Bij gebrek aan een werkplaats…

…moet je creatief worden met het bewaren van je gereedschap.
Deze week ben ik begonnen met het leeghalen van mijn werkplaats
in de FutureDome in Breda en om mijn boekbindgereedschap,
materialen en machines naar huis te verplaatsen.
Het is woekeren met ruimte.

IMG_8144

De blokpers en de boekenpers hebben een nieuw plaatsje gevonden onder de kapstok.


Boodschappenboekje: gesneden, geprikt, genaaid, gekaft.

Het was al een beetje doorgeschemerd
maar deze week ben ik nog bezig geweest met een
volgend boodschappenboekje.

Ik heb enveloppen gesneden, gaten geprikt om de
katernen in te kunnen binden, de katernen genaaid
tot een boekblok en ik heb er voor gezorgd dat het boekje
een band krijgt van een oude sjaal.

IMG_7817Boodschappenboekje

Bovenaanzicht van mijn snijmachine met de enveloppen onder het mes. Ze kwamen hier recht uit de boekenpers.


IMG_7818Boodschappenboekje

Hier liggen ze onder het mes.


IMG_7819Boodschappenboekje

Zo werden het dan twee delen. Het materiaal van de vensters is taai. Het laat zich niet eenvoudig snijden. Maar met een mes waren de laatste restjes er zo af. Het deel van de enveloppen waarvan de katernen met een vouw nog aan elkaar zitten, wordt het eerste boekje.


IMG_7820Boodschappenboekje

In de prikmal worden de gaten gemaakt.


IMG_7823Boodschappenboekje


IMG_7824Boodschappenboekje

Op het naaibankje werden de katernen aan elkaar genaaid. Dat bankje is misschien een beetje ‘te’. Maar dat is de macht van gewoonte, moet je maar denken.


IMG_7825Boodschappenboekje

Toen ik om me heen keek in mijn werkplaats zag ik nog een stuk van een sjaal liggen die ik eerder al gebruikte om een boek in te binden. De sjaal was in de was gaan vervilten en daarbij verliest de sjaal zijn vorm. Zo goed en kwaad als me dat lukte heb ik dat verholpen en voor mijn boodschappenboekje kan het prima dienst doen. Ik maak het boekje zonder harde platten en rug. De katernen, het naaiwerk, de lijm en de stof moeten het boekje zijn stevigheid geven.


IMG_7826Boodschappenboekje

Dat gaat best lukken. Het boekje zal heel flexibel aanvoelen, denk ik. Hier zie je de gelijmde omslag met bakpapier tussen de buitenste, gelijmde bladen en de rest van het boekblok. In een poging het vocht van de lijm zoveel mogelijk uit het boekblok te houden. Nu ligt het in de boekenpers te drogen.


Boodschappenboekje

Vandaag kreeg ik nog een hele stapel enveloppen.
Dus mijn tweede boekje wordt een boek.

IMG_7740BoodschappenboekjeSchutbladAchter

Met de grote enveloppen die ik al eerder verzameld had is dit nu een behoorlijke stapel geworden.


IMG_7741BoodschappenboekjeSchutbladAchter

Het eerste boodschappenboekje heeft katernen met enveloppen van verschillende maten. Die heb ik katern voor katern wel gelijk qua afmetingen gesneden. Maar de katernen lopen op van klein naar groot. Dus voor het eerste katern ben ik op zoek naar een klein stuk papier als schutblad. Voor het achterplat een groter stuk. Ik vond een stuk papier waar iets in verpakt heeft gezeten maar met mooie afbeeldingen van theepotten en kommen. Dit is het schutblad voor achter.


IMG_7744BoodschappenboekjeSchutbladAchter

Zo zal dat tegen het achterplat aan gelijmd worden. Hierbij zal ik slechts een strook werkelijk lijmen. Een strook van een halve centimeter aan de rugkant van het boekblok. Het schutblad lijm ik wel helemaal vast tegen het eerste en laatste katern van het boekblok.


IMG_7745Boodschappenboekje

Er zitten nog wel stukken plakband aan de achterkant. Die haal ik natuurlijk eerst nog even weg.


IMG_7746BoodschappenboekjeSchutbladVoor

Dit wordt het schutblad aan de voorkant.


IMG_7747Boodschappenboekje

De vorige keer had ik al twee platten uit karton gesneden. Maar nog geen rug. Dit boekje wordt echt smal dus wil ik geen rug aan het boekje maken. Je kijkt dan straks op de genaaide katernen. De stevigheid van het boekje moet dus komen van het naaiwerk. fr lijm op de rug, de platten en de gelijmde schutbladen. Voor de sier wil ik nog wel wat extra decoratie op de rug maken. Bij de restjes lag nog wit leer, blauw kunstleer, een groen stuk van een jasje of stukken dun, bruin geverfd perkament.


IMG_7748Boodschappenboekje

Ik denk dat ik iets van het groene materiaal ga gebruiken.


