Het avantuurlyk zomer-tochtje,

Het avantuurlyk zomer-tochtje, of omlands reisje, uit Holland
door ’t sticht Utrecht, Over-Yssel, Gelderland, Cleefsland,
de Myery van den Bosch, Breda, enz.

Dat is nog eens een boektitel.
Ik kwam bij dit boek uit via een presentatie op Koningsdag
die gegeven werd door de Nederlandse ambassade in Ierland.
Omdat er door corona niet op de normale manier Koningsdag
gevierd kon worden doos men voor een digitale presentatie
van een belangrijke Nederlandse boekverzameling.
De verzameling hoot de Fagel collectie en is in het bezit van
een Ierse school. Hun bibliotheek heeft in 1802 deze
verzameling van meer dan 20.000 boeken gekocht.

HetAvantuurlykZomerTochtjeFag-S-11-8 01

Dublin, Trinity College: Fag.S.11.8. Dit boek met een erg lange titel bestaat uit 28 pagina’s en gaat onder andere over Breda. Daarom heb ik het boek uitgezocht. Bovendien kon ik (niet onbelangrijk) er een afbeelding van vinden.


Het avantuurlyk zomer-tochtje, of omlands reisje, uit Holland door ’t sticht Utrecht, Over-Yssel, Gelderland, Cleefsland, de Myery van den Bosch, Breda, enz.
behelzende eene nauwkeurige beschryvinge van vele aardige gevallen, vermakelyke gesprekken en aangename historien, op die reize gebeurt of gehoort. Opgestelt door iemand welke dat tochtje zelf met gezelschap gedaan heest..

In de beschrijving van het boek, in de titel, is een klein
foutje geslopen. De letter ‘f’ en ‘s’ lijken in het schrift
van die tijd veel op elkaar maar het laatste woord moet toch
echt ‘heeft’ zijn. Met de letter ‘f’.

HetAvantuurlykZomerTochtjeFag-S-11-8 02

Jacobus Loveringh is de drukker en boekverkoper uit Amsterdam die in 1733 dit boekje op de markt bracht..


De presentatie was interessant maar bleef
voor mij te veel aan de oppervlakte.
Het was natuurlijk een introductie maar het meeste van de
informatie is ook te vinden op Internet.
Niet dat er veel te vinden is op internet over deze collectie.
In 2019 werd een project van het Trinity College en de
Koninklijke Bibliotheek aangekondigd om de collectie beter in
beeld te brengen.
Waarschijnlijk is dat wel gebeurd voor wetenschappers.
Maar voor leken blijven de boeken nog verborgen.
Veel scans heb ik niet kunnen vinden en de meeste afbeeldingen
zijn van een heel lage beeldkwaliteit.
Misschien heb ik onvoldoende gezocht.
Ik zal de KB nog eens een mail schrijven.
Maar de voorpagina van dit leuke boekje had ik niet gevonden
als ik de presentatie niet had bijgewoond.

HetAvantuurlykZomerTochtjeFag-S-11-8 03


De familie Fagel en de collectie is ontstaan uit het beroep
van Gaspar Fagel (1634-1688). Hij was griffier van de Staten-Generaal
in Den Haag. Deze functie zou tot en met
Hendrik Fagel de Jonge (1765-1838) in de familie blijven.
In deze meer dan 100 jaar verzamelde de familie een bibliotheek met
boeken omdat ze die, en de kennis is die boeken, nodig had
voor hun werk.

In 1802 werd er bij Christie’s in Londen een veilingcatalogus opgesteld
waarin meer dan tienduizend nummers waren opgenomen.
Het eerste deel van de catalogus was reeds onder geïnteresseerden verspreid,
maar tot een veiling zou het nooit komen.
De collectie werd in zijn geheel gekocht door de regenten van de Erasmus Smith Schools en
geschonken aan Trinity College in Dublin.

Meer kun je vinden op de volgende website.

Van ‘a’ tot ossenkop

Soms dan komt er ineens een prachtig boek voorbij.
Ik zag een beschrijving op Twitter en las een uitgebreider
bericht op een website over een boek dat allerlei aspecten
aan de orde laat komen over het Alfabet.

Niet in de vorm van een ingewikkelde tekst maar in de
vorm van een leuk boek met veel vaak grappige tekeningen.
De tekst legt moeilijke dingen op een eenvoudige manier uit.
Het richt zich in eerste instantie op de jonge lezer.
Maar dat onze letter ‘a’ van een afbeelding van een
ossenkop kwam wist ik al heel lang.
Alleen wist ik niet hoe dat dit dan in zijn werk ging.
Dit boek legt dit even uit.

IMG_5242FrankLandsbergenHetDikkeAlfabetBoek

Frank Landsbergen, Het dikke Alfabet boek.


