet De Carbolineum Pers. Als het boekblok is ingebonden dan wil ik er een bruin fluwelen boekband om maken. Het fotograferen van de stof geeft niet helemaal de kleur van de stof goed weer.


IMG_8481BorisRousseeuwBruinFluweel

Daarom nog een poging.


IMG_8543EnveloppenboekKleurenStofVoorBoekband

Voor het enveloppenboek ga ik deze twee stukken kunststof gebruiken. Geen idee wat voor materiaal het is maar deze kleuren gaan het best leuk doen, denk ik.


Bloemetjes plukken in Leiden

Vandaag was ik in Leiden.
Ik heb heel wat dingen gezien die met boeken te maken hebben
maar ik heb nu geen energie meer om daarover berichten
te maken.
Naast boeken dingen heb ik in het Pieterskwartier in een van
de hele smalle steegjes bloemen geplukt. Kleine bloemen.
Ze zijn in een notitieboekje naar Breda gekomen en nu
heb ik ze om te drogen in de boekenpers gelegd.

IMG_8397BloemenDrogenLilaInNotitieboekje

Lila in het notitieboekje.


IMG_8404BloemenDrogenGeelInNotitieboekje

Geel in het notitieboekje. Wat ik er mee ga doen als ze droog zijn weet ik nog niet. Eerst maar eens zien hoe ze drogen.


IMG_8405BloemenDrogenPluizigInNotitieboekje

Pluizig in het notitieboekje.


IMG_8406BloemenDrogenVoorbereidingBoekenpers

Een stuk multiplex, een krant en dan voor iedere tak een stukje dikker papier. Nu de bloemen er tussen leggen en dan nog een krant er bovenop en het geheel gaat in de boekenpers, Niet hard aandraaien.


IMG_8407BloemenDrogenPluizig

Pluizig.


IMG_8408BloemenDrogenLila

Lila.


IMG_8409BloemenDrogenGeel

Geel. Ik weet eigenlijk niet wat voor bloemen het zijn. Ze zijn volgens mij veel voorkomend dus ik zou dat moeten kunnen uitvinden.


IMG_8410BloemenDrogenInDeBoekenpers

Bovenop een stuk karton en het is gereed voor de boekenpers.


Bij gebrek aan een werkplaats…

…moet je creatief worden met het bewaren van je gereedschap.
Deze week ben ik begonnen met het leeghalen van mijn werkplaats
in de FutureDome in Breda en om mijn boekbindgereedschap,
materialen en machines naar huis te verplaatsen.
Het is woekeren met ruimte.

IMG_8144

De blokpers en de boekenpers hebben een nieuw plaatsje gevonden onder de kapstok.


Boodschappenboekje: gesneden, geprikt, genaaid, gekaft.

Het was al een beetje doorgeschemerd
maar deze week ben ik nog bezig geweest met een
volgend boodschappenboekje.

Ik heb enveloppen gesneden, gaten geprikt om de
katernen in te kunnen binden, de katernen genaaid
tot een boekblok en ik heb er voor gezorgd dat het boekje
een band krijgt van een oude sjaal.

IMG_7817Boodschappenboekje

Bovenaanzicht van mijn snijmachine met de enveloppen onder het mes. Ze kwamen hier recht uit de boekenpers.


IMG_7818Boodschappenboekje

Hier liggen ze onder het mes.


IMG_7819Boodschappenboekje

Zo werden het dan twee delen. Het materiaal van de vensters is taai. Het laat zich niet eenvoudig snijden. Maar met een mes waren de laatste restjes er zo af. Het deel van de enveloppen waarvan de katernen met een vouw nog aan elkaar zitten, wordt het eerste boekje.


IMG_7820Boodschappenboekje

In de prikmal worden de gaten gemaakt.


IMG_7823Boodschappenboekje


IMG_7824Boodschappenboekje

Op het naaibankje werden de katernen aan elkaar genaaid. Dat bankje is misschien een beetje ‘te’. Maar dat is de macht van gewoonte, moet je maar denken.


IMG_7825Boodschappenboekje

Toen ik om me heen keek in mijn werkplaats zag ik nog een stuk van een sjaal liggen die ik eerder al gebruikte om een boek in te binden. De sjaal was in de was gaan vervilten en daarbij verliest de sjaal zijn vorm. Zo goed en kwaad als me dat lukte heb ik dat verholpen en voor mijn boodschappenboekje kan het prima dienst doen. Ik maak het boekje zonder harde platten en rug. De katernen, het naaiwerk, de lijm en de stof moeten het boekje zijn stevigheid geven.


