Gerrit de Morée

In een gebied waar ooit de suikerfabriek was, een haven
lag, een groenten en fruitveiling was, in de buurt van
een slachthuis, is nu een hele creatieve wijk ontstaan
met STEK, Electron, theater en dansmogelijkheden,
trendy horeca, een strand en een skateboard centrum (en
nog veel meer).

In dat gebied ging ik op bezoek tijdens de Open Monumentendag
maar een deel van de foto’s waren nog niet op mijn
blog beland.

In Electron zag ik voor het eerst de gerestaureerde
wandschildering van Gerrit de Morée.
Een verborgen parel van Breda.

IMG_6146BredaElectron

In het gebied maakte ik een wandeling. Er zijn altijd nieuwe dingen te zien. Of ik deze muurschildering eerder heb gezien weet ik niet maar die beviel me.


IMG_6147BredaElectronGerritDeMoréeMuurachildering

Electron was een electronicabedrijf (electra- en schakelkastenfabriek) en voor dit bedrijf maakte Gerrit de Morée deze muurschildering.


IMG_6148BredaElectronGerritDeMoréeMuurachildering

In een vitrine lag deze ontwerpschets. Zoek de verschillen.


IMG_6151BredaElectronGerritDeMoréeMuurachildering


IMG_6152BredaElectronGerritDeMoréeMuurachildering

Detail. Ik zie hier al helemaal een ontwerp voor een boekband in.


IMG_6149BredaElectronGerritDeMoréeVouwfiguren

De Morée heeft ook ontwerpen voor vouwbladen gemaakt voor dieren. Het Breda’s Museum deelt ze op die moment uit. Er zou ook een uitgave in voorbereiding zijn maar daarover kan ik op internet niets vinden. Dus voorlopig doe ik het met deze voorbeelden.


IMG_6150BredaElectronGerritDeMoréeVouwfiguren

Gerrit de Morée verdient meer aandacht.


Aztecs – Azteken

De tentoonstelling Aztecs is bedoeld als een grote
publiekstentoonstelling voor het Museum Volkenkunde
in Leiden.
Ik heb de tentoonstelling bezocht maar zit met gemengde
gevoelens.

Wat is de geschiedenis van de tentoonstelling.
In de Duitse deelstaat Baden-Württenberg wordt jaarlijks
een groot bedrag beschikbaar gesteld aan instellingen
om een grote tentoonstelling te organiseren.
In 2019 was dat onder andere Aztects.

De tentoonstelling brengt werken van verschillende
musea samen in een tentoonstelling. Vanaf dag 1
is duidelijk dat na Stuttgart de tentoonstelling
ook naar Wenen en Leiden gaat.

Covid heeft het verloop van die tournee vertraagd.
Maar de tentoonstelling is er dan.

Er zijn een paar dingen die ik niet vind kloppen:
– de voorwerpen zijn in Leiden verdeeld over een
aantal ruimtes waar mij niet duidelijk wordt waarom voor
de opzet gekozen is;
– sommige ruimtes zijn groot en bevatten nauwelijks voorwerpen;
– andere ruimtes zijn bekrompen met prachtige voorwerpen,
veel voorwerpen;
– sommige voorwerpen worden gepresenteerd met lichteffecten
waardoor de voorwerpen nauwelijks goed te zien zijn en
waarbij niet duidelijk is welk doel de lichteffecten dienen;
– de verduidelijking van de voorwerpen is vaak summier;
– de looprichting is niet duidelijk aangegeven;
– is er eigenlijk een ‘groter verhaal’ dat de tentoonstelling
wil vertellen;
– heel vaak worden spiegels gebruikt in de tentoonstelling
wat niet altijd extra informatie oplevert;
– is de tentoonstelling in Nederland dezelfde als in Stuttgart.

De voorwerpen zijn soms prachtig.

DSC03378MuseumVolkenkundeAztecsReliefMetHetGezichtVanRegengodTlalocMidden14eEeuw-1521MuseoNacionalDeAntropologiaMexico-StadSteen

Reliëf met het gezicht van regengod Tlaloc, midden 14e eeuw – 1521, Museo Nacional de Antropologia, Mexico-Stad, steen.