Tussendoor gaat het boek ook nog in op jet Chinees, Japans,
het Klingon (inderdaad van Star Trek), morse en het Voynich-manuscript.
Wil je meer weten over Vietnamees, Birmees, Russisch, Arabisch?
Na ‘Het dikke Alfabet boek’ kun je zonder gêne iedere vraag stellen
over deze alfabetten.

IMG_5255FrankLandsbergenHetDikkeAlfabetBoek

Zomaar een pagina uit het boek van Frank Landsbergen.


Multatuli – Liefdesbrieven

Vandaag nog een keer proberen op een stuk afvalleer
de tekst ‘Mimi’ uit te snijden.
Nu op een wat beter stuk leer, in de zin dat hier niet
al kleine scheurtjes inzitten.

IMG_5224MultatuliLiefdesbrieven

Met carbonpapier de letters overgenomen van de schets. Ik ben niet op zoek naar perfecte letters. Het gaat er vooral om dat ze leesbaar zijn. Ik ga morgen of zo nog eens kijken of ik de randen van de letters kan dunnen. Dan krijg je minder of niets te zien van de vleeskant van het leer. Of dat gaat lukken……


IMG_5225MultatuliLiefdesbrieven

Een super leerbewerker ben ik niet. De kleine rafels zal ik bij de definitieve versie weg moeten snijden of knippen. Eigenlijk moet ik een kleiner mes gebruiken, denk ik. Daarmee heb je meer controle over het resultaat maar voor een tweede poging ben ik niet ontevreden.


IMG_5226MultatuliLiefdesbrieven

Een rode achtergrond werkt beter dan een achtergrond van blank perkament. Nog even nadenken of ik het perkament misschien rood of roder wil maken of dat ik overstap op een eenvoudigere oplossing van rood papier. Keuzes, keuzes!


IMG_5227MultatuliLiefdesbrieven

Hier gaat de magie dan gebeuren. Ik schrijf er iedere keer over maar het moment dat je een boekblok schoon snijdt dat heeft iets aparts. Tot dan toe is een boekblok nog een ruwe vorm en dan plots heeft het die scherpe randen en opent het boek zich.


IMG_5232MultatuliLiefdesbrieven

Hier is het dan. Alleen de eerste pagina bolt een beetje. Dat is de pagina met aan de binnenkant het deel van het karton dat eigenlijk als boekband bedoeld was. De afbeelding van Multatuli en de tekst van de Privé-domein reeks van de Arbeiderspers zijn hier zichtbaar.


IMG_5233MultatuliLiefdesbrieven

De boekenlegger steekt er een goed stuk uit.


IMG_5234MultatuliLiefdesbrieven

De platten zijn gesneden. Ook de rug is op maat gemaakt.


IMG_5235MultatuliLiefdesbrieven

Volgende keer verder met het uittesten van de verschillende oplossingsrichtingen. Kraftpapier, rug en platten liggen gereed voor de basis van de boekband. Dat geldt ook voor het basisleer.


Sitting Bull in de stripwinkel

Sinds kort kunnen we weer terecht in stripwinkels.
Daar ben ik pas heel even geweest en kocht een paar boeken.
Een er van is ‘De kinderen van Sitting Bull’ van Edmond Baudoin.
Een heel gevarieerd en mooi uitgevoerd album.

Baudoin hanteert verschillende tekenstijlen in dit album,
misschien doet hij dat wel vaker.
Het grootste deel is uitgevoerd in een stijl die
aan schilderen doet denken. Mooi van kleur en met nog altijd
veel ruimte om je fantasie de vrije loop te laten.

IMG_5236EdmondBaudoinDeKinderenVanSittingBull

Edmond Baudoin, De kinderen van Sitting Bull. Het verhaal speelt zich voornamelijk in Frankrijk en Noord Amerika af maar ook andere werelddelen worden aangedaan.


Maar naast die schilderachtige stijl zijn er nog twee
stukken in het boek met elk een eigen stijl:
een beetje als met etsen en een meer klare lijnstijl.

Het verhaal doet sterk autobiografisch aan.
Een schrijfstijl die heel overtuigend en open overkomt.
Een genot om te lezen en kijken.

IMG_5237EdmondBaudoinDeKinderenVanSittingBull

De schilderachtige, haast impressionistische stijl.


IMG_5238EdmondBaudoinDeKinderenVanSittingBull

Maar ook ‘pentekenend’ kan hij het verhaal vertellen.


IMG_5239EdmondBaudoinDeKinderenVanSittingBull

De tegenstelling in stijlen heeft op zich zelf ook een boodschap. Veel lees- en kijkplezier!


Multatuli – Liefdesbrieven

Vandaag eerst de boekenpers en ‘onder bezwaar’ leeg gemaakt.

