De Schenkelworkshop 18

Er lopen op dit moment drie zaken, een beetje door elkaar.
Ik schrijf de toelichtende tekst voor het boek Soep.
Voor het middelste katern voor dat boek ben ik nog een
lino aan het maken gesneden in linoleum.
Voor de tekst, katern 1, ga ik naast de tekst ook wat
drukwerk opnemen met de afficheletters en wellicht
nog met de linosnedes die ik gemaakt heb (of nog ga maken).

Onderdeel van het drukwerk voor katern 1 wordt mijn
‘jaarwaaier’.
Ik probeer om ieder jaar goed te laten drogen voor het volgende
jaar op de waaier geplaatst wordt. Dit is nog steeds een
test. Ik heb de lijnen van de as van ‘2020’ naar de bovenste
hoeken gebruikt om er ‘2020’ langs te leggen. Maar daardoor
komt de rode ‘2020’ niet mooi te liggen.
Dat moet een lijn van 45 graden worden ten opzichte van de
onderkant van het boek.
Dat ga ik de volgende keer uitproberen.
Dit is waar ik nu ben:

IMG_4869DeSchenkelWorkshopJaarwaaier

Jaarwaaier voor 2020.


IMG_4870DeSchenkelworkshopTest

Van mijn ‘Schenkelmonument’ heb ik de achtergrond gesneden. Het idee is om het ‘schenkelmonument’ een volgende keer in zwart af te drukken en om daarna de arceringen aan te brengen op de verschillende onderdelen van de vorm. Dit is een testafdruk. Helaas komt het centrum van de lino niet mooi op papier.


IMG_4872DeSchenkelworkshopFinaal

Maar de achtergrond, zeg maar de blauwe lucht, is voldoende. Dit is een eerste druk van een afbeelding die in het boek komt.


IMG_4873DeSchenkelworkshop

Ik had al gezien dat bij het schoonmaken van de lino de tekening die er met een zwarte stift was opgezet waar gewoon weggewassen werd. Daarom had ik van mijn schenkelsjablonen vastgelegd welk sjabloon ik waar gebruikt had. Hopelijk kan ik daarmee de tekening reconstrueren.


IMG_4874DeSchenkelworkshop

De tekening er terug opzetten.


IMG_4875DeSchenkelWorkshopTekeningTerugGezet

Dat lukt. Dan ga ik vervolgens de hele achtergrond wegsnijden zodat alleen het ‘Schenkelmonument’ overblijft en de blauwe achtergrond blauw blijft.


IMG_4876DeSchenkelWorkshopAchtergrondWeggesneden

Gereed voor de volgende drukgang. Maar dat gaat weer een paar dagen duren.


De Schenkelworkshop 17: jaarwaaier

IMG_4859DeSchenkelworkshop

Vandaag was er weinig tijd om aan de schenkelworkshop te werken. Ik ben een test aan het maken op het juiste papier voor de ‘jaarwaaier’. Vorige keer had ik daarvoor het eerste jaartal gedrukt in zwart. Vandaag volgde stap twee in rood.


De Schenkelworkshop 16: de buitenschenkel

Tot nu toe heb ik steeds gebruik gemaakt van de ‘zaagvlakken’
van de schenkel. De kant waar je het gat in de schenkel
kunt zien. De karakteristieke vorm die je nu al heel
wat keren hier voorbij hebt zien komen.
Maar de buitenkant van de schenkel is ook interessant.
Wat kan ik daar mee doen?

IMG_4849DeSchenkelworkshop

Hopelijk heb ik de definitieve vorm van de ‘2020’-decoratie die ik wil maken. Op de tekening zie je de aanpak en de volgorde. Op het bovenste vel is de eerste ‘2020’ gedrukt.


IMG_4850DeSchenkelworkshopBuitenkantSchenkel

De buitenkant van de schenkel (buitenschenkel) is niet helemaal rond. Eigenlijk is de buitenkant een beetje bonkig. Als je hem rolt dan blijft hij geregeld liggen. Bij vier van die ‘lig’-momenten trek ik de omtrek van de schenkel op papier. Dat worden de vier bouwstenen voor mijn volgende lino. Of schenkel mannelijk is weet ik niet dus als dat niet zo is dan hoor ik dat graag. Overigens wat een mooi woord: buitenschenkel. Zou dat bestaan?


IMG_4852DeSchenkelworkshopVierVormen

Die vier vormen heb ik uitgeknipt om daarmee een soort van compositie te gaan maken.


IMG_4853DeSchenkelworkshop

Het zou zoiets kunnen worden maar helemaal tevreden ben ik niet. Dat is het ‘risico’ als je eerst een soort van schets maakt. Nu neem ik sommige dingen over van deze schets maar pas ook nog een paar aan.


