De Schenkelworkshop 18

Er lopen op dit moment drie zaken, een beetje door elkaar.
Ik schrijf de toelichtende tekst voor het boek Soep.
Voor het middelste katern voor dat boek ben ik nog een
lino aan het maken gesneden in linoleum.
Voor de tekst, katern 1, ga ik naast de tekst ook wat
drukwerk opnemen met de afficheletters en wellicht
nog met de linosnedes die ik gemaakt heb (of nog ga maken).

Onderdeel van het drukwerk voor katern 1 wordt mijn
‘jaarwaaier’.
Ik probeer om ieder jaar goed te laten drogen voor het volgende
jaar op de waaier geplaatst wordt. Dit is nog steeds een
test. Ik heb de lijnen van de as van ‘2020’ naar de bovenste
hoeken gebruikt om er ‘2020’ langs te leggen. Maar daardoor
komt de rode ‘2020’ niet mooi te liggen.
Dat moet een lijn van 45 graden worden ten opzichte van de
onderkant van het boek.
Dat ga ik de volgende keer uitproberen.
Dit is waar ik nu ben:

IMG_4869DeSchenkelWorkshopJaarwaaier

Jaarwaaier voor 2020.


IMG_4870DeSchenkelworkshopTest

Van mijn ‘Schenkelmonument’ heb ik de achtergrond gesneden. Het idee is om het ‘schenkelmonument’ een volgende keer in zwart af te drukken en om daarna de arceringen aan te brengen op de verschillende onderdelen van de vorm. Dit is een testafdruk. Helaas komt het centrum van de lino niet mooi op papier.


IMG_4872DeSchenkelworkshopFinaal

Maar de achtergrond, zeg maar de blauwe lucht, is voldoende. Dit is een eerste druk van een afbeelding die in het boek komt.


IMG_4873DeSchenkelworkshop

Ik had al gezien dat bij het schoonmaken van de lino de tekening die er met een zwarte stift was opgezet waar gewoon weggewassen werd. Daarom had ik van mijn schenkelsjablonen vastgelegd welk sjabloon ik waar gebruikt had. Hopelijk kan ik daarmee de tekening reconstrueren.


IMG_4874DeSchenkelworkshop

De tekening er terug opzetten.


IMG_4875DeSchenkelWorkshopTekeningTerugGezet

Dat lukt. Dan ga ik vervolgens de hele achtergrond wegsnijden zodat alleen het ‘Schenkelmonument’ overblijft en de blauwe achtergrond blauw blijft.


IMG_4876DeSchenkelWorkshopAchtergrondWeggesneden

Gereed voor de volgende drukgang. Maar dat gaat weer een paar dagen duren.


De Schenkelworkshop 15

Een vorige keer zag je me een afdruk maken op
een stuk linoleum. Toen begon ik met het uitsnijden
van de afbeelding. Het resultaat gaat het spiegelbeeld
worden van het eerste ontwerp.
Maar nu eerst de lino verder uitsnijden en op maat maken.

IMG_4836DeSchenkelworkshop

De afbeelding is uitgesneden. Zowel de arceringen als de vorm. Grote vraag is dan natuurlijk in welke mate het snijden gelukt is. Dat zie je het best door de lino te inkten.


IMG_4837DeSchenkelworkshop

zo ziet de lino eruit als hij is ingeinkt. Als je de afstanden tussen de arceringslijnen niet heel consequent aanhoudt dan levert dan een zwakker beeld op. Daar moet ik mezelf nog veel verbeteren. Toch nog twee foutjes: op 1 plaats is een lijn te ver doorgetrokken en op een andere plaats is een beschadiging ontstaan.


IMG_4838DeSchenkelworkshop

Afgedrukt is dit het beeld. Het blauwe materiaal is veel zachter om in te snijden. Dan heb je minder kracht nodig maar vooral aan de zijkanten vraagt het om extra geduld. In het echte linoleum kun je veel preciezer snijden. Dat is tenminste mijn eerste indruk. Dat betekent dat je eenvoudiger meer lijnen op dezelfde vierkante centimeter kunt zetten zonder steeds in de fout te gaan. Het is ook eenvoudiger het begin en eind van iedere lijn te bepalen.


