Naaien van Kaas

De losse katernen van het boek Kaas van Willem Elsschot
ben ik aan het inbinden.
Een belangrijke stap is het naaien van het boek.
Dat heb ik vanmiddag gedaan.
Ik kon daarna niet verder omdat ik bijna geen boekbindersgaas
meer heb. Dus ben ik vanmiddag daarvoor naar de winkel geweest.

WP_20180414_10_45_39_ProKaasWillemElsschotOpHetNaaibankje

Hier ligt het boek Kaas. Ongeveer halverwege het naaiproces.


WP_20180414_11_03_24_ProKaasWillemElsschotOpdrachtAanJanGreshoff

Aan het begin van het boek zit de opdracht aan Jan Greshoff.


WP_20180414_11_03_38_ProKaasWillemElsschotIllustratieHenriVanStraten

In deze uitgave is het frontispice van Henri van Straten. Het is een prachtige linosnede.


WP_20180414_11_13_46_ProNaaienVanKaas

Met potlood heb ik op het eerste blad aangegeven waar het boek straks schoongesneden moet worden. De uitgever heeft een extra, leeg katern aan de voor- en achterkant toegevoegd. Dat vind ik wel mooi. Goede plaats voor de aantekeningen van de lezer.


Volgend boekbindproject: Kaas van Willem Elsschot

Mijn volgende boekbindproject is Kaas van Willem Elsschot.

Ik heb de katernen gekocht van Atelier ‘De Ganzenweide’.
Daarbij is nu het idee om het boek uit te voeren als een
stuk kaas: een plat stuk kaas.

Waarom de Belgische kunstenaar Henri van Straten koos voor een
illustratie met de hoofdpersoon Frans Laarmans met in zijn hand
een ‘volvette Edammer’, weet ik niet maar de vorm van een
Edammer sluit niet zo aan bij de grootte van het boek.
Dus voor ik verder ga moet ik eerst het boek er bijpakken.
Het stond ooit op mijn lijst dus ik heb een ingebonden exemplaar.
Even zoeken.
Intussen heb ik al wat info verzameld:

HenriVanStratenKaasWillemElsschot

De linosnede van Henri van Straten voor Kaas van Willem Elsschot.


Op de website Kaas tref je de volgende tekst aan (beetje aangepast):

Kaas

Voor Willem Elsschot (pseudoniem voor Alfons De Ridder) zelf was dit boek zijn meest geslaagde.
De eerste druk dateert van 1933 en in 1942 is er een derde druk verschenen, welke is vermeerderd met een extra hoofdstuk XV; daarmee is de derde druk dus tevens de eerste druk van het volledige werk.
De spelling, de opmaak en de typografie in deze uitgave (in losse katernen) zijn als die van de derde druk in 1942;
denk hierbij aan het formaat, de interpunctie, de regel- en woordafbrekingen, de witmarges.
Maar let ook op details als de haarfijne spatie welke de puntkomma, de dubbelepunt, het uitroepteken en het vraagteken voorafgaat.
Kortom, als je deze heruitgave (in losse katernen) leest, dan waan je je even terug in de tijd!
Net als in 1942 hebben we de katernen voorzien van katernsignatuur, zodat er geen collationeerblokjes op de katernruggetjes hoefden te worden gedrukt;
sommige boekbinders willen geheel of ten dele de katernruggetjes ‘open houden’.

 

In 2003 werd het Verzameld werk van Elsschot opnieuw uitgegeven door Athenaeum-Polak & Van Gennep
(bezorgd door dr. Peter de Bruijn, onder auspiciën van het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis KNAW).
Hierbij zijn geautoriseerde correcties aangebracht terzake taal-, schrijf- en zetfouten.
We danken het Huygens Instituut voor het beschikbaar stellen van het geautoriseerde tekstbestand dat we voor deze uitgave (in losse katernen) hebben gebruikt.
We zijn blij dat we met de erven De Ridder overeenkomst hebben kunnen sluiten terzake het auteurerecht.
Dit door tussenkomst van de Belgische Uitgeverij Polis, die momenteel werkt aan een heruitgave van alle boeken van Willem Elsschot.

 

In de eerste zes drukken, en ook in nog weer latere drukken waren illustraties opgenomen van de gekende (bekende) Belgische kunstenaar Jozef Cantré.
Graag hadden we deze illustraties ook opgenomen, maar we zijn er niet in geslaagd contact te krijgen met de auteursrechthebbenden.
In 1944 verscheen een druk met op het voorplat een linosnede van de gekende Belgische kunstenaar Henri van Straten; de illustratie stelt de hoofdpersoon Frans Laarmans voor met in zijn hand een ‘volvette Edammer’.
We hebben een afdruk van deze lino in het boek opgenomen als frontispice, dus tegenover de titelpagina.
De illustraties van Henri van Straten zijn sinds 2015 vrij van rechten.

