Omslagband met lias

Zo heet het boek(model) dat ik ga maken in het boek van
Peter Goddijn: Westerse boekbindtechnieken van
de Middeleeuwen tot heden.
Het is een relatief eenvoudige vorm van het inbinden van een
aantal katernen in een perkamenten omslagband.
Het is relatief eenvoudig in de zin dat de band direct
met de katernen wordt ingebonden. Veel minder stappen voor de
handboekbinder dus veel minder kans op fouten.
Daar staat tegenover dat de tekst van Goddijn niet
altijd even vanzelfsprekend is.
De hele beschrijving zijn 4 kantjes en daar staan heel wat
afbeeldingen op. Toch heb ik die vier kantjes al vele malen gelezen
de afgelopen dagen, daarbij heb ik andere hoofdstukken van het boek
en een voorbeeld op internet geraadpleegd, om tot de volgens
mij juiste interpretatie van de tekst te komen.

Op internet staat een beschrijving en een foto van Boekmodel 14.
De naam lias komt van het latijnse ‘ligare’, dat ‘binden’ betekent.
Ik ken geen latijn maar rijgen lijkt me ook een goede vertaling.

IMG_0654OmslagbandMetLias

Omslagband met lias. De foto’s heb ik gemaakt terwijl het boek op mijn schoot lag, dus die zijn soms vertekend. Wil je er meer van weten, koop dan het hele mooie boek.


Dit hierboven is de schets van een Omslagband met lias.
Bij het maken van een boek is er eigenlijk sprake van een hele
constructie die door de boekbinder wordt gemaakt.
Daarbij worden allerlei materialen gebruikt.
Hier wordt het perkament (in die tijd, 18e eeuw, een goedkoop materiaal)
er als het ware om heen geslagen en met de katernen, het papier,
aan elkaar geregen.
De sterkte van het boek komt vooral van de materialen zelf,
niet zozeer van de kunstige constructie.

IMG_0656AchtKaternenVan!2Dubbelbladen

De met rood onderstreepte zinnen laten zien dat de tekst niet altijd even helder is.


‘Vouw acht katernen van twaalf dubbelbladen elk.’

Een katern gevouwen met 12 bladen papier is veel, heel veel.
Normaal zie je 4 bladen in een katern, of 6.
Dan vond ik ook verwarrend dat bij het volgende boekmodel (Omslagband
met directe strengeling) een uitroepteken staat bij de opdracht
katernen te vouwen uit 10 bladen.

Dan de term ‘dubbelblad’.
Het boekbinden is een ambacht met enorm veel woorden die we alleen
bij het boekbinden gebruiken. Zeker als je dan ook nog kennis wilt nemen
van boekbinden in een andere taal, is de spraakverwarring compleet.
Een dubbelblad is een stuk papier dat je om te gebruiken in een katern
in twee gelijke stukken vouwt. Tekening 277 (rechtsonder) laat dat zien.

‘Maak de band niet te groot, bijvoorbeeld 16 x 12 (hxb) cm.’
Wat ik verwarrend vond is de term ‘band’. De band is getekend op
tekening 277. Je ziet daar duidelijk dat de band veel breder is dan hoog.
De schrijver bedoelt dat de voorkant van het te maken boek 16 centimeter hoog
wordt en de breedte van de voorkant van het boek 12 centimeter.
De band wordt dan 16 bij 24 centimeter + de ruimte nodig voor de rug.

De tekeningen zijn dan weer wel erg goed.

IMG_0655Naaien

Hier zie je precies hoe het binden in zijn werk gaat en hoe je er voor zorgt dat je met één draad al de katernen aan het perkament kunt rijgen.


IMG_0659VierKaternenVanTwaalfDubbelbladen

Dit zijn de eerste vier katernen. Ieder katern bestaat uit 12 bladen. Ze zijn groter dan de afmetingen die Goddijn opgegeven heeft. Het gaat in dit geval om papier dat overgebleven is van een eerder project. Om daar reepjes van af te halen vind ik zonde. Mijn papier lijkt niet op handgeschept. Het boek geeft aanwijzingen hoe je dat kunt imiteren. Ik twijfel nog om 8 katernen te gebruiken. Ik heb daar voldoende papier voor maar met 8 katernen maak je een boek met zo’n 384 pagina’s. Daar gaan er 2 af om als schutblad te worden gebruikt. Da’s veel. Als ik 4 katernen gebruik zijn het nog steeds 192 bladzijdes. Maar dan wordt het boek natuurlijk dunner. Ik denk er nog over. Intussen liggen de 4 katernen in de boekenpers (die stap staat niet in het boek.