IMG_7749Boodschappenboekje

Naar de decoratie van de platten heb ik ook al even gekeken maar ik laat het boekje even drogen. Kan ik door met de grote enveloppen. Net als bij de kleine enveloppen loop ik wel iedere envelop even na want bij het openen kan van alles gebeurd zijn. Eigenlijk kun je de enveloppen altijd wel gebruiken. Je kunt ze op de maat snijden die je wilt hebben en kleinere maten kun je ‘verbergen’ in grote katernen.


IMG_7750Boodschappenboekje

Misschien dat niet alle enveloppen even goed gaan werken als boodschappenbriefjes?


IMG_7751BoodschappenboekjeSchutbladenGelijmdInDeBoekenpers

De schutbladen zijn gelijmd en gaan de boekenpers in. Volgende keer alleen nog afwerken.


IMG_7752Boodschappenboekje

Al zo’n stuk of acht katernen zijn gereed voor boek nummer 2.


Het geïllustreerde boekbindersboek

Het boek ligt intussen al even in de boekenpers.
Er is nog één laatste foto van het schutblad en
het achterplat, ongelijmd.
De rest van de tijd heb ik me gericht
op een eerste ontwerp voor het perkament op de rug.
Hieronder de foto’s daarvan.
Maar misschien moet ik daar nog eens goed over nadenken.

IMG_7639HetGeillustreerdeBoekbindersboek

Gereed voor het lijmen. Het schutblad in 160 grams en het linnen dun dus ik heb de ruimte op het plat tussen het linnen niet opgevu;ld.


IMG_7640HetGeillustreerdeBoekbindersboek

Dit is een eerste ontwerp voor de rug. Nog op papier. De kleine rechthoeken geven de plaats aan waar de letters ‘b’ gedrukt gaan worden. Als vallende letters, over elkaar heen buitelend. Naar onder steeds donkerder van blauwe kleur (maar dat zie je hier nog niet).


IMG_7641HetGeillustreerdeBoekbindersboek

De eerste laag witte ‘grondverf’.


IMG_7642HetGeillustreerdeBoekbindersboek

De eerste letter van lichtblauw zet ik meteen op zijn kop.


IMG_7643HetGeillustreerdeBoekbindersboek

De onderste letter(s) moeten donkerder en misschien toch wat verder uit elkaar. Bovendien zie je hier de strook zoals die op de rug komt, plus, aan alle kanten, een strook buiten waar het mij om te doen is. Dat geeft stiekem een beter beeld van de letters en hoe ze over elkaar gedrukt zijn. De verschillende drukgangen moeten meer tijd tussendoor krijgen om te drogen. Minder verf is ook goed. Kortom hier moet ik nog eens goed over nadenken.


Het geïllustreerde boekbindersboek

De katernen had in voorgeprikt maar daarna weer in
de boekenpers gedaan.
Natuurlijk gaan de gaten daarvan niet open staan.
Dus voor ik een katern toevoeg aan het boekblok
om het in te binden, prik ik de gaten nog even open.

IMG_7300HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Hier zijn een paar gaten weer geprikt en de rest moet nog volgen.


IMG_7301HetGeïllustreerdeBoekbindersboekFoutje

Het vordert best maar je ziet op de foto een foutje. Ik heb even niet op zitten te letten en de draad is blijven hangen achter een van de knoppen. De draad uit de laatste reeks katernen halen is natuurlijk altijd mogelijk maar ik nam een kortere weg. Ik knipte de lus van de draad door en bond de twee uiteindes strak aan elkaar. Ik denk dat dit geen afbreuk doet aan de stevigheid van de binding. Maar een gewoonte moet je hier niet van maken.


IMG_7302HetGeïllustreerdeBoekbindersboekInbindenGereed

Dat is dan het laatste katern.


IMG_7303HetGeïllustreerdeBoekbindersboekInbindenGereed

Deze fase van het inbinden van een boek is gereed. Door het binden ontstaat er een lichte verdikking aan de rugzijde van het boekblok. Dus het ik het boekblok uit het naaibankje gehaald. De bandjes zijn even verdeeld over de rug (zie de foto de ruimte van boekblok naar bovenste vastzetpunt is langer dan de onderkant van het boekblok). Maar de bandjes kun je nog goed verschuiven. Daarna is het boekblok weer terug in de boekenpers gegaan. Nu moet ik iets gaan verzinnen voor de schutbladen.


Verdere verkenning

IMG_7169HetGeïllustreerdeBoekbindersboekUitDeInleiding

‘Het geïllustreerde boekbindersboek’ begint met een hoofdstuk over de geschiedenis van het boekbinden. Tussen neus en lippen wordt daar een bijzondere anekdote verteld. Op internet kon geen bevestiging van het verhaal vinden terwijl er wel degelijk een bisschop Herman is geweest.


Mijn hertaling:

Een Engelse monnik, HERMAN genaamd, een bekwaam boekschrijver en binder, werd zelfs tot bisschop van Salisbury verheven.
De monniken bonden hun boeken op de volgende manier in:
ze naaiden de afzonderlijke vellen (perkament?) aan de rug aan elkaar en
maakten er daarna nog een omslag van perkament aan vast.
Het achterste gedeelte van de omslag sloeg meestal over het eerste gedeelte heen,
zodat de hele omslag er toe diende om de bladeren er in te wikkelen zodat ze van alle kanten beschermd waren.

