Leren tas uit India

Normaal gesproken probeer ik creatief bezig te zijn maar
soms moet er ook gewoon gewerkt worden.
Afgelopen weken was L aan het kijken naar een nieuwe tas.
Zaterdag heeft ze er een gekocht en ik mocht de oude tas
gebruiken om te zien of ik er leer van kan hergebruiken
voor een boekband.

WP_20180715_12_06_12_ProDezeTasMochtWeg

Dit was de tas. Gelijk valt de mooie schouderriem op.


WP_20180715_14_58_50_ProHelftNrIMetBodem

Zondagmiddag ben ik dus vooral bezig geweest om de tas uit elkaar te halen. Dit is de eerste helft met onderaan de bodem. De rits van het vak in deze helft is helaas kapot. Leuk hieraan zijn de naden en de verschillende kwaliteiten leer.


WP_20180715_15_30_51_ProHandvaten

Dit ziet er misschien wat vreemd uit. Dit wil ik nu nog niet verder uit elkaar halen. De twee grote hengsels zitten aan een rand. In die rand zit een nog werkende rits met de zak die daar bij hoort. Helemaal in tact. Over de rand zit dan weer een riem die alleen boven de rits ontbreekt. Pas als ik weet waar ik wat kan gebruiken haal ik dit verder uit elkaar.


WP_20180715_15_30_59_ProHetBinnenwerk

Dit is het binnenwerk. Op zich zit ik hier niet echt op te wachten al zitten ook daar sluitingen en leren onderdelen. Als je de stof wilt verwerken in een boekband dan moet je daar nog wel het een en ander aan doen.


WP_20180715_15_31_12_ProHelftNrII

Dit is de tweede helft. Mooie verkleuringen, naden en ook een sluiting met een drukker met daarachter een textiele zak. Soepel leer. Niet te dik dus zonder leerdunnen te verwerken.


WP_20180715_15_32_10_ProMadeInIndia

Het bewijs: Made in India. Zie laatste stukje van de tekst.


WP_20180715_15_34_58_ProSchouderriem

De schouderriem met mooi metalen sluitingen.


Nu nog de boeken er voor vinden!

Kaas – de dummy

Soms komen dingen zomaar bij elkaar.
Gister kreeg ik van mijn vader zijn oude portemonnee.
Model billfold (gevouwen biljet in het Nederlands).

Vandaag heb ik de portemonnee uit elkaar gehaald
om te zien hoe groot het grootste stuk keer
is dat ik er uit kan halen.
Want dat is de maat waarbinnen mijn boekje moet passen.
Met dit boekje ga ik onderzoeken hoe ik het boek Kaas
van Willem Elsschot kan gaan inbinden/onderbrengen in een doos.

WP_20180401_12_57_05_ProDummyKaasBillfoldVader

Dit is de portemonne. Goed versleten. Tijd voor een tweede leven.


WP_20180401_12_57_18_ProDummyKaasOpengevouwen

Zo ziet hij er opengevouwen uit. Bekend gezicht. Het klepje en het zakje rechts heb ik er als eerste afgehaald. Die ga ik niet bij de dummy voor Kaas gebruiken. Dat wordt de sluiting van een ander boek.


WP_20180401_13_35_40_ProDummyKaasDeBillfoldKomtLangzaamUitElkaar

Vervolgens haal je stap voor stap de portemonnee uit elkaar.


WP_20180401_13_44_56_ProDummyKaasGrootsteStukLeer

Dit is het grootste stuk leer dat ik er uit kan halen, de buitenkant. Het is ongeveer 23-24 centimeter lang en 9 centimeter breed. Dus het boekblok zal iets kleiner dan deze afmetingen moeten worden.


WP_20180401_13_57_15_ProDummyKaasBruikbareDelenVoorkantLeer

Dit zijn al de losse stukken leer die ik uit de portemonnee kon halen (buiten de klep en zakje, die liggen al onder de pers te drogen omdat ik de losse delen aan elkaar gelijmd heb). Dit is de ‘mooie’ leerkant. Opvallend voor mij is dat leren producten (jas, portemonnee) een werkelijke puzzel zijn van losse, kleinere stukken leer en veel ander materiaal (band, papier, karton, plakband enz).