DSC03380MuseumVolkenkundeAztecsReliefMetChalchiuhtlicueMidden14eEeuw-1521MuseoNacionalDeAntropologiaMexico-StadVulcanietPigmenten

Sommige van de voorwerpen zijn heel groot en geven een goed beeld van de kunst van de Azteken. Reliëf met Chalchiuhtlicue (Zij van de Jade Jurk), midden 14e eeuw – 1521, Museo Nacional de Antropologia, Mexico-Stad, vulcaniet met pigmenten.

DSC03381MuseumVolkenkundeAztecsReliefMetChalchiuhtlicueMidden14eEeuw-1521MuseoNacionalDeAntropologiaMexico-StadVulcanietPigmenten


DSC03383MuseumVolkenkundeAztecsStenenGereedschapVoorHetMakenVanPapierAmatl10eEeuw-1521CollectieNationaalMuseumVanWereldculturenSteen

Stenen gereedschap voor het maken van papier (Amatl, van dat proces had ik graag meer informatie gezien), 10e eeuw – 1521, Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen, steen.


DSC03385MuseumVolkenkundeAztecsOfferkistVanKeizerMoctezuma1506MuseumAmRithenbaumHamburgGraniet

Offerkist van keizer Moctezuma, 1506, Museum am Rothenbaum, Hamburg, graniet. Wellicht ken je ‘Moctezuma’ als ‘Montezuma’. Zelfde historische persoon in Spaanse of Engelstalige schrijfwijze.

DSC03387MuseumVolkenkundeAztecsOfferkistVanKeizerMoctezuma1506MuseumAmRithenbaumHamburgGraniet

DSC03388MuseumVolkenkundeAztecsOfferkistVanKeizerMoctezuma1506MuseumAmRithenbaumHamburgGraniet


DSC03389MuseumVolkenkundeAztecsVogelkopMetTurkooizenMozaïekEhecatlSchlossFriedensteinGothaCa1500

Vogelkop met turkooizen mozaïek, Ehecatl (god van de wind), Schloss Friedenstein, Gotha, circa 1500.

DSC03392MuseumVolkenkundeAztecsVogelkopMetTurkooizenMozaïekEhecatlSchlossFriedensteinGothaCa1500


DSC03391MuseumVolkenkundeAztecsMaskerMetTurkooisMozaïekVrouwe9-RietPigoriniNationalMuseumVanOudheidEnEtnografieRome1325-1521

Masker met turkoois, mozaïek, Vrouwe 9-Riet, Pigorini National Museum van Oudheid en Etnografie, Rome, 1325 – 1521.


DSC03394MuseumVolkenkundeAztecsWierrookvatThalocBegin16eEeuwAardewerkMuseoTemploMayorMexico-Stad

Wierookvat dat Tlaloc voorstelt, begin 16e eeuw, aardewerk, Museo Templo Mayor, Mexico-Stad.


DSC03396MuseumVolkenkundeAztecsEhecatl-QuerzalcoatlAlsWervelwind1480-1519Rautenstrauch-Joest-MuseumKeulenAndesiet

Ehecatl – Quetzalcoatl, als wervelwind, 1480 – 1519. Rautenstrauch-Joest-Museum, Keulen, andesiet.

DSC03397MuseumVolkenkundeAztecsEhecatl-QuerzalcoatlAlsWervelwind1480-1519Rautenstrauch-Joest-MuseumKeulenAndesiet

DSC03399MuseumVolkenkundeAztecsEhecatl-QuerzalcoatlAlsWervelwind1480-1519Rautenstrauch-Joest-MuseumKeulenAndesiet

Prachtig en groot voorwerp. De god van de wind, Ehecatl, is één van de gedaantes van Quetzalcoatl.


DSC03400MuseumVolkenkundeAztecsGevederdeSlangQuetzalcoatlBegin16eEeuwMuseumDerKulturenBaselSteenPolychroomBeschilderd

Gevederde slang, Quetzalcoatl, begin 16e eeuw, Museum Der Kulturen, Basel. Steen die polychroom beschilderd is.


