Vrolijke Vrienden Ronde Rug

Een blogbericht met vorderingen op meerdere onderwerpen
van het opnieuw inbinden van een exemplaar van Vrolijke Vrienden,
een jeugdboek dat in 1940 verscheen bij De Arbeiderspers.
Geschreven door Jan Mens en met illustraties van Bob Uschi.

Je leest en ziet hier de volgende stappen op het vlak van:
= de boekenlegger;
= de ronde rug;
= het schoonsnijden van het boekblok.

IMG_6196VrolijkeVriendenBoekenlegger

Een kant van de boekenlegger bestaat uit het papier dat gekleurd is met lijm, potlood, ecoline en stift en de andere kant bestaat uit boekbinderslinnen. Die kant met boekbinderslinnen zie je hier. Opnieuw bijgesneden.


IMG_6197VrolijkeVriendenBoekenlegger

Deze kant is na het snijden ook voorzien van een laagje vernis (spuitbus).


IMG_6198VrolijkeVriendenRondeRug

Dan het experiment met de ronde rug. Zoals te zien is, is het goed gelukt om op de mal ruggebord goed rond te zetten. Bij het nogmaals passen bleek dat ik de rug twee centimeter te kort heb gemaakt. Niet erg want nu ik weet dat deze methode werkt is een nieuwe zo gemaakt.


IMG_6199VrolijkeVriendenRondeRug

Hier zie je de rug nog eens maar dan vanuit een ander perspectief. Die rug is ook best stevig. Omdat ik toch een nieuwe moet maken dacht ik dat ik deze rug goed kan gebruiken om te experimenteren met een dikker karton voor de valse ribben.


IMG_6200VrolijkeVriendenRondeRug

Maar eerst een nieuwe strook karton gesneden en die opgezet op de mal.


IMG_6202VrolijkeVriendenRondeRug

Dat zal intussen wel droog zijn. Dat ga ik morgen even bekijken.


IMG_6203VrolijkeVriendenValseRibben

Voor de valse ribben heb ik een dikker stuk karton gesneden. Dit karton zuigt langzamer het water op dus leg ik het maar even in water.


IMG_6205VrolijkeVriendenValseRibben

Die valse rib zet ik even vast met een touwtje op mijn eerste poging een ronde rug te maken uit karton.


IMG_6206VrolijkeVriendenValseRibben

Aan de onderkant is goed te zien dat het dikkere karton uit meerdere laagjes bestaat die door het water los komen van elkaar. Zeker als je het karton dan rond zet zijn de uiteinden ongelijk. Dat is prima want daardoor ontstaat een geleidelijke overgang. Ik zit er wel aan te denken om het water dat ik gebruik om het karton in te zetten om het flexibeler te maken te voorzien van een deel lijm. Daarmee hoop ik dat het opgedroogde resultaat nog beter bij elkaar blijft en nog steviger wordt.


IMG_6207VrolijkeVrienden

Op mijn werkbank was geen plaats meer voor verdere experimenten. Tijd dus om het boekblok met de schutbladen eens in de snijmachine te leggen. Vraag is of het lukt om een klein stukje van het oude boekblok af te snijden. De bladspiegel van het boek kan het best hebben. De marges vind ik wel erg breed. Maar het papier is oud en het schutblad is verhoudingsgewijs veel steviger.


IMG_6208VrolijkeVrienden

Het snij-afval.


IMG_6209VrolijkeVriendenSchutblad

Het schoonsnijden verliep erg goed. Hier zie je het voorste schutblad.


IMG_6211VrolijkeVriendenSchutblad

Zo zit het achter schutblad er nu uit. Op een paar plaatsen is zelfs een klein deel van de advertenties/artikeltjes weggesneden.


IMG_6213VrolijkeVrienden

De kop, staart en voorsnede van het boekblok zijn nu mooi aan elkaar gelijk. Als bij een nieuw boek. De foto die je nu ziet is een stuk van een advertentie die in de krant stond. Die krantenpagina gebruikte ik als basis voor mijn schutblad. Die wordt straks volledig verlijmd met het voorplat. Daar zie je straks dus niet meer van.


