Papieren boekband

IMG_5819PapierenBoekband

Zo trof ik het object gisteren aan dat bedoeld is als decoratie voor het achterplat. Je ziet dat links onder lijm en ecoline zijn weggelopen, op tafel (en dat kun je hier niet zien) op de vloer. De rechthoekige vorm is ook een beetje krom getrokken. Maar dat maakt me niet uit. De decoratie voor het achterplat is anders dan die voor het voorplat (minder papier, maar wel met ecoline boven op de lijm). Dat was een bewuste keuze. Op ten minste twee plaatsen is de lijm nog niet helemaal droog. Toch heb ik beide decoraties van het huishoudfolie afgehaald. De decoratie voor de achterplat heb ik wat bijgesneden en aan de linkerzijde opnieuw op een nieuw stuk huishoudfolie gelegd. Vandaag zal het wel helemaal droog zijn.


IMG_5820PapierenBoekband

Als ik zo’n decoratie tegen het licht hou dan zie je dat er nogal wat (bijna) transparante delen in zitten. Dus er is een kans dat als ik de decoraties zo op de platten plaats dat er veel grijs van het karton blijft doorschijnen.


IMG_5821PapierenBoekband

Als ik de decoraties op de platten leg dan zie je dat door krimp en vervorming de decoraties niet de grijze ondergrond volledig afdekken. Dat is niet erg maar daar ga ik toch iets aan doen.


IMG_5822PapierenBoekband

Ik begin bij het voorplat. Met acryl, gemend met ecoline, groen en geel, verf ik, in stroken de grijze ruimte tussen de Arbatex. Dat geeft best een mooi beeld. Soms denk ik: zonde om daar straks de decoraties overheen te plaatsen. Maar goed dit is misschien een idee voor een volgend boek.


IMG_5823PapierenBoekband

Op het achterplat kies ik voor heel andere kleuren: rood en oranje.


IMG_5824PapierenBoekband

De titel van het boek wordt: ‘Groene vingers’. De affiche letters kreeg ik niet goed in het papier-mâché gedrukt maar ik ga nu proberen ze op het papier-mâché te drukken. Eerst een proefdruk op een stuk papier. Ik zie dat het schilderstape probeert mee te drukken (onderaan bij de letter N). Als dat is verholpen rol ik nogmaals inkt over de letters en plaats ze op de decoratie.


IMG_5825PapierenBoekband

De ruimte waar de afficheletters hebben gezeten zie je nog wel door de kleine ophoping van papier aan de randen van waar de tekst zat.


IMG_5826PapierenBoekband

De letters er op en dan kan het geheel zo in de boekenpers. Eventuele ongelijkheden in de decoratie worden dan ten minste tijdelijk platgedrukt om de inkt kans te geven zich op de decoratie af te drukken.


IMG_5827PapierenBoekband

Dat valt dus nog niet mee. Hier zie je het eerste resultaat. Dit is een mengsel pantone inkt: geel en blauw.


IMG_5828PapierenBoekband

De tweede drukgang geeft verbetering maar ik zal het met de hand gaan afwerken. De contouren staan in ieder geval.


Boekband – Jackson Pollock stijl

Het idee is dus om met een haast blanke lijm en papier
een decoratie te maken die aan de binnenkant van het voorplat,
tussen de omslagen past.
In de decoratie komt een tekst.
In het voorplat het woord ‘groene’ en op het achterplat,
later, het woord ‘vingers’.

IMG_5796PapierenBoekband

Het maken van de lijm begint met water in een afsluitbaar glas. Dat is een kwestie van de gebruiksaanwijzing volgen. Die transparante lijm heb ik gemengd met acrylverf. Een heel klein beetje wit en nog minder groen. Dat doe ik om er voor te zorgen dat je straks niet door de lijm het karton van de boekband kunt zien.


IMG_5797PapierenBoekband

De tekst wil ik vormen met afficheletters. Houten letters die ik hier in de juiste volgorde heb gelegd. De letters komen twee-aan-twee te liggen, gecentreerd op het midden van de bovenste twee letters. De letters zijn vervolgens aan elkaar geplakt zodat ik ze als een stempel op de papier en lijmmassa kan leggen. Om er voor te zorgen dat ik straks de letters eenvoudig uit de decoratie kan pakken heb ik ze in een huishoudfolie gewikkeld (los zodat de massa zich overal tegen en tussen de letters kan voegen. Of dat gaat lukken weet ik natuurlijk nog niet).


IMG_5798PapierenBoekband

Een eerste laagje lijm. Zoveel mogelijk uitgestreken in de mal.


IMG_5799PapierenBoekband

Vervolgens de papierslierten aangebracht. Dit geeft nu een beetje een ‘Jackson Pollock’-effect.


IMG_5800PapierenBoekband

Dan plaats ik de stempel in het midden van de decoratie. Indien nodig kan ik dit achteraf nog met verf kleuren. Maar eerst maar eens zien of ik op deze manier een dunne, redelijk passende decoratie kan maken.


IMG_5801PapierenBoekband

De letters zet ik onder bezwaar of misschien beter: ik zet een redelijk gewicht op de letters zodat die in de massa komen te zitten en niet er boven op blijven drijven.


Dat was gisteren.
Omdat ik benieuwd ben of mijn plan gaat lukken ben ik
vandaag al even gaan kijken.
De massa droogt niet snel.
Het bezwaar sluit min of meer de hele decoratie af.
Daarnaast is in de werkplaats de temperatuur nog wel hoog
maar ook erg vochtig.

IMG_5804PapierenBoekband

Je ziet wel dat de lijm al doffer wordt. Dat is een signaal dat het droogt. Maar het is nog lang niet droog genoeg om het te gaan uitpakken. Daarom heb ik het bezwaar er vandaag afgelaten. Hopelijk droogt het daardoor beter.


