De Bradelbinding

WP_20181121_14_21_12_ProDeBradelbindingUitDeBoekenpers

Ben vandaag begonnen met het ‘bevrijden’ van het boekblok van ‘De Bradelbinding’ uit de boekenpers. Daar zat het nu al een paar dagen in. Het boekje is ingenaaid en gelijmd. Tijd voor het gaas en de schutbladeren.


WP_20181121_15_24_07_ProBoekblokMetSchutbladenEnGaas

Dat ging allemaal vrij vlot. Heb de platten en de rug ook gesneden. Ben ook druk geweest met het passen en meten van het leer. Dat tas heeft wel panelen die ooit rechthoekig zijn geweest maar door het vullen en gebruiken van de leren tas staat het leer stiekem een beetje bol. Je krijgt dat ook niet helemaal strakgetrokken. Ik ben benieuwd hoe dat straks met het lijmen gaat.


WP_20181121_15_48_07_ProDeBasisVoorDeBoekband

De leerdressing was de afgelopen dagen niet echt gedroogd. Maar een paar uur niet onder bezwaar deed wonderen. Het leer wordt lichter van kleur maar is tegelijk soepeler. De basis van de boekband ben ik hierboven nog aan het passen en meten. Die is intussen in elkaar gezet. Ik ben met de boekband aan het kijken waar ik het stuk leer het best kan snijden. Grootste probleem is nog voldoende leer te vinden van de tas, die ik kan gebruiken om met mijn foliepers de titel op de band te kunnen zetten.


Uitproberen van spatten met acrylverf

WP_20180421_09_17_55_ProOmgevingGoedAfschermenVoorHetSpatten

Een van de snijresten van het boek gebruik ik om te testen hoe spatwerk op de snede zal gaan werken. Ik plak de omgeving goed af met krantenpapier en schilderstape.


WP_20180421_09_19_10_ProKlemmenGeleendVanMijnVader

De snijresten zitten tussen twee plankjes die op hun plaats worden gehouden met twee klemmen die ik van mijn vader geleend heb. Dat werkt prima.


WP_20180421_10_11_37_ProMetTandenborstelAangebracht

De bedoeling is met geel te gaan spatten maar om zoveel mogelijk die kleur verf te sparen neem ik voor de test een andere kleur. Maar het spatten werkt niet. Ik vermoed dat het aan de acryl ligt. Ook verdunnen helpt niet.Toen heb ik de verf gewoon direct met de tandenborstel aangebracht.


WP_20180421_10_28_24_ProKaasNogInDeKlemmen

Nu ik toch aan het testen ben probeer ik op de snede te verven. Dat gaat vrij aardig. Probleem is dat het oppervlak waarop ik schilder niet egaal glad is. Dat is straks bij het boek anders.


WP_20180421_10_38_03_ProKaasPaginasLosGemaakt

Als je verf direct aanbrengt dan heeft het als effect dat de pagina’s aan elkaar kleven. Ze gaan overigens eenvoudig weer los maar dat is natuurlijk wel een extra handeling. Zo egaal wil ik op mijn uiteindelijke boek Kaas de kleur niet aanbrengen. Ik wil spatwerk.


WP_20180421_11_34_30_ProPlattenEnRugGesneden

Om toch het gevoel te hebben vandaag iets gedaan te hebben snij ik de platten en de rug voor het boek Kaas van Willem Elsschot. Daar is het tenslotte allemaal om begonnen. Maar ik wil eerst spatwerk aanbrengen op de snede, dan het leeslint en de kapitaalbandjes en pas dan de band zetten. Dus gaan zoeken op internet en in mijn boeken over boekbinden. Spatten.


WP_20180421_15_09_33_ProMijnEcolineSpatAquarium

Mijn spataquarium. Overal lees ik over ecoline maar ook dat het met acryl eigenlijk ook moet kunnen. Dus ecoline gekocht, weer uitproberen, weer geen succes. Toen bleek dat als ik de tandenborstel anders vasthoud, dat het dan wel werkt. Het probleem lijkt hem dus in de borstel te zitten. Als ik hem schuin hou dan is er meer weerstand en wordt er gespat.


Leren boekband van een oude jas

Het viel niet mee om het leer recht te snijden.
Deze kwaliteit leer stropt makkelijk op.