IMG_7826Boodschappenboekje

Dat gaat best lukken. Het boekje zal heel flexibel aanvoelen, denk ik. Hier zie je de gelijmde omslag met bakpapier tussen de buitenste, gelijmde bladen en de rest van het boekblok. In een poging het vocht van de lijm zoveel mogelijk uit het boekblok te houden. Nu ligt het in de boekenpers te drogen.


Boodschappenboekje

Vandaag kreeg ik nog een hele stapel enveloppen.
Dus mijn tweede boekje wordt een boek.

IMG_7740BoodschappenboekjeSchutbladAchter

Met de grote enveloppen die ik al eerder verzameld had is dit nu een behoorlijke stapel geworden.


IMG_7741BoodschappenboekjeSchutbladAchter

Het eerste boodschappenboekje heeft katernen met enveloppen van verschillende maten. Die heb ik katern voor katern wel gelijk qua afmetingen gesneden. Maar de katernen lopen op van klein naar groot. Dus voor het eerste katern ben ik op zoek naar een klein stuk papier als schutblad. Voor het achterplat een groter stuk. Ik vond een stuk papier waar iets in verpakt heeft gezeten maar met mooie afbeeldingen van theepotten en kommen. Dit is het schutblad voor achter.


IMG_7744BoodschappenboekjeSchutbladAchter

Zo zal dat tegen het achterplat aan gelijmd worden. Hierbij zal ik slechts een strook werkelijk lijmen. Een strook van een halve centimeter aan de rugkant van het boekblok. Het schutblad lijm ik wel helemaal vast tegen het eerste en laatste katern van het boekblok.


IMG_7745Boodschappenboekje

Er zitten nog wel stukken plakband aan de achterkant. Die haal ik natuurlijk eerst nog even weg.


IMG_7746BoodschappenboekjeSchutbladVoor

Dit wordt het schutblad aan de voorkant.


IMG_7747Boodschappenboekje

De vorige keer had ik al twee platten uit karton gesneden. Maar nog geen rug. Dit boekje wordt echt smal dus wil ik geen rug aan het boekje maken. Je kijkt dan straks op de genaaide katernen. De stevigheid van het boekje moet dus komen van het naaiwerk. fr lijm op de rug, de platten en de gelijmde schutbladen. Voor de sier wil ik nog wel wat extra decoratie op de rug maken. Bij de restjes lag nog wit leer, blauw kunstleer, een groen stuk van een jasje of stukken dun, bruin geverfd perkament.


IMG_7748Boodschappenboekje

Ik denk dat ik iets van het groene materiaal ga gebruiken.


IMG_7749Boodschappenboekje

Naar de decoratie van de platten heb ik ook al even gekeken maar ik laat het boekje even drogen. Kan ik door met de grote enveloppen. Net als bij de kleine enveloppen loop ik wel iedere envelop even na want bij het openen kan van alles gebeurd zijn. Eigenlijk kun je de enveloppen altijd wel gebruiken. Je kunt ze op de maat snijden die je wilt hebben en kleinere maten kun je ‘verbergen’ in grote katernen.


IMG_7750Boodschappenboekje

Misschien dat niet alle enveloppen even goed gaan werken als boodschappenbriefjes?


IMG_7751BoodschappenboekjeSchutbladenGelijmdInDeBoekenpers

De schutbladen zijn gelijmd en gaan de boekenpers in. Volgende keer alleen nog afwerken.


IMG_7752Boodschappenboekje

Al zo’n stuk of acht katernen zijn gereed voor boek nummer 2.


Het geïllustreerde boekbindersboek

Het boek ligt intussen al even in de boekenpers.
Er is nog één laatste foto van het schutblad en
het achterplat, ongelijmd.
De rest van de tijd heb ik me gericht
op een eerste ontwerp voor het perkament op de rug.
Hieronder de foto’s daarvan.
Maar misschien moet ik daar nog eens goed over nadenken.

IMG_7639HetGeillustreerdeBoekbindersboek

Gereed voor het lijmen. Het schutblad in 160 grams en het linnen dun dus ik heb de ruimte op het plat tussen het linnen niet opgevu;ld.