Papieren boekband wordt niet-papieren boekband

De combinatie plantdelen, lijm, verf, papier, water en karton
gaat toch maar niet dienen als een op zich zelf staande
papieren boekband.
Maar ik heb weer voldoende geleerd om binnenkort wel een
papieren boekband te maken.
Maar voor nu wordt het object onderdeel van een boekband
bekleedt met Arbatex.

IMG_5755PapierenBoekband

Het zal een decoratie worden op de voorkant van een boekband waarvoor ik de inhoud nog moet bedenken. Maar dat gaat wel lukken. Alleen het formaat zal een beetje afwijkend worden: hoger en smaller dan A4.


IMG_5756PapierenBoekband

De basis voor de boekband is gereed. Op de hier getoonde manier zal het rode object met de plantendelen dan op de voorplat bevestigd worden.


Voor nu ligt de boekband nog zonder rood object
onder bezwaar.

Multatuli – Liefdesbrieven

Afgelopen weekend ben ik al verder gekomen
met mijn versie van dit deel uit de Privé-domein reeks
van De Arbeiderspers.
Mijn set losse katernen heb ik gekocht via uitgeverij Boekblok.

IMG_5256MultatuliLiefdesbrieven

Hierboven zie je de basis voor de boekband. De twee platten en de rug, verbonden met kraftpapier. Deze keer heb ik de ruimte tussen rug en platten 1 mm groter gelaten om het leer meer ruimte te geven bij het scharnieren. Eens zien hoe dat bevalt.


IMG_5257MultatuliLiefdesbrievenIMG_5258MultatuliLiefdesbrieven

Je krijgt een steeds beter idee hoe het boek er uit zal komen te zien. De boekenlegger steekt een behoorlijk eind uit het boek maar het is dan ook een bijzondere boekenlegger.


IMG_5259MultatuliLiefdesbrieven

Dit is de vleeszijde van een stuk wit leer. Hier heb ik de basis van de boekband op afgetekend met een extra ruimte van 3 centimeter voor de omslag van het boek.


IMG_5260MultatuliLiefdesbrieven

Vervolgens is de afgetekende vorm uit het leer gesneden.


IMG_5262MultatuliLiefdesbrieven

Steeds opnieuw even passen en ik heb op de verschillende delen opgeschreven wat de voorkant en achterkant van het boek wordt en ook wat boven en onder is. Op die manier komt de basis steeds op dezelfde manier op het leer te liggen. Misschien mag dat niets uitmaken maar het stoort niet om het wel te doen. Het dwingt je ook steeds opnieuw te overwegen of je de juiste keuze hebt gemaakt.


IMG_5263MultatuliLiefdesbrieven

Ik had me voorgenomen nieuwe mesjes te gebruiken om het leer dadelijk zo goed mogelijk te snijden. De vormen die ik uit wil snijden zijn klein en dat maakt het niet eenvoudiger. Een scherp mes helpt dan.


IMG_5264MultatuliLiefdesbrieven

Uit restjes leer snij ik de ‘hartenhelften’. Deze harten gaan de illustratie vormen op de bovenste helft van de voorkant van het boek.


IMG_5265MultatuliLiefdesbrieven

Ook hier steeds weer even passen. Het idee is dat als het tweede hart ook gereed is dat de nu nog losse delen gelijmd worden op de band en dat ik later het leer aan de achterkant ga dunnen. Dat heb ik bij een eerder boek al een keer gedaan. Toen ging het om grote, brede stroken. Nu gaat het om smalle, kleine, kromme vormen. Spannend.


IMG_5266MultatuliLiefdesbrieven

Okay, het is zo op het oog niet heel spannend. Op de achterkant van het boek breng ik een streep van rood leer aan. Maar dit is spannender dan het lijkt. Je maakt hier de leren bekleding los van de basisvorm van de boekband. Het leer kan door verdere bewerking nog vervormen en de streep komt bij voorkeur wel recht op de achterplat. Nu ligt het allemaal nog los. Voor mij dus heel spannend.


Het wordt grijs voor de ogen

Vandaag even grijsbord gehaald om de platten en de
rug te kunnen haan maken voor het boek Liefdesbrieven
van Multatuli.

IMG_5219MultatuliLiefdesbrieven

Een stuk heel dun karton voor de rug en dikker karton voor de voor- en achterplat.


Multatuli – Liefdesbrieven

Het kwam er gisteren niet meer van om de volgende stappen
te tonen van het werk aan het boek: Liefdesbrieven
uit de Privé-domeinreeks van De Arbeiderspers.
Ik kocht de katernen los bij Uitgeverij Boekblok.

IMG_5193MultatuliLiefdesbrieven

Te beginnen bij waar ik de vorige keer gebleven was: mijn ontwerp voor het voorplat van de boekband. Daarbij de twee soorten leer die ik ga gebruiken om met ‘back pairing’ de ‘cushion onlays’ zoveel mogelijk te laten wegzinken in het leer. Anders gezegd: ik ga een wit leren band maken. Daarom ga ik leer lijmen in een andere kleur (hier rood). Door de achterkant van het leer te egaliseren zal ik meer van het leer weghalen bij de oneffenheden die het gevolg zijn van het leer dat op de bovenkant is gelijmd. Dat gekleurde leer zal langzaam wat wegzakken in het witte basisleer. Eerder deed ik dat bij een band voor een kookboek voor gerechten met paddenstoelen. De namen ‘Tine’ en ‘Mimi’ wil ik uit het leer snijden zodat het perkament wat ik eronder ga aanbrengen, zichtbaar wordt. Dit laatste moet ik nog gaan uitproberen.