IMG_5212MultatuliLiefdesbrieven

Dit katerntje met de tekst en afbeelding van de kartonnen band en mijn zelf gemaakte boekenlegger van de restanten van het karton, kwamen te voor schijn. Het katern ga ik gelijk mee naaien in het boekblok.


IMG_5213MultatuliLiefdesbrieven

Dit is het boekblok zoals ik het genaaid heb. De rug is met lijm ingesmeerd en het blok ligt nu in de boekenpers. Daar zal het een paar dagen blijven. Ik heb na een jaar van corona geen karton meer groot genoeg om de platten te maken. Ben vanmiddag ook al even naar de lokale leverancier gegaan om de voorraad te bekijken. Dat komt goed.


IMG_5214MultatuliLiefdesbrieven

Het idee is, onder andere, om de namen ‘Tine’ en ‘Mimi’ uit het leer te snijden waarmee ik de boekband ga bekleden. Ik had nog een restje van het witte leer liggen en daar ben ik eens mee gaan oefenen. Vooral om het snijden uit te proberen maar ook om te zien hoe het er uit ziet als ik er straks perkament achter bevestig. Eerst de naam eens overbrengen op het leer. Je ziet wel dat ik niet bij het beste stuk van het restje begin. Daar zitten al wat kleine scheuren in.


IMG_5215MultatuliLiefdesbrieven

Het leer heeft ook een lelijke vlek. Het was een soort van coupon in de uitverkoop. Maar om dit uit te proberen is het prima. Het viel nog niet tegen.


IMG_5216MultatuliLiefdesbrieven

In werkelijkheid heeft het perkament een warmere uitstraling dan je hier ziet. Het is wat geler. Ik denk dat het wel kan werken. Een volgende keer wil ik nog even zien of het dunnen van het leer aan de achterkant me hiermee nog gaat helpen.


Multatuli – Liefdesbrieven

Het kwam er gisteren niet meer van om de volgende stappen
te tonen van het werk aan het boek: Liefdesbrieven
uit de Privé-domeinreeks van De Arbeiderspers.
Ik kocht de katernen los bij Uitgeverij Boekblok.

IMG_5193MultatuliLiefdesbrieven

Te beginnen bij waar ik de vorige keer gebleven was: mijn ontwerp voor het voorplat van de boekband. Daarbij de twee soorten leer die ik ga gebruiken om met ‘back pairing’ de ‘cushion onlays’ zoveel mogelijk te laten wegzinken in het leer. Anders gezegd: ik ga een wit leren band maken. Daarom ga ik leer lijmen in een andere kleur (hier rood). Door de achterkant van het leer te egaliseren zal ik meer van het leer weghalen bij de oneffenheden die het gevolg zijn van het leer dat op de bovenkant is gelijmd. Dat gekleurde leer zal langzaam wat wegzakken in het witte basisleer. Eerder deed ik dat bij een band voor een kookboek voor gerechten met paddenstoelen. De namen ‘Tine’ en ‘Mimi’ wil ik uit het leer snijden zodat het perkament wat ik eronder ga aanbrengen, zichtbaar wordt. Dit laatste moet ik nog gaan uitproberen.


IMG_5194MultatuliLiefdesbrieven

Dit zijn de ongesneden, speciaal gevouwen katernen, die ik ga inbinden. Nog even iets over de volgorde. Er zit bij de bedrukte losse katernen één onbedrukt katern. Dat ga ik in het boek opnemen net voor het nawoord. Zelf vind ik het altijd wel prettig lege pagina’s in een boek te hebben om aantekeningen te kunnen maken.


IMG_5195MultatuliLiefdesbrieven

Dit is de dun kartonnen band die bij de katernen geleverd wordt. Ik ga een band maken met stevige platten en een leren bekleding. Maar ik wil de afbeelding van Multatuli (voorplat), de rug van het boek en de tekst van het achterplat niet onbenut laten.


IMG_5197MultatuliLiefdesbrieven

Dit is een stuk van de kartonnen band met allerlei drukmarkeringen. Die wil ik zichtbaar maken doordat dit de achterkant van de speciale boekenlegger wordt.


IMG_5198MultatuliLiefdesbrieven

Voor de voorkant gebruik ik twee stukken karton: de rug compleet met markeringen en een tekst die de productiedatum aangeeft. De boekenlegger ligt nu in de boekenpers. De lengte van de boekenlegger is groter dan de hoogte van het boek. Overigens is hier de boekenlegger nog niet helemaal af.


IMG_5199MultatuliLiefdesbrieven

Het voorplat en het achterplat vormen nu een katern van 1 blad. De vouw van het blad zal ik nog wat versterken en op dikte brengen. Dit extra introductiekatern komt voor in het boek. Dit katern ligt nu onder bezwaar.