IMG_7640HetGeillustreerdeBoekbindersboek

Dit is een eerste ontwerp voor de rug. Nog op papier. De kleine rechthoeken geven de plaats aan waar de letters ‘b’ gedrukt gaan worden. Als vallende letters, over elkaar heen buitelend. Naar onder steeds donkerder van blauwe kleur (maar dat zie je hier nog niet).


IMG_7641HetGeillustreerdeBoekbindersboek

De eerste laag witte ‘grondverf’.


IMG_7642HetGeillustreerdeBoekbindersboek

De eerste letter van lichtblauw zet ik meteen op zijn kop.


IMG_7643HetGeillustreerdeBoekbindersboek

De onderste letter(s) moeten donkerder en misschien toch wat verder uit elkaar. Bovendien zie je hier de strook zoals die op de rug komt, plus, aan alle kanten, een strook buiten waar het mij om te doen is. Dat geeft stiekem een beter beeld van de letters en hoe ze over elkaar gedrukt zijn. De verschillende drukgangen moeten meer tijd tussendoor krijgen om te drogen. Minder verf is ook goed. Kortom hier moet ik nog eens goed over nadenken.


Het geïllustreerde boekbindersboek

De katernen had in voorgeprikt maar daarna weer in
de boekenpers gedaan.
Natuurlijk gaan de gaten daarvan niet open staan.
Dus voor ik een katern toevoeg aan het boekblok
om het in te binden, prik ik de gaten nog even open.

IMG_7300HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Hier zijn een paar gaten weer geprikt en de rest moet nog volgen.


IMG_7301HetGeïllustreerdeBoekbindersboekFoutje

Het vordert best maar je ziet op de foto een foutje. Ik heb even niet op zitten te letten en de draad is blijven hangen achter een van de knoppen. De draad uit de laatste reeks katernen halen is natuurlijk altijd mogelijk maar ik nam een kortere weg. Ik knipte de lus van de draad door en bond de twee uiteindes strak aan elkaar. Ik denk dat dit geen afbreuk doet aan de stevigheid van de binding. Maar een gewoonte moet je hier niet van maken.


IMG_7302HetGeïllustreerdeBoekbindersboekInbindenGereed

Dat is dan het laatste katern.


IMG_7303HetGeïllustreerdeBoekbindersboekInbindenGereed

Deze fase van het inbinden van een boek is gereed. Door het binden ontstaat er een lichte verdikking aan de rugzijde van het boekblok. Dus het ik het boekblok uit het naaibankje gehaald. De bandjes zijn even verdeeld over de rug (zie de foto de ruimte van boekblok naar bovenste vastzetpunt is langer dan de onderkant van het boekblok). Maar de bandjes kun je nog goed verschuiven. Daarna is het boekblok weer terug in de boekenpers gegaan. Nu moet ik iets gaan verzinnen voor de schutbladen.


Verdere verkenning

IMG_7169HetGeïllustreerdeBoekbindersboekUitDeInleiding

‘Het geïllustreerde boekbindersboek’ begint met een hoofdstuk over de geschiedenis van het boekbinden. Tussen neus en lippen wordt daar een bijzondere anekdote verteld. Op internet kon geen bevestiging van het verhaal vinden terwijl er wel degelijk een bisschop Herman is geweest.


Mijn hertaling:

Een Engelse monnik, HERMAN genaamd, een bekwaam boekschrijver en binder, werd zelfs tot bisschop van Salisbury verheven.
De monniken bonden hun boeken op de volgende manier in:
ze naaiden de afzonderlijke vellen (perkament?) aan de rug aan elkaar en
maakten er daarna nog een omslag van perkament aan vast.
Het achterste gedeelte van de omslag sloeg meestal over het eerste gedeelte heen,
zodat de hele omslag er toe diende om de bladeren er in te wikkelen zodat ze van alle kanten beschermd waren.

IMG_7170HetGeïllustreerdeBoekbindersboekPastOpHetNaaibankje

Het boek is hoog, zeker de bruto afmetingen. Gelukkig past het op mijn naaibankje.


IMG_7171HetGeïllustreerdeBoekbindersboekInDeBoekenpers

Om het naaien eenvoudiger en mooier te laten verlopen begin ik met de gevouwen katernen in de boekenpers te leggen. De pers niet zo vast mogelijk draaien maar wel op een manier dat de vouwen scherper worden.