IMG_4854DeSchenkelworkshop

Zelfde stuk papier maar de vormen aangezet met een stift. Je ziet dat ik voor de herkenbaarheid toch ook de ‘zaagvlak’-vorm heb gebruikt. Maar nogmaals, niet helemaal tevreden.


IMG_4855DeSchenkelworkshopBeforeAndAfter

Hier is dan de Before & after. Rechts zie je mijn uiteindelijk ontwerp op een stuk linoleum.


IMG_4856DeSchenkelworkshop

De eerste snedes zijn gemaakt in de lino. Kleine stukjes gaan wit blijven de rest krijgt een eerste kleur. Vandaar ga ik verder in de lino snijden. Spannend.


De Schenkelworkshop 15

Een vorige keer zag je me een afdruk maken op
een stuk linoleum. Toen begon ik met het uitsnijden
van de afbeelding. Het resultaat gaat het spiegelbeeld
worden van het eerste ontwerp.
Maar nu eerst de lino verder uitsnijden en op maat maken.

IMG_4836DeSchenkelworkshop

De afbeelding is uitgesneden. Zowel de arceringen als de vorm. Grote vraag is dan natuurlijk in welke mate het snijden gelukt is. Dat zie je het best door de lino te inkten.


IMG_4837DeSchenkelworkshop

zo ziet de lino eruit als hij is ingeinkt. Als je de afstanden tussen de arceringslijnen niet heel consequent aanhoudt dan levert dan een zwakker beeld op. Daar moet ik mezelf nog veel verbeteren. Toch nog twee foutjes: op 1 plaats is een lijn te ver doorgetrokken en op een andere plaats is een beschadiging ontstaan.


IMG_4838DeSchenkelworkshop

Afgedrukt is dit het beeld. Het blauwe materiaal is veel zachter om in te snijden. Dan heb je minder kracht nodig maar vooral aan de zijkanten vraagt het om extra geduld. In het echte linoleum kun je veel preciezer snijden. Dat is tenminste mijn eerste indruk. Dat betekent dat je eenvoudiger meer lijnen op dezelfde vierkante centimeter kunt zetten zonder steeds in de fout te gaan. Het is ook eenvoudiger het begin en eind van iedere lijn te bepalen.


IMG_4839DeSchenkelworkshop

Blauwe wenskaart met ruimte om hierna nog tekst toe te voegen. De delen met magere lijnen lijken sneller tot een goed resultaat te leiden.


IMG_4840DeSchenkelworkshop

Nog een witte wenskaart. Deze zwarte inkt is die uit de kleuterschool set. Dit is niet de zwarte block print inkt. Deze inkt doet het dus goed op de linoleum. Dadelijk zul je zien dat het bij de houten afficheletters minder goed gaat.


IMG_4841DeSchenkelworkshop

Nogmaals geprobeerd een ‘2020’-boog te maken. Probleem is dat ik de denkbeeldige as waar omheen de cijferblok ‘2020’ draait niet op één plek hou. De verticale ‘2020’ heeft de ‘as’ op de onderkant van het papier liggen terwijl dat die ‘as’ voor de andere cijferblokken hoger ligt.


IMG_4842DeSchenkelworkshop

Nog een poging. De inkt dekt minder goed zeker nadat ik ben gaan experimenteren met het toevoegen van water aan de inkt. Nu nog in meerdere kleuren en in de juiste (?) volgorde, dan komen we er wel. Voor de volgorde kan ik bijvoorbeeld beginnen met kleur 1 voor beide horizontale blokken, dan een andere kleur voor de diagonale blokken en een derde kleur voor het verticale blok. Ik kan ook kiezen om van links naar rechts te werken. De laatste afdruk is dan de cijferblok die onderste boven ligt. De meest rechtse dus.


Door de ‘as’ te verleggen naar de rand van het papier
win ik ruimte boven de cijferblokken. Dat is hard
nodig want er moet nog een stukje tekst boven.

De schenkelworkshop 12

Een klein foutje zie je meteen bij het afdrukken
van een lino. Jammer maar ik wil niet iedere keer opnieuw
beginnen. Maar er zitten er ook deze keer een paar in.

IMG_4804DeSchenkelworkshop

De lino is gesneden. Maar ik ging meteen weer experimenteren met de inkt. Soms leer ik het nooit. Resultaat was een paar slechte testafdrukken. Toen heb ik alles weer schoongemaakt maar dacht toen een paar situaties te moeten corrigeren. Enfin, eerst nog twee ‘plekjes’ die al mis waren voor het repareren.


IMG_4804DeSchenkelworkshop FoutjeIMG_4804DeSchenkelworkshop Foutje1

Bij het repareren heb ik de problemen niet verholpen maar groter gemaakt. Kijk maar eens bij de afdrukken.