Pallieter

IMG_0642FelixRimmermansPallieterPagina48Ster

Pagina 48 en 48* van Pallieter door Felix Timmermans. Deze uitgave in van Atelier de Ganzenweide in losse katernen. Een (deel van een) katern met een inbindinstructie en één deel van een katern met pagina 48*. Deze worden allemaal meegebonden.


IMG_0643FelixTimmermansPallieterGenaaid
Het boekblok is genaaid. Je kunt zien dat de eerste pagina van het boek de inbindinstructie (aanwijzingen worden ze genoemd door Rob Koch)  is.


IMG_0644felixTimmermansPallieterInDeBoekenpers

Het boek zit in de boekenpers en de rug is ingelijmd. Morgen ga ik dan het gaas op de rug aanbrengen en kan ik aan de band beginnen. Dan moet ik ook nog eens nadenken over het schutblad. De boekband wordt groen leer.


Mooi Marginaal en Charles Dickens

Mijn versie van Mooi Marginaal, de catalogus van de uitverkiezing
van prachtige boekbanden van margebinders over de periode 2012 – 2017,
is nu zo ver dat ik soms al aan het volgende boek kan beginnen.
Het volgende boek wordt een boek over de boekbanden die in
mijn ‘verzameling’ aanwezig zijn van boeken die geschreven zijn
door of over Charles Dickens of nauwe samenwerkingspartners.

Op dit moment zit de ene in een boekenpers en ligt de andere onder bezwaar.
In beide gevallen om goed te drogen.

IMG_0064AchterplatAfmaken

Afgelopen weekend moest ik de achterplat nog afmaken. Voor Mooi Marginaal heb ik er voor gekozen opgelijmde platten te gebruiken. Dat betekent dat je niet een boekband uit 1 stuk maakt maar uit drie (in mijn geval dan toch): het voorplat, de rug en het achterplat. De platten bekleed met boekbindlinnen, de rug gemaakt uit leer. Het achterplat moest nog bekleed worden.


IMG_0065AchterplatBoekbindlinnenSnijdenEnPlakken

Dat is passen en meten, op maat snijden, lijmen en bekleden.


IMG_0066AchterplatIsGereed

De achterplat is gereed. Nu kan hij aan het boek bevestigd worden.


IMG_0067InDeBoekenpers

Dan kan het boek in de boekenpers. Na een tijdje drogen zijn de schutbladeren ook aan de platten bevestigd. Opnieuw is het geheel in de boekenpers gegaan. Daar zit het boek nu nog in.


IMG_0070BasisBoekbandDickensBoekBegonnen

Gelijkertijd ben ik begonnen aan de boekband voor het Charles Dickens-boek. De inhoud is nog niet gereed maar het geheel krijgt een ‘laag A-4’ formaat. De breedte is A-4 maar de hoogte is minder. De boekband wordt bekleed met blauw boekbinderslinnen. Daar komt het kunstbontje overheen. Dit ligt nu onder bezwaar om goed te drogen.


Dada en August Strindberg en zijn Celestographs

De dummy voor mijn dada-boek is bijna af dus ben ik daar
vanmiddag aan verder gegaan.

WP_20181104_13_44_19_ProConstructieLijmenOmHetBoekblokNietZonGoedIdee

De constructie heb ik gemaakt rond het genaaide boekblok. Dat is niet zo slim. Het is beter de constructie op zich zelf te maken en ze dan later samen te voegen. Nu kwam er nogal wat kunst- en vliegwerk bij kijken om de constructie te maken. Het lukte natuurlijk wel. Het bracht ook gelijk de grootste missers in beeld. De ‘concertina’ heb ik te onzorgvuldig gemaakt. Daarom zijn de gevouwde delen verschillend van hoogte. Dat wreekt zich.