Rest mij niets anders dan het boek te lezen

Het boek is ‘Handboek voor den Boekbinder’, jet
boek van Laurent Peeters dat ik net ingebonden heb en
vandaag uit de boekenpers gehaald heb.
Het boek is ingebonden in een boekband die bekleed
is met leer dat ik van een weggegooide stoel
heb gesneden.

IMG_7129HandboekVoorDenBoekbinder

Het boek valt mooi open.


IMG_7130HandboekVoorDenBoekbinder

De band is niet gedecoreerd. Ik heb nog een stuk van dit materiaal liggen. Als ik er nog een boek mee ga inbinden zal ik eerst eens kijken of ik iets met blinddruk op de band kan doen. Maar dat is voor mij een heel nieuw terrein. Wie weet kan dit boek mij daar bij helpen.


IMG_7131HandboekVoorDenBoekbinder

De titelpagina.


IMG_7147HandboekVoorDenBoekbinder

Het resultaat is prima. Ik ben er blij mee. Nu nadenken over het volgende project.


Vooruitziende blik

Vandaag een tijdje gewerkt aan mijn versie van het boek
‘Handboek voor den boekbinder’ van Laurent Peeters.
Het avontuur van vandaag begint bij de boekenpers met
daarin de boekband. Die ligt te drogen (omslagen en
opvulling platten).
Het zal eindigen met het boek in de boekenpers omdat
de schutbladen gelijmd zijn aan het boekblok en
aan de boekband. Het boek is dan gereed.

IMG_7109HandboekVoorDenBoekbinder

Je ziet een klein roodbruin streepje tussen keukenpapier in de boekenpers. Dat streepje is de boekband die ligt te drogen.


IMG_7110HandboekVoorDenBoekbinderVooruitziendeBlik

Een soort van vooruitziende blik: het boekblok even los in de boekband gelegd. Zo zal mijn versie van het boek er straks uitzien. Gehuld in leer afkomstig van een weggegooide stoel.


IMG_7111HandboekVoorDenBoekbinderSchutblad

Maar eerst moesten de schutbladen nog gekozen en gesneden worden. Ik heb gekozen voor een egaal, lichtgeel gekleurde papiersoort die ‘perkamentpapier’ heet. Ik heb daar een paar vellen van liggen. Het papier is redelijk sterk.


IMG_7112HandboekVoorDenBoekbinderVoorLijmenSchutblad

Het keukenpapier ligt in het boek om het vocht van de lijm niet in heel het boek te laten trekken. Daar boven ligt een lijmvel en daar boven de pagina waar het schutpapier op bevestigd wordt. Onder de smalle strook van het gaas.


IMG_7113HandboekVoorDenBoekbinderNaLijmenSchutblad

Lijmvel weg en voldoende keukenpapier. Dan kan het boekblok weer in de boekenpers. Nu voor een korte periode om daarna het boekblok in de boekband te zetten (bandzetter).


IMG_7114HandboekVoorDenBoekbinder

Nu is het buitenste schutblad en het gaas aan de beurt. Ze zullen in de boekband worden gezet en bevestigd. De boekband ligt al gereed.


IMG_7115HandboekVoorDenBoekbinder

Lijmvellen weg en voldoende keukenpapier. Het boek is gereed voor de boekenpers. Daar zal het geheel ten minste 24 uur in blijven zitten.


We binden verder

IMG_7048HandboekVoorDenBoekbinder

Het eerste echte katern is als laatste aan de beurt op de naaibank. Omdat ik het blanco katern in twee verdeeld heb waarvan er een het boekblok afsluit aan het einde en één aan het begin, volgt er nog een katern.


IMG_7050HandboekVoorDenBoekbinder

Dit is dan het complete boekblok. Op de blanco eerste pagina is te zien dat ik met potlood heb aangegeven waar ik straks het boekblok ga schoonsnijden. Maar eerst ga ik de rug lijmen en dan nog een stuk gaas aanbrengen. Dat laatste doe je voor de stevigheid van het boekblok en om de verbinding met de boekband te maken. Bij dat laatste spelen de schutbladen ook een rol.


IMG_7051HandboekVoorDenBoekbinder

Dus eerst gaat het boekblok nog even in de boekenpers om de rug te lijmen. Dat verstevigt de rug en zet het boekbindersgaren vast. Nu even wachten tot het droog is.


IMG_7053HandboekVoorDenBoekbinder

Zonder het boekblok uit de boekenpers te halen lijm ik een strook gaas tegen de rug. Dit blijft een paar dagen zo zitten om goed te drogen en uit te harden. Natuurlijk is dat ook zo omdat ik de komende dagen moet werken en even geen tijd heb voor het boek.