IMG_5194MultatuliLiefdesbrieven

Dit zijn de ongesneden, speciaal gevouwen katernen, die ik ga inbinden. Nog even iets over de volgorde. Er zit bij de bedrukte losse katernen één onbedrukt katern. Dat ga ik in het boek opnemen net voor het nawoord. Zelf vind ik het altijd wel prettig lege pagina’s in een boek te hebben om aantekeningen te kunnen maken.


IMG_5195MultatuliLiefdesbrieven

Dit is de dun kartonnen band die bij de katernen geleverd wordt. Ik ga een band maken met stevige platten en een leren bekleding. Maar ik wil de afbeelding van Multatuli (voorplat), de rug van het boek en de tekst van het achterplat niet onbenut laten.


IMG_5197MultatuliLiefdesbrieven

Dit is een stuk van de kartonnen band met allerlei drukmarkeringen. Die wil ik zichtbaar maken doordat dit de achterkant van de speciale boekenlegger wordt.


IMG_5198MultatuliLiefdesbrieven

Voor de voorkant gebruik ik twee stukken karton: de rug compleet met markeringen en een tekst die de productiedatum aangeeft. De boekenlegger ligt nu in de boekenpers. De lengte van de boekenlegger is groter dan de hoogte van het boek. Overigens is hier de boekenlegger nog niet helemaal af.


IMG_5199MultatuliLiefdesbrieven

Het voorplat en het achterplat vormen nu een katern van 1 blad. De vouw van het blad zal ik nog wat versterken en op dikte brengen. Dit extra introductiekatern komt voor in het boek. Dit katern ligt nu onder bezwaar.


IMG_5200MultatuliLiefdesbrieven

Intussen ben ik al begonnen met het inbinden van de katernen. Dat zal later deze week, nadat het introductiekatern is toegevoegd, wel afgerond worden.


Briefkaarten – Van den vos Reynaerde – Henri van Straten – Koptische binding

Toen ik deze week het werk aan de koptische binding met
de briefkaarten van Uitgeverij Boekblok wilde afwerken,
kwam ik er al snel achter dat ik bij sommige pagina’s
twee kaarten als 1 had ingebonden.
Bovendien twijfelde ik of de lengte van mijn draad wel voldoende was.
Toen ik de binding er uit haalde zag ik dar het fout ging.
Dus opnieuw begonnen met langere draden.

De gaten staan 1 cm van de rand van de kaart af.
Twee centimeter draad per gat is dus te weinig.
Ik heb 20 kaarten (inclusief de voor en achterplat), 2 rijen gaten
waarvoor ik 1 lange draad nodig heb.
Achteraf weet ik dat 3 cm per gat nog te weinig is.
Ga uit van 4 cm: 20 kaarten x 2 gaten x 4 centimeter= 1 meter 60.
Dat is waarschijnlijk ruim.

Ik werkte met 20 x 2 x 3 en dat was te krap.
Maar met kunst en vliegwerk ging het net. Zie hieronder.

IMG_5151VanDenVosReynaerde

Goed kijken en dan zie je dat bij het aanlussen van een volgende kaart de draden aan de binnenkant van de set kaarten moet uitkomen. Dan ga je daarna naar buiten om de kaart te verbinden met de kaart die er onder zit, om weer binnen de twee gaten uit te komen. Je moet voor het verbinden wel het aanlussen strak trekken. Dat is op de foto nog niet gebeurd.


IMG_5152VanDenVosReynaerde

Hier zie je de 4 naalden die ik gebruik. De rechte naalden gebruik ik voor de buitenste gaten. De naalden hadden korter mogen zijn maar de lengte doet er niet veel toe. De binnenste naalden zijn halfronde. Dat maakt het eenvoudiger om het verbinden voor elkaar te krijgen. Je moet een balans zien te vinden tussen hoe strak de draad zit en de ruimte die daardoor over blijft. Ik heb de juiste balans nog niet gevonden. Mijn draden zitten nog te strak. Je ziet dat hier de laatste kaart is verbonden en dat alleen het voorplat nog moet. Punt is dat ik te weinig draadlengte heb om het volgend de instructies van Keith Smith af te maken. Ik moet improviseren.


IMG_5154VanDenVosReynaerde

Uiteindelijk lukt het wel maar de hoek van de draad met de achterkant van de kaart moet 90 graden zijn. Dat is hij soms niet. Dat moet een volgende keer beter.


IMG_5156VanDenVosReynaerde

Als die hoek van draad en achterkant niet bij ieder gat 90 graden is loopt de draad op de rug niet mooi loodrecht. Maar neemt niet weg dat het boek goed in elkaar zit en mooi, vlak opent.


IMG_5157VanDenVosReynaerde

Deze Van den vos Reynaerde is in ieder geval af.


Een kaartje Van den vos Reynaerde

Het is al weer meer dan één jaar geleden dat ik werkte
aan mijn uitvoering van Van de vos Reynaerde.
De katernen met de hand ingebonden met perkamenten
schutbladen en integrale kapitaalband.
Eikenhouten platten en een leren rug.
Een leren gesp met eenvoudig boekbeslag van messing.

Door die messing is het nooit helemaal afgemaakt.
Ik zoek nog een cursus ‘Metaalbewerking voor boekbeslag’
voor na de coronabeperkingen.

Maar bij de losse katernen kwam ook een set briefkaarten
met de linosneden van Henri van Straten, gedigitaliseerd en
ingekleurd door Rob Koch en uitgegeven door uitgeverij Boekblok.
Omdat ik eigenlijk geen kaarten meer verstuur kan ik
er iets anders mee: inbinden tot een boekje.