IMG_7170HetGeïllustreerdeBoekbindersboekPastOpHetNaaibankje

Het boek is hoog, zeker de bruto afmetingen. Gelukkig past het op mijn naaibankje.


IMG_7171HetGeïllustreerdeBoekbindersboekInDeBoekenpers

Om het naaien eenvoudiger en mooier te laten verlopen begin ik met de gevouwen katernen in de boekenpers te leggen. De pers niet zo vast mogelijk draaien maar wel op een manier dat de vouwen scherper worden.


Rest mij niets anders dan het boek te lezen

Het boek is ‘Handboek voor den Boekbinder’, jet
boek van Laurent Peeters dat ik net ingebonden heb en
vandaag uit de boekenpers gehaald heb.
Het boek is ingebonden in een boekband die bekleed
is met leer dat ik van een weggegooide stoel
heb gesneden.

IMG_7129HandboekVoorDenBoekbinder

Het boek valt mooi open.


IMG_7130HandboekVoorDenBoekbinder

De band is niet gedecoreerd. Ik heb nog een stuk van dit materiaal liggen. Als ik er nog een boek mee ga inbinden zal ik eerst eens kijken of ik iets met blinddruk op de band kan doen. Maar dat is voor mij een heel nieuw terrein. Wie weet kan dit boek mij daar bij helpen.


IMG_7131HandboekVoorDenBoekbinder

De titelpagina.


IMG_7147HandboekVoorDenBoekbinder

Het resultaat is prima. Ik ben er blij mee. Nu nadenken over het volgende project.


Vooruitziende blik

Vandaag een tijdje gewerkt aan mijn versie van het boek
‘Handboek voor den boekbinder’ van Laurent Peeters.
Het avontuur van vandaag begint bij de boekenpers met
daarin de boekband. Die ligt te drogen (omslagen en
opvulling platten).
Het zal eindigen met het boek in de boekenpers omdat
de schutbladen gelijmd zijn aan het boekblok en
aan de boekband. Het boek is dan gereed.

IMG_7109HandboekVoorDenBoekbinder

Je ziet een klein roodbruin streepje tussen keukenpapier in de boekenpers. Dat streepje is de boekband die ligt te drogen.


IMG_7110HandboekVoorDenBoekbinderVooruitziendeBlik

Een soort van vooruitziende blik: het boekblok even los in de boekband gelegd. Zo zal mijn versie van het boek er straks uitzien. Gehuld in leer afkomstig van een weggegooide stoel.


IMG_7111HandboekVoorDenBoekbinderSchutblad

Maar eerst moesten de schutbladen nog gekozen en gesneden worden. Ik heb gekozen voor een egaal, lichtgeel gekleurde papiersoort die ‘perkamentpapier’ heet. Ik heb daar een paar vellen van liggen. Het papier is redelijk sterk.


IMG_7112HandboekVoorDenBoekbinderVoorLijmenSchutblad

Het keukenpapier ligt in het boek om het vocht van de lijm niet in heel het boek te laten trekken. Daar boven ligt een lijmvel en daar boven de pagina waar het schutpapier op bevestigd wordt. Onder de smalle strook van het gaas.


IMG_7113HandboekVoorDenBoekbinderNaLijmenSchutblad

Lijmvel weg en voldoende keukenpapier. Dan kan het boekblok weer in de boekenpers. Nu voor een korte periode om daarna het boekblok in de boekband te zetten (bandzetter).


IMG_7114HandboekVoorDenBoekbinder

Nu is het buitenste schutblad en het gaas aan de beurt. Ze zullen in de boekband worden gezet en bevestigd. De boekband ligt al gereed.


IMG_7115HandboekVoorDenBoekbinder

Lijmvellen weg en voldoende keukenpapier. Het boek is gereed voor de boekenpers. Daar zal het geheel ten minste 24 uur in blijven zitten.


We binden verder

IMG_7048HandboekVoorDenBoekbinder

Het eerste echte katern is als laatste aan de beurt op de naaibank. Omdat ik het blanco katern in twee verdeeld heb waarvan er een het boekblok afsluit aan het einde en één aan het begin, volgt er nog een katern.


IMG_7050HandboekVoorDenBoekbinder

Dit is dan het complete boekblok. Op de blanco eerste pagina is te zien dat ik met potlood heb aangegeven waar ik straks het boekblok ga schoonsnijden. Maar eerst ga ik de rug lijmen en dan nog een stuk gaas aanbrengen. Dat laatste doe je voor de stevigheid van het boekblok en om de verbinding met de boekband te maken. Bij dat laatste spelen de schutbladen ook een rol.


IMG_7051HandboekVoorDenBoekbinder

Dus eerst gaat het boekblok nog even in de boekenpers om de rug te lijmen. Dat verstevigt de rug en zet het boekbindersgaren vast. Nu even wachten tot het droog is.