DSC03402MuseumVolkenkundeAztecsMacuilxochitl-Xochipilli5-BloemGodVanMuziekEnDansCa1500WeltmuseumWienVulkanischeSteen

Macuilxochitl – Xochipilli (5-Bloem), god van muziek en dans. Circa 1500. Weltmuseum, Wien, Vulkanische steen.


DSC03404MuseumVolkenkundeAztecsWierookvatVruchtbaarheidsgodinHalskettingVanBloemenHoofdsieraadVanPapierBegin16eEeuwMuseoNacionalDeAntropologicaMexico-StadAardewerk

Wierookvat met vruchtbaarheidsgodin met een halsketting van bloemen en een hoofdsieraad van papier, begin 16e eeuw. Museo Nacional de Antropologica, Mexico-Stad. Aardewerk.


DSC03406MuseumVolkenkundeAztecsHoofdVanTlalocBegin16eEeuwMuseoNacionalDeAntropologicaMexico-StadSteen

Hoofd van Tlaloc, begin 16e eeuw. Museo Nacional de Antropologica. Mexico-Stad. Steen.


DSC03408MuseumVolkenkundeAztecsOfferaltaarWellichtTeotihuacanBegin16eEeuwMuseoNacionalDeAntropologicaMexico-StadSteen

Offeraltaar (wellicht voorstellend Teotihuacan), begin 16e eeuw. Museo Nacional de Antropologica, Mexico-Stad. Steen.


DSC03410MuseumVolkenkundeAztecsChacmoolAltaarVoorOffergave1450-1521MuseoNacionalDeAntropologicaMexico-StadSteen

Chacmool (altaar voor offergave), 1450 – 1521. Museo Nacional de Antropologica. Mexico-Stad. Steen.

DSC03414MuseumVolkenkundeAztecsPulqueVatSapMaguey-agaveBegin16eEeuwWeltmuseumWienFylliet

Het is natuurlijk altijd subjectief maar voor mij was dit een van de drie topstukken op deze tentoonstelling. Pulquevat (Sap van de Maguey-agave), begin 16e eeuw. Weltmuseum, Wien. Fylliet.


DSC03416MuseumVolkenkundeAztecsSchedelmaskerGrafgift15eEeuwMuseoTemploMayorMexico-StadMenselijkBotVuursteenSchelpHematiet

Schedelmasker, grafgift, 15e eeuw, Museo Templo Mayor, Mexico-Stad. Bestaat uit menselijk bot, vuursteen, schelp en hematiet.


DSC03418MuseumVolkenkundeAztecsMacuilxochitl-Xochipilli5-BloemGodVanMuziekEnDansBegin16eEeuwReiss-Engelhorn-MuseenMannheimVulkanischeSteen

Macuilxochitl – Xochipilli (5-Bloem), god van muziek en dans, begin 16e eeuw. Reiss-Engelhorn-Museen, Mannheim. Vulkanische steen.


IMG_6334AztecsCatalogus

Boek bij de tentoonstelling.


Het boek dat bij de tentoonstelling wordt verkocht
is een groot boek voor een niet te hoge prijs.
Helaas alleen in het Duits en Engels beschikbaar.

Maar dit boek is heel erg de moeite waard.
Ik ben er in begonnen maar heb het nog lang niet uit.
Maar het boek begint met goede introductie waar
(tot zover als ik nu ben) essays op volgen die daarop
verder bouwen.

Het is een soort ‘laatste stand van de wetenschap’ op
het vlak van de Azteken. Stap voor stap worden allerlei
aspecten van de Azteekse cultuur behandeld.
Steeds verwijzend naar de literatuur waaruit beweringen
afkomstig zijn.

Er wordt uitgebreid ingegaan op waarom we eigenlijk maar
weinig zeker weten van de wereld van Azteken.
De houding van de kolonisator Spanje speelt daarin een
grote rol. Waarschijnlijk wordt ons beeld van andere
culturen, vaak ook gevormd door de vervormingen
die koloniale machten (oa. landen als Nederland of
grote bedrijven) hebben toegepast en nog toepassen.