Edammer

Edammer.


Deze uitgave telt 164 pagina’s, 10 genummerde katernen van 16 pagina’s en, net als in 1942, een ‘voorloopkatern’ van 4 pagina’s.
In de oorspronkelijke uitgave is dit ‘voorloopkatern’ gelijmd op het eerste katern.
We leveren twee extra blanco katernen van 16 pagina’s elk mee voor schutbladconstructies, je hoeft dus je schutblad niet op de ‘franse titel’ te lijmen.

 

Het schoongesneden formaat is 136×200 mm.
Dat was het formaat van de editie uit 1942; die was toen provisorisch genaaid, voorzien van een papieren bandje,
eigenlijk bedoeld om naderhand ’in het echt’ te worden gebonden.

 

Vaak werd dan het boekblok schoongesneden, maar niet altijd.
Je kan dus kiezen tussen het volle formaat en een formaat ietsje kleiner.

 

Bijna altijd werd wel ‘de kop’ van het boekblok gesneden om te kunnen worden gekleurd, versierd of verguld;
het ’slordige’ aan voor- en staartzijde vonden bibliofielen wel mooi.

 

Sommige Belgische binders noemen die ‘slordige zijden’ wel ‘de getuigen’;
alles zo heel mooi strak, dat past niet altijd bij een ambachtelijk gebonden boek.

 

Opleidingsinstituut ’t Ambachthuys te Den Haag selecteerde deze uitgave voor het project BOEKKUNST 2018,
tot dusverre meer bekend als ‘Koppermaandagproject’.

WP_20180331_11_50_25_ProKaasKleurbepaling

Ik heb een stuk ‘kunstleer’ liggen, geel. Maar wel erg geel. Op de foto hierboven ligt in het midden een stukje met de originele kleur. Vanochtend heb ik geprobeerd met verf een betere kleur te krijgen. Maar of dit nou gaat passen bij Edammer? Hoe die verf zich op dit kunstleer gaat gedragen weet ik ook nog niet. Ook dat zal ik nog eerst moeten uittesten. Maar het begin is gemaakt.


Stringing together

Voor het boekje ‘Stringing together’ dat ik wil maken
en dat gemodelleerd is naar een van de gevonden boeken
in de Mogao-grotten bij Dunhuang, ga ik afbeeldingen van Boeddha
gebruiken om het boek te illustreren.

Daarbij heb ik 10 pagina’s met ‘moderne’ tekst (Arnon Grunberg).
Daarvoor heb ik een ‘moderne’ lino gemaakt.

Daarnaast heb ik straks 20 pagina’s met een vertaling
van een van de ‘Chinese verhalen uit Dunhuang’.(W. L. Idema)
Daarvoor heb ik 40 Boeddha’s nodig.

Veertig meerkleuren drukken van een Boeddha vragen dus
in totaal zo’n 120 – 160 drukgangen.
Daaraan is gisteren een einde gekomen.

WP_20171021_10_18_49_ProLinoAangepast

Als laatste actie heb ik een van de lino’s die ik al had gemaakt nog eens aangepast. Ik moet nog even wennen aan zo’n stap want het betekent dat ik niet meer terug kan om afbeeldingen te maken zoals ik die eerder maakte. Immers de lino bestaat niet mee.


WP_20171021_14_34_04_ProDeLaatsteBoeddhas

Dit zijn dan de laatste afdrukken. Sommige zijn, deels, met de hand ingekleurd.


WP_20171021_15_13_34_Pro

Daarna heb ik het handzetwerk weer opgepakt. Nog even en dan is de tekst gereed. Nog even zien of de tekst over een of over twee kolommen gaat komen. Als die tekst dan gedrukt is kan het boekje in elkaar gezet worden. 10 Unieke exemplaren want alle lino-afdrukken verschillen van elkaar.


Save

Creatieve woensdag

Er ontbreken nog een aantal lino-afdrukken voor deel twee van
het verhaal dat ik ga inbinden onder de naam ‘Stringing together’.
Met de lino’s die ik al had ben ik een nieuwe serie Boeddha’s begonnen.
Maar deze keer heb ik eens geprobeerd een extra lino
te maken voor de kleding.
Dat lukte wel maar het afdrukken, op het blote oog, geeft toch wel eens
te grote verschillen.
Bij een paar lukte het aardig.
Daarna heb ik eens geprobeerd om nog wat kleur met de hand aan te brengen.
De resultaten (het zijn er nog niet genoeg).