Elias P. van Bommel

Ik wil zo graag aan de boekband beginnen.
Ik ben zo benieuwd hoe het monogram (laag maar met
openingen in de letters) en de tulp (hoog maar
zonder openingen) zich laten verwerken onder
het boekbindlinnen.

Maar voor ik daar aan toe ben moet ik eerst
nog een paar stappen met het boek maken.
Vandaag heb ik eerst de kleur voor het schutblad
gekozen, die uitgesneden, net als de platten en het ruggenbord.
Dan is het boekblok op maat gesneden.
Daarna heb ik het boekbindlinnen op maat gemaakt
en de plaats afgetekend waar de platten komen.
Op het voorplat heb ik de plaats van het monogram
bepaald en al vast gekeken hoe de tulp op het achterplat
gaat komen. Allemaal met veel passen en meten.

IMG_1258SchutbladPassenOpBoekblok

Egaal blauw, zo worden de schutbladen. Hier pas ik het nog even op het boekblok dat nog niet gesneden is. Je ziet dat het uiteindelijke boekblok een stuk korter is dan het nu lijkt.


IMG_1259KleurVanBoekbindkinnenEnSchutbladen

Hier zie je de kleur van het boekbindlinnen en de kleur van het schutblad. Het wordt een beetje een streng boek.


IMG_1260AfgesnedenStrokenVanHetBoekblok

Vervolgens heb ik het boekblok schoongesneden. Dit zijn de stroken die er afvallen. Dit is voor mij altijd een magisch moment. Het boekblok krijgt zijn uiteindelijke vorm. De bladspiegel in het boek ontstaat. Het wordt een echt boek.


IMG_1261HetBoekblokSchoongesneden

Nu ga ik de schutbladen bevestigen op het boekblok.


IMG_1262PassenEnMeten

Altijd passen en meten. De platten zijn uit grijsbord gesneden. Gaat het allemaal passen? Zo te zien wel.


IMG_1263PlaatsVanDeTitelAfgemetenOpVoorplat

De voorplat is afgetekend. Zo gaat het monogram straks op het voorplat gelijmd worden.


IMG_1264NogLosseDelenVanDeBoekband

Hier heb ik alle losse delen van de boekband nog een weggelegd zoals ze gaan komen. Boven het achterplat met daarop de tulp. Dan het kneeplatje tussen het achterplat en de rug, dan opnieuw een kleine ruimte en dan het voorplat met daarop de monogram.


Volgende keer kan het spannendste deel beginnen.
Zoals gezegd: ik ben benieuwd.

Pallieter is weer een stapje verder

Gisteren het boekblok schoon gesneden.
Een kleur van leeslint gekozen en dat aangebracht.
Kapitaalbandjes aangebracht.
Schutbladen nogmaals op maat gemaakt en op boekblok gelijmd.
Gaas aan schutblad gelijmd.

IMG_0665PallieterFelixTimmermansUitzoekenLeeslint

De kleur van het leeslint moet zowel bij het schutblad als bij het leer van de band passen. Dat is niet eenvoudig want het leer is groen en het schutblad blauw.


IMG_0666PallieterFelixTimmermansRestjesNaHetSchoonsnijdenBoekblok

Het schoonsnijden van een boekblok vind ik altijd een magisch moment. Daarvoor heb je een stapel papier waar het moeilijk doorheen gaan is. Na het snijden is er dan ineens een perfect boekblok waar alle pagina’s zichtbaar in zijn. Hier zie je de drie stukken die er af gesneden zijn.


IMG_0667PallieterFelixTimmermansSchoongesnedenBoekblok

Dit is dan het ‘kale’ boekblok.


IMG_0668PallieterFelixTimmermansSchutbladGeplaktOpBoekblok

Kapitaalband, leeslint en schutblad aangebracht. Nu kan ik aan de band beginnen.