Het boek is mooi geïllustreerd.
Op pagina 284! volgt dan de catalogus.
Waarom er gekozen is voor een beeld op de voorkant
van het boek dat alleen in Stuttgart te zien is,
weet ik niet.

Dus, gemengde gevoelens:
een boek dat een heel goede indruk geeft. Het lijkt me
heel leerzaam, prachtige voorwerpen op de tentoonstelling
maar in een matige opstelling die niet de mogelijkheden
aangrijpt een verhaal goed te vertellen.
Een tentoonstelling waar het ophalen van geld heel erg
belangrijk lijkt te zijn.

De schatkamer die Huis Bergh is

Kasteel Huis Bergh is een grote schatkamer.
Ik ging er deze week naar toe voor de tentoonstelling
‘Kracht van kronieken’. Een tentoonstelling over boeken.
Maar ik werd overvallen door de veelheid van kunstvoorwerpen
met heel uiteenlopende kwaliteit.
Grote verrassingen.

Kasteel Huis Bergh is lang geleden gekocht door
een Twentse industrieel (Wikipedia):

Van Heek is een Nederlandse textielfamilie, die samen met de familie Ten Cate (wier textielfabriek werd opgericht in 1762) gezien kan worden als de grondleggers van de Enschedese textielindustrie.
Leden waren betrokken bij de oprichting van het Rijksmuseum Twenthe, en de Stichting Huis Bergh.
Het kasteel Huis Bergh en alle bijbehorende bezittingen kwamen in 1912 in eigendom van Jan Herman van Heek.

Per toeval zag ik een schilderij met een fantastisch kapsel.
Het is geschilderd door een van de vrouwen in de familie van Heek:

DSC03276KasteelHuisBerghEAJordaanMariaTheresiaVanOostenrijkKopienaarVelasquesEngelbertaAuguste(Bertha)Jordaan-van HeekCa1910-1930

E. A. Jordaan-van Heek, Maria Theresia van Oostenrijk, (Engelberta Auguste (Bertha) Jordaan-van Heek), circa 1910 – 1930.


DSC03311KasteelHuisBerghSchoolVanRiminiGekruisigdeJezusMetMariaEnJohannes1eHelft14deEeuw

Maar de Italiaanse en Duitse schilderijen wekten de meeste aandacht. School van Rimini, Gekruisigde Jezus met Maria en Johannes. 1e helft 14de eeuw.


DSC03313KasteelHuisBerghDomenicoDiMichelinoMariaMetKindjeJezusFlorenceCa1450

Domenico di Michelino, Maria met kindje Jezus, Florence, circa 1450.


DSC03315KasteelHuisBerghTaddeoDiBartoloDeVerschijningVanFranciscusInArlesSiena1403

Taddeo di Bartolo, De verschijning van Franciscus in Arles, Siena, 1403.


DSC03321HuisBergh

Kasteel Huis Bergh, ontvangstzaal. Een van de hobby’s van de familie Van Heek wordt meteen duidelijk.


DSC03322HuisBergh

Naast de schilderijen zijn er nog andere collecties. Er staan prachtige houten kasten en kisten. Er is een hele verzameling ivoor. Er is van alles te zien.


DSC03335HuisBergh

Nog is 1941 is het kasteel voor een groot deel verwoest door een brand. Dit zijn de originele delen van de grote deuropening in het kasteel.


DSC03336HuisBergh


DSC03337KasteelHuisBerghAnoniemeSchilderBrusselPortretVaneenKarmelietFragmentVaneenDrieluik1515-1525

Anonieme schilder uit de regio Brussel, Portret van een karmeliet, fragment van een drieluik. 1515 – 1525.


DSC03339HuisBergh

Houten trap in de ontvangstzaal.