WP_20171018_15_59_41_ProEenLinoSnedeInDeVormVanZijnKleed

Het begon er mee een tweede drukgang aan te brengen in een andere kleur. Dat deed ik al eerder. Toen heb ik een extra lino gesneden. Die is wel veel kleiner dan de eerste drukgangen. Dus sneller gesneden, maar moeilijker op de juiste plaats te krijgen bij het afdrukken.


WP_20171018_16_04_32_ProZijnKleedEenKleur

Bij deze twee afdrukken ging het best aardig. De kleur was niet zoals ik het had willen hebben maar die verf gooi ik niet weg. Ik heb al op een video een hulpmiddel gezien dat er voor kan zorgen dat verschillende lino’s toch steeds op de juiste plaats kunnen komen ten opzichte van het papier. Het kost wat meer papier maar ik vermoed dat het een goede methode is. Dus een volgende keer ga ik dat een proberen. Deze serie maak ik nog op de oude manier af.


WP_20171018_16_54_36_ProMetDeHandBijgekleurd

Deze afdrukken zijn gemaakt met drie lino’s en zijn daarna met de hand ingekleurd met verf.


Save

Roze Buddha?

Inderdaad. Ik had op een filmpje gezien dat het
markeren van je lino (zeker als er geen kleurverschil is tussen
de oppervlakte en het binnenwerk van de lino) kan helpen
bij het snijden van de lino. Dus ik had nog een oude markeerstift liggen.
Die maar eens gebruikt.
De Buddha is overigens van een muurschildering in Dunhuang.

WP_20170830_14_23_32_Pro

Hier ligt de lino, vastgeplakt, op tafel, daarboven komt dan het carbonpapier en daarboven het origineel.


WP_20170830_14_23_45_Pro

Origineel en gemarkeerde lino.


WP_20170830_14_33_49_Pro

Zo wordt het origineel dan overgezet op de lino.


WP_20170830_14_37_14_Pro

Het tussenresultaat.


Ingeinkte lino’s

Gisteren nog even geprobeerd de lino’s die ik in de middag
gesneden heb, af te drukken.
Zo zien de lino’s er uit als ze ingeinkt zijn:

 photo WP_20170412_007IngeinkteLinos.jpg


De afdrukken, daar ben ik nog niet helemaal tevreden over.
Vooral de bruine pater is nog niet egaal blauw.
De tekeningen komer er wel goed uit.
Bij de sleutel moet ik nog wat bijsnijden.
Maar dat gaat lukken.

 photo WP_20170412_011LinoAfdrukSleutelsEnBruinePater.jpg


Voorwerp van de dag

Het is druk in het Nederlands Drukkerij Museum in Etten-Leur.
Op 2 april begint de tentoonstelling Blikvangers
over het werk van Fiep Westendorp.
De tekenaar van onder andere Jip en Janneke.
Men is al druk bezig de tentoonstellingsruimte in te richten
maar ook andere ruimtes van het museum komen onder
de aandacht. Zoals bijvoorbeeld de entree.

 photo WP_20170308_002VoorafDezeWandWordtHelemaalVeranderdMetNLDoetSteun.jpg

Dit is een van de wanden in de entree die veranderd gaat worden. Inmiddels is de verandering al doorgevoerd maar dat heb ik nog niet gezien. Aan het plafond hangen een aantal afbeeldingen van belangrijke ambachten zoals de journalistiek.


 photo WP_20170308_003WandschilderingNederlandsDrukkerijMuseum.jpg

Dit is een andere wand. Deze zal zo blijven. Hier wordt het drukkersvak verbeeld.


Van de borden die aan het plafond hingen heb ik er
een paar gefotografeerd. Zij zijn het voorwerp van de dag.

 photo WP_20170308_004Linosnede.jpg

Linoleumsnede.


 photo WP_20170308_005Uitgeverij.jpg

Uitgeverij.


 photo WP_20170308_006Handzetten.jpg

Handzetten. Het rechthoekige voorwerp dat de letters A, B en C verbindt met X, Y en Z is een zethaak.


 photo WP_20170308_006Machinezetten.jpg

Machinezetten. De grote vorm in het midden verbeeldt een matrijs.


 photo WP_20170308_007Boekdruk.jpg

Boekdruk.


Ze zijn in het museum beter te bekijken dan op mijn foto’s.
Breng gerust een bezoek en vraag naar deze borden.