WP_20180401_13_59_06_ProBruikbareDelenAchterkantLeer

De binnenkant.


WP_20180401_13_59_54_ProDummyKaasMerkje

Het merkje of de naam van het type portemonnee. Chevalier. Dit ga ik natuurlijk weer verwerken in een van mijn boeken. Als het kan in de Kaas-dummy.


Cambodja en Laos in boekvorm

Vandaag behoorlijk opgeschoten met het boek
met foto’s die ik gemaakt heb in Bangkok, Cambodja en Laos.

Eerst heb ik de introductie op maat gesneden.
De tekst is geprint met de computer en printer.
Die tekst is in het boek opgenomen.

Vervolgens zijn de draden van de rug losgeknipt en de
uiteindjes zijn gelijmd weggewerkt in de rug.

Toen heb ik kleine dunne stukjes karton gesneden ter
grootte van de rug/het stiksel en de breedte van de
stroken leer.
Die rugstukjes zijn vooral bedoeld om oneffenheden,
als gevolg van het naaien, weg te werken.
Die rugstukjes zijn aan alle vier de zijdes schuin
afgeschuurd om het leer er zo natuurlijk mogelijk over te laten vallen

WP_20180328_14_55_44_ProEindjesDraadWegwerkenSoortvanRugPlakken

Het naaiwerk is niet fraai maar daar zie je straks niets meer van. Op de voorgrond ligt het kleine stukje karton dat over het stiksel gaat komen en een soort van rug vormt.


WP_20180328_15_00_43_ProVoordatDefinitieveFormaatVanLeerGesnedenWordtPassen

Voordat ik het leer definitief op maat snij pas ik met een stuk karton normaals de grootte van de geplande strook leer. Deze strook komt op de achterkant, de rug en de voorkant van het boek.


WP_20180328_15_03_58_ProOndersteStrookLeerPassen

Als het leer gesneden is nog een keer passen. Nu teken ik de plaats af waar het leer gaat komen (het leer is iets groter dan de kartonnen rug) en waar ik het leer ga lijmen.


WP_20180328_16_03_40_ProZoWordtDeVoorkant

Nadat de onderste strook leer gelijmd is op de rug en de voorkant van het boek, de rug voor de bovenste strook leer gesneden is, geschuurd en gelijmd, pas ik de strook leer voor de bovenste strook aan. Die bovenste strook zal op de rug (in het Engels ‘spine’), de voorkant, de kant waar het boek opent (in het Engels de ‘fore-edge’) en dan pas op de achterzijde van het boek uitkomen. Deze strook leer is de sluiting van het boek. Je ziet hoe mooi het saa-papier met zijn blaadjes zichtbaar blijft bij dit boek.


WP_20180328_16_04_14_ProZoWordtDeAchterkant

Zo gaat de achterkant er uit zien. De sluiting moet nog wel aan de bovenste strook leer bevestigd worden. Dat wordt een eenvoudig leren lint. Voordat ik de bovenste strook leer ga bevestigen snij ik de kant van het boek waar je het boek opent (fore-edge) schoon op de snijmachine. Dan komt de bovenstre strook leer mooier om het boek.


WP_20180328_16_54_39_ProHetVoorlopigeEindresultaat

Dit is het voolopige resultaat. De teksten ‘Cambodja’ en ‘Laos’ heb ik een tijdje geleden al gesneden. In de tussentijd heb ik besloten de stroken leer veel smaller te maken. ‘Laos’ past nog wel op de onderste strook maar ‘Cambodja’ niet meer op de bovenste. Daar moet ik nog iets op verzinnen. Opnieuw snijden lijkt de simpelste oplossing maar ik heb waarschijnlijk te weinig leer van die kleur.