IMG_4839DeSchenkelworkshop

Blauwe wenskaart met ruimte om hierna nog tekst toe te voegen. De delen met magere lijnen lijken sneller tot een goed resultaat te leiden.


IMG_4840DeSchenkelworkshop

Nog een witte wenskaart. Deze zwarte inkt is die uit de kleuterschool set. Dit is niet de zwarte block print inkt. Deze inkt doet het dus goed op de linoleum. Dadelijk zul je zien dat het bij de houten afficheletters minder goed gaat.


IMG_4841DeSchenkelworkshop

Nogmaals geprobeerd een ‘2020’-boog te maken. Probleem is dat ik de denkbeeldige as waar omheen de cijferblok ‘2020’ draait niet op één plek hou. De verticale ‘2020’ heeft de ‘as’ op de onderkant van het papier liggen terwijl dat die ‘as’ voor de andere cijferblokken hoger ligt.


IMG_4842DeSchenkelworkshop

Nog een poging. De inkt dekt minder goed zeker nadat ik ben gaan experimenteren met het toevoegen van water aan de inkt. Nu nog in meerdere kleuren en in de juiste (?) volgorde, dan komen we er wel. Voor de volgorde kan ik bijvoorbeeld beginnen met kleur 1 voor beide horizontale blokken, dan een andere kleur voor de diagonale blokken en een derde kleur voor het verticale blok. Ik kan ook kiezen om van links naar rechts te werken. De laatste afdruk is dan de cijferblok die onderste boven ligt. De meest rechtse dus.


Door de ‘as’ te verleggen naar de rand van het papier
win ik ruimte boven de cijferblokken. Dat is hard
nodig want er moet nog een stukje tekst boven.

De schenkelworkshop 12

Een klein foutje zie je meteen bij het afdrukken
van een lino. Jammer maar ik wil niet iedere keer opnieuw
beginnen. Maar er zitten er ook deze keer een paar in.

IMG_4804DeSchenkelworkshop

De lino is gesneden. Maar ik ging meteen weer experimenteren met de inkt. Soms leer ik het nooit. Resultaat was een paar slechte testafdrukken. Toen heb ik alles weer schoongemaakt maar dacht toen een paar situaties te moeten corrigeren. Enfin, eerst nog twee ‘plekjes’ die al mis waren voor het repareren.


IMG_4804DeSchenkelworkshop FoutjeIMG_4804DeSchenkelworkshop Foutje1

Bij het repareren heb ik de problemen niet verholpen maar groter gemaakt. Kijk maar eens bij de afdrukken.


IMG_4805DeSchenkelworkshop

Zo ziet de lino er uit als hij ingeinkt is.


IMG_4806DeSchenkelworkshop

Dit is nog een test. Links, midden, is te donker.


IMG_4807DeSchenkelworkshop

De afdruk is beter maar nu worden de fouten duidelijker. Ik heb een paar definitieve afdrukken gemaakt. Eens zien of er nog met een tweede kleur overheen ga en of ik daarbij de lino nog aanpas.


IMG_4808DeSchenkelworkshop

Dit is de boek-in-boek constructie.



De Schenkelworkshop 07

Waarschijnlijk zul je niet altijd iets leren
van elk Schenkelworkshop bericht.
Vandaag laat ik zien dat ik worstel met de inkt.
Voor lino zijn er papiersoorten die veel beter
geschikt zijn dan anderen. Maar daar wil ik
eigenlijk geen rekening mee houden.
Mijn resultaat hoeft niet perfect te zijn.
Soms leveren ‘verkeerde’ materialen ook verrassende
resultaten op.
Oude acrylverf is niet perfect om lino’s mee
af te drukken (dit is een understatement).
Maar toch.