IMG_4805DeSchenkelworkshop

Zo ziet de lino er uit als hij ingeinkt is.


IMG_4806DeSchenkelworkshop

Dit is nog een test. Links, midden, is te donker.


IMG_4807DeSchenkelworkshop

De afdruk is beter maar nu worden de fouten duidelijker. Ik heb een paar definitieve afdrukken gemaakt. Eens zien of er nog met een tweede kleur overheen ga en of ik daarbij de lino nog aanpas.


IMG_4808DeSchenkelworkshop

Dit is de boek-in-boek constructie.



De Schenkelworkshop 11

IMG_4795DeSchenkelworkshop

Ook de schenkelkrans (27 schenkels), gekleurd met kleurpotlood, is af. Nu zijn van 2 vellen, elk aan één zijde gedecoreerd met schenkels. De achterkanten hebben aan de uiteinden nog een redelijk groot vlak. Een leeg vlak. Idee is om daar nu ook iets te gaan maken.


IMG_4797DeSchenkelworkshop

Tussendoor even deze vingeroefening. Je weet nooit hoe je een nieuw idee kunt opdoen. Maar deze zijn het in ieder geval niet geworden. Ik ga toch nog een linosnede maken. Het zal helemaal bestaan uit rechte lijnen. De gele kleur op de achtergrond is gemaakt door na het linodrukken de roller uit te rollen. De vormen in de inkt op de roller zie je terug in het gele vlak. De zwarte schenkels zijn er daarna op gezet.


IMG_4798DeSchenkelworkshop

Zeven centimeter breed en 14 centimeter hoog. Dan eerst omtrekken van 5 schenkels op het materiaal gezet. Deze keer alleen de buitenkant van de schenkel benut.


IMG_4799DeSchenkelworkshop

Rechts blijft de rand recht (dat komt straks natuurlijk links). Reden is dat ik aan die kant vanuit de bovenhoek rechte lijnen laat ‘uitwaaieren’ naar de onderkant. De schenkels en de ruimtes waar de schenkels overlappen, krijgen rechte lijnen die onder een (rechte) hoek staan van de lange lijnen en van elkaar.


IMG_4800DeSchenkelworkshop

Links volgt de rans de grenzen van de schenkels. De lijnen snij ik uit maar ze zijn niet diep. Dat zal om meer aandacht vragen bij het in-inkten. Dit blauwe materiaal is heel zacht. Dat snijdt dus snel maar maakt het moeilijk (denk ik) om heel precies te snijden. Misschien moet ik ook eens een lino snijden met schenkels in traditioneel linoleum.


De Schenkelworkshop 10

IMG_4791DeSchenkelWorkshop

De schenkelstempels laten zich goed schoonmaken. Dit blauwe materiaal dat ik hier als basis voor de lino’s gebruikt is van een zachte kunststof. Maar daarna moet je ze wel goed droog maken anders loopt een volgende afdruk een beetje uit.


IMG_4792DeSchenkelworkshop

De eerste schenkelkrans is gereed. Drieëntwintig afdrukken van een schenkel.


IMG_4793DeSchenkelworkshop

De krans waar ik als eerste aan begon: die met kleurpotlood. Ook die nadert zijn voltooiing.


IMG_4794DeSchenkelworkshop

Kijken of die vanmiddag af komt.


De schenkelworkshop 09: hoeveel wil je er?

Afgelopen week was mijn telefoon leeg.
Dus geen foto’s.
Vandaag nog wat bezig geweest met schenkels.
Ik heb een groot deel van de schenkels nog eens
bij elkaar gezet. Vandaar: hoeveel wil je er hebben?

IMG_4779Schenkelworkshop

Dit was de status van de ‘schenkelkrans’ die ik met kleurpotlood inkleur.


IMG_4780Schenkelworkshop

Een tweede schenkelkrans ga ik maken met afdrukken van kleine lino’s.


IMG_4781Schenkelworkshop

Dit geeft dan een beetje een idee van het boek-in-boek idee.


IMG_4782Schenkelworkshop


IMG_4783Schenkelworkshop

Restjes geel en blauwe inkt levert de groene kleur op.


IMG_4784DeSchenkelworkshop

Alle proefjes bij elkaar. Hoeveel wil je er hebben?


De Schenkelworkshop 08

Het centrale katern in mijn schenkelboek Soep
wordt gevormd door een boek-in-boek constructie.
Dat is allemaal wel onder voorbehoud. Het zijn allemaal plannen.
Voor de volgende afbeeldingen heb ik de arceringen van de
linosnede weggehaald.

