Art Rendez Vous

Zondag bezocht ik ‘Art Rendez Vous’ in Breda.
Een serie van tentoonstellingen/evenementen rond vooral grafiek.
Zeker het deel waar ik ben gaan kijken.

IMG_1685GraphiMatters2019InformationPath600mOfInformationGraphicsHistoryResearchSandraRendgenIllustrationJanHamstra

Eerst ging ik via het ‘Information Path’ (je mag het niet zeggen maar waarom dat dit allemaal in het Engels moet?). Langs 600 meter wordt de voormalige spoorbaan in de Speelhuislaan gevolgd met steeds mooie informatieborden over allerlei aspecten van het gebruiken van grafisch werk om ideeën, feiten, theorieën, enz te presenteren. Het onderzoek werd uitgevoerd door Sandra Rendgen en de illustraties waren van Jan Hamstra. Hele bijzondere feiten met goede informatie en prachtige beelden leiden op deze wandeling.


IMG_1684GraphicMattersLangsDeSpporlijnSpeelhuislaanBreda


IMG_1682GraphiMatters2019InformationPath600mOfInformationGraphicsHistoryResearchSandraRendgenIllustrationJanHamstra


IMG_1683GraphiMatters2019InformationPath600mOfInformationGraphicsHistoryResearchSandraRendgenIllustrationJanHamstra


IMG_1701FollowYourFirstImpression

In de haven stonden een serie grote borden met aanbevelingen hoe om te gaan met gegevens op het Internet: volg je eerste indruk.


IMG_1688CheckTheSources

Persoonlijk vind ik dit de belangrijkste. Controleer de bronnen. Maar ook in grafisch opzicht is dit een knappe vondst: de neus van Pinokkio, die groeit als hij liegt, die onderdeel van een grafiek wordt. Maar als je niet goed kijkt naar de bron van de grafiek, dan zie je niet dat er gelogen wordt.


IMG_1703SigitasGuzauskasLivingMap2018 InformationSuperpower

Er was ook een tentoonstelling onder de titel ‘Information Superpower’. Daar waren vele vormen van grafiek te zien die allemaal iets met informatie te maken hadden. Wel heel knap experimenteel vond ik dit werk van Sigitas Guzauskas, Living Map, 2018.


IMG_1704SigitasGuzauskasLivingMap2018 InformationSuperpower

Sigitas Guzauskas, Living Map, 2018.


IMG_1705IndrukVanDeOpstelling InformationSuperpower

Overzicht van de op-stelling van ‘Information Superpower’.


IMG_1706WimCrouwelTelefoonboek1983 InformationSuperpower

Het telefoonboek van Wim Crouwel was ook te zien.


IMG_1707WimCrouwelTelefoonboek1983 01 InformationSuperpower


IMG_1707WimCrouwelTelefoonboek1983 02 InformationSuperpower

Detail.


St. Franciscus

FranciscusCimabue

Het is vandaag St. Franciscus. Ik zag van hem heel wat afbeeldingen voorbij komen op Twitter maar deze van Cimabue nog niet.


Volgens Wikipedia:

Bencivieni di Pepo of Cenni di Pepo (Florence, 1240 – aldaar, 1302), ook wel genoemd Cimabue (klemtoon op ‘bu’; Italiaans voor ossekop) was een Florentijnse middeleeuwse schilder en ontwerper/uitvoerder van mozaïeken. Hij wordt door sommige kunsthistorici gezien als degene die aanzet heeft gegeven tot een nieuwe richting in de kunsten welke leidde tot de Renaissance.

Luciano Pavarotti

Vandaag schrok ik van het nieuws over de aantijgingen tegen
Placido Domingo. Er zijn tijden geweest dat ik geprobeerd heb
om een concert van hem bij te wonen. Wat niet lukte.
Vandaag stuitte ik op deze foto van mijn kaartje uit 2005,
toen ik in Rotterdam het concert bezocht van Luciano Pavarotti.
De glans was er wel af van Pavarotti, en het concert werd georganiseerd door
Harry Mens, die buiten de Ahoy voorbijgangers nog probeerde te
interesseren voor een gratis kaartje. Het concert was niet uitverkocht.

LucianoPavarottiTheFarewellTour2005

Luciano Pavarotti: The Farewell Tour, Rotterdam Ahoy, 16 april 2005.