IMG_4710DeSchenkelworkshop

Onder de lino en boven de afdruk met een groene acrylverf. Daar waar dekking is van de verf is die slecht,op sommige plekken zit meer verf in de uitgesneden lage delen dan op de hogere delen van de lino. Toch is het effect interessant.


IMG_4711DeSchenkelworkshop

Dan nog eens met een gele verf/inkt gewerkt die speciaal voor lino wordt verkocht (voor op scholen). Ik heb 4 of 5 kleuren. Tussen de kleuren zitten grote verschillen. In dekking, in dikte. Hier is met geel op een eerdere afdruk gedrukt. Dat het papier ook geel is heeft natuurlijk ook impact. De zwarte inkt is een inkt op waterbasis die ik in de Verenigde Staten kocht. Klein blik. Je hebt maar weinig nodig. Mooie kleur. Kwaliteit waar ik heel tevreden over ben. Op zich niet duur maar de verzendkosten zijn hoog. Maar ik moet eens meerdere kleuren kopen van die kwaliteit.


IMG_4712DeSchenkelworkshop

Met een rode kleur op een zacht blauwe ondergrond.


IMG_4713DeSchenkelworkshop

Met rood op een groene papier soort.


IMG_4717DeSchenkelworkshop

Met rood op het papier van boek-in-boek.


IMG_4719DeSchenkelworkshop


IMG_4720DeSchenkelworkshop

Vier schenkelstempels bij een echte schenkel.


De Schenkelworkshop 05

De vorige keer had ik een schakeling van schenkels overgenomen
op een materiaal waarmee je eenvoudig lino’s kunt snijden.
Vandaag was het zo ver om ze ook eens af te drukken.

Vandaag ben ik ook begonnen met het uitwerken van een soort van
‘boek-in-boek’ of ‘genest’ boekblok.

IMG_4688DeSchenkelworkshopBoekblokBasis

Dit wordt het middelste katern van een boekblok met drie katernen. Dit katern bestaat uit drie in elkaar geschoven bladen. Dit eerste blad ga ik zeker ook benutten maar zal vooral het exoskelet van het katern worden. Uit de volgende twee vellen snijd ik een kleiner katern. Daardoor kan ik het binnenste katern straks op een andere manier behandelen dan het buitenste en kan de ‘lezer’ het kleine katern in een ander tempo lezen dan het grote katern.


IMG_4689DeSchenkelworkshop

Hier zie je dat er een klein katern en een groot katern ontstaat dat straks samen ingebonden wordt maar dat je onafhankelijk van elkaar kunt omslaan. Je kunt straks het eerste blad van het kleine katern omslaan terwijl het buitenste nog gewoon blijft liggen. Beide katernen worden geïllustreerd in het schenkel-thema.


IMG_4690DeSchenkelworkshopLinoIngeinkt

De eerste stap is de lino in-inkten. Dan krijg je een eerste beeld van hoe de lino er uit ziet. Deze ga ik afdrukken op het kleine katern. Dat katern is net iets kleiner dan de lino. Daardoor kan ik er voor zorgen dat de afbeelding het hele papier beslaat. Als het drukwerk straks af is dan ga het kleine katern nog iets kleiner snijden zodat het beter past in het grote katern.


IMG_4691DeSchenkelworkshop

Eerste afdruk. Het papier bolt gelijk als reactie op het vocht van de inkt. Dat komt straks door het bedrukken met andere kleuren en bedrukken van de achterkant wel goed.


IMG_4692DeSchenkelworkshopGenest

Hier krijg je een beetje een beeld van hoe de twee katernen in elkaar gaan passen.


IMG_4693DeSchenkelworkshop

En de drukker drukte voort…


IMG_4694DeSchenkelworkshop

De voorkanten van de twee kleine katernen. Dezelfde afbeelding, in dezelfde richting, wordt ook op pagina 3 van de kleine katernen gedrukt.


IMG_4695DeSchenkelworkshop

Omdat er inkt over was druk ik de linosnede ook nog af op ander papier. Een volgende keer ga ik met andere kleuren experimenteren en dan heb ik extra exemplaren nodig.


