Paying the land – Terug aan het land

Vertalen van teksten is in de stripwereld nog iets waar
wel iets aan te verbeteren valt.
Afgelopen weken las ik het stripverhaal/graphic novel
van Joe Sacco.

Joe Sacco heeft een journalistieke stripstijl.
Zijn verhalen zijn vaak geen verzonnen verhaaltjes maar een verslag
van een journalistieke zoektocht.
In dit geval naar de omstandigheden van de oorspronkelijke bewoners
van Noordwest-Canada.

IMG_5359JoeSaccoTerugAanHetLand2020

De titel ‘Terug aan het land’ benadrukt het aspect van teruggeven aan het land wat je van het land gaat afnemen. In het licht van de geschiedenis een beetje een ‘zweverig eco aftreksel’ van het verhaal. ‘Paying the land’ heeft meer aspecten in zich: het moeten betalen voor land dat van jou is, überhaupt betalen voor land en dan de mogelijke weg naar de toekomst; zou die liggen voor de oorspronkelijke bewoners bij het meer respectvol omgaan met de ‘aarde’. Lees het verhaal er maar eens op na.


Terwijl ik dit boek lees (bijna 250 pagina’s) lees ik ook een
nieuwe vertaling van ‘Winnetou’. Oorspronkelijk geschreven door
Karl May in 1893, nu in een moderne vertaling van Josephine Rijnaarts
en Elly Schippers.

De boeken van Karl May zijn belangrijk geweest voor onze beeldvorming
van de oorspronkelijke bewoners. Natuurlijk naast films en allerlei
andere culturele uitingen.
De vertaling gaat ook over de rol van ‘Winnetou’ op dat beeld.
Hoe ver die beeldvorming gaat realiseerde ik me vandaag toen ik me
wilde aankleden om naar mijn werkplaats te gaan.
Op mijn stoel lag mijn broek. Een spijkerbroek. Kijk eens naar het logo.

IMG_5360KarlMayWinnetou18932021JosephineRijnaertsEllySchippers

Wikipedia over spijkerbroek: Een spijkerbroek, ook wel jeans, is een broek die meestal van een blauwe, sterke, gekeperde katoenen stof (denim oftewel spijkerstof) wordt gemaakt. De broeken zijn voorzien van een soort kleine klinknagels die de zakken verstevigen, vandaar de naam spijkerbroek. Jacob Davis en Levi Strauss kregen op 20 mei 1873 octrooi op deze bevestigingswijze. Oorspronkelijk was dit type broek bedoeld voor goudzoekers en mijnwerkers en later als werkkleding. In de tweede helft van de 20e eeuw zou de spijkerbroek uitgroeien tot een algemeen geaccepteerd mode-artikel.


De impact van de verhalen over de oorspronkelijke bewoners
van Noord-Amerika en de manier waarop die of werden afgeslacht of
bijeengedreven werden en van hun land werden verdreven, gaat ver.

In de inleiding (veel verder ben ik nog niet) lees ik het volgende:

Inderdaad, het rode volk ligt op sterven!
Van Vuurland tot ver voorbij de Noord-Amerikaanse meren ligt de reusachtige patient languit op de grond, geveld door een onverbiddelijk lot, dat geen mededogen kent.
Hij heeft zich er uit alle macht tegen verzet, maar tevergeefs, zijn krachten taanden zienderogen, er resten hem nog een paar ademtochten, en de stuiptrekkingen die van tijd tot tijd zijn naakte lichaam doen trillen zijn convulsies die de dood aankondigen.
Is dit vroegtijdige einde zijn eigen schuld?
Heeft hij het verdiend?

Pagina 14, inleiding door Karl May op Winnetou.
Uit 1893 in een 2021 vertaling van Josephine Rijnaerts en Elly Schippers.

De eerste regel zegt het meteen: geen tekst van 2021.
Maar de vragen aan het einde zijn eigenlijk ook het onderwerp
van de bezoeken die Joe Sacco brengt aan Canada.
Helaas is het beeld van Karl May maar ten dele waar.
De oorspronkelijke bewoners zijn niet verdwenen.
Ze zijn door de overheid ontworteld. Dat is veel erger.
Sacco vat dat bijvoorbeeld samen in de volgende plaat.

IMG_5355JoeSaccoTerugAanHetLand2020

De overheid sleurde mensen de bush uit om hun kinderen de scholen in te krijgen, en die studeerden zich weg van onafhankelijkheid op het land en toe naar een geldeconomie zonder banen.