Gelezen: Middeleeuwse tuinen

AnnemariekeWillemsenRMORijksMuseumVanOudhedenMiddeleeuwseTuinenAardseParadijzenInOostEnwest1200-1600

Annemarieke Willemsen schreef de catalogus voor de RMO-tentoonstelling (Rijksmuseum van Oudheden): Middeleeuwse Tuinen – Aardse paradijzen in Oost en West, 1200 – 1600.


Over de tentoonstelling zlef was hier al te lezen.
Bij het boek hink ik op twee gedachten:
het boek had best wat meer diepgang mogen hebben
aan de andere kant is het een introductie voor een breed publiek
van het idee dat de manier waarop in de middeleeuwen naar
de tuin werd gekeken niet zo anders was in Europa
vergeleken met het oosten.
Veel literaire teksten kom je tegen in het boek en
onderstaande past prima bij wat de tentoonstelling laat zien.

Gij die deze tuin binnen gaat, overdenk wat u zegt en zeg mij daarna of al deze wonderen toevallig of uit de kunst zijn ontstaan.

Opschrift van Giovanni Orsini in de tuinen van Bomarzo, 1547.

52 leuke, leerzame, korte verhalen over geschiedenis

LeonardRutgersDeKlassiekeWereldIn52Ontdekkingen

Leonard Rutgers vindt mijn titel van dit stukje vast niet correct. Het gaat niet zo maar over geschiedenis, het gaat over de klassieke wereld. Maar verder geeft mijn titel precies weer wat je kunt lezen in ‘De klassieke wereld in 52 ontdekkingen’.


De stukken zijn vlot, begrijpelijk, met humor en veel kennis geschreven.
Je wordt niet met die kennis doodgegooid, het zijn logische verhalen.
Ze zijn niet langer dan 5 pagina’s met eigenlijk wel altijd één
paginagrootte illustratie daarbij.
Met ieder verhaal ontdoet Rutgers weer een geschiedenis van de vaak
misleidende sterke verhalen die er over de ronde doen.
Die sterke verhalen zijn niet nodig, je zult zien:
de werkelijkheid is al sterk en interessant genoeg.
Een van de beste voorbeelden (maar het was erg moeilijk kiezen)
gaat over de Drie Koningen. Het verhaal kent bijna iedereen.
Toch komt het maar op 1 plaats in de evangeliën voor.
Zo romantisch als de meeste mensen het zich herinneren is het
oorspronkelijke verhaal niet. Maar er zit wel een lange geschiedenis
aan het verhaal vast dat Rutgers uit de doeken doet.
Als je dat leest zie je dat de bijbel een verzameling schitterende verhalen is
die veel (goddelijke) wijsheid bevat maar ook geschreven is in een
bepaalde tijd met hun eigen specifieke achtergrond.
Dat is overigens waar voor veel van de grote verhalen van
de verschillende godsdiensten en culturen die onze wereld kent en kende.
Het verhaal is misschien anders dan wat mensen zich herinneren maar
tegelijk ook rijker, logischer en het zal nog meer tot ons spreken.
De Drie koningen bespreekt Rutgers aan de hand van een mozaïek
dat je vandaag nog steeds in de buurt van Ravenna kunt zien.

DSC_4599BalthassarMelchiorCasparInRavenna

In 2014 maakte ik er deze foto van.


Volgens mij een ideaal boek voor op vakantie (korte verhalen)
voor alle leeftijden (want erg interessant en afwisselend).
Ik heb er en minste 1 bestemming uitgehaald, die als het uitkomt,
we later dit jaar gaan bezoeken.

Readymade

Readymade (ook: objet trouvé) is een kunstvorm ontstaan in het begin van de 20e eeuw. De bekendste kunstenaar die de readymade gebruikte was dadaïst Marcel Duchamp. Een industrieel voorwerp wordt uit zijn alledaagse context gehaald en tot kunst bestempeld doordat het in een museale omgeving wordt getoond. Deze praktijk begon met de dadaïsten en werd in de twintiger en dertiger jaren vooral gecultiveerd door de surrealisten.

Citaat van Wikipedia.