IMG_4696DeSchenkelworkshop

Toen raakte de inkt op. Ik toon mij weer een volgeling van de School of bad printing.


IMG_4698DeSchenkelworkshop

Dan als een middeleeuwse bloemenrand trek ik de contouren van de schenkelrand.


IMG_4699DeSchenkelworkshop

Dan ontstaat straks het volgende beeld. Een titel voor het boekje heb ik overigens ook al: ‘Soep’.


IMG_4700DeSchenkelworkshop

Dat is dan wat het gaat worden voor wat betreft deze bladzijde. Moet nog wel een en ander kleuren met kleurpotlood.


AlfabetBoek III

Vandaag weer een paar letters gedrukt.
Het alfabet is nu af. Er was nog wat ruimte over.
Dus heb ik er een paar cijfers aan toegevoegd.

Morgen kan het ver gereed zijn.
De vandaag gedrukte letters nog afwerken en
het is dan tijd om het cijfer ‘3’ af te drukken.

Dan ga ik op iedere pagina met de hand de letters
nog een keer schrijven in de juiste volgorde.

IMG_4118AlfabetBoekIIIMN-ST

Zo zien ‘M’ – ‘N’ – ‘S’ en ‘T’ er uit.


IMG_4119AlfabetBoekIIKL-UV

‘K’ – ‘L’ – ‘U’ en ‘V’.


IMG_4121AlfabetBoekIII

De nieuwste letters kunnen nog wel wat hulp gebruiken. Eerst maar eens goed drogen en dan kan ik die morgen afwerken. Voor de ‘P’, ‘Q’ en ‘X’ heb ik drie kleuren verf op mijn roller aangebracht.


IMG_4123AlfabetBoekIINieuwDrukwerkLettersEnCijfers

Op de resterende pagina’s komen de cijfers 1, 2 en 3.


IMG_4124AlfabetBoekIIIMonoprint

De verfresten heb ik gebruikt om een soort van monoprint te maken. Zo maak ik zowel de roller als de glasplaat een beetje schoon. Met behulp van losse stroken papier en reepjes karton ontstaat dan deze afbeelding. Ik heb ook nog een pagina met net gedrukte cijfers op deze verf gedrukt. De gele strook is een van de stroken papier die ik eerder gebruikt heb om de print te maken en die maakt nu deel uit van het resultaat.


Van den vos Reynaerde

Al een tijdje was hier niets meer te zien
over het inbinden van Van den vos Reynaerde.
Het werk lag niet stil maar ik heb een paar zijpaden
bewandeld om na te denken en te experimenteren met
hoe ik de titel op de eikenhouten platten van het boek ga zetten.
Het idee is om op een licht perkament de titel te schrijven,
met de hand, daaronder dan een stukje donker perkament
aan te brengen en dat dan met stroken messing vast te zetten.
Maar mijn metaalbewerkingsvaardigheden zijn zeer, zééér beperkt.
Mijn gereedschap is ook niet wat het moet zijn voor
metaalbewerking. Als de coronacrisis voorbij is ga ik eens op
een cursus bij een metaalbewerker.

IMG_2925VanDenVosreynaerdeMijnMetaalbewerkersKwaliteitenZijnBeperkt

Het messing blik is best te knippen maar recht knippen is iets anders. Daarbij vervormt het metaal. Mijn aambeeld is een stuk ijzer dat is bedoeld om op een pers blokken tekst vast te zetten zodat het bij het afdrukken niet gaat verschuiven. Maar uiteindelijk ben ik er in geslaagd een recht stukje te maken. Daar heb ik zelfs al een gat in gekregen om het straks met een spijker vast te kunnen zetten.


IMG_2930VanDenVosreynaerdeBeideIntegraleKapitaalbandenGereed

Intussen zijn de integrale kapitaalbanden ook af. De bindwijze staat beschreven in het boek van Peter Goddijn.