IMG_7054HandboekVoorDenBoekbinder

Pas geleden zag ik een stoel met ‘leren’ (?) bekleding in een afvalcontainer staan. Daar heb ik toen twee stukken van afgesneden. Een van die stukken wil ik gebruiken voor dit boek. In het midden van het ‘leer’ zit een naad. Die zit een beetje losser dan ik graag zou willen. De naad gaat de rug van het boek vormen. Daarom heb ik de naad om te beginnen eens gelijmd. Hopelijk zorgt dat er voor dat ik zonder problemen het stuk ‘leer’ op de juiste afmetingen kan snijden. Ik heb er ook al een kleur leeslint bij gekozen.


Het binden is begonnen

Het ‘Handboek voor den boekbinder’ had ik
al even in voorbereiding.
Het boek van Laurent Peeters zat al in de boekenpers.
Maar vandaag kon een begin gemaakt worden
met voorprikken en vervolgens binden.

IMG_7032HandboekVoorDenBoekbinder

Na wat rekenwerk bleek het voorprikken prima te gaan met de prikmal. Hier onder in de foto.


IMG_7034HandboekVoorDenBoekbinder

Het is een nauwkeurige handeling die gelijk ook een mooi strak plaatje oplevert.


IMG_7035HandboekVoorDenBoekbinder

Het hele boekblok is voorgeprikt.


IMG_7036HandboekVoorDenBoekbinder

Het binden op het naaibankje begint achteraan. De opgeslagen pagina is een van de bladzijdes met voorbeelden van boekbanden.


Handboek voor den boekbinder

Er zijn een paar projecten onderweg maar
die vragen veel experimenten en denkwerk.
Dat is voor mij nu even minder geschikt.
Daarom ga ik, als een tussendoortje, een boek
inbinden op een zo’n eenvoudig mogelijke manier.

IMG_7022HandboekVoorDenBoekbinder

Het boek heb ik gekocht in 18 katernen. Eem van de katernen is een volledig blanco katern. Dat splits ik in twee katernen dus mijn versie zal uit 19 katernen bestaan. Het boek zal zowel aan het begin als aan het eind een aantal lege bladzijdes hebben. Dat doe ik eigenlijk altijd (als er een leeg katern beschikbaar is).


IMG_7028HandboekVoorDenBoekbinder

Het boek betreft ‘Handboek voor den boekbinder’ door Laurent Peeters. Het is gekocht bij Uitgeverij Boekblok. Het boekblok is nu 24 centimeter hoog maar als het gesneden wordt dan blijft er 22 centimeter over. Dat is dus het begin van de berekening voor het bepalen van de plaatsen van de gaten. Die ga ik woensdag voorprikken en dan kan het naaien van het boekblok beginnen. Nu zit het boek in de boekenpers.

Papieren zak (met bloed)

IMG_6826PapierenZakken

De eerste actie vandaag was het uit de boekenpers halen van het voorplat. Beide platten zijn zoals ik ze graag wilde hebben.


IMG_6828PapierenZakken

De volgende stap was een mal maken om de gaten te kunnen prikken en die dan ook daadwerkelijk te prikken. Hier zie je de els in actie.


IMG_6830PapierenZakken

Dat prikken gaat wel eens mis. Zie dan je werk vrij van bloed te houden.


IMG_6831PapierenZakken

Dan begint het binden van het boek. De binding die ik gebruik is de Koptische binding. Niet eenvoudig zoals Keith Smith die laat zien in zijn boek. Voor de details verwijs ik naar zijn boek. Deze binding is bijzonder geschikt voor boeken die uit losse bladen bestaan.


IMG_6832PapierenZakken

Ik kon zo gauw geen instructie vinden over de lengte van de draad garen. Dus hoop ik dat de draden lang genoeg gaan blijken te zijn. Gezien de hoogte van het boek (ongeveer 34 centimeter) zijn er vier paren met gaten nodig. Die ga je binden met vier draden en acht naalden. Hier steek ik de naalden nog tussen de onderlegger en de werktafel.


IMG_6834PapierenZakken

Maar het is denk ik handiger als ik ze gewoon laat hangen (to dangle). De draad ging niet eenvoudig in het oog van de naald en dat heeft als voordeel dat hij er ook niet snel uit gaat.