We liepen terug van een wandeling door Vientiane naar ons hotel.
Bij een kruispunt stapte ik bijna in een gat in het voetpad.
In Nederland hoef je het voetpad niet zo in de gaten te houden.
Maar in andere delen van de wereld kun je dat soms maar
beter wel doen. Enfin, ik stapte bijna in dit gat:

WP_20180107_12_41_48_ProLaosVientianeReadymade

Of dit nu past binnen de definitie van een readymade ….. daar valt over te twisten. Toch deed het me meteen aan een kunstwerk denken. In Berlijn (Bebelplatz Memorial van Micha Ullman) zie je door een glazen plaat, in de bestrating, lege boekenkasten. Het plein is een van de plaatsen waar de nazi’s boekverbrandingen organiseerden. Qua thema hebben deze twee gaten in het wegdek niets met elkaar te maken. Het portret in Vientiane is misschien niet eens bedoeld als kunst. Maar bij mij raakte de twee beelden verbonden. Wie is die jonge man op de afbeelding? Waar is hij? Waarom is die foto hier op deze plaats? Wie heeft die foto geplaatst…..


Een dag dwalen door Middeleeuwse tuinen

Vorige week ben ik een dagje gaan dwalen door tuinen,
Middeleeuwse tuinen, om precies te zijn.
Dat deed ik onder andere in Leiden maar het begon in Breda.

IMG_1019MiddeleeuwseTuinenInHetRMOValkenbergBreda

De dag begon met een wandeling naar het station. Dan kom ik langs het Kasteel van Breda en loop ik door het Valkenberg. In de ochtend was het er rustig maar al gelijk zonnig.


IMG_1024MiddeleeuwseTuinenInHetRMODetuinVanHetRMO

Even later zat ik in Leiden in een tuin. Een tuin met extra aandacht voor de verschillende planten. Een krijgt hier ook wat aandacht vanwege de mooie vorm.


IMG_1021MiddeleeuwseTuinenInHetRMOVijgen

In de tuin, die verder helemaal leeg was, zat ik naast deze plant: een vijg. Naast de prachtige grote bladeren vallen de vruchten meteen op.


IMG_1022MiddeleeuwseTuinenInHetRMOVijgenblad

De tuinen die afgebeeld worden in handschriften volgen vaak het patroon dat je ook ziet in de tuinen uit de Perzische of Moslim-wereld. Het bestaan (of juist het niet bestaan) van dat verband intrigeert me. In New Delhi bezochten we ooit Humayun’s grafmomument. Volgens de UNESCO het eerste tuin-grafmonument. Het was pas gerestaureerd door onder andere schenkingen van het Aga Khan Development Network. Het was prachtig om in deze tuin eens al de waterwerken in werking te zien. Overal fonteinen en waterwegen. Je ziet die vaker in India maar vaak is er geen water te zien. Nu werden die mooie groenen tuinen ineens echt. Het zijn dat soort tuinen die ik me voor de geest haal als ik een handschrift zie met een Maria of een sultan in een tuin.


IMG_1023MiddeleeuwseTuinenInHetRMOVijgenblad


IMG_1025MiddeleeuwseTuinenInHetRMOGieterVanAardewerkUtrechtCa1575

De overgang van de tuin buiten naar de tentoonstelling over tuinen binnen werd prima gemaakt door deze gieter van aardewerk, Utrecht, circa 1575.


IMG_1027MiddeleeuwseTuinenInHetRMO

Middeleeuwse Tuinen
Aardse paradijzen in oost en west
1200 – 1600

 

Een lustoord wordt door een heldere stroom bevloeid,
waar vogels harmonieus hun liedjes fluiten,
waar tulpen bloeien in een rijk palet,
waar vruchten zich tot dichte trossen sluiten.
Daar draagt onder de schaduw van de bomen
de lentewind een bont tapijt naar buiten.

 

Saadi, De rozentuin, 1258.

 

Een tuin is een omheind stuk grond, afgebakend van de wilde natuur, waar water en schaduw is, beplant met bloemen en bomen.
Er bestaan in de Middeleeuwen verschillende soorten tuinen.
Sommige zijn nuttig, zoals kruidentuinen, groentetuinen en wijngaarden.
Andere zijn vooral aangenaam, met bloemen, pergola’s bomenlanen en fonteinen.
In de praktijk bevatten de meeste tuinen zowel nuttige als aangename delen, zeker bij kastelen en paleizen, waar de tuin een statussymbool is.