IMG_2959VanDenVosReynaerdeEvenOefenen

Met een bamboe pen en zwarte inkt wil ik de titel ‘Van de vos Reynarde’ op het perkament schrijven. Op het perkament staan nu nog wat hulplijnen. hopelijk gaan die er straks, als de inkt goed droog is weer makkelijk af.


IMG_2960VanDenVosReynaerdeMetBamboepen

Dit gaat het worden.


IMG_2961VanDenVosReynaerdeMetTweeLaagjesPerkament

Dan passen en meten. Je ziet dat ik onder de strook perkament (naturel geit) een stukje donkerder perkament heb liggen.


IMG_2962VanDenVosReynaerdeTitelPlaatjeEvenPassenMetMessing

Het idee is om dat straks vast te zetten met twee strookjes messing. Aan beide kanten een strookje. Vastgezet met messing spijkertjes.


Eerst haal je een papieren zak uit elkaar II

IMG_1353NogWatPapier

Alleen die eerste papieren zak gaf onvoldoende materiaal. Dus ben ik op zoek gegaan in mijn werkplaats. Ik kwam nog wat papier tegen, een papieren zak van handgeschept papier (uit Laos), een soort tas van plastic uit New Delhi en een tweetal jute zakjes. Hier begin ik het papier uit te vouwen en weer plat te maken. Daarna ga ik het strijken.


IMG_1354MijnLino

Al de afdrukken maak ik met dezelfde linosnede.


IMG_1356TheArtistsCarvingBlock

Ik maak niet graag reclame maar als ik het een prettig materiaal vind dan zeg ik dat ook. Het spul is erg zacht. Je kunt zonder veel kracht in de block snijden.


IMG_1358NogWatMateriaalGevonden

Nog wat meer materiaal. Die tas kan uit elkaar.


IMG_1359HandgescheptPapierenZakUitElkaarGehaaldEnGestreken

Gestreken ziet hij er dan zo uit.


IMG_1360StukjeJuteGevonden

Dit was een jute zak. Met een tornmesje open gemaakt en gestreken.


IMG_1362LinoOpJute


IMG_1363MetEenTweedeKleurOpKraftPapier

Het zwart is een echte drukinkt. De andere kleuren die ik vandaag gebruikte zijn acrylverf. Misschien niet zo geschikt maar die kleuren moeten ook op. Hier een tweede kleur op kraftpapier.


IMG_1364MetEenTweedeKleurOpJute

Hier een eerste tweede kleur op het jute. Voor het afdrukken gebruik ik de boekenpers.


IMG_1365MetEenTweedeKleurOpLinnen

Een tweede kleur op het boekbindlinnen. Wat ik met de afdrukken ga doen weet ik nog niet. Misschien ga ik ze in een verlengde leporello verwerken.


Lino op zondagmiddag

 photo WP_20170430_002DrieMaalRoodDriePapiersoortenOpChinaWhite.jpg

Dit zijn stukken van de rode afdrukken die ik zaterdag maakte. Je ziet hier drie afdrukken die met de bolle kant van een lepel gemaakt zijn op drie verschillende papiersoorten. De drie liggen op een blad China White, het papier waarop mijn boek is gedrukt.


 photo WP_20170430_003DitIsDeStructuurVanHetMeestDoorschijnendePapier.jpg

Dit is de structuur van het meest doorzichtige Japanse papier. Ik vind dat mooi. Geeft een extra verrassingselement aan de afdrukken.


 photo WP_20170430_004DrieBlauwenBeterGelukt.jpg

Op zondagmiddag heb ik dan afdrukken gemaakt met de boekenpers. Deze blauwe afdrukken zijn beter. Maar dat is wel afhankelijk van de hoeveelheid verf en het drogen van deze inkt op waterbasis. Ik heb twee verschillende lino’s afgedrukt. De kleine lino is van kurklinoleum.


 photo WP_20170430_005BlauweAfdrukOpGeelPapierNietZoGelukt.jpg

Nog een eenzame blauwe die niet zo mooi is. De inkt werd snel te droog. De ruimte in de FutureDome is erg droog. Dat zie ik bijvoorbeeld aan het waterniveau in de pot met kwasten. Het water verdampt veel, veel sneller als toen dezelfde pot in ons huis stond.


 photo WP_20170430_006DrieAfdrukkenOpEenRij.jpg

Nog drie lino’s op een rij. De middelste is een blauwe afdruk over een rode.


 photo WP_20170430_006TweeKleurenEnAfbeeldingBeetjeVerschovenj.jpg

Bij het afdrukken van de blauwe lino heb ik het papier een beetje verschoven ten opzichte van de rode afdruk.


