De Papieren Eenhoorn op Strengels & Letters

Vorige week was ik op de tentoonstelling
Strengels & Letters in Kasteel Wijchen.
De tentoonstelling gaat over middeleeuwse boeken en een paar
typische zaken zoals klavieren, leeswieltjes, het inbinden van
meerdere teksten in één band enz.

Er waren ook kaarten te koop van een paar boekbindateliers.
Een zo’n boekbindwerkplaats is Middeleeuwse Boekbinderij De Papieren Eenhoorn.
De kaarten gebben mooie foto’s van boeken maar de kaart
vermeldt niet wat je precies ziet.
Dat is wel jammer want het zijn close-up opnames.
Altijd een uitdaging op te duiden.

Kaarten01MiddeleeuwseBoekbinderijDePapierenEenhoorn01

Een opengeslagen boek. De nadruk ligt bij de kop (bovenkant van het boek). Je ziet in het midden de rug. Links en rechts een (dikke) plat en de bladen van het boek waaieren mooi open. Een moderne uitvoering van een middeleeuws boek ?


Kaarten01MiddeleeuwseBoekbinderijDePapierenEenhoorn02

Detail van een op strengels leer of perkament ingebonden boek ?


Kaarten02MiddeleeuwseBoekbinderijDePapierenEenhoorn

Vanuit een ander perspectief ?


Gelukkig is het thema van de Stichting Handboekbinden dit jaar
‘Het Middeleeuwse Boek’. Dus volgens haar rond deze tijd weet ik er meer van.

StrengelsEnLettersPoster02AchterkantKop


Mijn eerste foto met een iPhone

Nou dan treed je eindelijk binnen in de hoogste ICT-regionen:
een iPhone.
Blijkt de camera al net zo slecht te zijn als op andere telefoons.
Maar goed, die zijn dan ook om te bellen, zullen we maar zeggen.

Ik liep door het Valkenberg in Breda.
Het was koud.
Rond half zes en het werd al donker.
Dan zie je ineens van de grote donkere vlekken in de bomen.
Blijken het kippen en een haan te zijn die al ‘op stok’ zijn gegaan.
Op bijna twee meter hoogte zitten ze in een kale struik.

IMG_0002MijnEersteiPhonePhoto

Dit is de haan.


Na de dummy: het resultaat

Het Dada-boek nadert zijn voltooiing.
Dat mag ook wel want er is lang aan gewerkt.
Allemaal het resultaat van een tekst op een briefkaart van een
collega drukker: Pluuspers.

Afgelopen dagen ben ik druk bezig geweest een klein, dun
boekje te maken dat een toelichting geeft op het proces van
idee tot eindresultaat.
Dat klem ik op de achterplat van het boek.

WP_20190130_16_31_59_ProKleinBoekjeMetVerklarendeTekstOpAchterplat

Hier zie je het kleine boekje achter een breed lint op de achterplat van de boekband. De titel is ‘Woordwolk’.


WP_20190130_16_56_46_ProTitelVanKrantenknipselsDada

Zo gaat de titel er uit zien. De letters die ik uit een krant geknipt heb zitten nog niet helemaal vast maar al wel op hun plaats. Het boek ligt nu onder bezwaar te dragen want ik heb de constructie in de band geplakt. Het boek is dus zo goed als af.


Honderden mensen nemen afscheid van kastelein Piet de Jongh in Antoniuskathedraal Breda

Vandaag was de uitvaart van Piet de Jongh.
BN/DeStem had hierover al snel een bericht op internet.
Dat neem ik hier over.

Zelf waren we ook in de kathedraal.

PietDeJonghOrdeVanDienst

Dit was de Orde van dienst.


BidprentjePietDeJonghBinnenkant

Dit is de binnenkant van het bidprentje dat werd uitgedeeld.


BREDA – Honderden mensen namen woensdagmiddag in de St. Antoniuskathedraal in het centrum van Breda afscheid van Piet de Jongh. De 80-jarige grondlegger van café-restaurant De Beyerd overleed een week geleden.

Jacques Hendriks 30-01-19, 16:01 Laatste update: 16:34

EenAfgeladenAntoniuskathedraalBijDeUitvaartVanPietDeJongh©Pix4Profs-RonMagielse

Een afgeladen Antoniuskathedraal bij de uitvaart van Piet de Jongh ©Pix4Profs-Ron Magielse.