WP_20181104_14_03_40_ProConstructieLijmenAanHetBoekblokNietZonGoedIdee


WP_20181104_14_07_59_ProHeenLosSchutbladDaaromEerstSchutbladDanConstructieBevestigen

De boekband heb ik voorzien van een ‘schutblad’. De functie is hier alleen maar decoratie. Het is niet nodig om de constructie steviger te maken. In het midden heb ik de eerste strook karton vastgeplakt die de constructie en het boekblok aan de band gaat bevestigen.


WP_20181104_14_24_02_ProDeVoorkantLigtGereedOmTeLijmen

Tijd om de constructie in de boekband te gaan lijmen.


WP_20181104_14_57_36_ProNuDeAchterkantNogLijmen

Na enige tijd drogen is de achterkant het volgende dat ik ga lijmen. Bij deze dummy doe ik geen poging de constructie te verbergen. Dat ga ik bij het definitieve boek wel doen.


WP_20181104_16_03_55_ProAstronomischeWoordenWolk

De laatste woorden die ik over heb om dadadichten te maken heb ik allemaal op een hoop gegooid en ik ga ze in een astronomische woordenwolk vastleggen.


WP_20181104_16_06_02_ProAstronomischeWoordenWolkAugustStrindbergCelestographsIGEPALesseboDesignNaturalOngestrekenPapierMetOpdikking115gm2

Daarvoor gebruik ik als startpunt papier van IGEPA. Dit papier bevat de zogenaamde Celestographs van August Strindberg. Deze man is bij ons beter bekens om zijn toneelstukken maar hij was ook fotograaf. Hij maakte onder andere foto’s van sterrenhemels zonder daarbij gebruik te maken van een camera. Het papier is Lessebo Design Natural, ongestreken papier met opdikking 1.3. Het weegt 115 gr/m2.


WP_20181104_16_09_36_ProLaatsteDadaPaginaGereedKanInDePers

Zo is de laatste pagina geworden. Die zit nu voor een paar dagen in de boekenpers om goed te drogen.


WP_20181104_16_13_04_ProBijWerkelijkeBoekRugConstructieVerderOpvullen

Na een tijdje drogen ziet de dummy er dan zo uit. Ik gad het boekblok gesneden voordat ik de illustraties er in aanbracht. Dat wil je in de omgekeerde volgorde doen als de illustraties de randen van het papier raken.


WP_20181104_16_13_36_ProDeDummyIsGereedKanNuRustigDrogen

Zo ligt het boek open. Ik ga het komende week nog eens goed bekijken om te zien of ik de constructie nog kan verbeteren.


uit de Boekenpers

Het ideeënboek had ik eerder deze week ingebonden,
de schutbladen gelijmd op het boekblok en in de
boekenpers gestopt om de rug (die ingelijmd was)
goed te laten drogen.

WP_20180630_09_33_09_ProIdeeenboekUitDeBoekenpers

Zo ziet het boekblok, ingenaaid en voorzien van de schutbladen, er uit als het uit de boekenpers komt.


WP_20180630_09_51_31_ProSchoongesnedenBoekblokIdeeenboek

De bladen weken maar heel weinig van elkaar af, ook de schutbladen passen prima, maar een boekblok dat is schoongesneden ziet er zo geweldig strak uit. een feest voor het oog.


WP_20180630_11_07_09_ProRugInLila

Vervolgens heb ik een boekband gemaakt. Hij is nog niet gereed. Een voorkant en achterkant en een rug uit karton. Op papier geplakt en vervolgens de rug in een lila boekbindlinnen gelijmd. Met de PC ga ik nu de afbeeldingen maken voor de voor- en achterkant. Als dat op de band is gelijmd kan het boekblok in de band bevestigd worden. Bijna gereed dus.


Schutblad, lijmen in boekenpers, gaas aanbrengen

WP_20180523_15_04_41_Pro

Weer een tijd bezig geweest met Nescio. Het boek met de drie verhalen heb ik uit de pers gehaald. De schutbladen gelijmd en aangebracht. De lijnen waarlangs ik straks het boek ga schoonsnijden overgenomen op het schutblad. Vervolgens de rug ingelijmd terwijl het boek in de boekenpers zat.


WP_20180523_15_46_49_Pro

Het droogt allemaal heel snel vandaag. Dus ik heb maar gelijk het gaas op de rug gelijmd. Het geheel zit nu boekenpers om goed te drogen. Nu kan ik aan de band beginnen.