DSC03340HuisBergh


DSC03341HuisBergh


DSC03344HuisBergh


DSC03350KasteelHuisBerghHoutenKistjeMetIvoorBekleedMinnekistjeZuidelijkenederlanden2eHelft15eEeuw

Minnekistje, houten kistje met ivoor bekleed, Zuidelijke Nederlanden, 2e helft 15e eeuw.


DSC03351KasteelHuisBerghHoutenKistjeMetIvoorBekleedMinnekistjeZuidelijkenederlanden2eHelft15eEeuw

Zelfde kistje, bovenaanzicht.


DSC03353KasteelHuisBerghOnbekendeZuidDuitseSchilderDeGeselingVanJezusCA1500

Onbekende Zuid Duitse schilder, De geseling van Jezus, circa 1500.


VoyagesOfDiscoveryInTheCollectionsOfHuisBerghAnnekeDeVriesRed

Er zijn nog een paar hoogtepunten te bewonderen in Huis Bergh en in dit boek kun je veel interessants teruglezen over de manier waarop de stukken in de collectie kwamen en hoe men tot de vaststelling van maker en het onderwerp kwam. Er is een Nederlandse versie van dit boek beschikbaar. Voyages of discovery in the collections of Huis Bergh, onder redactie van Anneke de Vries.


Nachtelijke paniek

Bij de tentoonstelling van Eva Jospin werd een
schrijfwedstrijd georganiseerd.
De winnares is Charlotte de Beus.
Haar inzending is Pavor nocturnus dat te vertalen is
als ‘Nachtelijke paniek’.
Ook een emotie die het werk van Jospin kan oproepen.

Pavor nocturnus

Er is licht om tegenaan in slaap te vallen en er zijn vossen
met zachte donkere vachten die zich laten aaien. Er is niets
om bang voor te zijn

buiten mijn lichaam. [Wanneer een persoon last heeft van slaap-
angst, dan zal het in de slaap schreeuwen, zwaaien met de armen
en intense angst hebben.

Waarschijnlijk is een deel van de hersenen in slaaptoestand en
een ander deel juist in waaktoestand.] Er zijn stronken. Ik drink
uit de nerven. De hars

kleeft in de richels van mijn gehemelte. Ik ben vergeten hoe ik
moet slikken. [Het geheugen blijft inactief.] Ik ben vergeten
dat ik kan slikken.

[Het deel van de hersenen waar geluiden en woorden worden
gemaakt is wakker.] Er is geen taal. Niemand kent de woorden
die uit mij komen, klanken

steken helder af tegen het blauw van de takken. [Het schreeuwen
is oorverdovend.] Het is te horen in de boomtoppen dat er op mij
wordt gewacht.

DSC03226EvaJospinPaperTalesNoordbrabantsMuseum


Kartonnen verhalen

De tentoonstelling waarvoor ik naar het
Noordbrabants Museum ging vorige week, was
Paper tales. De tentoonstelling met het werk van Eva Jospin.

DSC03249EvaJospinPaperTalesNoordbrabantsMuseum

Vooraf had ik een tijdslot gereserveerd. Kaartje op mijn telefoon. Daarnaast op verzoek van het museum een papieren uitdraai gemaakt. In het museum krijg je dan uiteindelijk nog eens een kaartje. Logica?


Jospin maakt met karton hele grote kunstwerken.
Soms een muur van drie meter hoog, dan een installatie
van enkele meters in oppervlak, soms hele prieeltjes of
zijn het kleine tempels.
Daarbij blijft de structuur van het karton een belangrijke
rol houden, al duurt het soms even voor je ziet
waar je naar kijkt.

DSC03219EvaJospinPaperTalesNoordbrabantsMuseum

Meestal zag ik op de tentoonstelling geen namen bij de werken. Deze futuristische, of is het juist oudheidkundige, eilandenverzameling, springt meteen in het oog. De details vragen om verder onderzoek.


DSC03220EvaJospinPaperTalesNoordbrabantsMuseumDSC03221EvaJospinPaperTalesNoordbrabantsMuseumDSC03222EvaJospinPaperTalesNoordbrabantsMuseum


DSC03223EvaJospinPaperTalesNoordbrabantsMuseum


DSC03225EvaJospinPaperTalesNoordbrabantsMuseum

Een soort van ondoordringbaar oerbos.