IMG_5137VanDenVosReynaerdeBoekEnAnsichtkaart

Hier zie je mijn uitvoering van Van den vos Reynaerde. Het boek ligt open bij de beroemde tekst ‘Willem die Madocke maecte’ of in deze vertaling ‘Willem die het boek Madocke heeft gemaakt’. Op die pagina zie je in zwart-wit een linosnede van Henri van Straten met koning Leeuw. De ingekleurde briefkaart ligt links onder de introductie op de briefkaarten.


IMG_5139VanDenVosReynaerde

Zo ziet mijn uitvoering er uit in gesloten vorm.


IMG_5140VanDenVosReynaerdeVerpakking

De briefkaarten kwamen in deze verpakking. Die ga ik zoveel mogelijk hergebruiken op de platten. De briefkaarten ga ik volgens de Koptische bindwijze inbinden.


IMG_5141VanDenVosReynaerdeAchterEnVoorplat

Bovenaan ligt de achterplat en onderaan de voorplat. Dus de voorkant van het boek wordt gevormd door het onderste groene stuk karton.


IMG_5142VanDenVosReynaerde

Op de binnenkant van het achterplat vind je de toelichting op de briefkaarten.


IMG_5143VanDenVosReynaerde

Voor de Koptische binding zoals beschreven door Keith Smith begin ik met het prikken van gaten in alle kaarten. Daarvoor heb ik een stuk van de verpakking gebruikt als prikmal.


IMG_5144VanDenVosReynaerde

De hele stapel is aan de beurt geweest.


IMG_5145VanDenVosReynaerde

De twee platten moesten ook.


IMG_5146VanDenVosReynaerde

Vier gaten (stations) met twee draden en vier naalden.


IMG_5147VanDenVosReynaerde

Dat zal morgen wel af komen.


Binnenkant voorplat

Dit had ik nog niet laten zien.
De voorplat is aan de voorkant versierd met gekleurde draad
in de vorm van een deel van een boomblad, een esdoornblad.
Maar de achterkant was minder netjes.
Dus heb ik de prikmal er tegen geplakt.

IMG_5057IkNamEenBladEnScheurdeHetInStukkenBoekbandBinnenkantVoorplat

Het voorplat bestaat uit een poster die ik versneden heb. Compleet met de originele bedrukking (Allu, drukkersdeodorant). Daar tegen aan zit nu de prikmal gelijmd. Zo heb ik straks een boek waarin zowel het resultaat als een aantal stappen van het proces en ander origineel werk met elkaar verbonden zit.

Tussen kapper en AstraZeneca

(Ik nam het blad en scheurde het in stukken)

Tussen mijn bezoek vandaag aan de kapper en vanmiddag aan
de huisarts voor mijn eerste vaccinatie met het
AstraZeneca vaccin, had ik nog wat tijd om aan mijn
boekband verder te ‘borduren’.

IMG_5048IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

De pagina (Zaansch bord) met mijn eerste poging een deel van een esdoornblad te ‘borduren’ heb ik aan de achterkant afgeplakt met een stuk wit papier.


IMG_5049IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

Vervolgens heb ik de kleuren 4, 5 en 6 toegevoegd aan de afbeelding. Dit wordt het voorplat van een Japanse binding. Grote vraag voor mij was: wat doe ik met de achterkant. Want hoewel ik lang de achterkant best mooi kon houden (de achterkant is het negatief van de voorkant met knoopjes), kon ik dat niet volhouden en een paar draden maken grote lussen waarbij de tekening niet gevolgd wordt.


IMG_5050IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

Daarom heb ik besloten de prikmal als dekblad te gebruiken. Deze kant zal dan niet meer zichtbaar zijn. Deze tekening moet ik in de lijm zetten. De gaatjes blijven natuurlijk wel zichtbaar.


Het voorplat ligt nu onder bezwaar.
Zaterdag meer hierover.

Ik nam het blad en scheurde het in stukken

Wat ik precies met de monoprints ging doen,
die prints die gemaakt zijn met behulp van een esdoornblad,
wist ik nog niet maar ik heb besloten er een boekje van te maken.

Nu werden in de middeleeuwen regelmatig oudere boeken (manuscripten
of gedrukt) hergebruikt. Bijvoorbeeld in de boekband of de rug.
Dat kan ik ook.
Er hangt al weer even een poster voor het raam van mijn werkplaats.
Tijd om die te gaan hergebruiken.

IMG_5002IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

Je kunt lang nadenken over het formaat van een boek of je kunt het materiaal laten beslissen. Dat laatste doe ik deze keer. De poster zat in een pakketje toen ik hem ontving waarin de poster in vier was gevouwen. Die maat hou ik min of meer in stand. De vouwen heb ik weggesneden en zo hou ik 4 stukken papier over die ik twee aan twee ga lijmen tot een voor- en achterplat.


IMG_5003IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

Dan wordt het zaak de overige pagina’s op de juiste grootte te snijden. Met de hand krijg je dat niet zo mooi voor elkaar maar sommige pagina’s snij ik op een speciale manier uit het papier. Als dan het boekblok gereed is plaats ik het boekblok nog een keer in de snijmachine.


IMG_5004IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

De bindwijze wordt Japans. Eenvoudig en passend bij de afbeeldingen. Maar los van de hergebruikte platten ga ik er misschien nog iets extra’s aan toevoegen. Het borrelt in mijn hoofd.


IMG_5005IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

Het esdoornblad dat als model gediend heeft ga ik ook in het boek verwerken. Het ligt al onder bezwaar dus dat kan ik de volgende keer laten zien.


IMG_5006IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken


IMG_5007IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

Dit moet nog gelijmd worden maar de boekenpers en het bezwaar waren al in gebruik. Dus dat moet wachten tot de volgende keer.