IMG_0669PallieterFelixTimmermansAlleOnderdelenBoekbandOpmaatBehalveHetLeer

Dit zijn alle grotere onderdelen, op het leer na (platten en rug uit grijsbord en kraftpapier). Ze zijn allemaal op maat gesneden. De volgende stap is om dit verder in elkaar te zetten. Dit is de eerste keer dat ik een leren band, zelfstandig in elkaar zet. Dus nu eerst de aantekeningen van de workshop nog eens doornemen.


Mooi Marginaal uit de pers

IMG_0037UitDePers

Het ingenaaide boekblok heeft drie nachten in de pers gezeten. Dus het is gereed om met een stuk gaas nog steviger te maken. Daarna kan ik het gaan snijden. Dit gaas noem ik het binnengaas. Omdat ik dit boek wil maken met opgelijmde platten breng ik eerst een rug aan. Die rug wordt bekleed met dun leer. Dat leer versterk ik met het, u raadt het al: het buitengaas.


Tot nu toe maakte ik boeken met een boekband die voordat
hij werd aangebracht op het boekblok, helemaal was voorbereid:
Van karton sneed ik de platten (voor en achterkant van een boek)
en de rug. Die drie delen werden met elkaar verbonden met een stuk
kraftpapier en vervolgens bekleed met 1 stuk boekbindlinnen.
Dat vormt een stevig geheel waarbij de platten verbonden worden
met het boekblok door schutbladen.

Nu maak ik een losse rug van karton bekleed met leer.
Dun leer. Om de katernen bij elkaar te houden.
Het leer vormt zo dadelijk ook de bevestigingsplaats
en het scharnier voor de opgelijmde platten.
Om dat steviger te maken lijm ik daar een extra stuk
gaas tegen.

IMG_0038Inlijmen

Het boekblok gaat dus opnieuw in de pers maar deze keer niet zozeer om het papier te persen maar om de katernen tegen elkaar te drukken terwijl het gaas er op wordt gelijmd.


IMG_0041InDeSnijmachine

Als het boekblok en het gaas goed gedroogd zijn, kan het boek in de snijmachine. Het boekblok heeft nog niet de goede maat. De katernen zijn ongelijk en niet alle pagina’s van het boek gaan open vanwege de vouwen in de katernen. Die gaan er nu af.


IMG_0042InDeSnijmachine

In de snijmachine. Langs drie kanten wordt het boek schoongesneden.


IMG_0043UitDeSnijMachine

Dit is altijd een mooi moment. Als het goed gaat is het boekblok aan alle gesneden zijdes mooi glad. Alle pagina’s gaan nu ook goed open.


IMG_0045EersteSchubladGelijmdMet3MMlijm

Ik ga het schutblad maar met een randje van 3 millimeter lijm op het eerste (en laatste) katern bevestigen. Dat is minder stevig dan normaal.


IMG_0047SchutbladVoorEnAchterGelijmd

Hier zie je dat er een schutblad aan de bovenkant en aan de onderkant van het boekblok is aangebracht. Dat deel van het dubbelgevouwen schutblad dat tegen een katern komt is een paar millimeter korten aan boven- en onderzijde dan het deel dat straks tegen de platten komt. Daarom zie je hier en daar dat mooie blauw van de bloemen op de binnenkant van het papier.


IMG_0048RugEnBuitengaasGelijmd

Dit wordt de rug. Een reep karton op een dun stuk leer. Aan een kant is het leer rond. Dat is omdat ik het stuk zo gunstig mogelijk uit een huid gesneden heb. Voor het boek was dit niet nodig. Over het karton en het leer is vervolgens gaas gelijmd. Gewoon om dit stuk zo stevig mogelijk te maken. Naast de rug heb ik al met een stippellijn de kneep gemarkeerd. Dat deel zal niet gelijmd worden op het boekblok. Dat is de ruimte die de rug krijgt. Opnieuw met een lijmrand van een aantal millimeter om vervolgens de scharnier te worden voor de platten. Die bekleed ik toch met linnen. Ook rood. Die platten komen morgen aan de beurt.


IMG_0049SchutbladEnBinnengaasGelijmd

Er restte mij niets anders dan het binnengaas vast te plakken op de schutbladen. Dat kan nu goed drogen.