Nog meer strengels – Mal maken – Perkament snijden – Cacheren

Weer een paar stappen gemaakt met de
Omslagband met directe strengeling.
Ik begreep eerst niet goed waar die naam van komt maar
de naam is ontstaan bij deze band omdat je de katernen
middels nestels of strengels direct verbind met de omslag.
er is nog een binding waarbij dat op een indirecte manier gebeurd.

Goed, de vorige keer was ik blijven steken bij een eerste set
nestels of strengels. Maar ik moet er nog meer hebben.

IMG_0993OmslagbandMetDirecteStrengelingStrokenPerkamentInHetVochtOmDeStrengelsTeKunnenMaken

Hier liggen de strengels in het vocht. Dadelijk kan ik ze weer ‘opdraaien’.


IMG_0998OmslagbandMetDirecteStrengelingMalPassenMetKaternenVoorDeRillen

Intussen kan dan de omslagband gemaakt worden (aldus Peter Goddijn). Deze keer adviseert hij een mal te maken. Hier zie je dat ik een stuk papier heb van de juiste hoogte en dat ik een eerste poging doe om de plaatsen vast te stellen waar ik moet rillen om dadelijk de strook op de juiste manier te vouwen.


IMG_0999OmslagbandMetDirecteStrengelingGebruikDriehoekenOmMalEnKaternenGelijkTeKrijgen

Om de mal en de katernen precies gelijk te laten lopen gebruik ik twee driehoeken. Daar schuif ik het papier tegen aan en vervolgens de katernen. Hier markeren we het voorplat. De omslagband zal een omslag worden met een envelopsluiting. Dus is ga achtereenvolgens op de mal markeren: het voorplat, de rug, het achterplat, het voorfront en de envelopflap. Die envelopflap krijgt een halfronde vorm.


IMG_1001OmslagbandMetDirecteStrengelingEersteDeelMalPassenMetKaternen

Na de eerste twee vouwen weer passen en meten.


IMG_1002OmslagbandMetDirecteStrengelingDeRugOpmetenVoorDeVoorsnede

Dan meet ik de rug op met deze passer. Als je met een passer werkt is de kans heel groot dat je preciezer werkt dan wanneer je de maat neemt met een liniaal. Met opmeten maak je snel een fout. Omdat een boekblok dikker is aan de rug dan aan het voorfront, neem je de breedte van de rug en je neemt dat als de breedte van het voorfront. Aan die kant krijgt het boekblok dan meer ruimte.


IMG_1003OmslagbandMetDirecteStrengelingMal

De mal is bijna klaar. De flap die over de voorplat gaat is nog niet halfrond.


IMG_1004OmslagbandMetDirecteStrengelingDeMal

Nu is de mal gereed. De voorflap is halfrond. Dat heb ik met de hand getekend en ik ga die zo ook uit de hand snijden uit het perkament.


IMG_1005OmslagbandMetDirecteStrengelingDeMalIsGereed

Zo ziet de mal er uit als die gesloten is met de katernen erin. Bij deze vorm geeft Goddijn aan geen omslagen te maken aan de randen. Dat zou best wel kunnen alleen die halfronde flap is dan wat moeilijk. Goddijn laat ook in het midden of je het perkament gaat cacheren, bekleden met papier om doorkijk te voorkomen en meer stevigheid aan te brengen. Ik heb besloten te cacheren met een lichte soort papier. Niet uit 1 stuk papier zoals het perkament maar uit lossen stukken om wat ruimte vrij te laten aan de randen en bij de scharnierende oppervlaktes.


IMG_1006OmslagbandMetDirecteStrengelingMetMalBesteSnijplaatsZoekenOpHuidVanPerkament

Maar eerst eens kijken wat een geschikte plaats is op het perkament om de band uit te snijden.


IMG_1007OmslagbandMetDirecteStrengelingPerlamentVlakVoorVlakPassenRillenEnVouwen

Dit is de perkamenten omslagband. Nog niet alle vouwen zijn in het perkament aangebracht.