WP_20180311_13_27_23_ProRechtSnijdenVanHetLeerWasNietEenvoudig

De dichtgeklapte basis voor de boekband ligt hier op het ‘rechthoekige’ stuk leer. Als het goed is komt hier geen afval meer af. De werkelijkheid is dat het nog op een aantal plaatsen is bijgesneden. Het was moeilijk om de bepalen wat ik nu het best met de naden kan doen, daar waar die naden om de randen van de boekband gaan. Ik heb geprobeerd om met een leerdunmes zo’n naad dunner te maken maar dat viel niet mee. Daar komt bij dat als je die naad dunner maakt je ook het garen kapot snijdt waarmee de stukken leer in de naad aan elkaar zitten. Gezien de beperkte dikte van het boekje heb ik er nu maar niets aan gedaan. Maar zien hoe dat gaat uitvallen.


WP_20180311_13_49_50_ProDePlattenZijnGelijmd

De platten, de basis van de boekband zijn hier tegen het leer gelijmd. Het leer aan de kop, staart en voorkant zijn nog niet omgeslagen.


WP_20180311_14_33_24_ProMetHetBoekblokErin

De hoekjes zijn zorgvuldig geprepareerd en vervolgens is het overige leer naar binnen geslagen. Ik heb het boekblok er al in gelegd om zicht te geven op het volume en dus de dikte van het boek. ‘Het boekbinden voor allen’ van Maurice van Esschen.


WP_20180311_14_33_32_ProDeVoorkant

Hier zicht op de voorkant waar twee dikke naden van boven tot bijna onderaan doorlopen.


Bladerboek: boekband met bekleding van Zaansch Bord

Zaansch bord is een papiersoort gemaakt in Zaandam.
Het is een grof, stevig papier om te zien, haast karton.
Maar het voelt zacht aan en is verkrijgbaar in zachte tinten.
Voor mijn bladerboek heb ik het plan opgevat om de boekband
te bekleden met een stuk zachtgroen Zaansch Bord.
Om het Zaansch Bord aand de kop en de staart van de rug meer stevigheid
te geven, verwerk ik een koordje in de boekband.

WP_20180128_13_03_14_ProExtraVerstevigingVoorBandMetBekledingVanZaanschBord

Hier zie je hoe een kort stukje koord de platten (klein stukje van de hoeken weggehaald) en de rug verbindt en tegelijkertijd extra stevigheid gaat geven aan het Zaansch Bord dat ik nog moet omslaan en lijmen.


WP_20180128_13_41_27_ProBoekblokEnBand

Niet eerder maakte ik een bandztter met papier als bekleding. Ik moet zeggen het voelt best zacht aan. Probleem is alleen dat de scharnierende delen aan de rug minder flexibel zijn dan bij linnen. Hier zie je het boekblok en de boekband naast elkaar liggen.


WP_20180128_13_54_35_Pro

Aan een kant zit het boekblok al in de boekband gelijmd.


Boektotaal: Werken met leer

Afgelopen zaterdag heb ik een workshop gevolgd bij Boektotaal.
Een of twee keer per jaar volg ik ergens in Nederland of
Belgie een workshop die een relatie heeft met boekbinden.
‘Werken met leer’ paste dus precies in het plaatje.
Ik heb eigenlijk geen ervaring met het werken met leer en
had behoefte aan een overzicht: wat komt er allemaal bij kijken,
wat is nou schalmen, wat dun je nou aan leer, hoe laat zich dat verwerken?
Allemaal beginnersvragen en ik kreeg heel veel antwoorden.

De Boekenmarkt is een gezellige winkel in een van de winkelstraten
in het centrum van Steenwijk. Boektotaal is de naam van hun website.
Tweede hands boeken, een scheepsmodel, dozen (want we veranderen met de tijd mee),
papier, karton, atelierruimte, veel boekbindgereedschap, lijm, garen en
natuurlijk leer.
De workshop werd heel vakbekwaam geleid door de eigenaar en ik ging
aan het eind van de dag tevreden naar huis met een in leer ingebonden boek
dat op een haar na gereed was.

Dat het gezellig was met de eigenaars van de winkel, de hond en de cursisten
is duidelijk.