Losse eindjes in de werkplaats

Er lagen nog een paar werkjes te wachten om nu eens
afgewerkt te worden:
– de Chinese theedoos die omgetoverd is tot de doos met
herfstgrafiek verdiende een introductie;
– het vlaggenboek gebruikt stukjes ansichtkaart van het
Plantin-Moretus maar in het boek was nog geen verantwoording
te vinden van de gekozen kaarten.

WP_20180318_14_20_13_ProIntroductieGrafiekdoosAangebracht

Deze voormalige Chinese theedoos bevat nu een aantal grafische afdrukken gemaakt met gelli plates. Naar mijn gevoel verdiende de doos een toelichting. Die had ik al lang geleden geschreven maar nooit uitgetikt en geprint. Dat heb ik gisteren gedaan.


WP_20180318_14_38_48_ProFotoverantwoordingOpgenomenInVlaggenboek

Het vlaggenboek dat ik ooit kocht en nog niet zo lang geleden in elkaar gezet heb, had al wel een hele serie plaatjes gekregen. De afbeeldingen zijn stukken van briefkaarten die het Museum Plantin-Moretus verkopen. Van iedere foto is dus bekend wat er op staat en wie de foto heeft gemaakt. Die informatie heb ik verzameld en uitgetikt. De verantwoording is nu op de achterplat opgenomen. Belangrijkste ‘medewerker’ is Hendrik Goltzius bij ‘Portret Christoffel Plantin met passer (detail)’.


De fotografen zijn onder andere:
Guy Hutsebaut, Stefan Dewickere, Joris Luyten,
Bart Huysmans en Michel Wuyts.

Naast deze twee kleine klusjes ben ik verder gegaan met
mijn boek gemaakt van Saa-papier.

Dat papier is voorzien van bloem- en plantenblaadjes.
Dus mooi genoeg om zelf de boekband te vormen.
Daarom wil ik er gaan harde boekband om maken maar
met beperkte stroken leer toch binden.

Eerste stap is om op de rug aan te geven waar de gaatjes
moeten komen om de rug te naaien.
Een reguliere prikmal gebruiken vond ik niet zo’n goed idee.
Dus dit is het startpunt voor het eerstvolgende boekbindavontuur.

WP_20180318_15_05_47_ProHierMoetenDeGaatjesKomenVoorHetNaaienVanDitBoek

Ook hier moet de introductie nog compleet gemaakt worden. Cambodja en Laos zijn de landen die aan de orde komen in dit boek.


Boekband van oude leren jas

Intussen ben ik alweer twee stappen verder.
De boekband is nagenoeg gereed.
Het boekblok is gereed.
Nu is het tijd om ze samen te voegen.
Om dat mooi te doen levert me steeds problemen op.
Deze keer ook weer.
Het vocht in de lijm zorgt er voor dat het schutblad
gaat bobbelen.

WP_20180314_13_29_55_ProAchterkantBoekblokEerstIkBenNietHelemaalBlij

Eerst heb ik de achterkant gelijmd. Ik heb zowel het schutblad als de boekband ingelijmd. Te veel lijm blijkbaar. Het is ook goed mogelijk dat ik gestraft wordt omdat ik geen rekening heb gehouden met de looprichting van het papier dat als schutblad wordt gebruikt. Het lijkt me dat het papier nog niet helemaal droog is dus misschien corrigeert het nog zichzelf.


WP_20180314_13_29_09_ProLaatsteOngelijmdeBlik

De laatste blik op de nog niet gelijmde voorkant. Ik heb ongeveer de helft van de lijm gebruikt maar ook hier bolt het papier.


WP_20180314_13_48_03_ProMinderLijmEnEerderBeschermingTegenHetVocht

De bescherming voor het vocht is eerder ingebracht dan bij de achterkant. Hopelijk blijft deze kant nu mooier. Het boek zit in de boekenpers.


Leren boekband van een oude jas

Het viel niet mee om het leer recht te snijden.
Deze kwaliteit leer stropt makkelijk op.