DSC03226EvaJospinPaperTalesNoordbrabantsMuseum

Willekeurige details van het bos.


DSC03227EvaJospinBalcon2015MetaalEnKarton

Een van de werken met een titel: Eva Jospin, Balcon, 2015, metaal en karton.


DSC03229EvaJospinPaperTalesNoordbrabantsMuseumTitelDSC03229EvaJospinPaperTalesNoordbrabantsMuseumTekst

‘Bossen en grotten kunnen plaatsen zijn met geheimen en verhalen, met name mythen en sprookjes.
Ze kunnen tegelijkertijd zo mooi en donker zijn.
De sculpturen herinneren je aan je jeugd.
Het spelen in een bos of luisteren naar sprookjes uit je kindertijd’.

Met haar reliëfs van bossen verwierf Eva Jospin internationale bekendheid.
Met een simpel materiaal, bruin karton, creëert Jospin indrukwekkende monumentale en zeer gedetailleerde installaties.
Kunst, architectuur, tuinontwerp en ambacht komen samen in haar werk.
Waan je in een imaginair barok landschap van bomen, struiken en fantasierijke bouwsels die een sprookjesachtige sfeer oproepen.
De werken in karton herinneren ons aan de vergankelijkheid en de kwetsbaarheid van de ecosystemen om ons heen.

Eva Jospin (Parijs 1975) realiseerde eerder monumentale installaties in heel Frankrijk: op de Cour Carrée, in de Beaupassage in het Louvre, het Domaine de Trévarez in Chaumont-sur-Loire en op de Biënnale voor Landschap en Architectuur in Versailles.

DSC03230EvaJospinPaperTalesNoordbrabantsMuseumWandvullendeTekening

Eva Jospin, wandvullende tekening.


DSC03231EvaJospinCarmontelle32015GrafietOpPapierInktOpCalqueerpapierHoutGlasMechaniek

De reden voor mij om naar de tentoonstelling te gaan zat hem in die boekrol-achtige machine, waarvan ik iets zag op een filmpje. Eva Jospin, Carmontelle 3, 2015, Grafiet op papier, inkt op calqueerpapier, hout, glas, mechaniek.


‘Carmontelle’ slaat waarschijnlijk op Louis Carrogis Carmontelle.
Een Frans schrijver, schilder, architect, decorontwerper
en landschapsarchitect.
Met een van zijn uitvindingen was het mogelijk een strook
met landschapstekeningen, bewegend, te bekijken.

DSC03233EvaJospinPaperTalesNoordbrabantsMuseum

Op de tentoonstelling staan zo’n drietal van die machines met tekeningen van Eva Jospin.


DSC03234EvaJospinPaperTalesNoordbrabantsMuseum


DSC03235EvaJospinPaperTalesNoordbrabantsMuseum

Detail van een rotswand (?)


DSC03236EvaJospinPaperTalesNoordbrabantsMuseum


DSC03237EvaJospinPaperTalesNoordbrabantsMuseum


DSC03238EvaJospinPaperTalesNoordbrabantsMuseum


DSC03239EvaJospinPaperTalesNoordbrabantsMuseum


DSC03240EvaJospinPaperTalesNoordbrabantsMuseum


DSC03241EvaJospinPaperTalesNoordbrabantsMuseum


DSC03242EvaJospinPaperTalesNoordbrabantsMuseum


DSC03243EvaJospinPaperTalesNoordbrabantsMuseumHoedjesEikels

Met hoedjes van eikels (?).


DSC03244EvaJospinPaperTalesNoordbrabantsMuseumSchelpen

Zie ik daar schelpen of een huisje van een slak?