 

In de periode van ongeveer 1200 – 1600 zijn er veel overeenkomsten tussen tuinen in het christelijke Europa en het islamitische oosten.
Europese kloostertuinen zijn gebaseerd op Perzische vierdelige tuinen (chahar-bagh).
In beide cultuurgebieden zijn tuinen symbolen van het goddelijke.
Er is Latijnse en Arabische poëzie over rozen en liefde in de tuin en zowel de sultan als Maria wordt afgebeeld in een besloten hof.
Bovendien stellen christenen én moslims zich het paradijs voor als een prachtige tuin.

IMG_1028HetRMOBomenWaaronderPlataanEnWilgInPerzischHerbariumKitab'Aga'ibAl-makluqat1200-1400

De tentoonstelling volgt de aangekondigde thema’s. Ik ben op zoek naar bewijs dat Perzië Europa beïnvloed heeft. Bomen waaronder de plataan en wilg in een Perzisch herbarium, Kitab aga ib al-makluqat (Kitāb ‘ağā’ib al-maḫlūqāt), 1200 – 1400.


IMG_1028HetRMOBomenWaaronderPlataanEnWilgInPerzischHerbariumKitab'Aga'ibAl-makluqat1200-1400IsDitDePlaraan

Vermoedelijk is dit de plataan.


IMG_1029MiddeleeuwseTuinenInHetRMODiptamnusAdderkruidSolagoHeliotroopEnPeonyaPioenroosInHerbariaHandschriftPseudoApuleius1300-1400

Geweldig; diptamnus of adderkruid, solago (heliotroop) en peonya (pioenroos) in een herbaria handschrift, Pseudo-Apuleius (de schrijver), 1300 – 1400.


IMG_1031MiddeleeuwseTuinenInHetRMOMandragoraAlruinMaruaMajoraanEnMaurubiumMarroveInGedruktBoekMetHoutsnedesHortisSanitatisMainz23Juni1491

Mandragora (alruin), Marua (majoraan) En maurubium (malrove) in gedrukt boek met houtsnedes, Hortis Sanitatis, Mainz, 23 juni 1491.


IMG_1031MiddeleeuwseTuinenInHetRMOMandragoraAlruinMaruaMajoraanEnMaurubiumMarroveInGedruktBoekMetHoutsnedesHortisSanitatisMainz23Juni1491MisschienAlruin

De wortel van de alruin werd gezien als een mensvorming ding met heel bijzondere eigenschappen. Zoek het internet er maar eens op na. Hoe dan ook, het leverde mooie prenten op.


IMG_1032MiddeleeuwseTuinenInHetRMOGedruktPlantenboekMetHoutsnedesDenGrotenHerbariusMetAlSijnFiguerenAntwerpen17Juni1514

Gedrukt plantenboek met houtsnedes ‘Den Groten Herbarius met al sijn figueren, Antwerpen, 17 juni 1514.


IMG_1033MiddeleeuwseTuinenInHetRMODrsPKloostertuin

Drs P. was een verrassing maar sluit heel goed aan:

Tussen eeuwenoude muren
Waar de schoonheid bloeit en geurt
Waar men ’t fluisteren der uren
Bijna lijfelijk bespeurd
In de laatste zonnestralen
Roept het klokje mij naar ’t lof
Doch ik wil nog even dralen
In mijn stille kloosterhof.

Daar u hier nu toch bent, nodig ik u gaarne uit
Om mijn bloemen en mijn vele plantjes te bekijken
Roomse kervel, Engelgras en Benedictus-kruid
Staan er prachtig bij zoals u ziet.

Bij die Paternoster-boom ziet u de Papenschoen
Kandelaartjes, Monnikskap en Rozenkransje prijken
Mijtertje en Slofje, die het ook uitstekend doen
En allicht ontbreekt het Kaarsje niet.

Jammerlijk genoeg schiet ook het onkruid welig op
Afgodskruid en Judaspenning zijn niet uit te roeien
Heksenkrans en Tovernoot, Alruin en Duivelskop
Wist ik maar vanwaar dat ontuig kwam.

Addertong, Menistenzusje, Galgenjong, Kalvijn
Zouden in een kloostertuin niet mogen kunnen groeien
Weet u dat hier Vrouwenharen voorgekomen zijn
Zelfs een Scharrel en een Tripmadam.

Maar ik moet u nu verlaten
Dadelijk begint het lof
Anders kon ik blijven praten
Want er is voldoende stof
Dat verklaart waarom ik lieden
Gaarne in mijn tuin ontvang
Mocht u nog wat willen wieden
Gaat u dan gerust uw gang.