Het was ramvol, enkele honderden mensen moesten staan tijdens de afscheidsdienst. Er vonden diverse optredens plaats, onder wie van Joy van Keep, kleindochter van De Jonghs partner Diny en bekend van de talentenjacht DanceSing op televisie zingt ‘Mag ik dan bij jou’.

Aan einde van mis kreeg Piet een staande ovatie, waarna bij het verlaten van de kerk een erehaag werd gevormd in de Sint Janstraat.

De Jongh nam in 1967 café Jonkers over van zijn schoonouders en veranderde de naam in De Beyerd. Zijn zoons namen in 1992 het stokje weer over, maar Piet bleef tot kort voor zijn dood de gastheer in zijn café, altijd bereid tot een praatje of een potje biljarten. Met een goed glas bier in de hand, natuurlijk.

Horeca-icoon Piet de Jongh laat drie kinderen (Mikel, Orson, Patricia), acht kleinkinderen en zijn vriendin Diny na, bij wie hij het na het overlijden van Els nieuw geluk vond.

Mooi Marginaal

Al een tijdje, terwijl ik een ander boek aan het inbinden ben,
loop ik te broeden op het boek ‘Mooi Marginaal’, de catalogus van
van de wedstrijd met die naam.
Nu las ik in de twee laatste nummers van het lijfblad van de
Stichting Handboekbinden een artikel over opgelijmde platten.

Nu maak ik vaak een boek waarbij de hele band eerst helemaal
wordt gemaakt en bekleedt waarna het in een keer aan de boekband
wordt bevestigd.
Een niet al te moeilijke methode.
Maar als je meer versiering aan wil brengen op de platten dan
heb je met zo’n hele boekband weinig bewegingsvrijheid.
Dus het idee om een rug aan een boekblok te maken, zonder gelijk
de platten te moeten bevestigen spreekt me wel aan.

In de artikelen ‘Een bindwijze met opgelijmde platten’ van Sün Evrards
noemt hij het boek: ‘New directions in bookbinding’ van Philip Smith.
Dat boek heb ik toevallig. Ik had er nog nooit iets mee gedaan.
Dus heb ik dat boek er eens bijgehaald.
Het is eigenlijk niet geschreven voor een beginnende boekbinder.
Het is geschreven door iemand die wil laten zien hoe moeilijk de dingen
allemaal zijn die hij en zijn collega’s opgelost hebben.
Voor een beginnend binder kan dat afschrikwekkend zijn.

PhilipSmithNewDirectionsInBookbinding

Mijn exemplaar van ‘New directions in bookbinding’ van Philip Smith heeft een ex libris met de naam van P.J.J. Peijnenburg. Een bekende Nederlandse boekbinder.


Maar ik ben begonnen met een eerste werktekening voor een boek
met opgelijmde platten. Ik ben er nog niet maar het begin is gemaakt.

WP_20190125_20_00_45_ProOntwerpOpgelijmdePlatten

Het idee is een leren rug. Wel met een ruggebord. In het artikel van Sün Evrards wordt gesproken van een leren rug die direct op het boekblok is aangebracht. Dan in een andere hoofdkleur de platten. Ik denk aan een papieren bekleding (op de tekening staat nog linnen).


WP_20190125_20_23_33_ProBewustUitDeHandGesneden

De versiering van de band bestaat uit twee letters ‘M’. Bewust met de hand getekend en met de hand uitgesneden. er is geen liniaal aan te pas gekomen. Een ‘M’ als negatief, een als positief. Het is gesneden uit dun karton zodat de platte straks uit twee lagen kan bestaan. Daardoor is de aanhechting aan het leer van de rug beter te realiseren.


De ‘negatieve M’ krijgt een afwijkende kleur als ondergrond terwijl
de positieve weer met een andere (?) kleur wordt bekleed.
Ik denk eraan papier te gebruiken omdat ik vermoed dat dit zich
het eenvoudigst laat verwerken. Maar dat is slechts een vermoeden.
De ‘negatieve M’ heb ik uit een klein stuk grijs bord gesneden.
Misschien was het beter geweest die te snijden uit een stuk dat op
maat is voor een hele platte. Maar dat komt goed.