IMG_4723DeSchenkelWorkshop

Dan hou je dit over: een grote schenkelstempel. De holle ruimtes in het midden van iedere schenkel is nog eens uitgehold. Alle lijnen die de vorm van de schenkels moeten benadrukken zijn nog eens aangezet. Daar waar in de schenkel arceringen waren is de lijn aan de binnenkant van de schenkel nog eens schoongemaakt.


IMG_4724DeSchenkelWorkshop

Door de ‘nieuwe’ lino af te drukken een paar millimeter naast de eerste afdruk, krijg je bovenstaand effect.


IMG_4725DeSchenkelWorkshop

Ook andere testafdrukken krijgen nog een afdruk. Deze keer dus met blauwe inkt.


IMG_4726DeSchenkelWorkshop

Het blijft steeds een verrassing wat een nieuwe drukgang voor effect oplevert.


IMG_4727DeSchenkelWprkshop

Op de twee boek-in-boek bladen was nog 1 bladzijde leeg. Die laatste bladzijdes hebben nu ook een eerste drukgang gekregen. Niet alle bladzijdes zullen een tweede of derde drukgang krijgen maar dat bekijk ik de volgende keer.


IMG_4728DeSchenkelWorkshop

Intussen gaat natuurlijk het inkleuren van de schenkelrand ook door. Het aantal kleine schenkelstempels is intussen 6. Die zijn nog geen van alle gebruikt. Daar gaat de volgende keer hopelijk ook verandering in komen.


De Schenkelworkshop 07

Waarschijnlijk zul je niet altijd iets leren
van elk Schenkelworkshop bericht.
Vandaag laat ik zien dat ik worstel met de inkt.
Voor lino zijn er papiersoorten die veel beter
geschikt zijn dan anderen. Maar daar wil ik
eigenlijk geen rekening mee houden.
Mijn resultaat hoeft niet perfect te zijn.
Soms leveren ‘verkeerde’ materialen ook verrassende
resultaten op.
Oude acrylverf is niet perfect om lino’s mee
af te drukken (dit is een understatement).
Maar toch.

IMG_4710DeSchenkelworkshop

Onder de lino en boven de afdruk met een groene acrylverf. Daar waar dekking is van de verf is die slecht,op sommige plekken zit meer verf in de uitgesneden lage delen dan op de hogere delen van de lino. Toch is het effect interessant.


IMG_4711DeSchenkelworkshop

Dan nog eens met een gele verf/inkt gewerkt die speciaal voor lino wordt verkocht (voor op scholen). Ik heb 4 of 5 kleuren. Tussen de kleuren zitten grote verschillen. In dekking, in dikte. Hier is met geel op een eerdere afdruk gedrukt. Dat het papier ook geel is heeft natuurlijk ook impact. De zwarte inkt is een inkt op waterbasis die ik in de Verenigde Staten kocht. Klein blik. Je hebt maar weinig nodig. Mooie kleur. Kwaliteit waar ik heel tevreden over ben. Op zich niet duur maar de verzendkosten zijn hoog. Maar ik moet eens meerdere kleuren kopen van die kwaliteit.


IMG_4712DeSchenkelworkshop

Met een rode kleur op een zacht blauwe ondergrond.


IMG_4713DeSchenkelworkshop

Met rood op een groene papier soort.


IMG_4717DeSchenkelworkshop

Met rood op het papier van boek-in-boek.


IMG_4719DeSchenkelworkshop


IMG_4720DeSchenkelworkshop

Vier schenkelstempels bij een echte schenkel.


De Schenkelworkshop 06

De vorige keer was ik bezig met het afdrukken van een linosnede.
Een lino met als onderwerp een compositie van schenkels.
Deze keer heb ik dezelfde lino nog eens onder handen
genomen. Hier en daar materiaal weggehaald, soms
kleine oppervlaktes en een paar lijnen toegevoegd.
Maar daar zijn nog geen afdrukken mee gemaakt.
Ik was ingenomen met de titel ‘Soep’ en wilde toch nog
eens proberen met een set oudere letters (oud en versleten)
of ik daar iets mee kon.
Die letters zijn zo’n dik 10 centimeter hoog.

IMG_4702DeSchenkelworkshop

Waarschijnlijk zijn deze 4 letters van drie verschillende sets afkomstig. De letters P en E lijken uit dezelfde set afkomstig te zijn. De letter O heeft een andere afkomst (ander materiaal) en lijkt de slechtste drukkwaliteit op te leveren. De letter S is van een veel recentere set. Daar is nog maar weinig mee gedrukt. Maar waar het om gaat is dat het de tekst ‘SOEP’ oplevert.


IMG_4703DeSchenkelworkshop

Met de blauwe drukinkt lijken de verschillen al kleiner te worden. De uitdaging is tweeledig: de letters zijn te groot voor het formaat en gaat het lukken van de letters een redelijk resultaat te krijgen. De eerste stap was om de letters met schilderstape met elkaar te verbinden tot 1 grote stempel.