Losse bladen binden

IMG_4006KeithSmithSmith'sSewSingleSheetsPastePaperInHetMidden

Bij het binden van losse bladen tot een boek bevestig je aan voor- en achterkant een plat. De eerste van de drie types maakte ik met als centrale afbeelding twee stukken tegen elkaar passende stukken papier. Nummer twee had een fragment van een briefkaart als decoratie. Hier dient een stuk paste paper als decoratie. Dat stuk is als eerst op de voorplat gelijmd.


IMG_4007KeithSmithSmith'sSewSingleSheetsRandenGelijkSnijden

Daar komen vier ‘stroken’ papier van felle kleuren omheen. Nu we zo ver zijn kan ik beginnen de randen gelijk te snijden van de vier stroken. Dan sluiten de omslagen beter op elkaar aan.


IMG_4008KeithSmithSmith'sSewSingleSheetsZonderHoeken

Dan wordt het tijd op de hoeken op maat te snijden. Nu kan ik de achterkant van de ‘lijst’ in een keer goed in de lijm zetten en de voor- en achterkant in een keer afwerken.


IMG_4009KeithSmithSmith'sSewSingleSheetsAchterkantNaPlakken

Na het lijmen ziet de achterkant er zo uit. Deze achterkant ga ik een volgende keer afwerken met een ander stuk paste papier. Nu de zaak eerst onder bezwaar leggen en laten drogen.


Treuzelende boekbinder

Misschien denk je: hoe zit het nou met Type C van het inbinden
van losse bladen volgens Keith Smith?
Nou ik ben er wel aan doorgegaan maar ik moet opnieuw lijm maken.
Probleem is dat ik nog een hoeveelheid heb staan met een zelf verzonnen
samenstelling en die wil ik eerst opmaken. Bijvoorbeeld aan paste paper.
Tegelijk ben ik met back pairing bezig. Een heel spannend experiment
dat tot nu toe goed verloopt. Dus de verschillende projecten vragen om aandacht.
Ik moet kiezen.

Maar goed vandaag even kort stilstaan bij de vorderingen.

IMG_3954KeithSmithAchterplat

De buitenkant van de achterplat is een paar dagen geleden al voorzien van een kunstleren bekleding. Egaal geel.


IMG_3970KeithSmithAchterplatGereed

Intussen is de binnenkant ook egaal geel.


IMG_3971KeithSmirhAchterplatGereed

Het wachten is dus nog even op het voorplat.


Losse bladen inbinden: type B

Iedere keer weer een klein stapje nemen bij het inbinden van
een boek met behulp van losse bladen zoals beschreven door Keith Smih.
Smith beschrijft in het boek ‘Smith’s Sewing Single Sheets’
drie methodes om dit te doen zonder extra ondersteuning aan de rug.
Ik heb type A al afgerond. Type B, dat laat ik in dit bericht
zien, heeft een andere manier voor het binden en verbinden
van de voor- en achterplat. Maar we beginnen met….

IMG_3856KeithSmithSmithsSewingSingleSheetsTypeBGeprikt

Voor alle types is dat steeds hetzelfde: eerst zoeken we de losse bladen op, in mijn geval losse stukken karton van verschillende dikte en materiaal, bekleden we de platten en prikken dan platten en bladen voor met een prikmal.


IMG_3857KeithSmithSmithsSewingSingleSheetsTypeBStartpuntBlad1

Dan nemen we twee draden. Deze keer probeer ik het met draden die 130 centimeter lang zijn. De vorige keer was de lengte 1 meter 50. Daar bleef nogal wat van over. Aan elk uiteinde komt een naald en in het geval van type B begint het inbinden bij het voorlaatste losse blad. Dus niet bij de achterplat.


IMG_3859KeithSmithSmithsSewingSingleSheetsTypeB

Ook deze keer weer heel uiteenlopende stukken karton met allerlei bedrukking. 10 losse bladen. Alleen het binden en verbinden van de platten is bij type A anders dan bij type B.


IMG_3861KeithSmithSmithsSewingSingleSheetsTypeB

Dit is heel dun karton, uit een doos voor tissues.


IMG_3862KeithSmithSmithsSewingSingleSheetsTypeBVoorplat

Net voor het laatste losse blad neem ik het boek er weer even bij om de instructies nogmaals goed door te nemen. Het is niet erg ingewikkeld maar het duurt wel even voor de logica helemaal helder is.


IMG_3863KeithSmithSmithsSewingSingleSheetsTypeB

Even later is het boek ingebonden. Vreemd is als je de grootte van het boek ziet, verwacht je een bepaald gewicht. Maar door het gebruik van het karton is het boek juist heel licht.


IMG_3869KeithSmithSmithsSewingSingleSheetsTypeAB

Dit zijn type A en B bij elkaar. Dus werd het tijd voor type C. Het ritueel begint.


IMG_3938KeithSmithSmithsSewingSingleSheetsTypeC

De platten zijn op maat gesneden. Ik kan beginnen aan het bekleden van de platten.


IMG_3939KeithSmithSmithsSewingSingleSheetsTypeC

Deze keer zal de rechthoek in het midden afwijkend zijn.


IMG_3940KeithSmithSmithsSewingSingleSheetsTypeC

Voor de trouwe luisteraar zal het duidelijk zijn: het midden zal worden gevormd door een van de vellen ‘paste paper’ waar ik mee in de weer ben geweest. Deze met groen, geel en sterretjes maakt veel kans maar de keuze is nog niet definitief.


