Over Argusvlinder

Living in Breda, in the Netherlands, likes to blog about all the things that keep me busy.

Van der Vaardt: een verborgen schat

Ik kreeg een reclame mail van het veilinghuis Sotheby’s.
Zo organiseren een tentoonstelling: Treasures from Chatsworth.
Een tentoonstelling in New York.
Ze hebben hun tentoonstellingsruimtes vernieuwd.
Die heb je als groot veilinghuis natuurlijk nodig.
De schatkamer van Chatsworth is ongelofelijk.

Één werk sprint er voor mij uit naast een ets en schilderij van Rembrandt
en een zelfportret van Picasso:
een trompe-l’œil van een viol die aan een spijker op een deur hangt.
Verbluffend en schijnbaar van een Nederlandse kunstenaar:
Jan van der Vaardt.

Wikipedia:

Jan van der Vaardt (name variations: Jan van der Vaart, John Van der Vaart, John Vander Vaart, Jan van der Waart) (c.1650 –1727) was a Dutch painter of portraits, landscapes and trompe-l’œil paintings and a mezzotint artist who was active in England for most of his career.

Op de website van Sotheby is een hele serie met filmpjes te zien
over de voorwerpen die er te zien zullen zijn.
Dit sprint er uit:

Link naar de video op de website van Sotheby

Laatste foto’s uit Champasak (Vat Sisumang)

Nog een laatste tochtje op de fiets, van het hotel in de
richting van de World Heritage Site Vat Phou.

WP_20180104_17_22_36_ProLaosChampasakUitzichtUitHotel

Het hotel ligt aan de hoofdstraat van het dorp. Vlak bij een oversteekpunt aan de Mekong rivier. Het was er heerlijk rustig. Bij een hotel een stukje verder huurden we twee fietsen. Niet in de allerbeste staat maar om een stukje te fietsen was het prima.


DSC_3484LaosChampasakBuddhaInVatSisumang

Het doel van de korte fietstocht was een Boeddha die een eindje verder langs de kant van de weg zit: Boeddha bij Vat Sisumang.


Buddha in Vat Sisumang

In the place named Sisumang, on the bank of the Mekong, a colorful painted Buddha sits snuggled between two trees and looks out of the river to the east.
In older times, the road ran in front of the statue, but the Mekong shifted and the road had to be moved.
The site is most certainly on the remains of a pre-Angkorian temple: some carved stones are visible in the area.
The place was dedicated by the first King of Champasak, “Soi Sisamut” (1713 – 1737), to his mother.

When Henri Parmentier (École française d’Extréme-Orient) visited the region in the 1920’s to establish an inventory of Lao monastaries, he found, on the site of the current Buddha, the ruins of a Vientiane-style monastery housing a large sitting Buddha, his right hand touching the floor with its fingertips.
By this gesture, which symbolizes the “Taking of the goddess Earth as witness,” he asked the goddess to certify its legitimacy to become a Buddha, an “Enlightened”.
From this monastery only survives today the statue, remodeled many times since.
From the Pre-Angkorian tempel, Henri Parmentier reported an epigraphic stele (non-inscribed) of which you can still see the top, in the form of a accolade, emerging from the ground in front of the modern platform on the east side.

Aan de oever van de Mekong, bij een plaats met de naam Sisumang
zit een Boeddha tussen bomen.
Deze plaats is zo ingericht door de eerste koning van Champasak, Soi Sisamut.
Henri Parmentier bezocht deze plaats in de jaren 1920 van de vorige eeuw.
Hij stelde vast dat deze plaats in een lang verleden een tempel bevatte.
De Boeddha is sindsdien vele malen vernieuwd.

Wikipedia:

Henri Parmentier (French: Henri Ernest Jean Parmentier) was a French architect, art historian and archaeologist.
Parmentier became one of the first European specialists in the archaeology of Indochina.
He has documented, depicted and preserved many Khmer, Cham and Lao monuments.

DSC_3485LaosChampasakBuddhaInVatSisumang

Dit is dan die Boeddha. Volgens de beschrijving is hij kleurrijk maar hij is van grijs cement. Goed dat het goudkleurige kleed over zijn schouder hangt.


DSC_3486LaosChampasakBuddhaInVatSisumangRugOnderVreemdeHoekOpmerkelijkeOren

Het beeld helt wel wat ver naar achteren. Ook de oren zijn van deze versie opmerkelijk. Maar je gaat niet naar deze plaats omdat de Boeddha zo prachtig is maar om dat de omgeving zo rustig en mooi is.


DSC_3488LaosChampasakMekongRivier

De Boeddha kijkt uit over de Mekong rivier. Wij dus ook.


DSC_3489LaosChampasakKleurrijkeBelEnTrommeltoren

Onderweg stoppen we bij een aantal moderne tempels. Hier een hele kleurige bel- en trommeltoren met luidsprekers.


DSC_3490LaosChampasak


DSC_3492LaosChampasakGroepBuddhas


DSC_3493LaosChampasakGroepBoeddhas


DSC_3494LaosChampasakGroteKlok

Nog een grote bel.


