Meet both ends

WP_20180418_15_07_38_ProUitDeBoekenpers

Het boekblok is goed gelijmd en uit de boekenpers. Nu komt altijd een magisch moment: het snijden van het boek. Tot nu toe is het boekblok een ruwe diamant geweest. We gaan die slijpen. Al het overto9llig papier snijden we weg. De zijkanten worden mooi glad. Dadelijk, na het snijden kan het boek ook eindelijk goed geopend worden.


WP_20180418_15_08_53_ProWitLeeslintWitKapitaalbandje

Na het snijden wil ik de zijkanten van het boek een gele kleur geven. Dat spatten heb ik sinds de kleuterschool niet meer gedaan. Dus eerst een dummy. Na het spatten breng ik het witte leeslint en witte kapitaalbandjes aan.


WP_20180418_15_19_01_ProOnderkant-StaartNauwkeurigWerk

Het snijden met een snijmachine is een nauwkeurig werkje. Het boek moet rechthoekig worden of blijven en je moet niet te veel of te weinig wegsnijden. Gelukkig staan hiervoor aanwijzingen op het papier van de drukker. Dit is de onderkant of de staart van het boek.


WP_20180418_15_21_49_ProRugEnVoorkant

Hier zie je beide kanten van het boek. De voorkant, op de voorgrond, voor het mes. De rug achter het mes. Meet both ends. Maak kennis met beide kanten.


WP_20180418_15_21_56_ProVoorkant

Voorzichtig snijden. Dit papier liet zich goed, en een keer snijden.


WP_20180418_15_24_57_ProBovenkant-KopHier zit het papier nog aan elkaar

Dit is de bovenkant van het boek of de kop. Hier zitten de gevouwen vellen nog aan elkaar. Dadelijk is het boek volledig doorbladerbaar.


WP_20180418_15_28_29_ProRestjesSnijproces

Dit zijn de snijresten.


Kaas – mijn exemplaar en Edammer

KaasWillemElsschot16edruk1969

Dit is het exemplaar van Kaas dat ik op de middelbare school gelezen heb. Het boekje mag dan wel dun zijn maar eenvoudig is het niet. Dat is wat ik gisteravond ondervond toen ik op zoek ging naar de Edammer.


Mijn versie is de 16e druk uit 1969.
Toen zat ik nog niet op de middelbare school.
Dus hoe ik er precies aan kom weet ik niet.
Misschien was deze druk een aantal jaren te koop.

Een frontispice heeft mijn versie niet.
Wel een opdracht aan Jan Greshoff.

KaasWillemElsschot16edruk1969GeenFrontispice


Vervolgens volgt er een ‘Inleiding’.
Die lijkt me niet eenvoudig.
Het begint zo:

Buffon heeft gezegd dat de stijl de mens zelf is. Bondiger en juister kan het niet. Maar een gevoelsmens is weinig gebaat met dat slagwoord dat daar staat als een model, om vereeuwigd te worden door een steenkapper. Kan men echter wel met woorden enig inzicht geven in wat stijl eigenlijk is?

Een goede vraag maar aan die vraag was ik nog lang niet toe.
Ik denk dat ik het boek nog maar eens een keer ga lezen.
Het lijkt me zo op het eerste gezicht ook erg Vlaams

Het boek begint met twee lijstjes.
Daar ben ik helemaal weg van; lijstjes.
Het eerste lijstje bevat de personages, het tweede lijstje ‘Elementen’:

KaasWillemElsschot16edruk1969Elementen

De elementen van Kaas van Willem Elsschot.


Maar Edammer, hoe zit het daar mee?

Op pagina 28, het einde van hoofdstuk III las ik het volgende:

‘Denk er eens over na,’ raadde hij. ‘Er is veel mee te versienen en jij bent de geschikte man.
Dat was wel een beetje brutaal van hem, want ik vind dat niemand mij geschikt vinden moet voor dat ik mijzelf geschikt heb gevonden. Maar toch was het aardig dat hij mij zonder enige conditie in de gelegenheid stelde mijn eenvoudige plunje van klerk bij de General Marine and Shipbuikding Company uit te trekken en zo maar en eens koopman te worden. Zijn vriendenzouden dan wel van zelf vijftig percent van hun hooghartigheid laten vallen. Met hun beetje centen!
Ik vroeg hem dan ook wat voor soort handel zijn Hollandse vrienden dreven.
‘In kaas,’ zei mijn vriend. ‘En dat marcheert altijd, want eten moeten de mensen toch.’