IMG_5200MultatuliLiefdesbrieven

Intussen ben ik al begonnen met het inbinden van de katernen. Dat zal later deze week, nadat het introductiekatern is toegevoegd, wel afgerond worden.


Een verhaal hebben is één ding,

een verhaal vertellen is echt iets anders.
Zeker als het om geschiedenis gaat.
Dat is eigenlijk de belangrijkste les die ik leerde toen ik
boeken las van Barbara Tuchman.

De afgelopen weken las ik:
De kolonieman – Johannes van den Bosch – volksverheffer
in de naam van de koning. Geschreven door Angelie Sens.
Best een belangrijk boek.

IMG_5167AngelieSensDeKoloniemanJohannesVanDenBoschVolksverhefferInDeNaamVanDeKoning

Angelie Sens, De kolonieman – Johannes van den Bosch (1780 – 1844) – volksverheffer in de naam van de koning.


De Nederlander Johannes van den Bosch werkt als militair,
ambtenaar/bestuurder, commissaris-generaal, gouverneur-generaal,
minister van Koloniën en minister van Staat, in
Nederlands Indië, de Caraïbische eilanden en Suriname, en
natuurlijk in Nederland.
Daarmee had hij een belangrijke invloed op het Nederlandse
koloniaal beleid en beleid op het vlak van de arbeidsvoorziening.
Zeker onder de regeerperiode van Willem I.

De arbeidsvoorziening heeft te maken met het in cultuur brengen
van ‘woeste’ gronden in Nederland (later ook in België) door
er middelen en mensen (werklozen, wezen en andere groepen) naar
die gronden te brengen (Veenhuizen onder andere) en gereedschap,
kerken, scholen en afzet voor de producten te realiseren.

Super interessant boek over een enthousiaste, hardwerkende man,
zijn familie en zijn omgeving.
Maar als biografie niet meeslepend, geen page-turner.
Dat terwijl het verhaal er echt is. Exotische landen, hoge politiek,
veel ambities, persoonlijk drama. Het is er allemaal.
Maar in het boek te veel weggestopt. Helaas.

IMG_5168AngelieSensDeKoloniemanJohannesVanDenBoschVolksverhefferInDeNaamVanDeKoning


Briefkaarten – Van den vos Reynaerde – Henri van Straten – Koptische binding

Toen ik deze week het werk aan de koptische binding met
de briefkaarten van Uitgeverij Boekblok wilde afwerken,
kwam ik er al snel achter dat ik bij sommige pagina’s
twee kaarten als 1 had ingebonden.
Bovendien twijfelde ik of de lengte van mijn draad wel voldoende was.
Toen ik de binding er uit haalde zag ik dar het fout ging.
Dus opnieuw begonnen met langere draden.

De gaten staan 1 cm van de rand van de kaart af.
Twee centimeter draad per gat is dus te weinig.
Ik heb 20 kaarten (inclusief de voor en achterplat), 2 rijen gaten
waarvoor ik 1 lange draad nodig heb.
Achteraf weet ik dat 3 cm per gat nog te weinig is.
Ga uit van 4 cm: 20 kaarten x 2 gaten x 4 centimeter= 1 meter 60.
Dat is waarschijnlijk ruim.

Ik werkte met 20 x 2 x 3 en dat was te krap.
Maar met kunst en vliegwerk ging het net. Zie hieronder.

IMG_5151VanDenVosReynaerde

Goed kijken en dan zie je dat bij het aanlussen van een volgende kaart de draden aan de binnenkant van de set kaarten moet uitkomen. Dan ga je daarna naar buiten om de kaart te verbinden met de kaart die er onder zit, om weer binnen de twee gaten uit te komen. Je moet voor het verbinden wel het aanlussen strak trekken. Dat is op de foto nog niet gebeurd.


IMG_5152VanDenVosReynaerde

Hier zie je de 4 naalden die ik gebruik. De rechte naalden gebruik ik voor de buitenste gaten. De naalden hadden korter mogen zijn maar de lengte doet er niet veel toe. De binnenste naalden zijn halfronde. Dat maakt het eenvoudiger om het verbinden voor elkaar te krijgen. Je moet een balans zien te vinden tussen hoe strak de draad zit en de ruimte die daardoor over blijft. Ik heb de juiste balans nog niet gevonden. Mijn draden zitten nog te strak. Je ziet dat hier de laatste kaart is verbonden en dat alleen het voorplat nog moet. Punt is dat ik te weinig draadlengte heb om het volgend de instructies van Keith Smith af te maken. Ik moet improviseren.


IMG_5154VanDenVosReynaerde

Uiteindelijk lukt het wel maar de hoek van de draad met de achterkant van de kaart moet 90 graden zijn. Dat is hij soms niet. Dat moet een volgende keer beter.