Strengels & Letters over het middeleeuwse boek

Er is op dit moment een tentoonstelling die ik wil aanraden Strengels & Letters –
Boeken maken in middeleeuws Gelre.
In Kasteel Wijchen is de tentoonstelling te zien.
Vandaag een kort voorproefje.

WP_20190126_12_33_37_ProShreeRaamMandir

Als je Wijchen inloopt vanaf het station zie je eerst een prachtige molen. Maar al snel zag ik ook dit bordje: Shree Raam Mandir. Blijkbaar is er in Wijchen ook een Hindoeïstische tempel.


WP_20190126_12_41_56_ProKasteelWijchen

Heel even verder zie je het kasteel. Een mooi gebouw waar op de tweede verdieping jey Archeologische museum is dat de tentoonstelling Strengel & Letters tot begin maart 2019 verzorgt.


StrengelsEnLettersPoster02AchterkantKop

StrengelsEnLettersPoster02AchterkantTekst01

StrengelsEnLettersPoster02AchterkantTekst02


Voor dat ik de boekententoonstelling ben gaan bekijken ben ik over
de archeologische tentoonstelling gelopen.
Een hele mooie collectie.
Twee stukken en de aparte ruimte over de Meroviengers vielen me op.
Let wel, van deze materie heb ik heel weinig kennis.

WP_20190126_13_33_52_ProFragmentSteengoedBaardmankruikSiegburg16eEeuw

Fragment steengoed, Baardmankruik, Siegburg, 16e eeuw.


WP_20190126_13_33_59_ProFragmentSteengoedBaardmankruikRaeren16eEeuw

Fragment steengoed, Baardmankruik, Raeren, 16e eeuw.


WP_20190126_14_24_15_ProBoekMetEenJasje

Dit is een replica van een middeleeuws boek zoals dat door vrouwen werd gebruikt. Het boek heeft als het ware een jasje. Heel mooi versierd en mooi uitgevoerd. Ik had niet eerder een dergelijke replica gezien en ben helaas de naam van dergelijke boeken vergeten. Gelukkig had ik op de tentoonstelling al een voorgevoel dat ik de naam zou vergeten en heb daarom een foto gemaakt van de tekst die bij het boek hoort: het is een chemiseband.

WP_20190126_14_24_46_ProChemiseband

Chemiseband: Dit Italiaanse gebedenboekje heeft een chemiseband. Het is een stoffen omslag van velours en zijde, afgewerkt met goudband. In de Nederlanden zijn talloze afbeeldingen overgeleverd met dames, lezend in een gebedenboek in chemiseband. Replica Gebedenboekje door Atelier Libri.


WP_20190126_14_29_26_ProParijsHenricusStephanus1507JoannesDamascenusDeFideOrthodoxaParijsHenricusStephanus1510RichardVanStVictorDeTrinitate

Dit is het eerste boek uit een verzameling van zo’n 25 middeleeuwse boeken. Het lost gelijk een belofte in. Dit is geen voorbeeld van een boek voor een erg rijk persoon. Dit is een eenvoudige en relatief goedkope binding voor twee teksten (!): Parijs, Henricus Stephanus (drukker), 1507, Joannes Damascenus (schrijver), De fide orthodoxa en Parijs, Henricus Stephanus, 1510, Richard van St Victor (schrijver) De Trinitate.


Binnenkort meer over deze tentoonstelling waar ook boeken te zien zijn
van hedendaagse boekbinders.
Een van hen is Astrid Beckers van Atelier Libri die gastconservatrice is
bij de tentoonstelling.

Een bijzonder verhaal van een gastblogger

Heel af en toe stuurt Jack Gravemaker mij een verhaal
dat ik vervolgens publiceer op mijn weblog.
Deze keer stuurt hij me een verhaal dat eind vorig jaar
verschenen is in de Provinciale Zeeuwse Courant (PZC) en
dat eerder verscheen in ‘Jack Gravemaker Levensverhalen’,
een boek dat in de handel te koop is.