Losse bladen inbinden

IMG_3819KeithSmithSmithsSewingSingleSheetsVooplatVoorkantIMG_3820KeithSmithSmithsSewingSingleSheetsVooplatBinnenkant


De laatste keer dat ik een bericht maakte over het voor- en achterplat
die ik aan het maken was, is al weer even geleden.
Maar langzaam maar zeker maak ik vorderingen.
Je ziet op deze foto’s wel dat ik een probleem heb met de lijm.
Die is verkleurd door de kleur die het papier heeft afgegeven
bij het insmeren met een kwast van de diverse papieren delen
die samen het voorplat vormen.
Die lijm kwam op plaatsen waar hij niet hoort te zitten.
Eerder was dat geen probleem omdat de lijm kleurloos opdroogde.
Nu hij dat niet meer doet zie je dat.
Misschien is dat wel te verwijderen maar misschien doet
dat meer kwaad dan goed. Ik laat het zo.

Het achterplat (beide kanten) en de binnenkant van het voorplat
ga ik bekleden met geel kunstleer.

IMG_3821KeithSmithSmithsSewingSingleSheetsAchterplat

Dit is het achterplat bekleed met geel kunstleer (skai). De hoeken zijn al gesneden. Het materiaal is niet zo dik en daarom kies ik als methode dezelfde als wanneer dit papier of boekbindlinnen zou zijn.


IMG_3841KeithSmithSmithsSewingSingleSheetsBinnenkant

Het voorplat, de binnenkant bekleed met kunstleer.


IMG_3842KeithSmithSmithsSewingSingleSheets

Vooral aan de groene strook is te zien dat de lijm die ik gebruikte niet helemaal helder meer was.


IMG_3847KeithSmithSmithsSewingSingleSheetsPlattenBinnenkantIMG_3848KeithSmithSmithsSewingSingleSheetsPlattenBuitenkant

De platten zijn gereed.


IMG_3849KeithSmithSmithsSewingSingleSheetsGatenPrikkenDanInbinden

Dus dit boek met losse bladen van karton kan ik morgen, na het prikken van de gaten, gaan inbinden. Daarbij ga ik methode B gebruiken voor het aanhechten van de platten.


en nu maar hopen dat het een fase is

IMG_3794ArgibaldEnNuMaarHopenDatHeteenFaseIs

Voor mijn tweede boek volgens de methodes beschreven door Keith Smith, wilde ik een afbeelding opnemen op het voorplat. Get idee was om daar deze kaart van Argibald voor te gebruiken: en nu maar hopen dat het een fase is. Maar helaas, bij het snijden ging dat helemaal mis. Dus heb ik een van de kleurvlakken opnieuw moeten snijden en heb ik een andere afbeelding gezocht. Die is niet zo vol humor als Argibald maar kan ook goed.


IMG_3795KeithSmithBoardAttachmentMethodeB

Maar voor ik de afbeelding ga snijden heb ik eerst nog even de hoeken van de kleurvlakken afgehaald. Dan kan ik straks in één keer de omslagen bevestigen.


IMG_3799TheFolioSocietyGeoffGrandfieldTheKingMustDieMaryRenault

Dit is een van de kaarten die ik ooit bij aankoop van een boek kreeg van The Folio Society. Het is een illustratie gemaakt door Geoff Grandfield voor het boek The king must die van Mary Renault. Het boek gaat over de koning Theseus, koning van Athene. Maar dat heeft niets met mijn boek te maken. Een deel van de illustratie kan ik goed gebruiken en de afbeelding is op stevig papier. Precies wat ik nodig heb.


IMG_3800KeithSmithBoardAttachmentMethodeB

De afbeelding gaat tussen drie kleurvlakken komen. Daarom heb ik die kleurvlakken aan de achterzijde met schildersplakband vastgezet aan elkaar. Zo kon ik de vorm uit de kaart en uit de kleurvlakken snijden.


IMG_3801KeithSmithBoardAttachmentMethodeB

Zo past de zwemmer dan tussen de kleurvlakken.


IMG_3802KeithSmithBoardAttachmentMethodeB

Als alles goed gaat wordt dit de bekleding van het voorplat.


IMG_3806KeithSmithBoardAttachmentMethodeBOpstellingGrijsbordOpPlastic

Het lijmen ga ik weer doen met een lijm op basis van cellulose. Een moderne versie van wat je in het Engels ‘Paste’ noemt. Niet gemaakt met bloem maar van water en een kant-en-klaar mengsel uit de hobbywinkel. Allemaal met als doel om daarmee ervaring op te doen.


IMG_3807KeithSmithBoardAttachmentMethodeBLijmen

Voorlijmen op een glazen plaat of in mijn geval een spiegeltegel die ik bij de afvalcontainer gevonden heb. Een mooi glad, eenvoudig schoon te maken oppervlak. Want een beetje kliederen is het wel.


IMG_3808KeithSmithBoardAttachmentMethodeBOokHetGrijsbordLijmen

Ook het grijsbord lijm ik voor.


IMG_3809KeithSmithBoardAttachmentMethodeBNuDeOmslagen

Na het gladstrijken en weghalen van overtollige lijm kan ik de omslagen meteen op hun plaats brengen. Het voordeel van deze lijm is dat je veel gelegenheid hebt om een en ander te corrigeren.


IMG_3810KeithSmithBoardAttachmentMethodeBDeZwemmer

Vervolgens krijgt ook de zwemmer zijn plaats.


IMG_3811KeithSmithBoardAttachmentMethodeBGroen

Tijd voor de groene strook.


IMG_3812KeithSmithBoardAttachmentMethodeBAlsDatMaarMooiDroogt

Dan volgt de paarse strook en is het voorplat gereed om in de boekenpers te gaan en te drogen.


IMG_3813KeithSmithBoardAttachmentMethodeBDeAchterkant

De achterkant ziet er dan zo uit. Keith Smith geeft aan meteen ook de achterkant te bekleden maar ik weet nog niet waarmee ik het ga bekleden en de vorige keer had ik allerlei beschadigingen waardoor de achterkant anders werd dan wat ik normaal zou doen. Ik realiseer me dat ik dan twee keer een lange periode van drogen ga krijgen.