IMG_5156VanDenVosReynaerde

Als die hoek van draad en achterkant niet bij ieder gat 90 graden is loopt de draad op de rug niet mooi loodrecht. Maar neemt niet weg dat het boek goed in elkaar zit en mooi, vlak opent.


IMG_5157VanDenVosReynaerde

Deze Van den vos Reynaerde is in ieder geval af.


Een kaartje Van den vos Reynaerde

Het is al weer meer dan één jaar geleden dat ik werkte
aan mijn uitvoering van Van de vos Reynaerde.
De katernen met de hand ingebonden met perkamenten
schutbladen en integrale kapitaalband.
Eikenhouten platten en een leren rug.
Een leren gesp met eenvoudig boekbeslag van messing.

Door die messing is het nooit helemaal afgemaakt.
Ik zoek nog een cursus ‘Metaalbewerking voor boekbeslag’
voor na de coronabeperkingen.

Maar bij de losse katernen kwam ook een set briefkaarten
met de linosneden van Henri van Straten, gedigitaliseerd en
ingekleurd door Rob Koch en uitgegeven door uitgeverij Boekblok.
Omdat ik eigenlijk geen kaarten meer verstuur kan ik
er iets anders mee: inbinden tot een boekje.

IMG_5137VanDenVosReynaerdeBoekEnAnsichtkaart

Hier zie je mijn uitvoering van Van den vos Reynaerde. Het boek ligt open bij de beroemde tekst ‘Willem die Madocke maecte’ of in deze vertaling ‘Willem die het boek Madocke heeft gemaakt’. Op die pagina zie je in zwart-wit een linosnede van Henri van Straten met koning Leeuw. De ingekleurde briefkaart ligt links onder de introductie op de briefkaarten.


IMG_5139VanDenVosReynaerde

Zo ziet mijn uitvoering er uit in gesloten vorm.


IMG_5140VanDenVosReynaerdeVerpakking

De briefkaarten kwamen in deze verpakking. Die ga ik zoveel mogelijk hergebruiken op de platten. De briefkaarten ga ik volgens de Koptische bindwijze inbinden.


IMG_5141VanDenVosReynaerdeAchterEnVoorplat

Bovenaan ligt de achterplat en onderaan de voorplat. Dus de voorkant van het boek wordt gevormd door het onderste groene stuk karton.


IMG_5142VanDenVosReynaerde

Op de binnenkant van het achterplat vind je de toelichting op de briefkaarten.


IMG_5143VanDenVosReynaerde

Voor de Koptische binding zoals beschreven door Keith Smith begin ik met het prikken van gaten in alle kaarten. Daarvoor heb ik een stuk van de verpakking gebruikt als prikmal.


IMG_5144VanDenVosReynaerde

De hele stapel is aan de beurt geweest.


IMG_5145VanDenVosReynaerde

De twee platten moesten ook.


IMG_5146VanDenVosReynaerde

Vier gaten (stations) met twee draden en vier naalden.


IMG_5147VanDenVosReynaerde

Dat zal morgen wel af komen.


Free as a jail bird

Met het idee achter het boek / de doos worstel ik nog
een beetje. Dat is niet erg, dat is een hobbel
waar ik even overheen moet en wat vaak leidt tot
nieuwe ideeën.
Vorige keer was ik begonnen met mijn ‘tribune’ voor
de veren die de vrijheid moeten symboliseren.
Om die wat steviger te kunnen wegzetten experimenteer ik
met een tweede kartonnen bodem waar ook gaten in zitten.
Door de veren door twee gaten te steken wordt het
misschien wat steviger.
Ook naar het armbandje als sluiting heb ik nog
eens kritisch gekeken. Dat gaat anders worden.
Het bandje is al te veel versleten maar het veertje
kan ik zeker nog wel gebruiken.

IMG_5112FreeAsABird

Eerst de ‘tribune’ maar een op goede hoogte gebracht.


IMG_5117FreeAsABird

Dit is zoals de veren nu staan met een soort van bodem. Ik ben nog niet overtuigd.


IMG_5118FreeAsABird

Stof tot nadenken.


Er wordt niet meer gescheurd.

Vandaag heb ik het boekblok (20+ pagina’s)
in de snijmachine gesneden en vervolgens alle
pagina’s geritst.
Door de vouw die zo op iedere pagina ontstaat
kan het boek straks goed omgeslagen worden.
Door te plakken, het gebruik van verschillende dragers
(van heel dun tot bijna karton, van flexibel tot stug)
is het boekblok ongelijk van dikte en daarvoor is de Japanse
binding minder geschikt maar voor een uniek exemplaar
vind ik dat niet zo’n probleem.

IMG_5113IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

Het boekblok is bijgesneden. Ik nam het blad en scheurde het in stukken.


IMG_5114IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

De platten, hergebruikte poster van Drukwerk in de Marge (Koppermaandag, Allu), is ruimer dan het boekblok. Dat kun je beter niet doen bij een Japanse binding.