IMG_1034MiddeleeuwseTuinenInHetRMOFrancescoVikkamenaPortretVanTuinmanGravure1576-1624

Een tuin zonder tuinman (of vrouw) dat kan niet. Francesco Villamena, portret van tuinman, gravure, 1576 – 1624.


IMG_1036MiddeleeuwseTuinenInHetRMOOm secuur te kunnen gieten gebruik je een duimgieter, ook wel aangeduid met de Franse naam chantepleure, vanwege het zingende geluid dat hij maakt als hij 'huilt'

Dit was voor mij een grote ontdekking. Ik had nooit van een duimgieter gehoord. Gelukkig was er een filmpje met een demonstratie. eenvoudig maar heel effectief. Om secuur te kunnen gieten gebruik je een duimgieter, ook wel aangeduid met de Franse naam chantepleure, vanwege het zingende geluid dat hij maakt als hij ‘huilt’.


IMG_1038MiddeleeuwseTuinenInHetRMOMaandMaartInGebedenboekLuikMaastricht1500-1525

Maand maart in een gebedenboek, Luik, Maastricht, 1500 – 1525.


IMG_1042MiddeleeuwseTuinenInHetRMOPaarTePaardJagerGondenVogelkooiInMargeGetijdenboekMeddelnederlandsVlaanderenCa1480SlechteFoto

dit boek lag een beetje moeilijk open. Goed bedoeld maar je ziet nu alle pagina’s slecht. Dat mijn foto ook niet best is helpt dan niet. Paar te paard en Jager met honden, vogelkooi in de marge, getijdenboek, Middelnederlands, Vlaanderen, circa 1480.


IMG_1044MiddeleeuwseTuinenInHetRMOStrooirandMetVogelsInHetijdenboekZuidNederland1500-1525SlechteFoto

Het maken van foto’s viel niet mee maar is een extra reden om dit zelf te gaan bekijken. Strooirand met vogels in een getijdenboek, Zuid Nederland, 1500 – 1525.


IMG_1050MiddeleeuwseTuinenInHetRMODichterGafizEnZijn'GeliefdeVanMiddernacht'InEenTuinDiwan(VerzameldeGedichten)VanHafiz1489

Dichter Hafiz en zijn ‘geliefde van middernacht’ in een tuin, Diwan (verzamelde gedichten) van Hafiz, 1489.


IMG_1051MiddeleeuwseTuinenInHetRMOTristanEnIsoldeSchakendInDeLiefdestuinDerMinnenLoep(VerloopVanLiefdes)DircPotter1486

Tristan en Isolde schakend in de liefdestuin (Der minnen loep of verloop van liefdes), Dirc Potter, 1486. De afbeelding lijkt wel met waterverf gemaakt. Dat zegt meer van mij dan van de afbeelding maar de kleuren zijn zo mooi.


IMG_1051MiddeleeuwseTuinenInHetRMOTristanEnIsoldeSchakendInDeLiefdestuinDerMinnenLoep(VerloopVanLiefdes)DircPotter1486Detail

Vooral de gekleurde rand fascineerde me.


IMG_1053MiddeleeuwseTuinenInHetRMODeSassanidischeKoningKhosrowIIEnZijnHeliefdeShitinInEenTuinOnderEenBaldakijnShahnamaVanFerdowsiIran1500-1600PrachtigHoeDeTekstErBijGeschrevenIs

Hoe stoer staat de tekst hier niet rond de afbeelding? De Sassanidische koning Khosrow II en zijn geliefde Shirin in een tuin onder een baldakijn, Shahnama van Ferdowsi, Iran, 1500 – 1600.


IMG_1055MiddeleeuwseTuinenInHetRMOVuurklokVanSlibaardewerkMetDuivenHanenEneenFantasieWapenAlkmaarLuttikOuddorp1560-1580

Nog een voorwerp dat ik niet kende. Even iets heel anders. Vuurklok van slibaardewerk met duiven, hanen en een fantasie wapen, Alkmaar, Luttik, Ouddorp, 1560 – 1580.


IMG_1057MiddeleeuwseTuinenInHetRMOGrootTehelveldMetArabeskenEnGestileerdeLotusbloemenSyriëDamascus1500-1600

We zijn aangekomen bij de tuin in de decoratieve kunst: groot tegelveld met arabesken en gestileerde lotusbloemen, Syrië, Damascus, 1500 – 1600.