Bizar! Middelburger tekende het ongeluk waarbij hij 3 dagen later zelf zwaargewond raakte

MIDDELBURG – Iedereen heeft wel een foto waar een heel verhaal achter zit.
Dat verhaal tekenen wij graag op. Vandaag is die foto zelfs een tekening.
Jack Gravemaker (67) uit Middelburg maakte deze bijzondere tekening bijna vijftig jaar geleden.

Willem Adriaansens 04-10-18, 10:00

JackGravemakerTekening1970

De tekening die Jack Gravemaker in 1970 maakte. Drie dagen later lag hij er zelf zo bij. © Lex De Meester.


Het moet ergens in augustus 1970 zijn geweest dat de toen nog-net-geen-twintigjarige Jack Gravemaker weer eens aan het tekenen sloeg. Gewoon lekker op zijn zolderkamertje zette hij met potlood de eerste strepen van een standbeeld. Dat beeld had hij gevonden op één van de ansichtkaarten die hij spaarde. Maar al snel kreeg de spontane tekensessie een bizarre wending.

,,Ik begon de kop van het standbeeld te tekenen toen ik opeens onder een soort dwang kwam”, vertelt Gravemaker. Hij kwam in een trance en maakte vervolgens een heel ander tafereel dan hij van plan was. ,,Ik begon automatisch heel wat anders te tekenen. Op dat moment drong dat helemaal niet tot me door. Ik was helemaal van de wereld.”

Het resultaat was een tekening van een motorongeluk. Met daarop een vrachtwagen, een verkreukelde motorfiets en een gewonde motorrijder. Die lag naast zijn tweewieler op straat in een plas met bloed. Heel vreemd, vond ook de maker zelf.

VW-busje

Drie dagen later werd het verhaal echter nog vreemder. De tekenaar ging op zijn Ducati naar zijn toenmalige vriendin. ,,Ik reed op een voorrangsweg en zag rechts in een zijstraatje voor de haaientanden een wit VW-busje staan. Toen ik bijna bij dat busje was, trok het plotseling hard op. En ik kon niet meer stoppen. Ik gooide de motor met al mijn gewicht naar links, maar het was te laat. Ik kwam met mijn voet tussen de uitlaat van de motor en de bumper van het busje. Daarna vloog ik een eind door de lucht.”

Gravemaker raakte zwaargewond bij dit ongeluk. ,,Ik verloor veel bloed en de omstanders hadden al een laken over me heen gelegd. Ze dachten dat ik dood was. Later kwam ik bij in het ziekenhuis. Bleek dat ik drie dagen in coma had gelegen. Ik heb echt op het randje van de dood gezweefd.”
Al in het ziekenhuis moest de Middelburger denken aan de tekening die hij drie dagen eerder had gemaakt. ,,Ik vertelde mijn moeder, die naast mijn bed zat, over die tekening die ik drie dagen daarvoor gemaakt had. Dat die op zolder lag en dat die precies op dit ongeluk leek. Ze dacht dat ik ijlde en zei: ja, ja, dat zal wel.”

Helm

Na een half jaar herstellen kwam Gravemaker eindelijk weer thuis. ,,Het eerste wat ik deed was de tekening zoeken op zolder. En inderdaad; die was precies het ongeluk. De motorschade die ik getekend had, het jasje dat ik aanhad, de grote plas bloed, het klopte allemaal. Zelfs de helm klopte. Terwijl ik in die tijd eigenlijk nooit een helm droeg, want dat was toen nog niet verplicht. Maar die dag had ik er wél één op. Alleen de vrachtauto die ik getekend had, klopte niet. Dat was in het echt een busje.”

Één vraagteken blijft nog wel hangen bij de tekening die Gravemaker bewaart bij de foto’s van zijn Ducati 200 cc superracer in een fotoboek. Waarom houdt het als eerste getekende hoofd van het standbeeld een kruis vast?

,,Misschien betekent het overleven of is het het hoofd van de Lieve Heer. Ik weet het niet. Ik ben niet gelovig, maar na dit voorval denk ik dat er toch wel iets moet zijn. Of niet soms?”


Jack heeft me gevraagd de volgende boodschap nog te vermelden:
Dit verhaal is heel apart en staat ook in mijn boek:
Jack Gravemaker Levensverhalen
en is te vinden op http://www.bol.com en zoeken onder: Jack Gravemaker.