Zo gingen we aan het werk:

WP_20171125_11_06_09_Pro2PlattenRuggebordKraftpapierEnEenVoorbereidBoekblokLetOpDeAfgehoektePlatten(DiePreciesVerkeerdLiggen)

Het boekblok hebben we niet met de hand gemaakt. Dan kan natuurlijk wel maar dat zou te veel tijd kosten. We willen met het leer aan de slag. Dus snel twee platten gemaakt (de voor- en de achterkant van de band), het ruggebord gesneden en het kraftpapier op maat gemaakt om een en ander met elkaar te verbinden. De platten liggen hier precies verkeerd. Aan iedere plat zijn twee hoeken afgerond. Dat is om het scharnierend leer straks meer ruimte te geven en de zijde die is afgerond moet dan ook aan de rugkant zitten. Maar hier is alles nog los, dus geen probleem.


WP_20171125_11_11_39_ProNetAndersDanWerkenMetLinnenBoekband

Als je met leer gaat werken leg je het ruggebord aan de andere kant van het kraftpapier dan wat je zou doen als je een linnen band maakt. De reden daarvoor is dat je de achterkant zo glad mogelijk wil maken. Alle oneffenheden die onder het leer zitten, zie je straks door het leer heen (Prinses op de erwt-effect).


WP_20171125_11_14_01_ProRuggebordjeOpKraftpapier

Eerst plak je het ruggebord op het kraftpapier.


WP_20171125_11_15_20_ProKneeplatje

Dan gebruik je een kneeplatje om te bepalen waar je de platten gaat lijmen. Wat een uitvinding!


WP_20171125_11_23_10_ProHierLiggenDeAfgehoektePlattenCorrect

De afgeronde hoeken van de platten komen aan de rugzijde.


WP_20171125_11_23_23_ProOpDeAndereKantZitHetRuggebord

Er ging iets mis met het kraftpapier maar dat is geen ramp. Het ruggebord zit aan de andere kant van de platten.


WP_20171125_11_24_09_ProPassenIsNetZoBelangrijkAlsMeten

Het begint in de verte al op een boek te lijken. Passen is overigens net zo belangrijk als meten en het helpt je een beeld te vormen van waar je naar toe aan het werken bent.


WP_20171125_11_45_30_ProDeBasisVoorHetAvontuurVanVandaag

Liggend ziet het er zo uit.


WP_20171125_12_01_09_ProDitIsDeMalOmDeVerdelingVanDeRibbenGoedTeKrijgen

We gaan valse ribben op de rug van het boek maken. De verdeling van die ruibben op het boek is zo dat de onderste rib op buiten proportie veel ruimte vanaf de onderkant van het boek wordt gemaakt. Om de positie van de ribben te bepalen gebruiken we een mal.


WP_20171125_12_02_54_ProDeMalBepaaltWaarDeRibbenKomenNietGelijkVerdelen

Door de boekband op de mal te leggen kun je de positie van de ribben bepalen.


WP_20171125_12_07_52_ProDaarKomenDeValseRibben

Hier gaan ze dus komen.


WP_20171125_13_39_10_ProMetDeValseRibben

De basis van de valse ribben kun je maken met verschillende materialen: karton, vlastouw of gewoon stukjes draad in een coating. Die zijn al mooi rond. Dan hoef je niet veel te schuren (denk aan de prinses op de erwt!).


WP_20171125_13_53_09_ProHetLeer

Dit is dan het leer. Op de ruwe zijde is het boek al afgetekend.


WP_20171125_13_56_35_ProBoekbindenIsErgRegionaalMessenUitDuitslandEngeland

Dat leer gaan we schalmen of dunnen. Dat kan op verschillende manieren. Een van die manieren is met een scherp mes. Boekbinden is een heel regionaal georienteerd ambacht. Het gereedschap is dan ook anders per regio. Het resultaat is steeds gelijk. Hier zie je Duitse, Engelse, Franse en Zwitserse messen. Let op, niet alle messen zijn voor linkshandigen geschikt.


WP_20171125_14_15_35_ProHetDunnenKanMetEenMachine

Schalmen kan ook met een machine. Maar denk dan niet dat het volledig automatisch gaat. De machine is meer een combinatie van een mes en een derde handje. Het machine geeft je de mogelijkheid de schuinte en de diepte van het mes vast te zetten. Met de hand zul je dat zelf moeten doen. Als je een machine als deze gaat gebruiken moet je eigenlijk ook een mes hebben. De machine kan niet altijd overal bij.