IMG_7053HandboekVoorDenBoekbinder

Zonder het boekblok uit de boekenpers te halen lijm ik een strook gaas tegen de rug. Dit blijft een paar dagen zo zitten om goed te drogen en uit te harden. Natuurlijk is dat ook zo omdat ik de komende dagen moet werken en even geen tijd heb voor het boek.


IMG_7054HandboekVoorDenBoekbinder

Pas geleden zag ik een stoel met ‘leren’ (?) bekleding in een afvalcontainer staan. Daar heb ik toen twee stukken van afgesneden. Een van die stukken wil ik gebruiken voor dit boek. In het midden van het ‘leer’ zit een naad. Die zit een beetje losser dan ik graag zou willen. De naad gaat de rug van het boek vormen. Daarom heb ik de naad om te beginnen eens gelijmd. Hopelijk zorgt dat er voor dat ik zonder problemen het stuk ‘leer’ op de juiste afmetingen kan snijden. Ik heb er ook al een kleur leeslint bij gekozen.


Het binden is begonnen

Het ‘Handboek voor den boekbinder’ had ik
al even in voorbereiding.
Het boek van Laurent Peeters zat al in de boekenpers.
Maar vandaag kon een begin gemaakt worden
met voorprikken en vervolgens binden.

IMG_7032HandboekVoorDenBoekbinder

Na wat rekenwerk bleek het voorprikken prima te gaan met de prikmal. Hier onder in de foto.


IMG_7034HandboekVoorDenBoekbinder

Het is een nauwkeurige handeling die gelijk ook een mooi strak plaatje oplevert.


IMG_7035HandboekVoorDenBoekbinder

Het hele boekblok is voorgeprikt.


IMG_7036HandboekVoorDenBoekbinder

Het binden op het naaibankje begint achteraan. De opgeslagen pagina is een van de bladzijdes met voorbeelden van boekbanden.


Handboek voor den boekbinder

Er zijn een paar projecten onderweg maar
die vragen veel experimenten en denkwerk.
Dat is voor mij nu even minder geschikt.
Daarom ga ik, als een tussendoortje, een boek
inbinden op een zo’n eenvoudig mogelijke manier.

IMG_7022HandboekVoorDenBoekbinder

Het boek heb ik gekocht in 18 katernen. Eem van de katernen is een volledig blanco katern. Dat splits ik in twee katernen dus mijn versie zal uit 19 katernen bestaan. Het boek zal zowel aan het begin als aan het eind een aantal lege bladzijdes hebben. Dat doe ik eigenlijk altijd (als er een leeg katern beschikbaar is).


IMG_7028HandboekVoorDenBoekbinder

Het boek betreft ‘Handboek voor den boekbinder’ door Laurent Peeters. Het is gekocht bij Uitgeverij Boekblok. Het boekblok is nu 24 centimeter hoog maar als het gesneden wordt dan blijft er 22 centimeter over. Dat is dus het begin van de berekening voor het bepalen van de plaatsen van de gaten. Die ga ik woensdag voorprikken en dan kan het naaien van het boekblok beginnen. Nu zit het boek in de boekenpers.

Papieren zak (met bloed)

IMG_6826PapierenZakken

De eerste actie vandaag was het uit de boekenpers halen van het voorplat. Beide platten zijn zoals ik ze graag wilde hebben.


IMG_6828PapierenZakken

De volgende stap was een mal maken om de gaten te kunnen prikken en die dan ook daadwerkelijk te prikken. Hier zie je de els in actie.


IMG_6830PapierenZakken

Dat prikken gaat wel eens mis. Zie dan je werk vrij van bloed te houden.


IMG_6831PapierenZakken

Dan begint het binden van het boek. De binding die ik gebruik is de Koptische binding. Niet eenvoudig zoals Keith Smith die laat zien in zijn boek. Voor de details verwijs ik naar zijn boek. Deze binding is bijzonder geschikt voor boeken die uit losse bladen bestaan.


IMG_6832PapierenZakken

Ik kon zo gauw geen instructie vinden over de lengte van de draad garen. Dus hoop ik dat de draden lang genoeg gaan blijken te zijn. Gezien de hoogte van het boek (ongeveer 34 centimeter) zijn er vier paren met gaten nodig. Die ga je binden met vier draden en acht naalden. Hier steek ik de naalden nog tussen de onderlegger en de werktafel.


IMG_6834PapierenZakken

Maar het is denk ik handiger als ik ze gewoon laat hangen (to dangle). De draad ging niet eenvoudig in het oog van de naald en dat heeft als voordeel dat hij er ook niet snel uit gaat.


IMG_6835PapierenZakken

Bij deze methode wordt ieder ‘blad’ met zijn voorganger verbonden maar ook zelf wordt het verweven met de draad. Een ingenieuze constructie waardoor de bladen straks helemaal open kunnen. Het voorplat is dan straks weer een ander verhaal.


Knoopsgaten

IMG_6799PapierenZakkenKnoopsgatenAchterplat

Voor het geval dat het in het laatste gericht niet duidelijk was. Op de achterplat zit dat deel van de blouse waar een strook textiel de knoopsgaten verbergt. Zo kwam het achterplat na een paar dagen uit de boekenpers. Nu kan ik door met het voorplat.