IMG_1009OmslagbandMetDirecteStrengelingSteedsPassenEnMeten

Zo ziet het er dan uit als je het om het boekblok past.


IMG_1010OmslagbandMetDirecteStrengelingOmslagDeelVoorDeelCacheren

Hier is net de voorplat bekleed met papier. Door de lijm gaat het perkament meteen bol staan. Vandaag voorzie ik de voorplat en de rug van een stuk papier. Dan gaat de band onder bezwaar. Later deze week volgen de achterplat, het voorfront en de envelopflap.


IMG_1011OmslagbandMetDirecteStrengelingVoorplatGecacheerdEnOnderBezwaarNuDeRug

Om het plakken op de rug makkelijker te maken leg ik een zware driehoek op de voorplat zodat die al kan wennen aan het onder bezwaar drogen en rusten. Je ziet de rug ook direct bollen van de lijm.


Gelezen: Reynaert de Vos

NielsSchalleyReynaertDeVos

Omdat ik de tekst van ‘Van den vos Reynaerde’ onlangs kocht, in losse katernen van de Stichting Handboekbinden, met de bedoeling het met een middeleeuwse binding in te binden, moet ik me een beetje verdiepen in de achtergrond van het verhaal. een goed begin is dit rijk geïllustreerde boekje.


Het boekje geeft een overzicht van het ontstaan van de tekst,
en beschrijft de ontwikkeling van het gegeven ‘Reynaert de Vos’
in de literatuur door de eeuwen heen.
Met alle literaire en politieke gevolgen van dien met een speciale
aandacht voor de illustraties van al die uitgaves.
Dat laatste is ook zo in het geval van de uitgave
van de Stichting Handboekbinden.
De schrijver van dit boekje is Niels Schalley.

Pha That Luang De gouden stupa van Vientiane

Een beetje buiten het stadscentrum van Vientiane
ligt een gouden stupa met daarnaast een klooster en tempel.

DSC_3590VientianePhaThatLuangDieEersteTweeFietsenWarenDeFietsenDieWijGebruikten

We pakken de draad op bij Patuxai, daar waren we even gestopt. De fietsen even geparkeerd. De eerste twee fietsen hier zijn degene die wij gebruikten.


DSC_3591VientianePhaThatLuangDeKoningEnZijnPagode

Het weer zat die dag niet mee. Het was behoorlijk bewolkt. Af en toe kwam de zon er door maar dat doet weinig af van het onwerkelijke beeld van deze gouden Boeddhistische stupa. Hier zit de koning (Setthathirath, 1534–1571) die de opdracht tot de bouw gaf, in de vorm van een standbeeld, voor de stupa.


DSC_3592VientianePhaThatLuangSomsLijktHetGewoonNietEcht

Naast de stupa ligt een enorme parkeerplaats. Bij evenementen zal het hier wel druk zijn maar het geeft als voordeel dat de stupa vrij staat. Dus al van een afstand straalt het goud je tegemoet. In de huidige vorm gebouwd in de 16e eeuw, zwaar beschadigd en gerestaureerd in de 19e eeuw.


DSC_3593VientianePhaThatLuangHetVrijlatenVanVogelsAlsRitueel

Zoals vaak in Azië: vogeltjes die vrijgelaten worden als vorm van gebed.


DSC_3594VientianePhaThatLuang

De stupa is enorm.


DSC_3595VientianePhaThatLuang

Volgens een Engelstalige Wikipedia-artikel is er ook een Nederlands tintje aan de stupa maar buiten deze tekst vind ik er niet veel over op internet. Niet in het Engels of het Nederlands.


