Mooi Marginaal en Charles Dickens

Mijn versie van Mooi Marginaal, de catalogus van de uitverkiezing
van prachtige boekbanden van margebinders over de periode 2012 – 2017,
is nu zo ver dat ik soms al aan het volgende boek kan beginnen.
Het volgende boek wordt een boek over de boekbanden die in
mijn ‘verzameling’ aanwezig zijn van boeken die geschreven zijn
door of over Charles Dickens of nauwe samenwerkingspartners.

Op dit moment zit de ene in een boekenpers en ligt de andere onder bezwaar.
In beide gevallen om goed te drogen.

IMG_0064AchterplatAfmaken

Afgelopen weekend moest ik de achterplat nog afmaken. Voor Mooi Marginaal heb ik er voor gekozen opgelijmde platten te gebruiken. Dat betekent dat je niet een boekband uit 1 stuk maakt maar uit drie (in mijn geval dan toch): het voorplat, de rug en het achterplat. De platten bekleed met boekbindlinnen, de rug gemaakt uit leer. Het achterplat moest nog bekleed worden.


IMG_0065AchterplatBoekbindlinnenSnijdenEnPlakken

Dat is passen en meten, op maat snijden, lijmen en bekleden.


IMG_0066AchterplatIsGereed

De achterplat is gereed. Nu kan hij aan het boek bevestigd worden.


IMG_0067InDeBoekenpers

Dan kan het boek in de boekenpers. Na een tijdje drogen zijn de schutbladeren ook aan de platten bevestigd. Opnieuw is het geheel in de boekenpers gegaan. Daar zit het boek nu nog in.


IMG_0070BasisBoekbandDickensBoekBegonnen

Gelijkertijd ben ik begonnen aan de boekband voor het Charles Dickens-boek. De inhoud is nog niet gereed maar het geheel krijgt een ‘laag A-4’ formaat. De breedte is A-4 maar de hoogte is minder. De boekband wordt bekleed met blauw boekbinderslinnen. Daar komt het kunstbontje overheen. Dit ligt nu onder bezwaar om goed te drogen.


Mooi Marginaal

De week zag er wat anders uit dan anders.
Daarom heb ik gistermiddag en vandaag aan mijn
versie van de catalogus ‘Mooi Marginaal 2012 – 2017’ gewerkt.

IMG_0055LijmMalVoorRug

Deze mal gebruik ik om een smalle strook van de rug in te kunnen lijmen. Achteraf moet ik nog eens goed nadenken over de volgorde van activiteiten. Ik heb nu eerst de schutbladen bevestigd aan het boekblok en ga straks de rug aan het boekblok met schutbladen bevestigen. Vraag is of dat niet beter andersom kan.


IMG_0057VoorplatMetGatOpBoekbindlinnen

Het boekbindlinnen voor de voorplat is uitgesneden en die lijm ik vast aan de voorplat. Daar is een vierkant in uitgespaard omdat daar de verdiepte letter ‘M’ in komt. Als ik opnieuw zou doen zou ik de ‘M’ direct uit de voorplat gesneden hebben en niet uit een kleiner stuk karton. Maar goed, ik ga hierna een stuk boekbindlinnen er uit snijden en dan de verdiepte letter ‘M’ hier inpassen en dan de gele achterkant aanbrengen.


IMG_0058VoorplatMetBoekbindlinnenAlleenOpVoorkantBevestigd

Dan is dit het resultaat. Je ziet dat het boekbindlinnen nog niet omgeslagen is. Dat is ook een beetje ingewikkelder dan normaal omdat het voorplat twee hoogtes kent. Dit om de voorplat te kunnen plakken op het leer van de rug zonder een bobbel te veroorzaken.


IMG_0059LerenRug

De leren rug is op het boekblok gelijmd. Door de mooie structuur op de achterkant van het schutblad, vindt ik dit ook al een mooi boek. Maar dit is natuurlijk veel te kwetsbaar.


IMG_0061PassenEnMetenMetNogLosseM

Passen en meten. De verhoogde ‘M’ ligt hier nog los op het voorplat. Maar de voorplat past wel mooi op het leer. Hoe het straks gaat scharnieren moet ik nog zien.


IMG_0062VoorplatHelaasZieJeTochHetVierkantInVierkantEffect

Nu is de verhoogde ‘M’ ook vastgezet.