IMG_6800PapierenZakkenVlieselinePlusTextielOpMaat

De vorige keer had ik het textiel en de vlieseline al op elkaar gestreken. Dus deze week kon ik de stukken mooi recht snijden. Door de ervaringen met het achterplat kon ik er nu voor zorgen dat er meer materiaal was voor op de binnenzijde van het plat. Dan kun je het textiel lijmen op de plat.


IMG_6801PapierenZakken

Je kunt ook veel beter de hoeken afsnijden. Dan past het allemaal beter en komt het textiel aan de voorzijde ook beter te zitten.


IMG_6803PapierenZakkenVoorplat

Uiteindelijk zitten op het voorplat drie stukken textiel: eerst links het effen witte stuk, daarna deels over het linkse stuk, de zak. Die zit aan de rechterkant. Dan als laatste nog een smalle strook met knoopjes. Twee rijen knoopjes dus, om en om.


IMG_6804PapierenZakken

Een eerste indruk hoe het boek er uit komt te zien. De rug ligt beneden op de werktafel. Het voorplat laat ik hier even meedoen maar moet aan de binnenzijde nog beplakt worden. Daarna kan het in de boekenpers.


IMG_6805PapierenZakken

Terwijl het voorplat in de boekenpers zat heb ik nog geëxperimenteerd met de grootte van de gaten in platten en dragers, daarna heb ik een mal gemaakt voor de vier maal twee plaatsen waar de gaten moeten komen te zitten. Bij deze Koptische binding is de verdeling van die gaten belangrijk want de binding is straks het enige mechanisme dat het boek bij elkaar moet houden. Als inspiratiebron dient Keith Smith’s boek: Smith’s sewing single sheets.


Papieren zakken

IMG_6766PapierenZakken

Ook de laatste drie dragers zijn voorzien van hun papieren zak. Zo bestaat dit boek straks uit een boekblok met 10 papieren zakken en een voor- en achterplat met ieder een zak afkomstig van een blouse. Het karton dat ik heb gebruikt voor de dragers is van verschillende dikte. Niet bewust gekozen maar gewoon wat ik op voorraad heb. Bij de binding die ik ga gebruiken van Keith Smith maakt dat niet uit maar je blijft het altijd zien.


IMG_6769PapierenZakken

Het idee was om de zak in de richting van de langste zijde van de achterplat te bevestigen. Maar het werd me steeds duidelijker dat dit niet ging lukken. De breedte van de blouse moet passen bij de afmetingen van de platten. Dus puzzelen, puzzelen.


IMG_6770PapierenZakken

Zo is het uiteindelijk geworden. Twee stroken textiel die elkaar in het midden overlappen. Rechts de zak, het linkerdeel eindigt met aan de rechterkant een reep textiel die de knoopsgaten verstopt. De strook textiel blijft omklapbaar.


IMG_6771PapierenZakken

Dit geeft een eerste beeld van hoe het boek er uit komt te zien. De platten moeten hier nog bekleed worden.


IMG_6772PapierenZakken

Om de bekleding voor het voorplat zo ruim mogelijk te maken (in het licht van de afmetingen van een voorpand van de blouse), heb ik de delen meteen los van elkaar gesneden. Één deel wit textiel zonder extra’s, een deel met een zak en een strook met knoopjes. Alle drie worden voorzien van vlieseline.


IMG_6773PapierenZakken

Eerst ook alles een keer strijken voordat de vlieseline in het spel komt.


IMG_6774PapierenZakken

Dit zijn de drie delen waarmee ik het voorplat ga bekleden. Intussen heb ik ook nog papier uitgezocht om de binnenkant van de platten te bekleden. Bij de achterplat is die al gelijmd en zit nu in de boekenpers.


Vrolijke Vrienden nadert afronding

Het boek is nu ver gereed.
De kapitaalbandjes moeten nog afgemaakt worden
en op de rug van het boekblok worden gelijmd.
Dan ga ik de leren rug met valse ribben bevestigen.
Vervolgens kunnen de buitenste platten met de
originele afbeelding wordt gelijmd.

De meeste van die stappen zijn nu gedaan:

IMG_6399VrolijkeVriendenKapitaalband

Dit geeft een beetje een idee waar ik naar toe werk. Maar hier zijn boekblok, kapitaalband en rug nog los van elkaar. Dat heb ik gisteren aangepast. Het met een stift markeringen op leer aanbrengen is geen goed idee. Ik moet nog eens navragen wat ik daar het best voor kan gebruiken.


IMG_6400VrolijkeVriendenKapitaalband

Hier zie je dat het kapitaalband op de rug van het boekblok is gelijmd. Je ziet ook meteen het probleem dat ik niet meer opgelost heb: eigenlijk is de kapitaalband te breed of geven de platten onvoldoende ruimte om de kapitaalband te laten verzinken in de platten. De meeste mensen zullen dat niet zien als het boek gereed is maar dat is een punt dat beter kan.