DSC03245EvaJospinPaperTalesNoordbrabantsMuseum


DSC03246EvaJospinPaperTalesNoordbrabantsMuseum


DSC03247EvaJospinPaperTalesNoordbrabantsMuseum


DSC03250EvaJospinPaperTalesNoordbrabantsMuseum


Voor een eerste kennismaking is dit een indrukwekkende
groep werken.
Vraag is hoe zich dit gaat ontwikkelen in de toekomst.
Dat er nog heel veel potentie in zit laten de carmontelles
en ‘Balcon’ wel zien.
Maar hoe die precies passen in het werk van Eva Jospin
werd me nog niet duidelijk op de tentoonstelling.

Oude vrienden, nieuwe kennissen

Nog een paar werken uit de eigen collectie
van het Noordbrabants Museum.

DSC03207MarcMuldersVierSchotseWitteHazen1997OlieverfOpDoek

Prachtig, groot werk van Marc Mulders, Vier Schotse witte hazen, 1997, olieverf op doek.


DSC03210JolandaVanGennipCallMeMud2010OlieverfOpDoek

Jolanda van Gennip, Call me mud, 2010, olieverf op doek.


DSC03212MarkMandersUnfiredClayTorso2014BronsVerfHoutDSC03213MarkMandersUnfiredClayTorso2014BronsVerfHout

Mark Manders, Unfired Clay Torso, 2014, brons, verf, hout. Eerlijk gezegd snap ik de materiaalaanduiding niet helemaal. Maar mooi werk.


DSC03215JanSluijtersKnotwilgenAanDeSlatuinen1907-1909OlieverfOpDoek

Jan Sluijters, Knotwilgen aan de Slatuinen, 1907-1909, olieverf op doek. Er was een hele selectie van werken van Jan Sluijters te zien. Deze viel me deze keer het meest op.


DSC03217PietMondriaanMolenTeHeeswijk1904OlieverfOpDoel

Piet Mondriaan, Molen te Heeswijk, 1904, olieverf op doek.


Jan de Bie in het Noordbrabants Museum

Vorige week ging ik voor een tentoonstelling
naar het Noordbrabants Museum in Den Bosch.
Voor het eerst in anderhalf jaar weer een keer met de trein!
Heen was niet zo’n probleem, want buiten de spits.
Maar terug kon ik weer op de trap gaan zitten.
De (nieuwe) scholieren/studenten vulden de trein
tot op de laatste plaats.

Maar ik werd prettig verrast door een paar oude bekenden en
mogelijk nieuwe vrienden.
Zo was in de tentoonstelling met werk van het museum een
reeks werken te zien van Jan de Bie.
In 2014-2015 bezocht ik de tentoonstelling ‘Jan de Bie –
boeklandschappen, onbegrensde verzamelingen’ in het
Breda’s Museum.

DSC03209JanDeBieTitelDSC03209JanDeBieTekst

Het kunstenaarschap van Jan de Bie strekt zich uit over zeker veertig jaar.
In deze tijd heeft hij een veelzijdig oeuvre opgebouwd waarin hij zijn rijke binnenwereld vertaalt naar beeld.
De Bie studeert in 1973 af aan de Koninklijke Academie voor Kunst en Vormgeving, afdeling schilderkunst, ‘s-Hertogenbosch, met schilderijen en tekeningen.
Hij ontwikkelt zich naast zijn schilderwerk tot een meester in grafische technieken als de houtdruk en linosnede.

De Bie werkt met een klein aantal vaste thema’s.
Zo is hij al vroeg geïnteresseerd in het landschap, vaak de Dooibroek, of met boeken.
De ‘boekenlandschappen’ zijn geïnspireerd literaire werken of laten goedgevulde bibliotheken en boekwinkels zien.
Andere veelvoorkomende onderwerpen zijn duiven en hun bewoning, Ierland en de Aleph, een kleine blauwe bol die staat voor het alomvattende heelal.
De Bie bekijkt en verwerkt de thema’s telkens op een nieuwe wijze die getuigen van zijn onbegrensde creativiteit en associatief vermogen.


DSC03197JanDeBieZonderTitel(Atelier)zjOlieverfOpDoek

Jan de Bie, Zonder Titel (Atelier) z.j. (zonder jaartal), olieverf op doek.