IMG_4704DeSchenkelworkshop

Voor het drukken gebruik ik de gietijzeren boekenpers. Dit is het eerste resultaat. Dat delen schraal zijn had ik verwacht. Dat is bijna altijd zo bij een eerste afdruk. Maar je ziet ook de de letters S en O niet op gelijke hoogte liggen. Daardoor wordt (vanuit de S bekeken) het eerste randje van de O niet voldoende afgedrukt op het papier. Het papier is overigens heel anders dan dat waarop uiteindelijk de soep moet belanden.


IMG_4705DeSchenkelworkshop

De volgende afdruk is al beter.


IMG_4706DeSchenkelworkshop

De derde afdruk is gemaakt op een vel papier dat, eenmaal gevouwen, net iets kleiner is dan het papier van het katern dat ik uiteindelijk wil gebruiken. Op deze manier vallen er delen van de letters S en P weg maar is het woord nog altijd leesbaar.


IMG_4707DeSchenkelworkshop

Omdat het om een dubbelgevouwen vel papier gaat kan het al wel dienen als een kaart.


IMG_4708DeSchenkelworkshop

Dit is hoe de tekst op het uiteindelijke katern is afgedrukt. De letter O is nog steeds niet compleet. Maar het kan er mee door.


IMG_4709DeSchenkelworkshop

Zo ziet de lino eruit na een tweede snijbeurt. Daar ga ik deze week weer mee drukken. Ben benieuwd of dat gaat werken.


De Schenkelworkshop 05

De vorige keer had ik een schakeling van schenkels overgenomen
op een materiaal waarmee je eenvoudig lino’s kunt snijden.
Vandaag was het zo ver om ze ook eens af te drukken.

Vandaag ben ik ook begonnen met het uitwerken van een soort van
‘boek-in-boek’ of ‘genest’ boekblok.

IMG_4688DeSchenkelworkshopBoekblokBasis

Dit wordt het middelste katern van een boekblok met drie katernen. Dit katern bestaat uit drie in elkaar geschoven bladen. Dit eerste blad ga ik zeker ook benutten maar zal vooral het exoskelet van het katern worden. Uit de volgende twee vellen snijd ik een kleiner katern. Daardoor kan ik het binnenste katern straks op een andere manier behandelen dan het buitenste en kan de ‘lezer’ het kleine katern in een ander tempo lezen dan het grote katern.


IMG_4689DeSchenkelworkshop

Hier zie je dat er een klein katern en een groot katern ontstaat dat straks samen ingebonden wordt maar dat je onafhankelijk van elkaar kunt omslaan. Je kunt straks het eerste blad van het kleine katern omslaan terwijl het buitenste nog gewoon blijft liggen. Beide katernen worden geïllustreerd in het schenkel-thema.


IMG_4690DeSchenkelworkshopLinoIngeinkt

De eerste stap is de lino in-inkten. Dan krijg je een eerste beeld van hoe de lino er uit ziet. Deze ga ik afdrukken op het kleine katern. Dat katern is net iets kleiner dan de lino. Daardoor kan ik er voor zorgen dat de afbeelding het hele papier beslaat. Als het drukwerk straks af is dan ga het kleine katern nog iets kleiner snijden zodat het beter past in het grote katern.


IMG_4691DeSchenkelworkshop

Eerste afdruk. Het papier bolt gelijk als reactie op het vocht van de inkt. Dat komt straks door het bedrukken met andere kleuren en bedrukken van de achterkant wel goed.


IMG_4692DeSchenkelworkshopGenest

Hier krijg je een beetje een beeld van hoe de twee katernen in elkaar gaan passen.


IMG_4693DeSchenkelworkshop

En de drukker drukte voort…


IMG_4694DeSchenkelworkshop

De voorkanten van de twee kleine katernen. Dezelfde afbeelding, in dezelfde richting, wordt ook op pagina 3 van de kleine katernen gedrukt.


IMG_4695DeSchenkelworkshop

Omdat er inkt over was druk ik de linosnede ook nog af op ander papier. Een volgende keer ga ik met andere kleuren experimenteren en dan heb ik extra exemplaren nodig.


IMG_4696DeSchenkelworkshop

Toen raakte de inkt op. Ik toon mij weer een volgeling van de School of bad printing.


IMG_4698DeSchenkelworkshop

Dan als een middeleeuwse bloemenrand trek ik de contouren van de schenkelrand.


IMG_4699DeSchenkelworkshop

Dan ontstaat straks het volgende beeld. Een titel voor het boekje heb ik overigens ook al: ‘Soep’.


IMG_4700DeSchenkelworkshop

Dat is dan wat het gaat worden voor wat betreft deze bladzijde. Moet nog wel een en ander kleuren met kleurpotlood.