IMG_0063VoorplatPassenAchterplatNogMaken

En weer passen en meten. Het leer is al een paar keer bijgesneden om het helemaal goed te krijgen. Misschien had de verhoogde ‘M’ meer kleur moeten krijgen. Misschien is dat beter voor het ontwerp. Dat kan ik nog altijd proberen. Nog even over nadenken.


Weer een stapje met Mooi Marginaal

Mijn eerste stap was eigenlijk een experiment.
Maar nu dat experiment lukt loop ik er tegen aan dat ik eigenlijk
verkeerd begonnen ben.
Ik heb de letter ‘M’ uit een klein stuk karton gesneden.
Ik had meteen het formaat van de voorplat moeten gebruiken.
Nu moet ik dat zien te corrigeren.
Maar dat heeft ook zijn charmes. Dan moet je extra inventief zijn.

IMG_0052PassenEnMeten

Dit geeft een beetje het idee waar ik naar toe werk. De bovenste letter ‘M’ komt verlaagd in de voorplat terwijl de onderste er boven op komt te liggen. Wat je nu hier ziet zijn meerdere lagen op elkaar.


IMG_0053AlleDelenVanMijnVoorplat

Hier zie je al die lagen: links liggen drie rechthoeken, twee van karton en een van eenvoudig papier. De meest rechtse van de drie is de basis. Daar komt straks de middelste plat bovenop. Daar is een gat in uitgespaard waar mijn verdiepte letter ‘M’ in komt te liggen. Om de snijschade ‘onzichtbaar’ te maken gaat daar het eenvoudige papier overheen met een gat kleiner dan in de tweede plat. Het eenvoudige papier verbergt het feit dat de letter en de plat twee stukken karton zijn. Dit ga ik bekleden met boekbindlinnen. De bedoeling is dat je daar niet kunt zien dat het in werkelijkheid meerdere stukken karton zijn. Rechts liggen 4 dingen: twee vierkanten (grijs en geel), de verdiepte letter ‘M’ en de zacht gele letter ‘M’ die bovenop komt te liggen. Het stukje grijs papier is om het hoogteverschil tussen de twee soorten karton die ik gebruikte op te vangen (stom van mij). Het gele papier zorgt straks voor een gele verdiepte ‘M’ in rood.


IMG_0054TweePlatdelenMetRug

De twee kartonnen platten die samen de kern van het voorplat gaan vormen hebben twee verschillen: de bovenste heeft een uitsparing waar de verdiepte letter ‘M’ in komt. Als ik de letter meteen in een goed formaat karton had gesneden was dat niet nodig geweest. Maar een ander, belangrijker verschil is dat de plat die de achterkant van het voorplat gaat vormen smaller is. Op de foto is dat het karton dat bovenop ligt. Daar moet het leer van de rug in gaan passen. Zo vang ik de dikte van het leer op. Het leer (met gaas) gaat het scharnier van de platten vormen. Op de foto ligt het leer al in de sleuf op de onderste paar centimeter na om te laten zien wat ik bedoel. Zie ook dat er nog ruimte is tussen de stippellijn op het leer/gaas en het begin van het onderste stuk karton. Dat wordt een lijmrand. Alle delen zijn nu nog los van elkaar. Na het snijden van het boekbindlinnen is het assembleren van al die losse delen tot 1 voorplat, de volgende stap.


Nou, ik hoop dat ik me begrijpbaar heb gemaakt.
Anders dan zie je in de volgende series misschien wel wat ik probeer te doen.
Ben ook aan het kijken geweest of ik de platten moet afronden
om het scharnieren beter te laten verlopen.
Waarschijnlijk kan dat er voor zorgen dat je de platten nog verder kunt omvouwen.
Maar of dat nodig is, daar ben ik nog niet aan uit.

Mooi Marginaal uit de pers

IMG_0037UitDePers

Het ingenaaide boekblok heeft drie nachten in de pers gezeten. Dus het is gereed om met een stuk gaas nog steviger te maken. Daarna kan ik het gaan snijden. Dit gaas noem ik het binnengaas. Omdat ik dit boek wil maken met opgelijmde platten breng ik eerst een rug aan. Die rug wordt bekleed met dun leer. Dat leer versterk ik met het, u raadt het al: het buitengaas.


Tot nu toe maakte ik boeken met een boekband die voordat
hij werd aangebracht op het boekblok, helemaal was voorbereid:
Van karton sneed ik de platten (voor en achterkant van een boek)
en de rug. Die drie delen werden met elkaar verbonden met een stuk
kraftpapier en vervolgens bekleed met 1 stuk boekbindlinnen.
Dat vormt een stevig geheel waarbij de platten verbonden worden
met het boekblok door schutbladen.