IMG_3814KeithASmithSmithsSewingSingleSheetsNonAdhesiveBindingVolumeIV

Dit is het boek waar al deze wijsheid uit komt. Inhoudelijk is het niet verkeerd maar het slecht geschreven. De eerste 100 (!) pagina’s gaan over je gereedschap en bijvoorbeeld het maken van lijm. Het boek gaat over non-adhesive bindings dus waarom je moet lezen over het maken van lijm? De laatste 100 (!) pagina’s bevatten zwart-wit foto’s van allerlei voorbeelden en de eerder genoemde tabel van centimeters naar inches (daar heb je weinig aan, de afmetingen in het boek zijn in inches en die moet je dan alsnog of gokken of omrekenen via het internet). De tekst zelf is in redelijk archaïsch Engels en herhaald zich telkens drie keer: twee keer in de tekst en nog een keer bij de afbeeldingen. Dat doet hij dan steeds net iets anders zodat je alles moet lezen. Keith Smith, Smith’s Sewing Single Sheets, Non-adhesive binding, Volume IV. Let op het boek is ook nog eens duur.


Intussen zit het voorplat in de boekenpers.
Het achterplat krijgt van mij een kunstleren bekleding.
Ooit heb ik een groot stuk knalgeel kunstleer gekocht.
Dis ook de binnenkant kan ik daarmee bedekken maar
dat weet ik nog niet zeker.

Tweede type binding met losse bladen

Drie stapeltjes met stukken karton van gelijke grootte
maar verschillende dikte en bedrukking had ik gereed.
De eerste heb ik ingebonden volgens de methode die
Keith Smith ‘Board attachment type A’ noemt.

De tweede stapel gaat ingebonden worden via de methode
‘Board attachment type B’.
Het verschil tussen de twee boeken zit hem straks alleen
in de bekleding van de platten en de manier waarop de
‘boards’, het voor- en achterplat, zijn bevestigd.

Daarvoor kent Keith Smith drie methodes en Type C noemt hij
de klassieke Koptische binding.
Daar ben ik nog niet mee bezig.
Gisteren heb ik de platten gesneden voor Type B uit grijsbord.
Ook deze versie wordt bekleed met verschillende kleuren papier.
De meeste kleuren zijn hetzelfde als Type A.
Maar ik ga niet meer het erg slappe gele papier gebruiken
dat bij het eerste boek zoveel problemen gaf.

IMG_3790KeithSmithBoardAttachmentTypeB

Dit zijn de kleuren en dit is ook de verdeling van de vlakken op het voorplat. De schikking is anders dan het eerste boek en daar kwam het groen niet op voor. Je ziet hier dat ik nog niet alle kleuren op de juiste maat heb gesneden. Wat je niet ziet is dat de kleuren al los liggen op de juiste plaats op het voorplat en dat aan alle kanten het papier ten minste 3 centimeter uitsteekt.


IMG_3791KeithSmithBoardAttachmentMethodeB

Nu zijn alle maten correct. Wat er nu nog moet gebeuren (volgende keer) is dat de hoeken moeten worden voorgesneden. Daarnaast ga ik net als bij het eerste boek een vorm opnemen in dit mozaïek maar dat gaat ook weer iets anders zijn dan de vorige keer.


Losse bladen binden

IMG_3686AlleDelenVoorHetVoorplatZijnGesneden

Alle delen die dadelijk de compositie moeten gaan vormen zijn gesneden. Ik kan al wel vertellen dat je meteen de hoekjes van de inslagen moet snijden. Als straks het papier vochtig is van de lijm zal dat niet zo eenvoudig gaan en gaat het makkelijk scheuren en als je mes niet vlijmscherp is opstroppen. Dat is mij dus al overkomen. Maar zover was ik hier nog niet.


IMG_3687VoorplatVochtigMaken

Eerst heb ik het voorplat vochtig gemaakt. Keith Smith geeft aan dat je de compositie in één keer moet afmaken. Voor- en achterkant. Dat snap ik wel want het papier en karton zal door het vocht gaan vervormen. Maar bij mij in de werkplaats droogt nu alles zo snel dat ik na het centrale deel het voorplat eerst onder bezwaar laat drogen. Heb je meer ervaring hiermee (deze lijm, dit papier en karton en deze compositie) dan zal dat inderdaad beter gaan.


IMG_3688HetBeginIsGemaakt

De eerste strook is een soort van ankerpunt voor de volgende stroken. De plaats waar deze strook moest komen was dan ook afgetekend op het voorplat.


IMG_3689IederDeelEvenGoedInDeLijmZetten

Steeds ieder stuk goed insmeren met lijm. Het papier is een zwaar papier waarvan ik ooit een pak kocht bij de Hema. Een pak met verschillende kleuren papier om kaarten te maken. Dus niets bijzonders maar wel zwaarder dan bijvoorbeeld printerpapier. Ik lijm op een stuk spiegel. Glas werkt denk ik ook goed: eenvoudig schoon te maken en glad.


IMG_3690ZienHoeDatErUitZietAlsHetGedroogdIs

Het centrale deel is geplakt. So far, so good. Nu heb ik het even laten drogen.


IMG_3692Letterzuil10LadesHebbenEenNaamstrook

Het werk aan het voorplat heb ik afgewisseld met het plakken van de naamstroken op de lades in mijn letterzuil.


IMG_3693MiddenVoorplatBeplakt

Eenmaal opgedroogd ziet het centrale deel er goed uit.