Wikipedia:

In 1641, a Dutch envoy of the Dutch East India Company, Gerrit van Wuysoff, visited Vientiane and was received by King Sourigna Vongsa at the temple, where he was, reportedly, received in a magnificent ceremony. He wrote that he was particularly impressed by the “enormous pyramid and the top was covered with gold leaf weighing about a thousand pounds”. However, the stupa was repeatedly plundered by the Burmese, Siamese and Chinese.

In 1641 zou er een Nederlandse vertegenwoordiger van de VOC,
Gerrit van Wuysoff, een bezoek gebracht hebben aan de stad.
Hij werd ontvangen door Koning Sourigna Vongsa,
met een schitterende ceremonie.
Hij heeft opgeschreven (waar?) dat hij zeer onder de indruk was
van een piramide waarvan de top was bedekt met goud.
Ongeveer 1000 pond goud.

Dit is gebaseerd op “Cummings, J., Burke, A (1994). Lonely Planet
Country Guides:Laos. Lonely Planet. p. 70. ISBN 1-74104-086-8.”


DSC_3596VientianePhaThatLuang


DSC_3597VientianePhaThatLuang


DSC_3598VientianePhaThatLuang


DSC_3599VientianePhaThatLuang


DSC_3601VientianePhaThatLuangDreigendeTorens

Dreigende torens. Spelen met licht.


DSC_3602VientianePhaThatLuang 01

Toch zullen er veel mensen zijn die deze slapende Boeddha bijzonderder vinden.


DSC_3602VientianePhaThatLuang 02

Echt lekker liggen is er niet bij denk ik.


DSC_3603VientianePhaThatLuang

Hij is zeker erg groot maar zijn voeten zijn ook de moeite van het bekijken waard.


DSC_3604VientianePhaThatLuang


DSC_3605VientianePhaThatLuang

Er was net een evenement geweest bij de tempel die bij Pha That Luang ligt. Er werden marktkramen opgeruimd en de bezoekers waren net allemaal weg. Daarom was het bij deze Boeddha zo rustig.


DSC_3606VientianePhaThatLuang

Misschien verwachtte iedereen dat het zou gaan regenen. Daarom was het misschien zo rustig. Maar regen hebben we er niet gezien.


DSC_3607VientianePhaThatLuang 01Tattoo

Deze monnik werd onderbroken tijdens het vegen door zijn telefoon. Mij ging het om de tattoo op zijn rug.


DSC_3607VientianePhaThatLuang 02Tattoo

Met een verwijzing naar de ouders?


DSC_3608VientianePhaThatLuang


DSC_3609VientianePhaThatLuang

Maar nog niet alle marktkramen waren weg.


Niet tekenen of schrijven op de muren – Patuxai

In Vientiane bezochten we een aantal toeristische trekpleisters.
Vaak te voet maar ook een keer op de fiets.
Met de fiets gingen we eerst naar Patuxai, een triomfboog
van moderne makelij. Dus niet perse iets waarvoor je naar Azië gaat
maar als je er dan toch bent dan is het een mooie onderbreking
op de route naar Pha That Luang (een gouden Boeddhistische
pagode zo’n drie kilometer buiten het stadscentrum).

DSC_3573PatuxayOrVictoryGateOfVientiane

Patuxay of de Victory Gate of Vientiane, in de verte.


DSC_3574PatuxayOrVictoryGateOfVientiane


DSC_3575PatuxayOrVictoryGateOfVientiane

Kleine vertaling: Een hoog bouwwerk dat lijkt op de Arc de Triomphe met de naam Patuxay. Gebouwd in 1962 maar nooit volledig afgemaakt vanwege de turbulente geschiedenis van het land. Van dicht bij een betonnen monster. Vandaag vooral gebruikt voor het vermaak van de mensen. Op de 7de verdieping heb je een goed uitzicht op de stad.


DSC_3576PatuxayOrVictoryGateOfVientiane

De buitenkant is versierd. Binnen is er weinig versiering.