WP_20180105_11_46_28_ProLaosVatPhouTheSanctuaryTheSpringTheAncientCityWorldHeritage

Als afsluiting van Champasak deze folder van Vat Phou. Southern Laos – Charming by nature (Zuid Laos – van nature charmant). Vanaf hier vliegen we later naar Vientiane, de hoofdstad van Laos.


Pallieter is weer een stapje verder

Gisteren het boekblok schoon gesneden.
Een kleur van leeslint gekozen en dat aangebracht.
Kapitaalbandjes aangebracht.
Schutbladen nogmaals op maat gemaakt en op boekblok gelijmd.
Gaas aan schutblad gelijmd.

IMG_0665PallieterFelixTimmermansUitzoekenLeeslint

De kleur van het leeslint moet zowel bij het schutblad als bij het leer van de band passen. Dat is niet eenvoudig want het leer is groen en het schutblad blauw.


IMG_0666PallieterFelixTimmermansRestjesNaHetSchoonsnijdenBoekblok

Het schoonsnijden van een boekblok vind ik altijd een magisch moment. Daarvoor heb je een stapel papier waar het moeilijk doorheen gaan is. Na het snijden is er dan ineens een perfect boekblok waar alle pagina’s zichtbaar in zijn. Hier zie je de drie stukken die er af gesneden zijn.


IMG_0667PallieterFelixTimmermansSchoongesnedenBoekblok

Dit is dan het ‘kale’ boekblok.


IMG_0668PallieterFelixTimmermansSchutbladGeplaktOpBoekblok

Kapitaalband, leeslint en schutblad aangebracht. Nu kan ik aan de band beginnen.


IMG_0669PallieterFelixTimmermansAlleOnderdelenBoekbandOpmaatBehalveHetLeer

Dit zijn alle grotere onderdelen, op het leer na (platten en rug uit grijsbord en kraftpapier). Ze zijn allemaal op maat gesneden. De volgende stap is om dit verder in elkaar te zetten. Dit is de eerste keer dat ik een leren band, zelfstandig in elkaar zet. Dus nu eerst de aantekeningen van de workshop nog eens doornemen.


Omslagband met lias: perkament

Vorige week, heb ik met behulp van leden van de
Facebook-groep ‘Boekbinders onder elkaar’,
bij een Nederlandse leverancier van perkament
een vel perkament gekocht.
Het is perkament van een geit.
Het vel kwam in een koker en heeft dus op zijn minst een dag
of vier opgerold gezeten.
Om er een boekband van te maken moet het vel eerst weer een beetje
vlak worden dus het vel ligt nu als het ware
onder bezwaar te rusten.
Het is weer een heel ander materiaal dan bijvoorbeeld leer.
Ik ben benieuwd wat voor verrassende avonturen ik daar weer ga meemaken.

IMG_0664PerkamentGeit

Een zware driehoek links en wat uitvulwit rechts om de rol perkament wat vlakker te laten worden.


Champasak

In Cambodja en Laos hebben we niet alleen monumenten bezocht.
In de dorpen is ook heel wat te zien.
Het dorp waar we overnachten heeft wel drie of vier tempels
en in de buurt, richting Wat Phou liggen er nog een paar.
die bezoeken we met de fiets.
Het weer was in de ochtend stralend en warm maar later op
de dag betrekt de lucht.

DSC_3469LaosChampasakTempelGevel

Tegen een gevel van een tempel zien we deze afbeelding.


DSC_3470LaosChampasak

Bij de tempels liggen graven, vaak een of meerdere scholen, sommige voor de monniken, en allerlei beelden en andere plaatsen om te bidden of te overdenken.


DSC_3471LaosChampasak

Het is er stil, vaak heel stil.


DSC_3472LaosChampasakTempelGevel

De kleuren zijn indrukwekkend.


DSC_3474LaosChampasakDetailTempel

Detail van een tempelgevel.


DSC_3475LaosChampasak


DSC_3476LaosChampasak


DSC_3477LaosChampasak


DSC_3478LaosChampasak

Een paar van die buitenlanders die allemaal foto’s komen maken zijn natuurlijk heel interessant. Zeker als je pauze hebt of vrij bent van school.


DSC_3479LaosChampasakWatEenKleurcombinaties

De combinaties van kleuren zijn heel bijzonder.


DSC_3480LaosChampasakEenDak

De nok van het dak.


DSC_3481LaosChampasakBougainvillea

Bougainvillea.


DSC_3482LaosChampasakDreigendeLuchten


Don

Uit mijn eerdere berichten over het boek ‘Cervantes & Co’
zou je misschien kunnen opmaken dat ik het geen goed boek vind.
Maar dat is niet het geval. Integendeel.

Ik ben niet overtuigd van de argumenten die Van De Pol
gebruikt om geen voetnoten op te nemen in de Don Quichot.
In haar vertaling van de don Quichot.
Ik krijg het gevoel dat ze daar zelf ook niet van overtuigd is, maar
daarnaast zegt ze nog een heleboel andere dingen.
Vooral over het vak van vertaler.

BarbarVanDePolCervantis&CoInPlaatsVanVoetnotenRuit

Barbar van de Pol, Cervantes & Co. In plaats van voetnoten.