WP_20171125_14_38_31_ProLeerSchalmenAanDeRandenDeBovenkantGingEvenMis

Een van mijn grote vragen was: wat dun je dan precies aan het leer. Het antwoord: om te beginnen de randen. Hier zie je mijn stuk leer waar de randen van zijn gedund. Je ziet ook (helaas) dat het aan de bovenkant (links) mis ging. Ik heb dit leer met de machine gedund. Voor een eerste poging ben ik heel tevreden.


WP_20171125_14_50_44_ProNuOokDunnenOpDeScharnieren

De tweede plaats om het leer te dunnen is op de scharnier. Dan kan ook weer met de machine. daar zijn bijzondere hulpmiddelen voor bij geleverd. Voor beginners als ik. is er ook een andere oplossing.


WP_20171125_14_53_37_ProSchalemenMetMachine

Hier demonstreert de instructeur het gebruikt van het machine voor een sleuf.


WP_20171125_14_54_38_ProSchuineKantenOfSleuven

Op dit voorbeeldstukje leer zie je de sleuf (onderste twee) maar ook een schuine kant aan de rand (boven aan).


WP_20171125_15_01_02_ProInPlaatsVanSchalmenMetEenMesKanSomsSchurenOok

Hier toont een medecursist de andere methode: schuurpapier. Werkt prima.


WP_20171125_15_16_59_ProLeerGereedOmAanTeBrengen

Het resultaat. Dit is nu gereed om de band mee te gaan bekleden. Maar de basis van de band is nog niet helemaal gereed.


WP_20171125_15_30_10_ProVoorstrijkenMetVerdundePVA

Eerst het leer voorlijmen met een verdunde boekbinderlijm (PVA).


WP_20171125_15_44_00_ProInLijmen

Na kort drogen van het voorlijmen, definitief het leer inlijmen.


WP_20171125_15_48_52_ProNoestHandwerk

Als het leer op de basis van de band is gelijmd ga je direct de ribben modelleren. Het leer is nu extra soepel door de lijm en met een vouwbeen kun je de ribben een mooi aanzicht geven. Dit is het noeste handwerk van de ambachtsman. Een kunststof vouwbeen werkt beter want laat geen verkleuringen na.


WP_20171125_15_53_24_ProDeRibbenEnTouwsporenModelleren

Vroeger ontstonden de ribben omdat touw gebruikt werd om het boek te binden. Dat liet sporen na en die kun je nu ook in het leer aanbrengen.


WP_20171125_16_07_03_ProHierIsDeBasisVoorDeExtraVerdikkingAlaangebracht

Aan de rug gaan we een heel kleine verdikking aanbrengen. De basis daarvoor is een klein strookje karton. Hier is het al aangebracht. Dat gaat er voor zorgen dat het leer hier dikker wordt (Prinses op de erwt). Als het boek dan dichtgevouwen wordt dan schuift die verdikking over het kapitaalbandje en zorgt en zo voor dat er geen stof in de rug kan komen.


WP_20171125_16_08_08_ProBijPincetLigtBasisExtraVerdikkingGereed

Het is echt maar een heel klein en dun strookje karton. Hier ligt het naast de pincet.


WP_20171125_16_22_55_ProExtraStofbewerking

Als je dan het leer om de band vouwt kun je de verdikking direct ook modelleren. Bij het omslaan van het leer om de band moet je ook zorgen voor mooie hoeken. Ook daarvoor heeft de instructeur meerdere oplossingen. Ik weet zeker dat hij die graag aan je wil uitleggen.


WP_20171125_16_54_15_ProEvenPassenDeKapitaalbandKomstStraksAchterDeExtraStofbescherming

Even passen. Het kapitaalbandje is hier zichtbaar. Als de band straks aan het boekblok wordt bevestigd zal de rug helemaal dicht zijn. Alleen als het boek opengevouwen wordt bij het lezen zal de rug open staan. Superslim!


WP_20171125_16_54_27_ProDitGeeftEenBeeldVanDeRibben

Zo zien de valse ribben er uit. Ik ben heel blij!


Laatste (?) Boek Behoud Bericht

Waarschijnlijk is dit het laatste bericht
over het inbinden van de jaargangen 2004 (1 publicatie)/2005,
2006 en 2007. Het is gereed!