DSC_3577PatuxayOrVictoryGateOfVientiane


DSC_3578PatuxayOrVictoryGateOfVientiane


DSC_3579PatuxayOrVictoryGateOfVientiane


DSC_3580PatuxayOrVictoryGateOfVientiane

Binnen is ook een verdieping met verschillende handelaren met souvenirs. Vooral voor de lokale toerist.

 

DSC_3581PatuxayOrVictoryGateOfVientiane

Dan is dit het uitzicht.


DSC_3582PatuxayOrVictoryGateOfVientiane


DSC_3583PatuxayOrVictoryGateOfVientiane

De diverse bouwstijlen van de gebouwen rond dit plein zijn weer prima op elkaar afgestemd.


DSC_3584PatuxayOrVictoryGateOfVientiane


DSC_3585PatuxayOrVictoryGateOfVientiane


DSC_3587PatuxayOrVictoryGateOfVientiane

Niet tekenen of schrijven op de muren.


DSC_3589PatuxayOrVictoryGateOfVientiane


Omslagband met directe strengeling

Mijn huidige project is de “Omslagband met directe strengeling”
zoals beschreven in hoofdstuk 3.2 van het boek van Peter Goddijn.
Het betreft een 18e eeuwse binding, de zogenaamde langsteekband.

Daarvoor ben ik bezig om 4 katernen te maken de gedeeltelijk
bestaan uit geprinte bladen.
De afbeeldingen die ik print op die bladen komen uit de catalogus
‘Kriezels, aubergines en takkenbossen’ die bij een tentoonstelling
in Museum Meermanno is verschenen.
In de catalogus probeert Anne S. Korteweg randversieringen in Noordnederlandse
handschriften van de 15e eeuw te verdelen in categorieën en
het op die manier mogelijk te maken te bepalen
wanneer en waar een boek is gemaakt.
De bladen die niet met afbeeldingen zijn voorzien zijn de
pagina’s die je kunt gebruiken om de modellen van de
randversieringen na te tekenen.
Om het boek voldoende dikte te geven heb ik nog drie blanco katernen
toegevoegd. Dat brengt het totaal op 7 katernen (oneven is
mooier dan een even aantal). De bladen hebben nu alles bij elkaar
drie kleuren.
Nu de katernen gereed zijn begin ik aan de strengels.

IMG_0942RandeversieringenDeVierCentraleKaterneneVoorMijnOmslagbandMetDirecteStrengelingGoddijn

Dit zijn de vier centrale katernen. Ze bestaan uit bedrukte (donkerder bruin papier) en onbedrukte vellen (geel papier). Hun gewicht is vergelijkbaar. De formaten komen nog niet overeen en daarom ga ik het boekblok snijden.


IMG_0966EenVanDeBoekjes

Voor ik de vellen bedruk maak ik een proefdruk. Die bind ik apart in als vier deeltjes. Hier een voorbeeld van een bedrukt blad.


IMG_0967KaternenInDeBlokpers

Hier zitten de katernen voor een nachtje in de blokpers.


IMG_0976BijproductVierBoekjes

Dit zijn de vier boekjes die ik van de proefdrukken gemaakt heb. Genummerd (snijden en spatten).


IMG_0977DrieSoortenPapier

Dit zijn de katernen uit de blokpers. Je ziet de verschillende kleuren papier.


IMG_0978MisschienNietMiddeleeuwsMaarHetBoekblokIsGesneden

Hier is het boekblok gesneden. Dat is misschien bij een oud boek niet de manier. Als je de indruk van handgeschept papier wilt hebben dan is dit niet de manier om dat te doen.


IMG_0979AfwisselendeKaternenKleurBindingPlaats

De katernen zijn geprikt. Zie dat ik de blauwe katernen op een andere plaats en maat op 2 plaatsen geprikt heb. Dat doe ik om de strengels dadelijk zoveel mogelijk ruimte te geven in de rug.