Nu maak ik een losse rug van karton bekleed met leer.
Dun leer. Om de katernen bij elkaar te houden.
Het leer vormt zo dadelijk ook de bevestigingsplaats
en het scharnier voor de opgelijmde platten.
Om dat steviger te maken lijm ik daar een extra stuk
gaas tegen.

IMG_0038Inlijmen

Het boekblok gaat dus opnieuw in de pers maar deze keer niet zozeer om het papier te persen maar om de katernen tegen elkaar te drukken terwijl het gaas er op wordt gelijmd.


IMG_0041InDeSnijmachine

Als het boekblok en het gaas goed gedroogd zijn, kan het boek in de snijmachine. Het boekblok heeft nog niet de goede maat. De katernen zijn ongelijk en niet alle pagina’s van het boek gaan open vanwege de vouwen in de katernen. Die gaan er nu af.


IMG_0042InDeSnijmachine

In de snijmachine. Langs drie kanten wordt het boek schoongesneden.


IMG_0043UitDeSnijMachine

Dit is altijd een mooi moment. Als het goed gaat is het boekblok aan alle gesneden zijdes mooi glad. Alle pagina’s gaan nu ook goed open.


IMG_0045EersteSchubladGelijmdMet3MMlijm

Ik ga het schutblad maar met een randje van 3 millimeter lijm op het eerste (en laatste) katern bevestigen. Dat is minder stevig dan normaal.


IMG_0047SchutbladVoorEnAchterGelijmd

Hier zie je dat er een schutblad aan de bovenkant en aan de onderkant van het boekblok is aangebracht. Dat deel van het dubbelgevouwen schutblad dat tegen een katern komt is een paar millimeter korten aan boven- en onderzijde dan het deel dat straks tegen de platten komt. Daarom zie je hier en daar dat mooie blauw van de bloemen op de binnenkant van het papier.


IMG_0048RugEnBuitengaasGelijmd

Dit wordt de rug. Een reep karton op een dun stuk leer. Aan een kant is het leer rond. Dat is omdat ik het stuk zo gunstig mogelijk uit een huid gesneden heb. Voor het boek was dit niet nodig. Over het karton en het leer is vervolgens gaas gelijmd. Gewoon om dit stuk zo stevig mogelijk te maken. Naast de rug heb ik al met een stippellijn de kneep gemarkeerd. Dat deel zal niet gelijmd worden op het boekblok. Dat is de ruimte die de rug krijgt. Opnieuw met een lijmrand van een aantal millimeter om vervolgens de scharnier te worden voor de platten. Die bekleed ik toch met linnen. Ook rood. Die platten komen morgen aan de beurt.


IMG_0049SchutbladEnBinnengaasGelijmd

Er restte mij niets anders dan het binnengaas vast te plakken op de schutbladen. Dat kan nu goed drogen.


Mooi Marginaal: katernen naaien

De katernen heb ik war aangepast.
Allereerst heb ik de titelpagina aangepast.
Vervolgens een extra ‘katern’ ingevoegd.
Drie druksels waren eerder al op Zaansch bord aangebracht.
Dit dubbelgevouwen karton is een extra katern voor het boek.

IMG_0025DeJuisteGatenKiezen

Beginnende met het passen en afmeten van de gaten die geprikt gaan worden in ieder katern.


IMG_0026KaternVoorKaternDeGatenPrikken

Dan de gaten prikken.


IMG_0027DeGatenZijnGeprikt

Als alle katernen geweest zijn kan zo dadelijk het naaien beginnen. Eigenlijk hadden de katernen eerst ‘doodgeperst’ moeten worden. akelig woord dat ik vandaag tegen kwam in een beschrijving van de Bradelband. Wat er bedoeld wordt is dat de katernen voor een langere tijd (24 uur) een een pers worden geperst zodat de katernen niet meer de natuurlijke neiging van gevouwen papier hebben om een beetje open te gaan staan.


IMG_0028MooiMarginaalOpHetNaaibankje

Dan kan het naaien beginnen.


IMG_0029DitWordtHetSchutblad

Als er een schutblad onder de opgelijmde platten gaan komen dan zijn dit ze. De kleuren blauw en bruin geven zo’n mooi effect.