Deze resultaten geven me voldoende vertrouwen om
in tussen door te gaan met het maken van nieuwe ontwerpen
voor lino’s. Ik heb er ten minste 14 nodig voor mijn boek.
Tegelijkertijd kan ik dan nog doorgaan met het maken van afdrukken,
experimenteren met papier, verf, water, drukinkt op water en
oliebasis enz.

Positiebepaling

Dit wordt voor veel mensen niet het meest interessante bericht
op mijn blog maar ja, soms is het ploeteren.
Afgelopen weekend ben ik bezig geweest om mijn proefpers beter te
leren kennen. Dat heb ik gedaan met een stukje oude tekst,
een paar onduidelijke letters, een stukje nieuwe tekst en
een reeks letters die ik van mijn vader heb gekregen.

Ik wil eigenlijk een mal maken die ik op de pers kan leggen waar ik
de letters op kan positioneren op zo’n manier dat ze altijd correct
op een A4 komen.

Eerst even de serie letters die ik van mijn vader kreeg.
Eerst eens vaststellen of die de Hollandse Hoogte hebben.

 photo WP_20161127_001GeenHollandseHoogte.jpg

Niet dus. Je ziet hier op een zethaak 1 van de nieuwe letters en 1 letter (ook de letter A) die van Hollandse Hoogte is. De letters die ik van mijn vader gekregen heb zijn dus lager.


 photo WP_20161127_002GeenHollandseHoogte.jpg

Misschien zie je het hier beter. Een hele reeks nieuwe letters naast 1 letter van Hollandse Hoogte.


 photo WP_20161127_003ZoverKomtEenA4.jpg

Hier ligt een vel A4 op de proefpers. Je ziet dat niet de hele bodem bedekt wordt door het papier. Ik wil vaststellen waar op een landschap A4 de meest linkse en meest rechtse positie is waarop ik kan drukken. Links heb ik daarom een kaderlijn vanaf de meest linkse plaats gezet waar ik letters kan plaatsen. Rechts weet ik ongeveer wat de meest rechtse plaats is. Daarom zet ik daar een reeks cijfers: 1 tot en met 0.


 photo WP_20161127_005GroteLettersVanPa.jpg

Voor het eerst gebruik ik ook de nieuwe drukkersinkt die ik in Duitsland gekocht heb. Je ziet de grote letters goed. Dat zijn de letters die ik van mijn vader gekregen heb. Sommige letters zijn volgens mij een beetje versleten. De letters heb ik opgehoogd door ze op interlinies te zetten. Welk woord (of zin) er mee te zetten is, is mij onduidelijk. De inkt doet het prima.


 photo WP_20161127_006Positie7IsDeLaatstDrukbare.jpg

Positie 7 is dus de laatste rechtse positie waar ik op kan drukken (A4, landschap). Nu kan ik een soort ‘universele’ marge gaan bepalen.


 photo WP_20161127_007DeEerstePositieWaarIkKanDrukkenVreemdeLetterB.jpg

Negen millimeter vanaf de linkerrand van het papier is niet te bedrukken. Daar begint de kaderlijn. Hier zie je ook die vreemde letter B (een soort ringel-S). Het lettertype wat ik heb gekocht heeft ook een ‘normale’ hoofd- en kleine letter B, een die past bij de andere letters. Wat deze letter precies in de letterbak doet weet ik niet. Ik ga hem er voorlopig maar uithalen.