IMG_0982StrokenPerkamentInWaterMetPVA

Een strengel is in dit verband een smalle strook perkament die na bevochtiging opgerold wordt zodat er een soort garen ontstaat. Omdat Goddijn spreekt over het bevochtigen met stijfsel heb ik het deze keer gelegd in een mengsel van water en PVA (boekbinderslijm). De vorige keer heb ik alleen water gebruikt. Eens zien hoe dit werkt.


IMG_0985StrengelsOpspannen

Je zet het vochtige perkament aan een kant vast op een stuk karton of iets dergelijks en dan draai je het perkament (dat heel soepel is geworden door het vocht) rond zodat er een soort koordje ontstaat. Naast stengel wordt dit ook een nestel genoemd. Als de strengels straks droog zijn worden ze weer hard maar blijven ze wel gedraaid. Zo gaan ze straks dienen als garen om de katernen aan de rug te binden.


IMG_0987NietAlleenVanEenRechtStukPerkament

Eigenlijk heb ik geen restperkament om strengels van te maken. Bovendien is perkament duur. Nu heb ik stukken die korter zijn dan ik nodig heb. Daaruit heb ik een stuk gesneden van 6mm breed. Dat snij ik in de lengte bijna helemaal doormidden. In plaats van een kang stuk van 40 centimeter heb ik nu twee stukken van 20 cm die aan een kant nog aan elkaar zitten. Als je die vochtig maakt behandel ik het net zo als een lange strook. Ergens in het midden blijft er dan een stukje uitsteken. Ik denk dat ik dat er straks afknip.


IMG_0988PasOpHierWordenStrengelsGemaakt

Ik heb de andere huurders van de FutureDome op de hoogte gebracht: Pas op! Hier worden strengels gemaakt.


Vandaag eens zien of de strengels goed gedroogd zijn.

Art Nouveau in Meermanno

In mijn blogpost over de tentoonstelling met de art nouveau
boekbanden, gaf ik al aan dat het verhaal eigenlijk niet af was.
Het ontbrekende stukje wil ik vandaag even tonen.
De tentoonstelling ging heel bijzonder over drie ontwerpers
van boekbanden (en andere voorwerpen) Th.W. Nieuwenhuis,
G.W. Dijsselhof en C.A. Lion Cachet (Gerrit Willem Dijsselhof,
Carel Adolph Lion Cachet en Theo Nieuwenhuis).
In 1892 werd er in Amsterdam een grote tentoonstelling
gehouden rond het boekenvak.
De drie ontwerpers werden uitgenodigd een diploma te ontwerpen.
De drie heren vonden het een mooie gelegenheid hun ideale
kunst daar bij in te zetten.
Ze ontwierpen en maakten drie houtsnedes voor de diploma’s.
Op de tentoonstelling is daar het een en ander van te zien
maar fotograferen was moeilijk.
Gelukkig was er een boek te koop dat in 2003 is uitgegeven
door de uitgeverij De Buitenkant.

ErnstBrachesAlleNieuweKunstWordtEerstNietBegrepen

Ernst Braches, Alle nieuwe kunst wordt eerst niet begrepen.


Zoals meestal is het boek een erg mooie uitvoering van Uitgeverij De Buitenkant.
Om het boek zit een papieren omslag met een van de diploma’s
waar het verhaal om gaat.

IMG_0939ErnstBrachesAlleNieuweKunstWordtEerstNietBegrepenPapierenBoekomslagMetDiplomavanCachet

Papieren omslag van het boek “Alle nieuwe kunst wordt eerst niet begrepen”.


Bij het boek zijn drie “levensgrote reproducties naar de houtsneden
in Museum Boijmans Van Beuningen te Rotterdam” toegevoegd.
Ze laten de niet enthousiast ontvangen ontwerpen zien die
Th.W. Nieuwenhuis, G.W. Dijsselhof en C.A. Lion Cachet maakten.
Een nieuwe kunst was in Nederland geland.
Voor een liefhebber is het waarschijnlijk genieten maar hoe dan ook
het vakmanschap straalt er van af.
Daarom laat ik hier de drie inzendingen zien en van elk ontwerp wat details.
De tentoonstelling is nog te zien tot en met 23 juni.