IMG_6835PapierenZakken

Bij deze methode wordt ieder ‘blad’ met zijn voorganger verbonden maar ook zelf wordt het verweven met de draad. Een ingenieuze constructie waardoor de bladen straks helemaal open kunnen. Het voorplat is dan straks weer een ander verhaal.


Knoopsgaten

IMG_6799PapierenZakkenKnoopsgatenAchterplat

Voor het geval dat het in het laatste gericht niet duidelijk was. Op de achterplat zit dat deel van de blouse waar een strook textiel de knoopsgaten verbergt. Zo kwam het achterplat na een paar dagen uit de boekenpers. Nu kan ik door met het voorplat.


IMG_6800PapierenZakkenVlieselinePlusTextielOpMaat

De vorige keer had ik het textiel en de vlieseline al op elkaar gestreken. Dus deze week kon ik de stukken mooi recht snijden. Door de ervaringen met het achterplat kon ik er nu voor zorgen dat er meer materiaal was voor op de binnenzijde van het plat. Dan kun je het textiel lijmen op de plat.


IMG_6801PapierenZakken

Je kunt ook veel beter de hoeken afsnijden. Dan past het allemaal beter en komt het textiel aan de voorzijde ook beter te zitten.


IMG_6803PapierenZakkenVoorplat

Uiteindelijk zitten op het voorplat drie stukken textiel: eerst links het effen witte stuk, daarna deels over het linkse stuk, de zak. Die zit aan de rechterkant. Dan als laatste nog een smalle strook met knoopjes. Twee rijen knoopjes dus, om en om.


IMG_6804PapierenZakken

Een eerste indruk hoe het boek er uit komt te zien. De rug ligt beneden op de werktafel. Het voorplat laat ik hier even meedoen maar moet aan de binnenzijde nog beplakt worden. Daarna kan het in de boekenpers.


IMG_6805PapierenZakken

Terwijl het voorplat in de boekenpers zat heb ik nog geëxperimenteerd met de grootte van de gaten in platten en dragers, daarna heb ik een mal gemaakt voor de vier maal twee plaatsen waar de gaten moeten komen te zitten. Bij deze Koptische binding is de verdeling van die gaten belangrijk want de binding is straks het enige mechanisme dat het boek bij elkaar moet houden. Als inspiratiebron dient Keith Smith’s boek: Smith’s sewing single sheets.


Papieren zakken

IMG_6766PapierenZakken

Ook de laatste drie dragers zijn voorzien van hun papieren zak. Zo bestaat dit boek straks uit een boekblok met 10 papieren zakken en een voor- en achterplat met ieder een zak afkomstig van een blouse. Het karton dat ik heb gebruikt voor de dragers is van verschillende dikte. Niet bewust gekozen maar gewoon wat ik op voorraad heb. Bij de binding die ik ga gebruiken van Keith Smith maakt dat niet uit maar je blijft het altijd zien.


IMG_6769PapierenZakken

Het idee was om de zak in de richting van de langste zijde van de achterplat te bevestigen. Maar het werd me steeds duidelijker dat dit niet ging lukken. De breedte van de blouse moet passen bij de afmetingen van de platten. Dus puzzelen, puzzelen.


IMG_6770PapierenZakken

Zo is het uiteindelijk geworden. Twee stroken textiel die elkaar in het midden overlappen. Rechts de zak, het linkerdeel eindigt met aan de rechterkant een reep textiel die de knoopsgaten verstopt. De strook textiel blijft omklapbaar.


IMG_6771PapierenZakken

Dit geeft een eerste beeld van hoe het boek er uit komt te zien. De platten moeten hier nog bekleed worden.


IMG_6772PapierenZakken

Om de bekleding voor het voorplat zo ruim mogelijk te maken (in het licht van de afmetingen van een voorpand van de blouse), heb ik de delen meteen los van elkaar gesneden. Één deel wit textiel zonder extra’s, een deel met een zak en een strook met knoopjes. Alle drie worden voorzien van vlieseline.


IMG_6773PapierenZakken

Eerst ook alles een keer strijken voordat de vlieseline in het spel komt.


IMG_6774PapierenZakken

Dit zijn de drie delen waarmee ik het voorplat ga bekleden. Intussen heb ik ook nog papier uitgezocht om de binnenkant van de platten te bekleden. Bij de achterplat is die al gelijmd en zit nu in de boekenpers.