Het deel van het boek over de onderhandelingen over het land
tussen overheid en de oorspronkelijke bewoners vind ik ingewikkeld.
Moeilijk te volgen. Maar de boodschap is duidelijk.
Het is een heel goed boek.

Op ‘Winnetou’ kom ik zeker nog een keer terug maar
dan moet ik het eerst gelezen hebben.

Sitting Bull in de stripwinkel

Sinds kort kunnen we weer terecht in stripwinkels.
Daar ben ik pas heel even geweest en kocht een paar boeken.
Een er van is ‘De kinderen van Sitting Bull’ van Edmond Baudoin.
Een heel gevarieerd en mooi uitgevoerd album.

Baudoin hanteert verschillende tekenstijlen in dit album,
misschien doet hij dat wel vaker.
Het grootste deel is uitgevoerd in een stijl die
aan schilderen doet denken. Mooi van kleur en met nog altijd
veel ruimte om je fantasie de vrije loop te laten.

IMG_5236EdmondBaudoinDeKinderenVanSittingBull

Edmond Baudoin, De kinderen van Sitting Bull. Het verhaal speelt zich voornamelijk in Frankrijk en Noord Amerika af maar ook andere werelddelen worden aangedaan.


Maar naast die schilderachtige stijl zijn er nog twee
stukken in het boek met elk een eigen stijl:
een beetje als met etsen en een meer klare lijnstijl.

Het verhaal doet sterk autobiografisch aan.
Een schrijfstijl die heel overtuigend en open overkomt.
Een genot om te lezen en kijken.

IMG_5237EdmondBaudoinDeKinderenVanSittingBull

De schilderachtige, haast impressionistische stijl.


IMG_5238EdmondBaudoinDeKinderenVanSittingBull

Maar ook ‘pentekenend’ kan hij het verhaal vertellen.


IMG_5239EdmondBaudoinDeKinderenVanSittingBull

De tegenstelling in stijlen heeft op zich zelf ook een boodschap. Veel lees- en kijkplezier!


Watchmen

Tot kort geleden kende ik deze stripverhalen niet.
Ik lees graag stripverhalen maar strips over superhelden
zijn vaak zo simpel (in meerdere betekenissen van het woord).

Maar Watchmen is anders.
In 12 hoofdstukken wordt het verhaal verteld van ‘superhelden’
en in sommige gevallen, van hun kinderen.
Het blijken mensen van vlees en bloed te zijn zonder superkrachten.
Nou ja, op één na dan.
Maar de andere zijn mensen met uiteenlopende beroepen,
uiteenlopende omstandigheden en talenten.

AlanMooreDaveGibbonsWatchmen1986-1987

Watchmen, de strip geschreven door Alan Moore en getekend door Dave Gibbons. De originele verhalen kwamen uit in 1986 – 1987.


Gesitueerd in de Verenigde Staten van onder andere Richard Nixon,
maak je de hoogtijdagen van de superhelden mee en hun afglijden
naar hun pensionering. De verhalen worden verteld in stripvorm,
regelmatig aangevuld met krantenartikelen en interviews.
Teksten van John Cale, Bob Dylan en Elvis Costello dienen als motto.
Door de stripverhalen lopen fragmenten van een ander stripverhaal:
Tales of the Black Freighter, een piratenverhaal.
De teksten en gebeurtenissen van de twee strips lopen slim
door elkaar.
Dan worden enkele van de superhelden vermoord.
Het begin van dit fantastische verhaal dat mij een aantal dagen
heeft beziggehouden.

Door zonder familie

‘Door zonder familie’ wordt door tekenaar/schrijver Gerrit de Jager
een beeldroman genoemd.
In het Engels noem je dit een Graphic Novel.
Een populaire manier om betere stripverhalen te maken.

 photo DSC_3131GerritDeJagerDoorZonderFamilie.jpg

Gerrit de Jager, Door zonder familie.

Bij Gerrit de Jager zit de kracht niet in ‘de klare lijn’,
de fantastische inkleuring of vernieuwende pagina indelingen.
Voor mij zit zijn kracht in de humor.
De humor en zelfspot spatten dan ook vanaf de pagina’s
in Door zonder familie.
Een leuke woordspeling op de Familie Doorzon.

Veel plezier!