Hella S. Haasse: recensie van De Scharlaken Stad

NieuweRomanEnOudeReportagesKrantOnbekendSchrijverOnbekendBoekDeScharlakenStad1952

Vermoedelijk is deze recensie verschenen bij het verschijnen van het boek in 1952. De zinsbouw en het woordgebruik die wijzen wel in die richting. Wie de schrijver is weet ik niet en ik weet ook niet wanneer dit in een krant verschenen is. De recensie gaat over De Scharlaken Stad van Hella S. Haasse.


De titel is bijzonder:
Nieuwe roman en oude reportages.

Toevallig was dit boek een van de boeken die bij de aankoop
betrokken was. Dus ik heb ook de roman.
Ik heb hem nog niet gelezen maar heb al wel ontdekt
dat er nog twee verrassingen in het boek zaten:
de waarschijnlijke naam van de vorige eigenaar en
een krantenknipsel over Machiavelli.
Daar over meer als ik het boek gelezen heb.

HellaSHaasseDeScharlakenStad1952Stofomslag

Het boek ‘De Scharlaken Stad’ in de stofomslag.


HellaSHaasseDeScharlakenStad1952Linnenomslag

Zo ziet het boek er uit zonder stofomslag. De linnen band.


WP_20180611_20_59_54_ProHellaSHaasseDeScharlakenStadZonderStofomslagMetRug

Dezelfde band maar nu zie je ook de rug.


Op de stofomslag staan op de voor- en achterflap
wervende reclameteksten.
Die laat ik je hier ook nog even zien:

HellaSHaasseDeScharlakenStad1952BinnenkantStofomslagDeScharlakenStad

Dit is de introductie op De Scharlaken Stad.


HellaSHaasseDeScharlakenStad1952BinnenkantStofomslagHetWoudDerVerwachting

Voor degene die meer wil stond op de achterflap een tekst over ‘Het Woud der Verwachting’


De recensie was trouwens niet mis:
= de eerste 40 pagina’s te veel feiten, al die historische
gegevens zijn volgens de recensist niet ‘roman’-makend;
= later weet ze op een geheimzinnige manier de geestdrift
van haar “vosserij” (?) voelbaar te maken.
Je zou denken dat de recensist Belgisch is.

Mijn nieuwsgierigheid is gewekt.

De tekst van de recensie is:

NIEUWE ROMAN en oude reportages

De nieuwste roman van Hella S. Haasse (Querido – A’dam, f 8,90) “De scharlaken Stad” is een allesbehalve aantrekkelijk boek.
Men zou geneigd zijn te beweren, dat van niemand behalve de bespreker, die de plicht heeft àlles te lezen alvorens iets te zeggen, geëist kan worden zich door de eerste 40 bladzijden van dit boek heen te worstelen.
Daar aangekomen heeft hij juist een verhandeling over Michel Angelo achter de rug die romantechnisch volkomen afunctioneel is.
Ook in het verdere verloop staat deze historische roman over Cesare Borgia-of-niet-Borgia vol met allerlei historische mededelingen en overpeinzingen, die wellicht voor velen interessant maar voor niemand “romanmakend” zijn.
Hella Haasse vertelt teveel en suggereert te weinig.
Zij is als de dood dat iemand zou veronderstellen dar ze er maar op los fantaseert of dat een of ander weinig begaafd lezer het niet zou snappen.
Gelukkig heeft deze hebbelijkheid – in voldoende sterke mate aanwezig om een hele serie romans te doen mislukken – een tegenwicht.
Vooreerst heeft de schrijfster een behoorlijk en vrij veelzijdig inzicht in het verschijnsel mens en de manieren waarop dit verschijnsel zich kan manifesteren.
Waardoor haar personen zich langzamerhand uit de historie-brij losmaken en een eigen gezicht krijgen.
Vervolgens – en dit is de reden waarom men toch eindigt met de roman boeiend te vinden – zij weet op een of andere geheimzinnige manier de geestdrift, die ten grondslag is van haar “vosserij”, voelbaar te maken.
We komen al lezende onder de indruk van deze hartstocht voor het verleden, gaan haar delen en zijn tenslotte genegen door iedere rijstebrijberg heen te eten.
Hella Haasse kan een eersterangs schrijfster van historische romans worden als ze wat minder “vosserig”, wat intuïtiever schrijft – zij wordt volstrekt uniek wanneer zij er in slagen zal haar hartstocht voor de historie over haar stof te doen zegevieren.