Sint Veit – Gereed

Voor mensen die de eerdere stappen in het proces gezien
of gevolgd hebben: het inbinden van “Sint Veit”, de
tekst van Aart van der Leeuw met illustraties van Henri
van Straten is gereed.
Gisteren kon ik het uit de boekenpers halen en nu
kan ik het boekje laten zien.
= ingebonden in leer;
= nadat het woord ‘morgen’ met afficheletters was gedrukt
met zwarte inkt op het leer;
= nadat een linosnede met de kop van een haan was afgedrukt
over een klein stukje van de tekst, ook op het leer;
= als schutbladen werd paste paper gebruikt die ik een tijdje
geleden als experiment gemaakt had.
Nu kan ik het laten zien.

IMG_4646SintVeit

De tekst ‘morgen’ en de kop van de haan zijn gebaseerd op een zin die ik toevallig las op de eerste pagina met tekst. Daar stond: ‘Nu brak de morgen aan’. Een eerste test voerde ik uit met het woord ‘brak’ maar ‘morgen’ vond ik uiteindelijk geschikter. Gisteren, toen ik voor het eerst een stuk van de tekst las, zag ik dat op de eerste pagina ook een haan voorkomt.


IMG_4647SintVeitSchutbladVoor

Het schutblad, voor in het boekje. De schutbladen zijn gekozen vanwege hun kleur. De vormen op het paste paper speelden bij de selectie geen rol. Behalve dat ik het een goed idee vond om het drukste blad voor in het boek te gebruiken.


IMG_4648SintVeitAartVanDerLeeuw

Titelblad met de vermelding van Uitgeverij Boekblok en Atelier de Ganzenweide, de schrijver (Aart van der Leeuw) en de illustrator (Henri van Straten).


IMG_4649SintVeitIllustratieHenriVanStraten

Vandaag toon ik twee van de illustraties. Het gaat om linosnedes/houtsnedes. Dat is ook de reden waarom de haan op de bekleding van het voorplat staat.


IMG_4650SintVeitIllustratieHenriVanStraten

Nog een voorbeeld. De lino’s/houtsnedes zijn mooi.


Wikipedia:

Henri Van Straten (Antwerpen, 5 oktober 1892 – spoorloos verdwenen op 7 september 1944) was een Vlaams kunstenaar.

Samen met Frans Masereel, Jan-Frans Cantré, Jozef Cantré en Joris Minne hoorde Henri Van Straten tot de bekende Vijf, die na de Eerste Wereldoorlog de Vlaamse houtsnijkunst renoveerden. Van Straten was een van de oprichters van de vereniging Lumière.

IMG_4651SintVeitSchutbladAchter

Het tweede schutblad.


IMG_4652SintVeit

Leren van wat niet goed ging en op naar het volgende project.


Nieuws uit de boekenpers

Vanochtend heb ik het boekblok met de tekst ‘Sint Veit’ van
Aart van de Leeuw in de boekband gezet.
Daarbij gebruik je lijm om de schutbladen en het gaas dat op
de rug is aangebracht te verbinden met de platten van de boekband.
Om het vocht niet in het papier van het boekblok te laten trekken
zijn tussen het schutblad en het boekblok bakpapier aangebracht.
Dus nu kan het boek 24 uur drogen in de boekenpers.

IMG_4621SintVeitSchutbladenGelijmdNuBoekenpers

Bijna gereed om in de boekenpers te gaan. Nog even en dan kan ik eindelijk de tekst ook eens gaan lezen.


Boekband afwerken

Het was wel een dagje:
al die ophef over een avondklok die er misschien komt.
Heel veel mensen komen helemaal niet op straat in de avond en nacht
dus voor hen zal het geen probleem zijn.
De sombermannen waren weer op pad in de media.
Daarnaast was er een inauguratie in de VS met een
overtuigende speech van Biden.
Dus er was niet zoveel tijd over om aan de boekband te werken.

IMG_4610SintVeit

Deze boekband lag te drogen in de boekenpers. De volgende stap is de twee panelen van de platten waar nog geen bekleding is, een beetje gelijk te maken met het leer. Dan is zo dadelijk de overgang tussen het leer en de rest van de plat kleiner. Ik heb hier drie lagen papier geplakt aan de linkerzijde.


IMG_4611SintVeit

Hier is dat rechts ook gedaan. Nu ligt de boekband onder bezwaar te drogen.


Volgende keer ga ik het boekblok in de band zetten.
Dan is het nog een aantal uren drogen en dan is dit boek af:
Sint Veit van Aart van der Leeuw.
De uitgave in losse katernen van 2020 van Uitgeverij Boekblok,
in samenwerking met Atelier de Ganzenweide.