IMG_1059MiddeleeuwseTuinenInHetRMOBlauweStervormigeTegelInLadjarvadina-waarIranKashan1250-1300

Blauwe stervormige tegel in Ladjarvadina-waar, Iran, Kashan, 1250 – 1300.

IMG_1059MiddeleeuwseTuinenInHetRMOBlauweStervormigeTegelInLadjarvadina-waarIranKashan1250-1300Detail

Detail.


IMG_1061MiddeleeuwseTuinenInHetRMOMariaMetChristusInHortusConclususIneenGetijdenboekZuidHollandLeiden1480-1500 01

Maria met Christus in hortus conclusus in een getijdenboek, Zuid Holland, Leiden, 1480 – 1500.

IMG_1061MiddeleeuwseTuinenInHetRMOMariaMetChristusInHortusConclususIneenGetijdenboekZuidHollandLeiden1480-1500 02DeRandIsSchitterend


IMG_1062MiddeleeuwseTuinenInHetRMOAnnunciqatieEnMariaMetKindInBloemenrandenGetijdenboekInMiddelnederlands1510-1530 01

Twee afbeeldingen naast elkaar met prachtige randen. Annunciatie en Maria met kind in bloemenranden, Getijdenboek in Middelnederlands, 1510 – 1530.

IMG_1062MiddeleeuwseTuinenInHetRMOAnnunciqatieEnMariaMetKindInBloemenrandenGetijdenboekInMiddelnederlands1510-1530 02


IMG_1063MiddeleeuwseTuinenInHetRMOEenKoningHoudtAudientieInEenTuinMetBomenEnDierenShahnamaVanFerdowsiIran1437LetOpDeFlapLinks

Let op de flap waarmee het boek afgesloten kan worden (links). Een koning houdt audiëntie in een tuin met bomen en dieren, Shahnama van Ferdowsi, Iran, 1437.


IMG_1065MiddeleeuwseTuinenInHetRMOMariaMetKindFalnamehWaarzeggersboekIndia1550-1600

Deze was al eerder te zien maar ik kan het niet laten. Maria met kind, Falnameh (Waarzeggersboek), India 1550 – 1600.


IMG_1068MiddeleeuwseTuinenInHetRMOMariaMetKindInBloemenrandenGetijdenboekInMiddelnederlands1510-1530

IMG_1069MiddeleeuwseTuinenInHetRMOAnnunciqatieGetijdenboekInMiddelnederlands1510-1530

IMG_1070MiddeleeuwseTuinenInHetRMOMariaMetChristusInHortusConclususIneenGetijdenboekZuidHollandLeiden1480-1500

Als een eerste toegift (zie het als een concert), een herhaling van drie pagina’s die hier boven al te zien waren.


IMG_1071MiddeleeuwseTuinenInHetRMONoliMeTangereInDeBloemenrandInEenHetijdenboekInHetMiddelnederlandsNeesterMetDeZwarteOgenHollandCa1490

‘Noli me tangere’ is een terugkerend thema in de kunst. De ontmoeting van Christus met Maria Magdalena in een tuin na zijn verrijzenis. Ook in boeken. Noli me tangere in de bloemenrand in een getijdenboek in het Middelnederlands. Meester met de zwarte ogen, Holland, circa 1490.


IMG_1071MiddeleeuwseTuinenInHetRMONoliMeTangereInDeBloemenrandInEenHetijdenboekInHetMiddelnederlandsNeesterMetDeZwarteOgenHollandCa1490Penwerk

Even aandacht voor ‘gewoon’ penwerk in bovengenoemd boek.


IMG_1072MiddeleeuwseTuinenInHetRMONoliMeTangereInHotaeEtPrecesMeesterVanGijsbrechtVanBrederodeCa1460KloptDitWel

Noli me tangere in Horae et preces, Meester van Gijsbrecht van Brederode, circa 1460.


IMG_1076MiddeleeuwseTuinenInHetRMONoliMeTangereIngekleurdeHoutsnedeInAlbumJacobCorneliszVanOostzanenCA1530

Noli me tangere, ingekleurde houtsnede in een album van Jacob Cornelisz van Oostzanen, circa 1530.


IMG_1078

Als afsluiting een afbeelding met tekst in het Hebreeuws. Dus de voorstellingen van tuinen beperkte zich niet tot de eerder genoemde culturen.