Zo maakt de een vergelijking tussen een vertaler en een uitvoerend
muzikant. Raak getroffen, eenvoudig, maar heel toepasselijk:

Een vertaler is, voorzover het gaat om een literaire vertaler gaat, een uitvoerend kunstenaar, en dan iets als een musicus en dirigent ineen (daar is de muziek weer). Deze functies zijn, doorgetrokken naar de vertaler, niet gescheiden. Hij voert de regie over zijn eigen vertolking. Anders dan bij een musicus verschilt zijn materiaal niet van het materiaal van de maker die hij vertegenwoordigt. Een musicus of zanger vertolkt met zijn instrument of stem de in tekens vervatte partij, de klank of stem in spe van de componist. Een vertaler vertolkt met andere taal de kant-en-klare taal van een schrijver. Vandaar verder verwarring. Wat is het probleem? Je vertaalt toch gewoon wat er staat? Het was er toch al? Het was toch al taal?

Pagina 11.

Het volgende citaat geeft een gedetailleerde inkijk in de keuken
van het vertalen:

‘Knokt’ iemand in 1600 of ‘gebruikt hij zijn vuisten’; is hij wel eens ‘in zijn sas’ of is dat te populair voor een Spaans klassiek werk en is hij in mijn vertaling dan ‘vergenoegd’? Het lijkt op wild speculeren of proberen, maar een vertaler overweegt altijd heel veel meer dan hij uiteindelijk toelaat. Bestond het woord ‘machine’ (máquina) of ‘product’ (producto) al, toen, in het Nederlands (in het Spaans dus wel) en maakt het hoe dan ook kans in mijn vertaling? Er komt in de Quijote zelfs een ‘fábrica’ voor maar ‘fabriek’ zal niemand accepteren.

Pagina 66 was dat.

BarbarVanDePolCervantis&CoInPlaatsVanVoetnotenRuit02

Deze afbeelding is de omslagillustratie. Dit is vast een fragment van een afbeelding gemaakt door Gustav Doré.


Nog een dilemma op pagina 68:

Bij het vertalen van de Quijote doet zich een mooi voorbeeld voor van een oplossing die niet kan omdat dat Nederlands schatplichtig is aan deze zelfde Spaanse tekst. Ik lees Piet Meeuses essay over de Quijote in De Jacht op Proteus (Bezige Bij, 1992) en zie hoe Meeuse zegt dat Sancho Panza op een gegeven moment net als zijn baas ‘een klap van de molen krijgt’. Hij bedoelt het figuurlijk, want Sancho Panza krijgt niet letterlijk een wiek tegen zijn hoofd. Ik zou ‘een klap van de molen’ graag in figuurlijke zin in mijn vertaling gebruiken, want ik moet steeds niet-modieuze synoniemen voor gek-zijn verzinnen. Maar zoals we weten krijgt de beroemdste scene uit de Quijote de titelheld in vermeend gevecht met reuzen echt een ‘klap van de molen’, een gebeurtenis die pas later zinnebeeldig is gaan staan voor gek-zijn. In kan die uitdrukking dus onmogelijk in figuurlijke zin gebruiken en huiver om dezelfde reden voor zinnebeeldig gebruik van ‘malende’ en ‘malen’ en zeker voor gebruik van de uitdrukking ‘tegen molens vechten’. Dat zou helemaal een kanjer van een anachronisme zijn.
Ik heb Meeuse benijd toen ik hem onbekommerd die ‘klap van de molen’ zag gebruiken. Hij kon los van de tekst over die tekst spreken met een woordgebruik dat deels aan die tekst was ontleend. Hij vermeldt in zijn essay niet of hij zich bewust was van de eigenaardigheid van het geval.

BarbarVanDePolCervantes&Co

Het laatste fragment heeft minder met vertalen te maken
maar is te mooi om niet op te nemen:

De avonturen van Don Quichot zijn kolderiek genoeg, maar Cervantes presenteert ze op een manier die nog kolderieker is. Hij doet alsof een geschiedschrijver, niet hijzelf, een waargebeurd verhaal vertelt waarvan de rest ook nog eens wegraakt maar wordt teruggevonden op een markt. Vervolgens blijkt dat die rest in het Arabisch is gesteld, zodat er een vertaler aan te pas moet komen om er Spaans van te maken. Cervantes’ spelletjes met de zogenaamde historiciteit van zijn verhaal zijn je reinste slapstick, maar ze zijn functioneel. Ze maken de lezer aan het lachen vanwege het rare idee dat het inderdaad echt gebeurd zou zijn. Ze maken hem alert.
In deel II wordt het helemaal lachen want daar lopen de lezers van deel I en de boekhelden door elkaar heen en voeren gesprekken met elkaar, met alle metafysica, verwarring en hilariteit van dien. De literatuurlessen die terloops tussen de nonsens door tijdens discussies over de kwaliteit van deel I worden gespuid, zijn voortreffelijk. Alles wat over boeken en de waarde van boeken, en dan álle genres, gezegd kan worden, met argumenten voor en tegen, staat daar al, in spitse, actuele bewoordingen.

Wie wil dat nou niet lezen?