IMG_3694AlleLadesHebbenNuEenNaamstrook

Morgen misschien meer over het voorplat. Dit is de laatste lade die een naamstrook kreeg. Steeds heb ik alle lades eerst nat gemaakt. De strook papier ten minste twee keer in de lijm gezet. Anders droogt het gewoon te snel in mijn werkplaats.


Losse bladen binden (Sewing single sheets)

Al een tijdje zoek en verzamel ik karton, van consumentenverpakkingen
tot een doos waarin flessen wijn gezetten heeft, om daar
losse bladen uit te snijden.
Om die losse bladen in te kunnen binden heeft
Keith Smith in zijn boek ‘Smith’s Sewing Single Sheets’ drie methodes
beschreven voor het inbinden zonder extra ondersteuning.
Die wil ik eens gaan proberen dus heb ik 3 stapels met elk 10 bladen
bij elkaar geharkt.

IMG_3671VerschillendKartonDikDunBedruktLeeg

Dit zijn de bladen voor het eerste boek. Heel verschillend materiaal, verschillende diktes en sterktes. De sterkte van het papier/karton kan een probleem worden. Maar dat gaan we ervaren. De afmetingen zijn ongeveer 17 x 28 centimeter.


IMG_3672ZelfLijmMaken

Er zijn veel verschillende soorten lijm. Voor boekbinden zijn er eigenlijk maar twee keuzes: PVA of een bloempasta. PVA gebruik ik tot nu toe steeds maar ik wil ook ervaring opdoen met een bloempasta. Die heb ik ooit eens gemaakt en het probleem was dat de lijm al heel snel niet meer bruikbaar was door schimmel. Daarom gebruik ik nu een middel dat ik in een hobbywinkel heb gekocht en dat gebaseerd is op cellulose. Ik ga het niet op belangrijke boeken uitproberen maar op deze testboeken van losse bladen en op de naamstroken op mijn letterlades. De glazen pot is precies 250 ml water en het schepje dat er bij ligt is het maatschepje dat in de verpakking van de lijm zit. Het lege verfblik wordt mijn lijmpot.


IMG_3673SingleSheetKeithSmith

Dit is de stapel karton met de twee platten. Je ziet de verschillende maakwijzes van het karton, de diktes en het materiaal. Aan één kant steken de platten uit: de voorkant van het boek (fore edge). Aan de rug komt geen versteviging dus als je de platten laat uitsteken aan de boven- en onderkant dan gaat je boekblok op den duur doorzakken als het in een boekenkast staat.


IMG_3674SingleSheetsKeithSmithDePlattenStekenMaarAamEemKantUit


IMG_3675SingleSheetsKeithSmith

En nog een bovenaanzicht.


IMG_3679DeWerkplaatsIsZoDroogDatikHetKartonNatMaakVoordatIkKanPlakken

De platten ga ik bekleden met papier. Het is in mijn werkplaats nog zo droog en warm dat ik de platten helemaal bevochtig om het drogen van de lijm niet te snel te laten verlopen. Het achterplat krijgt één kleur. Op de voorplat komt een soort van compositie in 5 kleuren. Het ontwerp staat in het boek van Keith Smith.


IMG_3680Prikmal

Ook de prikmal heb ik al voorbereid.


IMG_3681VierVanDeVijfKleuren

Als ik mijn berekeningen wil tonen kan ik die maar beter niet meer met potlood maken. Dit zijn vier van de 5 kleuren voor het voorplat.


IMG_3682KeithSmithPagina92

Het ontwerp van Keith Smith staat op pagina 92 van zijn boek.


IMG_3683MaarHetVoorbeeldVanKeithSmith

In het ontwerp in het boek gaat Smith uit van een portrait ontwerp. Dus een compositie die op een oppervlak komt dat hoger dan breed is. Bij mij is dat niet zo: mijn boek wordt breder (28 centimeter) dan hoog (17 centimeter). Dat noem je tegenwoordig ‘landscape’. Die afmetingen zijn puur toeval. Consumentenverpakkingen zijn meestal niet zo groot en ik wilde zoveel mogelijk van de afbeeldingen op de losse bladen krijgen. In het boek van Smith staat niet in welke volgorde je de stukken papier het best kunt snijden. Ik werk van het midden naar buiten. De stroken papier aan de buitenkant gaan om de randen van de voorplat heen. Als die op de achterkant straks 1 millimeter meer of minder zijn is niet zo’n probleem. Dat zie je straks niet meer. Maar je wilt geen open ruimtes op de voorkant van je boek.


Mijn boek maakt geluid!

Ik heb als voorplat en achterplat een stuk karton gebruikt.
De rug heb ik niet voorzien van een strook karton.
Omdat ik bij het passen en meten zag dat je dan
helemaal van kop tot staart door het boek kunt kijken,
wilde ik dat oplossen met een soort van papieren kussen.
Nu had ik ergens een stuk rood verpakkingspapier
liggen. Niet echt vloeipapier, beetje doorzichtig.
Dat heb ik als een soort van kussen
op de rug van het boek geplakt.
Als ik nu het boek sluit of open, maakt het een
ritselend geluid omdat het papier in en uit elkaar
wordt gehaald. Ik hoop dat dit lang zo blijft.
Het is een extra, ongeplande eigenschap van het boek.

IMG_3484StukjeVloeipapierOpDeRug

Toen ik deze foto maakte had ik 1 kant van het boek al vastgeplakt op een van de platten. Het boek had een paar nachten in de pers kunnen drogen. Na het maken van de foto is de andere kant ook gelijmd en zit het boek weer in de boekenpers.


Als dit goed gaat dan is de volgende stap
het bevestigen van de leren onlays (en de stukken
perkament en papier).

Het idee van de onlays heb ik afgekeken van Mark Cockram.