IMG_5115IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

Het boek ligt al in de kast.


Ik nam een blad en scheurde het in stukken

IMG_5079IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

Dit is een tekening die ik nog een beetje zou bijkleuren en daarna heb ik hem op maat gesneden om onderdeel te laten worden van de Japanse binding waar ik mee bezig ben.


IMG_5080IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken01

Een pagina die even in de boekenpers heeft verbleven. Het volledige boekblok ligt nu onder bezwaar. Dat kan ik woensdag dus op maat gaan snijden in de snijmachine. Dan ga ik alle pagina’s even ritsen zodat de bladzijdes straks eenvoudig omslaan en dan kan het inbinden beginnen.


IMG_5080IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken02

Wat begon als een toevallige monoprint in zwart is een serie met heel verschillende technieken en kleuren geworden. Maar al die pagina’s hebben een blad als thema.


Free as a jail bird – de pilot

Met het idee voor dit boek – doos – podium, loop
ik al heel lang rond. Verschillende dingen zijn
er al eens voor uitgeprobeerd.
Maar nu lijkt het er dan toch echt van te komen.

De veren komen van vogels die voor een deel die
veren verloren op het gevangenisterrein.
Daar zit een mooie tegenstelling. De vogels zijn vrij
en verliezen toevallig op een van de binnenplaatsen van de
voormalige Koepelgevangenis in Breda een veer.
De mensen in die gevangenis zaten er gevangen.

Jaren geleden zag ik een kunstwerk waarbij de
kunstenaar een soort van tribune had gemaakt waar je
steeds andere dingen op kon tentoonstellen.
Bijvoorbeeld veren.
Dat idee heeft me nooit losgelaten en het idee
is in de basis niet van mij. Ik leen het.

IMG_5082FreeAsABird

In de tijd dat ik daar mee bezig was, zeg 3 of 4 jaar geleden, vond ik ergens een armbandje. Niet heel bijzonder misschien maar wel met een veer. Dat gaat dus de sluiting worden.


IMG_5083FreeAsABirdBasismateriaal

Deze veren, duif, merel of ekster, meeuw, heb ik al die tijd bewaard. Ze verschillen nogal in grootte. De grootste is ruim 20 centimeter hoog en zo’n 5 centimeter breed.


IMG_5084FreeAsABird

In totaal zijn het 18 veren. Er zijn drie groepen. Dit zijn de acht grootste veren. Om de hoogte en breedte van het boek/doos/tribune te bepalen heb ik een schaalverdeling gemaakt en daar leg ik de veren op om een eerste beeld te krijgen.


IMG_5085FreeAsABird

Eerste schetsontwerp: 18 veren, een groep van 8, een van vier en als laatste 6 veren. Die worden ‘geprikt’ op een tribune (of trapje) met drie treden.


IMG_5087FreeAsABirdOntwerpTribune

Om een eerste beeld te krijgen heb ik een strook karton gesneden. Daarin zijn de 8 gaten aangebracht. Hier ligt de strook karton op zo’n 6 cm hoogte. De definitieve tribune gaat naast het bovenste platform eronder nog een tweede krijgen. Ook daar gaten in. Hiermee wil ik er voor zorgen dat ik de veren recht op kan zetten en dat ze zo ook blijven staan. De schachten van de veren verschillen nogal in doorsnede. De tribune gaat uit drie ‘dozen’ bestaan. Die dozen zijn verschillend in hoogte. Die zet ik los van elkaar achter elkaar in het boek / de doos.


IMG_5088FreeAsABirdEersteOntwerpDeksel

Het geheel nog eens geschetst om de maten nog eens na te lopen en vooral om na te denken over de deksel. Misschien ga ik het toch nog anders doen. Wordt vervolgd.


Binnenkant voorplat

Dit had ik nog niet laten zien.
De voorplat is aan de voorkant versierd met gekleurde draad
in de vorm van een deel van een boomblad, een esdoornblad.
Maar de achterkant was minder netjes.
Dus heb ik de prikmal er tegen geplakt.

IMG_5057IkNamEenBladEnScheurdeHetInStukkenBoekbandBinnenkantVoorplat

Het voorplat bestaat uit een poster die ik versneden heb. Compleet met de originele bedrukking (Allu, drukkersdeodorant). Daar tegen aan zit nu de prikmal gelijmd. Zo heb ik straks een boek waarin zowel het resultaat als een aantal stappen van het proces en ander origineel werk met elkaar verbonden zit.

Ik nam het blad en scheurde het in stukken

IMG_5058WrijfselRubbingBoomValkenbergWasco

Afgelopen dagen had ik het idee opgevat om met bijvoorbeeld waskrijt een afdruk te maken van verschillende soorten boomschors. Het liefst van de bomen van de Grote Markt in Breda. Eerst moest ik de waskrijt nog kopen en dan kon ik aan de slag. Maar het weer zat niet zo mee. Heel veel verder als dit wrijfsel van een boom in het Valkenberg kwam ik niet.