Okay, Kaas. Maar Edammer dan?

Op pagina 34 lees ik:

‘Klein beginnen is voorzichtig,’ zei opeens Hornstra die zeker vond dat ik lang genoeg had nagedacht. ‘Ik zend u volgende week twintig ton volvette Edammer in onze nieuwe patentverpakking. En naar gelang u die verrekent zal ik uw voorraad aanvullen.’

‘volvette Edammer’ dus, daar gaat het over in Kaas.

Fotoboek over Cambodja en Laos op saa-papier gereed

Vandaag de foto’s van de voor- en achterzijde
van het fotoboek dat ik gemaakt heb van onze vakantie
naar Cambodja en Laos eerder dit jaar.
Zoals eerder aangegeven is de basis voor het boekblok het
saa-papier dat ik in de buurt van Luang Prabang in Laos gekocht heb.

WP_20180331_09_23_28_ProCambodjaLaosAchterzijde

De achterzijde van het boek.


WP_20180331_10_17_20_ProCambodjaLaosVoorzijde

De voorkant van het fotoboek.


Cambodja en Laos in boekvorm

Vandaag behoorlijk opgeschoten met het boek
met foto’s die ik gemaakt heb in Bangkok, Cambodja en Laos.

Eerst heb ik de introductie op maat gesneden.
De tekst is geprint met de computer en printer.
Die tekst is in het boek opgenomen.

Vervolgens zijn de draden van de rug losgeknipt en de
uiteindjes zijn gelijmd weggewerkt in de rug.

Toen heb ik kleine dunne stukjes karton gesneden ter
grootte van de rug/het stiksel en de breedte van de
stroken leer.
Die rugstukjes zijn vooral bedoeld om oneffenheden,
als gevolg van het naaien, weg te werken.
Die rugstukjes zijn aan alle vier de zijdes schuin
afgeschuurd om het leer er zo natuurlijk mogelijk over te laten vallen

WP_20180328_14_55_44_ProEindjesDraadWegwerkenSoortvanRugPlakken

Het naaiwerk is niet fraai maar daar zie je straks niets meer van. Op de voorgrond ligt het kleine stukje karton dat over het stiksel gaat komen en een soort van rug vormt.


WP_20180328_15_00_43_ProVoordatDefinitieveFormaatVanLeerGesnedenWordtPassen

Voordat ik het leer definitief op maat snij pas ik met een stuk karton normaals de grootte van de geplande strook leer. Deze strook komt op de achterkant, de rug en de voorkant van het boek.


WP_20180328_15_03_58_ProOndersteStrookLeerPassen

Als het leer gesneden is nog een keer passen. Nu teken ik de plaats af waar het leer gaat komen (het leer is iets groter dan de kartonnen rug) en waar ik het leer ga lijmen.


WP_20180328_16_03_40_ProZoWordtDeVoorkant

Nadat de onderste strook leer gelijmd is op de rug en de voorkant van het boek, de rug voor de bovenste strook leer gesneden is, geschuurd en gelijmd, pas ik de strook leer voor de bovenste strook aan. Die bovenste strook zal op de rug (in het Engels ‘spine’), de voorkant, de kant waar het boek opent (in het Engels de ‘fore-edge’) en dan pas op de achterzijde van het boek uitkomen. Deze strook leer is de sluiting van het boek. Je ziet hoe mooi het saa-papier met zijn blaadjes zichtbaar blijft bij dit boek.


WP_20180328_16_04_14_ProZoWordtDeAchterkant

Zo gaat de achterkant er uit zien. De sluiting moet nog wel aan de bovenste strook leer bevestigd worden. Dat wordt een eenvoudig leren lint. Voordat ik de bovenste strook leer ga bevestigen snij ik de kant van het boek waar je het boek opent (fore-edge) schoon op de snijmachine. Dan komt de bovenstre strook leer mooier om het boek.


WP_20180328_16_54_39_ProHetVoorlopigeEindresultaat

Dit is het voolopige resultaat. De teksten ‘Cambodja’ en ‘Laos’ heb ik een tijdje geleden al gesneden. In de tussentijd heb ik besloten de stroken leer veel smaller te maken. ‘Laos’ past nog wel op de onderste strook maar ‘Cambodja’ niet meer op de bovenste. Daar moet ik nog iets op verzinnen. Opnieuw snijden lijkt de simpelste oplossing maar ik heb waarschijnlijk te weinig leer van die kleur.