IMG_6401VrolijkeVriendenKapitaalband

Nog eens vanuit een ander perspectief. Ik ben wel blij met de blauwe kleur. Die heb ik op zicht gekozen en dat kan fout aflopen.


IMG_6404VrolijkeVriendenRugLijmen

Toen het kapitaalband was bevestigd en de leren rug nogmaals gepast was, kon ik die daar waar nodig nog een beetje bijsnijden. Dan lijmen en aan het boek bevestigen. Vervolgens even in de boekenpers. Terwijl het boek in de boekenpers zat had ik tijd om te beginnen met het uit elkaar halen (tornen) van een blouse. Voor het volgende project.


IMG_6404VrolijkeVriendenLijstje

Stap voor stap werk ik mijn lijstje af.


IMG_6404VrolijkeVriendenLijmen

Een voor een de platten lijmen en voorzien van het laatste onderdeel van de platten. In het geval van de achterplat is dat een met papier bekleed stuk karton. In het geval van het voorplat is dat een vergelijkbaar stuk karton waar een rechthoek uit gesneden is ter grootte van de originele afbeelding van de voorkant van het boek. Het zo ontstane ‘raamwerk’ met de originele afbeelding is het voorplat.


IMG_6404VrolijkeVriendenPlatPlaatsenKeukenpapier

Dat ziet er dan als volgt uit. De originele afbeelding is door mij nog wel even bespoten met vernis. Die afbeelding is niet helemaal schoon geworden maar de aanraking met water zorgde er al snel voor dat ook de kleuren verdwenen. Dat had ik ervaren bij de titel op de rug van de originele boekband. Om de afbeelding te beschermen tegen verdere vervuiling en tegen verlies van kleur is wat spuitvernis aangebracht. Deze kant was de laatste van de boekband. Er zit al keukenpapier in het boek om het vocht niet in het boekblok te laten trekken.


IMG_6408VrolijkeVriendenInDeBoekenpers

In de boekenpers en dan zien we na 24 of 48 uur het resultaat. Ik ben benieuwd.


Vrolijke Vrienden

Het werk is verder gegaan aan de rug met valse ribben
en de platten van het boek Vrolijke Vrienden.
De laatste keer dat is er over schreef had ik de valse
ribben opgespannen en te drogen gezet. Daarnaast had
ik de eerste platten bevestigd aan de schutbladen.
Ook daarvoor was het tijd om te drogen. In de boekenpers.
Dus wat is het resultaat.

IMG_6285VrolijkeVriendenGedroogdeGevormdeEnIngekorteValseRibben

Zo zijn de ribben geworden. Ze zijn gedroogd en ingekort. Dat was de veiligste optie. Nu ik bijna aan het eind ben is het beter niet te veel risico’s meer te nemen. de ribben liggen hier nog los maar die ga ik direct vastlijmen op de rug.


IMG_6286VrolijkeVriendenUitDeBoekenpers

Zo komt het boekblok uit de boekenpers. Mooi recht en strak. De linten zijn nog los en het keukenpapier kan ik uit het boek nemen.


IMG_6287VrolijkeVriendenVoorsteSchutblad

Dit is het schutblad voor. Met de gele rand van het voorplat. Rechts zit het schutblad gelijmd tegen het originele schutblad.


IMG_6288VrolijkeVriendenTitelblad

Voorbij het schutblad de frontispiece en het titelblad met tekeningen van Bob Uschi. Het originele boekblok.


IMG_6289VrolijkeVriendenAchtersteSchutblad

Achterin weer een zelfgemaakt schutblad dat bevestigd is aan het achterplat.


IMG_6290VrolijkeVrienden

Dan passen en meten. Even kijken wat de beste positie is voor de valse ribben. Gaat de breedte van het leer dadelijk passen. Is de hoogte van de rug en het leer goed.


IMG_6290VrolijkeVrienden

Nadat ik de ribben op de rug heb gelijmd kan ik beginnen met de linten. Een derde mechanisme om het boekblok en de boekband met elkaar te verbinden: 1: het gaas dat de rug verbind met schutblad en plat, 2: het schutblad dat zich verbind met het originele schutblad en de platten en dan nu 3: de lintjes die het naaiwerk verbind met de platten.


IMG_6292VrolijkeVrienden

Dat gaat zowel aan de voor- als aan de achterkant gebeuren.


IMG_6296VrolijkeVriendenPassenEnMeten

De onderdelen van de rug nog even droog en zonder lijm passen en meten.


IMG_6297VrolijkeVrienden

Hier is het leer bevochtigd en de ronde rug met ribben ingelijmd. Dan plaats ik ze op elkaar om ze hierna op de mal te plaatsen.


IMG_6299VrolijkeVrienden

Op de mal kan ik nu met een koordje de ribben extra goed in het leer zetten.


IMG_6300VrolijkeVriendenGelijmdVochtigLeerIMG_6302VrolijkeVriendenGelijmdVochtigLeer

Nu wachten tot het allemaal droogt.