IMG_5055BredaValkenbergBoom

Deze boom om precies te zijn. Valkenberg, kleine ingang J.F. Kennedylaan.


IMG_5059WrijfselBakstenenMuur

Misschien kan dat ook met een bakstenen muur. En dan met een soort van pastelkrijt. Nog nooit mee gewerkt en het eerste resultaat is niet indrukwekkend. Later (binnen op temperatuur) bleek dat ook te liggen aan de onwennigheid met het materiaal. Dus daar ga ik nog meer mee uitproberen. Want die bomen op de Grote Markt, die blijven het doel om er een serie afdrukken (rubbings, wrijfsels) van te maken.


IMG_5060WrijfselWasco

Maar het waskrijt werkt prima op bijvoorbeeld een reeds afgeronde pagina van het in te binden boek.


IMG_5061WrijfselMetOrigineelWasco

Originele blad/pagina en wrijfsel. Daar zit meer in, veel meer.


Tussen kapper en AstraZeneca

(Ik nam het blad en scheurde het in stukken)

Tussen mijn bezoek vandaag aan de kapper en vanmiddag aan
de huisarts voor mijn eerste vaccinatie met het
AstraZeneca vaccin, had ik nog wat tijd om aan mijn
boekband verder te ‘borduren’.

IMG_5048IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

De pagina (Zaansch bord) met mijn eerste poging een deel van een esdoornblad te ‘borduren’ heb ik aan de achterkant afgeplakt met een stuk wit papier.


IMG_5049IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

Vervolgens heb ik de kleuren 4, 5 en 6 toegevoegd aan de afbeelding. Dit wordt het voorplat van een Japanse binding. Grote vraag voor mij was: wat doe ik met de achterkant. Want hoewel ik lang de achterkant best mooi kon houden (de achterkant is het negatief van de voorkant met knoopjes), kon ik dat niet volhouden en een paar draden maken grote lussen waarbij de tekening niet gevolgd wordt.


IMG_5050IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

Daarom heb ik besloten de prikmal als dekblad te gebruiken. Deze kant zal dan niet meer zichtbaar zijn. Deze tekening moet ik in de lijm zetten. De gaatjes blijven natuurlijk wel zichtbaar.


Het voorplat ligt nu onder bezwaar.
Zaterdag meer hierover.

Die weet niets van boeken! Niets – helemaal niets,..

…behalve dan misschien iets over hun inhoud…
De Bibliomaan, pagina 66.

ElzevierometerStichtingDesiderataHorizontaal

Dit boek kon ik niet laten liggen.
Ondanks de stapel in de woonkamer, de stapel in de studeerkamer,
de stapel op het nachtkastje, dit boek lees ik eerst.

IMG_5037CharlesNodierDeBibliomaanMartinHulsenboomEdSchildersPeterIjsenbrantStichtingDesiderata

Charles Nodier, De Bibliomaan. Gemaakt door Martin Hulsenboom, Ed Schilders en Peter Ijsenbrant voor de Stichting Desiderata. Let op de twee leeslinten. Heel prettig lezen! De afbeelding op de stofomslag is detail uit een illustratie van Maurice Leloir en F. Noel.


Het boek draait om een vertaling van Martin Hulsenboom van
een komische tekst van Charles Nodier die eerst verscheen
als een van vele verhalen in een bundel (1831) en pas
in 1894 als zelfstandig boek.
De vertaling is aangevuld met een toelichting op personen en
gebeurtenissen in de tekst (Peter Ijsenbrant) en een
serie aantekeningen die dieper graven over wie wel eens model
hebben kunnen staan voor de personages in De bibliomaan.

Vooraf kende ik de tekst en schrijver niet maar het werd aangeprezen
door iemand waardoor ik dacht: dat moet ik eens lezen.
Ook de uitvoering van het boek zet je aan tot lezen.
Een Elzevierometer, twee leeslinten, mooi schutblad, een mooie
verzameling afbeeldingen en alle Franse teksten zijn vertaald.
Dat is wel zo prettig voor een lezer die het Frans niet machtig is.

IMG_5038CharlesNodierDeBibliomaanMartinHulsenboomEdSchildersPeterIjsenbrantStichtingDesiderataSchutblad

Hier kun je het schutblad met het logo van de Stichting Desiderata zien.