WP_20180311_13_27_23_ProRechtSnijdenVanHetLeerWasNietEenvoudig

De dichtgeklapte basis voor de boekband ligt hier op het ‘rechthoekige’ stuk leer. Als het goed is komt hier geen afval meer af. De werkelijkheid is dat het nog op een aantal plaatsen is bijgesneden. Het was moeilijk om de bepalen wat ik nu het best met de naden kan doen, daar waar die naden om de randen van de boekband gaan. Ik heb geprobeerd om met een leerdunmes zo’n naad dunner te maken maar dat viel niet mee. Daar komt bij dat als je die naad dunner maakt je ook het garen kapot snijdt waarmee de stukken leer in de naad aan elkaar zitten. Gezien de beperkte dikte van het boekje heb ik er nu maar niets aan gedaan. Maar zien hoe dat gaat uitvallen.


WP_20180311_13_49_50_ProDePlattenZijnGelijmd

De platten, de basis van de boekband zijn hier tegen het leer gelijmd. Het leer aan de kop, staart en voorkant zijn nog niet omgeslagen.


WP_20180311_14_33_24_ProMetHetBoekblokErin

De hoekjes zijn zorgvuldig geprepareerd en vervolgens is het overige leer naar binnen geslagen. Ik heb het boekblok er al in gelegd om zicht te geven op het volume en dus de dikte van het boek. ‘Het boekbinden voor allen’ van Maurice van Esschen.


WP_20180311_14_33_32_ProDeVoorkant

Hier zicht op de voorkant waar twee dikke naden van boven tot bijna onderaan doorlopen.


Boekband uit oude leren jas

Het idee kreeg ik van Aaldert De Lange van Boektotaal.
Als je nog weinig ervaring hebt in het werken met leer
en leren boekbanden, maak dan een boekband uit een oud stuk leer.
Van een meubelstuk bijvoorbeeld of een oude jas.
Dat laatste ben ik nu aan het doen.

WP_20180310_09_15_51_ProWeKunnenBeginnenGereedschapBoekblokEnClaudiaStraterRealLeather

Voor nu heb ik alles bij elkaar: een tornmesje om de jas te bewerken, het boekblok (met blauw schutblad) en het leren jasje van Claudia Sträter.


WP_20180310_09_31_52_ProHetBoekblokOpMaatGesneden

Eerst het boekblok schoonsnijden (op maat snijden in mijn snijmachine).


WP_20180310_10_03_42_ProDitWordtDeNieuweBoekband

Dan kun je op de gewenste maat de platten (kartonnen basis voor de boekband) en de rug snijden. Dit boekje had misschien zonder rug gekunt. Het boekje is maar dun.


WP_20180310_10_20_28_ProPlattenEnRugVoorDeBand

Met kraftpapier worden de losse delen van de boekband aan elkaar gemaakt. Nu heb je een rechte basis voor de boekband. Vast aan elkaar met heel flexibele scharnieren.


WP_20180310_10_31_57_ProStukLeerGesnedenUitDeJas

Vervolgens snij ik een lap leer uit de jas, groot genoeg voor de boekband en met alle naden zoals ik dat wil.


WP_20180310_10_32_08_ProRestantVanHetJasje

Dit is van de jas overgebleven.


WP_20180310_10_54_28_ProLeerGrootGenoegVoorBoekbandAlleenNogRechtSnijden

Niet alleen vertrouwen op meten: ook veel passen. Je ziet dat ik de boekband makkelijk kan maken uit deze lap leer.


WP_20180310_10_55_36_ProAchterzijdeVanHetLeer

Hier zie je de afwerking van dat stuk leer aan de achterkant. De rug bestaat uit een groot aantal stroken die aan elkaar gemaakt zijn. Vandaar de naden. Daar waar naden lopen is ter versterking aan de achterkant een soort band meegenaaid. Ik denk dat dit geen enkel probleem is. Wel heb ik overtollige draden en stroken gaas weggeknipt.