Vrolijke vrienden

Een exemplaar van dit jeugdboek uit 1940 van Jan Mens
ben ik aan het her-inbinden.
Mijn exemplaar vond ik bij de kringloopwinkel en ik vond
de afbeelding op de boekband van Bob Uschi leuk genoeg
om het boek als uitgangspunt te nemen voor het opnieuw
inbinden van het boekblok en om er een nieuwe boekband
voor te maken.

Dat leidt tot een reeks experimenten.
Nu ben ik bezig te bekijken hoe ik het best een ronde,
leren, rug kan maken met valse ribben.

IMG_6222VrolijkeVriendenValseRibben

Dit is mijn testexemplaar van de ronde rug met daarop mijn testexemplaar van een valse rib. Idee is om te zien hoe ik met koordjes het eventueel vochtige leer hierop kan lijmen en vastzetten om de vorm van de ribben (het worden er drie) er in te houden.


IMG_6223VrolijkeVriendenValseRibben

Om de koordjes vast te kunnen zetten boor ik 6 gaten in de plank waarom de ronde rug gemaakt gaat worden. Daar kan ik dan 6 lange spijkers door steken die als ankerpunten gaan dienen.


IMG_6224VrolijkeVriendenValseRibben

Tussen de restjes vond ik dit stuk blauw ‘leer’. Ik heb het ooit gekregen als leer maar ik geloof dat eigenlijk niet. Het laat zich heel erg moeilijk dunnen en als ik er vormen in druk met fileten dan veert het erg snel weer terug. Ik denk dat het een soort van namaak leer is. Dus de uitkomsten van mijn experiment zijn dadelijk niet helemaal over te nemen op een echte leersoort. Maar ik waag het er op.


IMG_6225VrolijkeVriendenValseRibben

Moeilijk perspectief maar aan de andere kant ziet het er zo uit.


IMG_6226VrolijkeVriendenValseRibben

Nu het echte experiment. Op de mal huishoudfolie. Het leer (restje eerst bijgesneden) is nat gemaakt. De rug en de valse rib is ingelijmd. Het leer is over de ronde rug gelegd en met de koordjes benadruk ik de valse rib extra. Eens zien hoe dat er uit ziet als dat eenmaal opgedroogd is.


IMG_6227OefenenMetFileten

Aansluitend heb ik nog twee dingen gedaan: het binnenste schutblad dat ik heb gemaakt, is volledig tegen het al aanwezige schutblad van het boekblok gelijmd. Eerder had ik dat alleen nog maar met een strook lijm gedaan. Nu het hele blad. Dat is zowel aan de voor- als achterkant van het boekblok gebeurd. Het boekblok ligt nu in de boekenpers te drogen. Tweede activiteit is meer ervaring opdoen met de fileten. Deze keer heb ik ze verwarmd. Als mijn experiment met de ronde rug en valse ribben lukt, ga ik proberen een heel eenvoudige decoratie op het leer van de ribben te zetten. Maar eerst nog even oefenen. Dit is wel het leer dat ik wil gaan gebruiken.


Wordt vervolg.

Vrolijke vrienden

Vandaag nog een bericht met dezelfde titel…..
Beetje verwarrend……
Ik hoop van niet. Bij het inbinden van een boek
komen verschillende activiteiten aan bod die
soms op het eerste gezicht nog niets met elkaar
te maken hebben.
Daar komen steeds andere vaardigheden, kennis en
ervaringen aan te pas.
Die probeer ik een beetje uit elkaar te houden.

Ik dit stukje gaat het over het experiment met paste paper
om te komen tot schutbladen voor het boek.
De schutbladen wilde ik in eenzelfde kleurtoon hebben
als de afbeelding op het originele boek.

Daarbij heb ik bij het voorste schutblad een andere
werkwijze gevolgd als bij het achterste.
Wel komen op beide schutbladen artikeltjes en advertenties
voor die ik op Delpher gevonden heb met de zinsnede
“Vrolijke vrienden”.

IMG_6184VrolijkeVriendenSchutblad

Dit wordt het schutblad dat achterin het boek het boekblok gaat verbinden met de boekband.


IMG_6185VrolijkeVriendenSchutblad

Hier zie je nog een keer beide schutbladen en de originele afbeelding van de boekband van 1940. Als de schutbladen eenmaal in het boek verwerkt worden kan je ze niet meer in één oogopslag zien. De schutbladen worden nu dubbel gevouwen (in de breedte) en vervolgens gelijmd op de gelukkig aanwezige maar blanco, originele schutbladen. Voor nu lijm ik ze eerst vast met een strookje lijm maar later vormen het blanco schutblad en het door mij gemaakte schutblad één geheel.


IMG_6186VrolijkeVriendenSchutblad

Hier is het achterste schutblad aangebracht op het boekblok. Je ziet dat het gaas en de bandjes nog steeds aan de buitenkant uitsteken. Het gaas ga ik later aan het nu zichtbare schutblad bevestigen. Het komt dan tussen het schutblad en het eerste achterplat te zitten. De schutbladen zijn groter dan het boekblok. Als beide schutbladen bevestigd zijn ga ik het boekblok schoonsnijden aan drie kanten. Voor de oplettende lezer: De bandjes zaten eerst binnen het gaas. Door een kleine insnijding in het gaas heb ik ze naar buiten gehaald. Ik wil het gaas en de bandjes op verschillende manieren met de boekband vervlechten.