IMG_5039CharlesNodierDeBibliomaanMartinHulsenboomEdSchildersPeterIjsenbrantStichtingDesiderataDetailJeanHenriMarletAdrienVictorAugerLeBouquinisteEnJouissanceCollectieDimonEmmeringRijksmuseum

Hier zie je de bibliomaan in een spotprent, een gravure van Jean Henri Marlet naar ontwerp van Adrien Victor Auger met als titel ‘Le bouquiniste en jouissance’ (genietende boekenliefhebber) uit de Collectie Simon Emmering, Rijksmuseum, Amsterdam.


IMG_5040CharlesNodierDeBibliomaanMartinHulsenboomEdSchildersPeterIjsenbrantStichtingDesiderataFrontispiceNicolasEustacheMaurinMauriceLeloirFNoel

Frontispice: portret van Charles Nodier, getekend door Nicolas Eustache Maurin en als steendruk gegraveerd door François-Séraphin Delpech.


Het verhaal is grappig, de begeleidende teksten zijn goed geschreven.
Het is echt een plezier voor iedereen die van boeken houdt.
De teksten nemen je mee in de Franse boekenwereld.
Vanuit het boekbinden weet ik dat de Franse boekbinders een heel
belangrijke rol hebben gespeeld bij de ontwikkeling van het boek.
Dat komt ook terug in dit boek waar illustratoren, schrijvers,
boekbinders, uitgevers, drukkers en boekverkopers op gelijke voet
hun rol spelen.

Bij de zending met het boek, zat een leuke kaart die een kijkje geeft
op de sfeer van het boek. Als laatste afbeelding neem ik de
Elzevierometer nogmaals op, verticaal deze keer.

AnsichtkaartStichtingDesiderata
ElzevierometerStichtingDesiderataVertikaal

Elzevierometer, voor- en achterkant naast elkaar.


Ik nam het blad en scheurde het in stukken

Tijd om aan de boekband te beginnen.
Ter herinnering: ik heb een Koppermaandagposter
van dit jaar in 4 stukken gesneden. Die twee aan twee tegen
elkaar gelijmd met de bedrukte kant naar buiten.
Zo ontstaan er twee platten.

Hergebruik van papier dus.
Op de boekband staan nu delen van de titel van de poster,
delen van het recept voor Allu, een boekbindersdeodorant en
delen van de afbeelding van palmbomen.
Daar zit geen diepere betekenis achter: hergebruik.

Op de voorplat, zeg maar de voorkant van het boek, wil
ik een deel van een esdoorn herfstblad afbeelden door zijden
draden door voorgeprikte gaatjes te leiden.
Dat heb ik eerst uitgeprobeerd om een stuk Zaansch bord
dat een van de pagina’s in het boek gaat worden.

IMG_5041IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

Kleur 1: je ziet, hopelijk op foto 2 nog duidelijker, dat ik iets gedisciplineerder aan het werk ga dan op de losse pagina. Daardoor ziet straks de achterkant er beter uit en blijft het papier minder dik.


IMG_5042IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

Kleur 2: ik neem nu ook andere kleuren dan op de losse pagina. Eén zo’n kleur is ongeveer 1 meter zijden borduurgaren.


IMG_5043IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

Kleur 3: het is nog niet af en ik denk dat ik ook deze keer weer ga proberen om hier en daar een tweede kleur in te zetten.


Ik nam het blad en scheurde het in stukken

IMG_5017IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

De vorige keer eindigde ik door te laten zien dat ik de tekening ook als prikmal had gebruikt. Maar wat moet je daar dan mee. Ik wil een soort van ‘borduurwerk’ op de boekband aanbrengen. Hiervoor ben ik op een idee gebracht door Mevr. Bep van Gasteren. Met enige regelmaat toont ze haar boeken en dozen op de Facebook site van ‘Boekbinders onder elkaar’. Daarbij gebruikt ze borduurtechnieken om op de boekband een decoratie aan te brengen maar ook om creatieve vormen van de Japanse binding te tonen. Met felle kleuren naaigaren combineert ze de Japanse binding met het aanbrengen van patronen aan de rug van een boek. Iets dergelijks probeer ik nu ook. Borduren is voor mij niet weggelegd maar ‘connecting the dots’ moet mij lukken. Hier ga ik eerst de techniek eens uitproberen op een stuk Zaansch bord dat straks als pagina mee ingebonden kan worden.


IMG_5022IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

Een eerste deel van de nerf is aangebracht. Ik gebruik hiervoor zijden draden die ik van mijn moeder gekregen heb en die oorspronkelijk gekocht zijn door een tante van me. Ik heb een aantal kleuren gekozen die bruin of groen als basis hebben.


IMG_5023IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

IMG_5024IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

IMG_5025IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

Als afsluiting heb ik hier en daar met een lichtere kleur draad geprobeerd een tweede draad naast de eerste te leggen. Waar ik voor moet oppassen is dat het draadwerk op de achterkant niet te dik gaat worden. Zoek de foutjes…..


Dit dan zien te vertalen naar de boekband.