IMG_0941GWDijsselhofDiplomaInternationaleTentoonstellingVoorBoekhandelaarsEnAanverwanteVakken1892

De diploma zoals ontworpen door Dijsselhof: G.W. Dijsselhof, Diploma internationale tentoonstelling voor boekhandelaars en aanverwante vakken, 1892.

IMG_0941GWDijsselhofDiplomaInternationaleTentoonstellingVoorBoekhandelaarsEnAanverwanteVakken1892 Detail01

IMG_0941GWDijsselhofDiplomaInternationaleTentoonstellingVoorBoekhandelaarsEnAanverwanteVakken1892 Detail02

IMG_0941GWDijsselhofDiplomaInternationaleTentoonstellingVoorBoekhandelaarsEnAanverwanteVakken1892 Detail03


IMG_0920ThWNieuwenhuisDiplomaInternationaleTentoonstellingVoorBoekhandelaarsEnAanverwanteVakken1892

Het diploma ontworpen door Nieuwenhuis. Th.W. Nieuwenhuis, Diploma internationale tentoonstelling voor boekhandelaars en aanverwante vakken, 1892.

IMG_0920ThWNieuwenhuisDiplomaInternationaleTentoonstellingVoorBoekhandelaarsEnAanverwanteVakken1892 Detail01

IMG_0920ThWNieuwenhuisDiplomaInternationaleTentoonstellingVoorBoekhandelaarsEnAanverwanteVakken1892 Detail02

IMG_0920ThWNieuwenhuisDiplomaInternationaleTentoonstellingVoorBoekhandelaarsEnAanverwanteVakken1892 Detail03

IMG_0920ThWNieuwenhuisDiplomaInternationaleTentoonstellingVoorBoekhandelaarsEnAanverwanteVakken1892 Detail04


IMG_0940CALionCachetDiplomaInternationaleTentoonstellingVoorBoekhandelaarsEnAanverwanteVakken1892

Dit is het ontwerp van Cachet. C.A. Lion Cachet, Diploma internationale tentoonstelling voor boekhandelaars en aanverwante vakken, 1892.

IMG_0940CALionCachetDiplomaInternationaleTentoonstellingVoorBoekhandelaarsEnAanverwanteVakken1892 Detail01

IMG_0940CALionCachetDiplomaInternationaleTentoonstellingVoorBoekhandelaarsEnAanverwanteVakken1892 Detail02

Dit is niet alleen een versiering, dit is een Indiase tekst (Hindi, Devanagari-schrift).

IMG_0940CALionCachetDiplomaInternationaleTentoonstellingVoorBoekhandelaarsEnAanverwanteVakken1892 Detail03

Dit is dan weer Hebreeuws (onderaan de afbeelding). In het boek wordt op de vele details van de diploma’s ingegaan.


Helmut Salden in Meermanno

De tentoonstelling over het werk van Helmut Salden
was al weer even voorbij maar toen ik vorige week
in Meermanno kwam was er nog wel een kleine uitgave
te koop met een korte levensbeschrijving en een
beschrijving van zijn werk.

HelmutSaldenAProlificLetteringArtist

Helmut Salden, A prolific lettering artist. Een vruchtbare letterkunstenaar. Grappig is dat de omslag van dit boekje gebaseerd is op een van de boekomslagen waar Salden aan gewerkt heeft: het boek ‘Ik heb altijd gelijk’ van Willem Frederik Hermans.


Ik heb nog even in mijn eigen boekenkast gekeken en ik vond
al gauw vier boeken waarin de typografie van Salden gebruikt is.

IMG_0989RussischeBibliotheekHelmutSalden

Vier delen uit de Russische bibliotheek. Van Oorschot.