Saa-papier uit Laos

Ik ben een boek aan het maken met foto’s gemaakt
tijdens onze reis naar Cambodja en Laos.
In Laos kocht ik ‘kaarten’ van saa-papier.
Die ben ik nu aan het inbinden.

WP_20180321_14_13_17_RichDeGaatjesZijnGeprikt

Gisteren eerst de gaatjes geprikt waar de draad door zal gaan.


WP_20180321_14_37_38_RichVooralAanDeBuitenkantWilIkDraadOmStraksTeLijmenAanHetGaas

Te beginnen met het laatste katern ga ik twee aparte naaiwerkjes aanbrengen. Ik wil veel draad aan de buitenkant van de rug zien maar onder de stroken leer (die je nu natuurlijk nog niet ziet). Daar hoop ik dan veel stevigheid aan te kunnen ontlenen voor het boek.


WP_20180321_14_58_23_RichHetValtNietMeeHetSaaPapierMetBlaadjesInBroos

Maar eerlijk gezegd valt het niet mee. Het papier is broos. De blaadjes zijn vaak in het papier verwerkt maar soms liggen ze er bijna op. Die vallen nu spontaan van het papier.


Een leren boekband van een oude jas

Het boek is ‘Het boekbinden voor allen’.
Een boek uitgebracht in 1917 over boekbinden.
Eigenlijk richt het rich op het repareren van een boek uit je eigen boekenkast.
Niet op het restaureren van oude, historische boeken.
Maar van een boek dat met relatief eenvoudige middelen en vaardigheden
door mensen zelf gerepareerd kan worden.

WP_20180317_09_28_59_ProBeokUitDeBoekenpers

Nu ik het boek weer uit de boekenpers haal zie ik gelijk dat het gebruik van minder lijm en het eerder toepassen van bescherming tegen vocht, geholpen heeft. Het schutblad aan het begin van het boek zit er mooier in dan dat aan het eind van het boek.


WP_20180317_09_29_24_ProMauriceVanEsscheHetBoekbindenVoorAllen

Het boek ‘Het boekbinden voor allen’ is geschreven door Maurice Esschen en uitgegeven en gedrukt in 1917 bij Gust Janssens.


WP_20180317_10_30_14_ProBoekGereed

Het etiket met als tekst ‘Claudia Sträter Real leather’ zat in de jas op de binnenvoering gestikt. Daar heb ik het afgehaald en nu als een soort fake-etiket op de leren band bevestigd. Het boek ziet er best leuk uit.


Op naar het volgende project.

Leren boekband van een oude jas

Het viel niet mee om het leer recht te snijden.
Deze kwaliteit leer stropt makkelijk op.

WP_20180311_13_27_23_ProRechtSnijdenVanHetLeerWasNietEenvoudig

De dichtgeklapte basis voor de boekband ligt hier op het ‘rechthoekige’ stuk leer. Als het goed is komt hier geen afval meer af. De werkelijkheid is dat het nog op een aantal plaatsen is bijgesneden. Het was moeilijk om de bepalen wat ik nu het best met de naden kan doen, daar waar die naden om de randen van de boekband gaan. Ik heb geprobeerd om met een leerdunmes zo’n naad dunner te maken maar dat viel niet mee. Daar komt bij dat als je die naad dunner maakt je ook het garen kapot snijdt waarmee de stukken leer in de naad aan elkaar zitten. Gezien de beperkte dikte van het boekje heb ik er nu maar niets aan gedaan. Maar zien hoe dat gaat uitvallen.


WP_20180311_13_49_50_ProDePlattenZijnGelijmd

De platten, de basis van de boekband zijn hier tegen het leer gelijmd. Het leer aan de kop, staart en voorkant zijn nog niet omgeslagen.


WP_20180311_14_33_24_ProMetHetBoekblokErin

De hoekjes zijn zorgvuldig geprepareerd en vervolgens is het overige leer naar binnen geslagen. Ik heb het boekblok er al in gelegd om zicht te geven op het volume en dus de dikte van het boek. ‘Het boekbinden voor allen’ van Maurice van Esschen.


WP_20180311_14_33_32_ProDeVoorkant

Hier zicht op de voorkant waar twee dikke naden van boven tot bijna onderaan doorlopen.