Mooi Marginaal 2012 – 2017

Via de Stichting Handboekbinden ben ik de catalogus van
‘Mooi Marginaal 2012 – 2017’ aan het inbinden.
Maar ik ga voor het eerst werken met ‘opgelijmde platten’.
De voorkant wil ik extra versieren met twee maal de letter ‘M’.
Een keer een negatieve, dat wil zeggen dat de letter
verzonken zit in de band.
En een keer een positieve, dat wil zeggen dat de letter op de
boekband komt te liggen.

De letters zijn gesneden en nu is het tijd om de letters
te bekleden. Ik heb gekozen voor papier om de platten te bedekken.
Ik hoop dat het papier zich eenvoudig laat vormen.
De eerste resultaten zijn hoopgevend.

IMG_0016M

Ik heb de letter ‘M’ (karton) en het bekledingspapier, beide met lijm ingesmeerd nadat ik het bekledingspapier al in de vorm van een ‘M’ gesneden had. Het papier laat zich vrij eenvoudig aan de zijkant van de letter aanbrengen. Het overtollig papier snij ik weg. Alleen in de scherpe hoeken heb ik met een mes een insnijding gemaakt. Vervolgens het bekledingspapier op de juiste plaats gedubd met een vouwbeen.


IMG_0017MooiMarginaalMInZachtGeel

De onderste ‘M’ is nu in het zachtgeel bekleed. Eens zien hoever ik hier vanmiddag nog mee kan komen.


Mooi Marginaal

Al een tijdje, terwijl ik een ander boek aan het inbinden ben,
loop ik te broeden op het boek ‘Mooi Marginaal’, de catalogus van
van de wedstrijd met die naam.
Nu las ik in de twee laatste nummers van het lijfblad van de
Stichting Handboekbinden een artikel over opgelijmde platten.

Nu maak ik vaak een boek waarbij de hele band eerst helemaal
wordt gemaakt en bekleedt waarna het in een keer aan de boekband
wordt bevestigd.
Een niet al te moeilijke methode.
Maar als je meer versiering aan wil brengen op de platten dan
heb je met zo’n hele boekband weinig bewegingsvrijheid.
Dus het idee om een rug aan een boekblok te maken, zonder gelijk
de platten te moeten bevestigen spreekt me wel aan.

In de artikelen ‘Een bindwijze met opgelijmde platten’ van Sün Evrards
noemt hij het boek: ‘New directions in bookbinding’ van Philip Smith.
Dat boek heb ik toevallig. Ik had er nog nooit iets mee gedaan.
Dus heb ik dat boek er eens bijgehaald.
Het is eigenlijk niet geschreven voor een beginnende boekbinder.
Het is geschreven door iemand die wil laten zien hoe moeilijk de dingen
allemaal zijn die hij en zijn collega’s opgelost hebben.
Voor een beginnend binder kan dat afschrikwekkend zijn.

PhilipSmithNewDirectionsInBookbinding

Mijn exemplaar van ‘New directions in bookbinding’ van Philip Smith heeft een ex libris met de naam van P.J.J. Peijnenburg. Een bekende Nederlandse boekbinder.


Maar ik ben begonnen met een eerste werktekening voor een boek
met opgelijmde platten. Ik ben er nog niet maar het begin is gemaakt.

WP_20190125_20_00_45_ProOntwerpOpgelijmdePlatten

Het idee is een leren rug. Wel met een ruggebord. In het artikel van Sün Evrards wordt gesproken van een leren rug die direct op het boekblok is aangebracht. Dan in een andere hoofdkleur de platten. Ik denk aan een papieren bekleding (op de tekening staat nog linnen).


WP_20190125_20_23_33_ProBewustUitDeHandGesneden

De versiering van de band bestaat uit twee letters ‘M’. Bewust met de hand getekend en met de hand uitgesneden. er is geen liniaal aan te pas gekomen. Een ‘M’ als negatief, een als positief. Het is gesneden uit dun karton zodat de platte straks uit twee lagen kan bestaan. Daardoor is de aanhechting aan het leer van de rug beter te realiseren.


De ‘negatieve M’ krijgt een afwijkende kleur als ondergrond terwijl
de positieve weer met een andere (?) kleur wordt bekleed.
Ik denk eraan papier te gebruiken omdat ik vermoed dat dit zich
het eenvoudigst laat verwerken. Maar dat is slechts een vermoeden.
De ‘negatieve M’ heb ik uit een klein stuk grijs bord gesneden.
Misschien was het beter geweest die te snijden uit een stuk dat op
maat is voor een hele platte. Maar dat komt goed.