Wikipedia:

Aart van der Leeuw (Hof van Delft, 23 juni 1876 – Voorburg, 17 april 1931) was een Nederlands prozaschrijver en dichter.
Hij schreef niet een zeer omvangrijk oeuvre, maar zijn boeken Ik en mijn speelman uit 1927 en De kleine Rudolf uit 1930 worden gezien als klassiekers van de Nederlandse 20ste-eeuwse letterkunde. Opmerkelijk aan zijn poëzie is dat hij zich toelegde op het prozagedicht.

Leeuw en Haan

Eigenlijk realiseer ik me nu pas,
achter de computer, kijkend naar de foto’s,
dat ik twee dieren centraal stel bij de publicatie Sint Veit:
de leeuw van de naam van de schrijver Aart van der Leeuw en
de haan als symbool van ochtend of morgen.

Maar goed de laatste foto’s gingen over leerdunnen.
Ik ben weer een stukje verder.

IMG_4564SintVeitLigtTeDrogen

Zo lagen de boekband in spé en het boekblok naast elkaar op de werktafel. De boekband lag te drogen. De platten en de rug waren al tegen de leren bekleding gelijmd.


Atelier de Ganzenweide heeft deze tekst gekozen voor publicatie
vanwege de illustraties. Die zijn van Henri van Straten.

IMG_4565SintVeitPreVieuw

Voordat je alles vastplakt is het goed nog even te kijken hoe het eindresultaat er uit gaat zien.


IMG_4607SintVeitOverstekendeFlappenLinksEnRechtsNogLijmen

Dan plak je eerst de omslagen aan de lange kanten vast. De boekband is bijna gereed (qua bekleding).


IMG_4608SintVeitLeerGelijmd

Zo kan dan aan de binnenkant het leer gelijk gemaakt worden met de platten en dan kan het boekblok in de boekband geplaatst worden.


Zelf een boekband maken

Je hoeft natuurlijk helemaal geen leren band te maken
en je hoeft hem dan ook zeker nog niet te bedrukken.
Maar ik ben dat wel aan het doen.
Ik sprak steeds over Sint Veit, het werk van Aart van der Leeuw,
als het project voor Koppermaandag maar ik zat fout.
Dit jaar was er een ander boek dat uitgegeven is door Uitgeverij
Boekblok en dat bedoeld was als Koppermaandagproject:
‘Liefdesbrieven’ van Multatuli.

Op 2 maart 2020 is het 200 jaar geleden dat Multatuli in Amsterdam werd geboren. In het kader hiervan herdrukt De Arbeiderspers uit de privé-domeinreeks nummer 54 uit 1979, ‘Liefdesbrieven’. Bezorgd en van aantekeningen en een nawoord voorzien door Paul van ’t Veer, naar moderne spelling gezet door Henk Gielkens. Aan de nieuwe editie is een voorwoord van Elsbeth Etty toegevoegd.

De winkeleditie is genaaid en direct ingehangen in het papieren omslag, met flappen. Voor handboekbinders en andere boekenliefhebbers is het boek ook in losse, ongebonden katernen te koop.

IMG_4540SintVeit

Maar aan de ‘Liefdesbrieven’ ben ik nog niet begonnen. Ik ben een leren boekband aan het maken voor de tekst ‘Sint Veit’. Ben aangekomen op het punt dat ik het leer wil dunnen aan de randen die de omslagen gaan vormen. Daarvoor gebruik ik een leerdunmes maar ook een kleine hobbyschaaf.


IMG_4541SintVeit

Met schaaf, mes, markeringen en een stuk stevig karton probeer ik een zo recht mogelijke strook aan alle vier de kanten van het leer te dunnen. Daarna ga ik dat ook voor de rug en scharnierpunten van de band doen.


IMG_4542SintVeit

Tegen de haarzijde van het leer heb ik bakpapier vastgemaakt om het drukwerk zoveel mogelijk te beschermen. Bij het dunnen zet je toch wel kracht op het leer en hoewel het vlak met de bedrukking niet bewerkt wordt loop je toch het risico de mooie kant van het leer vuil te maken of het drukwerk te beschadigen.


IMG_4543SintVeit

De mooie kant is mooi gebleven. Het leer moet nog wel omgeslagen worden dus de afmetingen gaan nog veranderen. Maar dit geeft al wel een klein beetje een idee.


IMG_4555

Ik heb het keer na het dunnen bijgesneden. Op een plaats was ik een beetje door het leer gegaan. Maar door alle zijdes opnieuw uit te meten en te snijden komt dat wel goed. Dat is zo mooi aan boekbinden: je kunt altijd nog wel wat correcties doorvoeren. Zeker als je niet in series boeken maakt kan dat goed.