IMG_6190VrolijkeVriendenBoekenlegger

Deze paste paper droodle wordt een boekenlegger speciaal voor Vrolijke vrienden. Ik heb de vorm wat bijgesneden en vervolgens is het papier geplakt op een stuk boekbinderslinnen, blauw boekbinderslinnen. Daarna is het in de boekenpers gegaan. Zal straks nog een keer het geheel bijsnijden.


IMG_6191VrolijkeVriendenSchutblad

Ook het eerste schutblad heb ik met een strook lijm bevestigd aan het boekblok. Na het vouwen van dit schutblad moest ik nog wat stukjes lijmen. Dit schutblad is erg dik, misschien te. Het bestaat uit een pagina krantenpapier, vlechtwerk van stroken dik papier en daarop de Delpher-fragmenten. Dus hier en daar 4 lagen. Dit geheel ligt nu onder bezwaar.


Vrolijke vrienden

Het beeld bestaat misschien dat een boekbinder aan het begin
van de werkzaamheden aan een boek, precies weet wat z/hij
gaat doen. Bij mij is dat niet zo.

Ik wist dat ik de katernen uit elkaar zou halen en de vouwen
zou moeten verstevigen om daarna het boekblok weer in elkaar
te zetten.
Ik wist dat ik de afbeelding op het voorplat wilde behouden
en hergebruiken.
Maar hoe de boekband in elkaar zou worden gezet wist ik niet
en ondanks een eerste tekening weet ik dat nog steeds niet 100%.

Wat ik wel weet is dat het boekblok weer goed in elkaar zit
en dat ik een idee heb voor het schutblad.
Voor dat idee moet ik wel wat gaan experimenteren.

IMG_6073VrolijkeVriendenJanMensBobUschi1940

Zo kwam het boekblok uit de boekenpers. Het zit stevig in elkaar. De rug is mooi recht. Het gaas is wat aan de grote kant en de bandjes zijn lang maar dat kan de boekband straks best hebben. Om de boekband te kunnen gaan maken moet ik een beter gevoel hebben voor de grootte en de afbeelding van het voorplat heeft nog wat lelijke randen. Dus ik ga die afbeelding nog iets kleiner maken.


IMG_6075VrolijkeVriendenJanMensBobUschi

Hier ligt de afbeelding op het boekblok. Kleiner maken kan niet. Maar hiermee heb ik een idee van de afmetingen. Voor het schutblad wil ik paste paper maken met een lijm met blauwe kleur. Dat is ook de hoofdkleur van de afbeelding op het voorplat.


IMG_6076VrolijkeVriendenJanMensBobUschi

Dat begint met water.


IMG_6077VrolijkeVriendenJanMensBobUschi

De lijmpoeder.


IMG_6078VrolijkeVriendenJanMensBobUschi1940

Dan de kleur.


De volgende keer meer over het experiment en de resultaten.

Vrolijke vrienden

Gisteren gelukkig tijd gehad om het boekblok van
de Vrolijke vrienden verder af te maken.
De keer ervoor was ik ongeveer halverwege gekomen.
Gisteren zijn alle katernen genaaid op drie bandjes.
Daarnaast is de rug ingelijmd. Daarmee zijn de bandjes
vast aan de rug komen te zitten.
Naast de bandjes heb ik ook een fors stuk gaas gebruikt
op de rug.
De rug en het gaas, misschien wat dubbel maar ik wil het
broze papier van de katernen zoveel mogelijk steun geven
en de eventuele krachten die op de boekband komen te staan,
zo veel mogelijk opvangen met de bandjes en het gaas.

IMG_6066JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940

Alle katernen ingenaaid en de uiteinden van het garen met elkaar verbonden.


IMG_6067JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940

Hier zijn de bandjes nog los ten opzichte van de rug en heb ik de lengte verdeeld over de voor- en achterkant van het boekblok. Straks wordt een deel bevestigd op het voorplat en het andere aan het achterplat.


IMG_6068JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940

De onder- en bovenkant van het boekblok (kop en staart) laat ik zoals het nu is. Maar de frontzijde, de kant die op de foto naar boven uitsteekt, die is ongelijk. Dat is het gevolg van de nu rechte rug (die eerder rond was) en het aanbrengen van Japans restauratiepapier in de katernen. Ik denk dat ik dat recht ga snijden.


IMG_6070JanMensUschiVrolijkeVriendenDeArbeiderspers1940

Hier ligt het intussen gelijmde boekblok met daarom heen het gaas op vetvrij papier dat op een plankje ligt. Het plankje en zijn tweelingbroer die nog zou volgen, zijn de rechte vormen waartussen het boekblok geperst gaat worden in de boekenpers. Daar laat ik het goed drogen, enkele dagen. Dat is misschien een wat lange periode maar daar is een praktische reden voor. Ik kom niet iedere dag in mijn werkplaats.