Afgelopen woensdag is daarvoor het laatste werk verricht.
Vandaag heb ik alleen deel drie nog uit de boekenpers gehaald.

Maar woensdag begon met twee gedroogde banden in de boekenpers.

 photo WP_20170712_001InDeStapelBoekenpers.jpg

Twee boeken in de boekenpers. Het kunstleer is op de platten geplakt. Die platten en de rug moeten nu nog afgewerkt worden. Omdat ik niet veel kracht op de pers moet zetten kan dit prima.


 photo WP_20170712_003NummerTweeGereedDrieVolgtNog.jpg

Hier zie je dat bij het linker boek het leer nog teruggeslagen moet worden in het boek. Eerlijk gezegd is dat een activiteit die eenvoudig lijkt maar waar ik nog wel wat kan verbeteren. Zeker als ik net als nu geen schutblad meer aan de binnenkant van de band ga plaatsen.


 photo WP_20170712_004BijNummerDrieMoetenDeLangeKantKopEnStaartNogafgewerktWorden.jpg

Band twee is gereed, nu band drie nog. Na het naar binnenslaan van het kunstleer breng ik een bescherming aan in het boek en stop dan het boek in de boekenpers. De omslagen moeten goed plakken en blijven zitten maar niet voor eeuwig aan de pagina’s van het boek.


 photo WP_20170712_005BoekBehoudBerichtNummer1En2Gereed.jpg

Ondanks dat ik de boeken niet echt in serie maak maar een voor een, zien de boeken die gereed zijn er best redelijk uit. De grootte van de boeken zit heel dicht bij elkaar. Dat kan nog beter maar voor nu is dit okay.


 photo WP_20170713_001BoekBehoudBerichtInDrieen.jpg

Vandaag heb ik dan het derde boek ook uit de boekenpers gehaald. De omslagen waren gisteravond omgeslagen en geplakt.


 photo WP_20170713_002.jpg

Met dank aan Johan Potgieter en zijn artikel in Boek Behoud Bericht. De methode Potgieter heb ik gevolgd en ik ben blij met het resultaat: drie boeken die helemaal plat open kunnen zodat artikelen eenvoudig gecopieerd kunnen worden.


 photo WP_20170713_003.jpg

In het artikel stond eenvoudigweg: haal alle losse folders uit de tijdschriften en gooi die weg. Dat wilde ik niet. Daar heb ik iets op bedacht dat ik de volgende keer anders zou doen. Want dat extra katern dat geen pagina’s van de tijdschriften bevat, gaf de meeste moeilijkheden.


Update Boek Behoud Bericht

Nu het eerste boek goed gelukt is kan ik met de overige twee
jaargangen goed aan de slag.

Boek 2 was al genaaid en gelijmd, maar nog niet gesneden.
Dat boek wil ik nu geel verven.
Ik had ook extra papier op de platten kunnen aanbrengen om
het doorschijnen van de rode kleur van het textiel tegen te gaan.
Maar ik heb nog een tube gele wateroplosbare olieverf liggen
die al aardig hard begint te worden. Als die werkt
dan heeft die een goede bestemming gekregen.

Boek 3 was nog niet genaaid.

 photo WP_20170708_001Booek2OnderHetMes.jpg

Boek 2 onder het mes.


 photo WP_20170708_002Boek2InDeSnijmachine.jpg


 photo WP_20170708_003Boek2MooiSchoongesneden.jpg

Mooi schoongesneden.


 photo WP_20170708_005Boek2PlattenGelijmdLigtTeDrogenInBoekenpers.jpg

Voorzien van de platten kan het in de boekenpers om te drogen.


 photo WP_20170708_016Boek2GeelGeverfdOmDoorschijnenMinderTeMaken.jpg

Later op de dag heb ik het boek uit de boekenpers gehaald en het hele stuk textiel geel geverfd. Het droogt erg snel met dit weer.


 photo WP_20170708_015Boek3DeLaatsteKaternenInbinden.jpg

Tussendoor is boek 3 ingenaaid…


 photo WP_20170708_017Boek3IngebondenLigtTeDrogenInDeBoekenpers.jpg

…en voorzien van lijm (PVA) ligt het nu te drogen in de boekenpers.