Het moment om het boek in elkaar te zetten komt steeds dichter bij
maar nu eerst de band afronden.

Leerdunnen

Of het de juiste beslissing was weet ik pas achteraf.
Ik heb eerst de boekband bedrukt met tekst en de
linosnede. Daarna zijn er nog een paar handelingen nodig
aan het leer voordat de platten en het ruggebord
bevestigd kunnen worden aan het leer.
Dat is een risico en schoonhouden is niet mijn
sterkste kant.
Daarom heb ik een stuk bakpapier op grootte gemaakt
en dat aan de ‘mooie’ kant van het leer bevestigd.

IMG_4534SintVeitBeschermingDoorBakpapier


IMG_4535SintVeitLeerdunnen

De eerste lange zijde (rechts) is gedund. Dat heb ik gedaan met het leerdunmes maar ook een kleine hobbyschaaf.


IMG_4536Etalageletterbak

Mijn etalageletterbak is uitgebreid met drie hanen. Je kunt ook alle vier de alfabetboekjes zien die ik tot nu toe gemaakt heb.


De haan

IMG_4514SintVeit

Vandaag heb ik de haan weer in de rode inkt gezet om de boekband af te ronden (voor wat betreft het bedrukken). Als de haan ook op het leer is gedrukt en het is allemaal goed gedroogd, dan zal het leer nog gedund moeten worden om een flexibele maar sterke leren bekleding van de boekband te worden. Maar dat dunnen is nog niet gebeurd. De grootste uitdaging is om de haarzijde van het leer, de kant met de afbeelding, mooi te laten. Niet te beschadigen en niet vuil te maken.


IMG_4515SintVeit

Maar eerst een paar testafdrukken maken. De eerste op papier waarop ik eerder de tekst had getest. Je ziet dat het papier en de boekenpers al gereed staan.


IMG_4516SintVeit

Los van het feit dat dit een eerste afdruk is met de linosnede (na schoongemaakt te zijn geweest en te hebben liggen drogen), zie je heel grote verschillen tussen het materiaal waarop je drukt. Ik heb vanmiddag drie papiersoorten, karton en leer gebruikt als ondergrond en de textuur van de afdruk is steeds anders.


IMG_4517SintVeit

Maar na al het testen is het nu de beurt aan het leer. De hopelijk definitieve afdruk. Gelukkig bleek vandaag dat de verwarming in mijn werkplaats weer werkte. Je merkt dat meteen aan het veel sneller drogen van de drukinkt.


IMG_4518SintVeitInMal

Het lukte goed om de linosnede in de mal te passen.


IMG_4519SontVeit

Met dit eindresultaat ben ik dan ook heel tevreden. Het rood over de zwarte letters heeft een betere dekking dan bij eerdere pogingen.


Dan kan hierna het leerdunnen beginnen.

Het ‘gen’ is geplaatst

De boekband die ik aan het maken ben voor ‘Sint Veit’,
een tekst van Aart van der Leeuw, krijgt op de leren band
de tekst ‘morgen’ over twee regels gedrukt met afficheletters.
Gisteren zag je hier een bericht over de eerste drie letters,
vandaag waren die droog en kon de tekst ‘gen’ ook gezet worden.

IMG_4488SintVeit

Bij de eerste test, op papier, komen de letters ‘gen’ te dicht of zelfs op ‘mor’ te staan. Dat moet beter. Daarom heb ik op het papier een streep getrokken. Die zie je links van de tekst. Dat is zogenaamd de onderkant van de tekst waaronder ik ‘gen’ ga drukken.


IMG_4489SintVeit

Bij de eerste test heb ik waarschijnlijk onvoldoende opgelet. Je ziet de potloodstreep opzij van de letters, op het plakband. Dat is hoe hoog de letters komen. Die moet ik dus in balans brengen met de streep op het papier.


IMG_4490SintVeit

Dit is het resultaat waar ik naar op zoek ben: een kleine kier wit tussen de twee regels met tekst.


IMG_4492SintVeit

Dan leg ik het leer met de mal zo gereed dat het geheel met de afficheletters dadelijk eenvoudig in de boekenpers kan. Goed opletten dat het papier of het leer dadelijk niet tegen de pers aan stoot. Alles moet mooi blijven liggen zoals ik het wegleg.


IMG_4493SintVeit

Het resultaat is prima. Je ziet nog een kleurverschil tussen de bovenste en onderste regel maar dat komt omdat de onderste regel nog uit natte inkt bestaat. Morgen zal dat bijgetrokken zijn.


IMG_4494SintVeit

Net als gisteren zet ik de mal even zo vast dat de tekst helemaal vrij is en goed kan drogen zonder bijvoorbeeld aan het papier te drogen. Volgende keer is het de beurt aan de haan.