Hella S. Haasse – Krantenknipsels

Een tijd terug kocht ik een serie boeken, grote en kleinere,
van Hella S. Haasse. Tweede hands.
Toen ik de boeken ontving zat er tot mijn verrassing
een hele map met krantenknipsels bij, die de persoon
van wie de boeken waren, had verzameld.
Een heel leuk pakket waar ik nog veel uren aan ga besteden.

GeenTweeuurtjesOverKrantOnbekendSchrijverPieterSteinzDec2002-Begin2003BoekOeroeg

Helaas staat op de artikelen niet uit welke publicatie ze komen. In ieder geval niet op de knipsels die ik bekeken heb. Ook de schrijver is niet altijd duidelijk. Hier wel. Een deel van de titel is weggevallen. Waarschijnlijk heette het artikel ‘Boek eindelijk gelezen’, geschreven door Pieter Steinz.


Op de achterkant van het artikel wordt een ander boek besproken:
U Zult Versteld Staan Van Onze Beweeglijkheid van Dave Eggers.
De bespreking van Steinz zal dus wel uit een boekenbijlage komen.
het boek van Eggers verscheen in december 2002.
Grote kans dat het artikel dus uit het NRC Handelsblad is, Steinz werkte daar,
en dat het in december 2002 of begin 2003 verscheen.

Wikipedia:

Vanaf november 1989 werkte Steinz bij NRC Handelsblad, aanvankelijk als redacteur bij de Donderdag Agenda en het Cultureel Supplement, daarna als filmredacteur, literatuurredacteur en chef van de bijlage Boeken (2006-2012). Hij schreef interviews, beschouwingen en recensies over met name Amerikaanse en Nederlandse literatuur.

Op de site van Querido staan de volgende boektitels van Hella S. Haasse.
Dat is voor mijn een overzicht waarmee ik me kan oriënteren:

Oeroeg (1948, Verzameld werk 2006)
Het woud der verwachting (1949, VW 2012)
De verborgen bron (1950, VW 2012)
De scharlaken stad (1952, VW 2006)
De ingewijden (1957, VW 2007)
Cider voor arme mensen (1960, VW 2007)
De meermin (1962, VW 2012)
Een nieuwer testament (1966, VW 2008)
De tuinen van Bomarzo (1968, VW 2007)
Huurders en onderhuurders (1971, VW 2010)
De Meester van de Neerdaling (1973, VW 2006)
Een gevaarlijke verhouding of Daal-en-Bergse brieven (1976, VW 2008)
Mevrouw Bentinck. Onverenigbaarheid van karakter & De groten der aarde (1978/1996, VW 2007)
Ogenblikken in Valois (1982, VW 2018)
De wegen der verbeelding (1983, VW 2009)
Berichten van het Blauwe Huis (1986, VW 2012)
Schaduwbeeld of Het geheim van Appeltern. Kroniek van een leven (1989, VW 2012)
Heren van de thee (1992, VW 2008)
Transit (1994, VW 2012)
Zwanen schieten (autobiofictie, 1997, VW 2008)
Fenrir (2000, VW 2007)
Sleuteloog (2002, VW 2011)
Het dieptelood van de herinnering (1954/1993, VW 2003), bestaande uit: Zelfportret als legkaart (1954), Persoonsbewijs (1967), Krassen op een rots (1970), Een handvol achtergrond, ‘Parang sawat’ (1993)
Oeroeg – een begin (facsimile-editie t.g.v. de Prijs der Nederlandse Letteren, 2004)
Het tuinhuis (verhalen, VW 2006)
Sterrenjacht (feuilleton, 2007)
Toen ik schoolging (novelle, 2007)
Uitzicht (essays, portretten en beschouwingen, VW 2008)
Inkijk (reflecties van een lezer, VW 2011)
Kleren maken de vrouw (2013)
Portret van prinses Beatrix (1955, 2013)

GeenTweeuurtjesOverKrantOnbekendSchrijverPieterSteinzDec2002-Begin2003BoekOeroegBeetjeOpgeschoond

Soms zijn de krantenartikelen nog wel wat digitaal op te schonen.