DSC03199JanDeBieComeIn2018LinoOpPapier

Jan de Bie, Come in, 2018, lino op papier.


DSC03201JanDeBieNadereInkijkBibliotheekTroyes2000Houtsnede

Jan de Bie, Nadere inkijk, Bibliotheek Troyes, 2000, houtsnede.


DSC03203JanDeBieShakespeareAndCompany1988HoutsnedeInRoodOpgezetOpKarton

Jan de Bie, Shakespeare & Company, 1988, houtsnede in rood opgezet op karton.


DSC03205JanDeBieInkijkBibliotheekTroyes2000Houtsnede

Jan de Bie, Inkijk bibliotheek Troyes, 2000, houtsnede.


Op dit moment lees ik ‘Papyrus – De geschiedenis van de wereld
in boeken’ van Irene Vallejo.
Daarin droom je in deel één van het boek in de mythische
bibliotheek van het oude Alexandrië.
Datzelfde gevoel krijg je bij het zien van de ‘boeklandschappen’
van Jan de Bie.


Ik geef het je op een briefje

In de kunstvaria van vandaag zitten verhoudingsgewijs
veel werken op papier.
Vandaar de titel.

WolfgangStuberSaintJeromeInHisStudyC1580EngravingOnPaper

Wolfgang Stuber, Saint Jerome in his study, circa 1580. Engraving on paper.


EdwardBellBowieInScaryMonstersMakeupColourPrint

Edward Bell, Bowie in Scary Monsters make up. Colour print.


GenesisTramaineJesusLovesMeStill2021AcrylicOilSticksOilPastelsGouacheAcrylicInkSprayPaint

Genesis Tramaine, Jesus loves me: Still, 2021. Acrylic oilsticks, oil pastels, gouache, acrylic ink spray paint. Komt bekend voor?


JeanDubuffetSiteAvec5Personnages881981AcrylicOnPaperOnCanvas

Jean Dubuffet, Site avec 5 personnages, 8.8.1981. Acrylic on paper on canvas.


SirThomasLawrenceCharlesWilliamLambton1825TheRedBoy

Sir Thomas Lawrence, Charles William Lambton, 1825. The Red Boy.


Kunst in de Heilige Driehoek (laatste deel)

De laatste beelden komen bijna allemaal vanuit de kerk en
omliggende ruimtes van de Sint-Paulusabdij in Oosterhout.
Nog een aantal prachtige beelden.

DSC03167KunstInDeHeiligeDriehoekJulietteMinchinLaVeilléeAuCandélouDeWakeBijKaarslicht2019

Juliette Minchin, La veillée au candélou (De wake bij kaarslicht), 2019.

DSC03168KunstInDeHeiligeDriehoekJulietteMinchinLaVeilléeAuCandélouDeWakeBijKaarslicht2019DSC03175KunstInDeHeiligeDriehoekJulietteMinchinLaVeilléeAuCandélouDeWakeBijKaarslicht2019DSC03177KunstInDeHeiligeDriehoekJulietteMinchinLaVeilléeAuCandélouDeWakeBijKaarslicht2019DSC03181KunstInDeHeiligeDriehoekJulietteMinchinLaVeilléeAuCandélouDeWakeBijKaarslicht2019DSC03182KunstInDeHeiligeDriehoekJulietteMinchinLaVeilléeAuCandélouDeWakeBijKaarslicht2019


DSC03169KunstInDeHeiligeDriehoekAltaarStPaulusabdij

Het altaar van de kerk doet natuurlijk niet mee aan de biënnale maar vond ik gewoon mooi.


DSC03170KunstInDeHeiligeDriehoekRobertZandvlietCrucifixTorsoII2018

Robert Zandvliet is iedere keer anders maar ook net zo vaak verrassend. Dat op zich is al hoopgevend. Crucifix Torso II, 2018.


DSC03172KunstInDeHeiligeDriehoekBerlindeDeBruyckereArcangeloV2021DSC03173KunstInDeHeiligeDriehoekBerlindeDeBruyckereArcangeloV2021DSC03174KunstInDeHeiligeDriehoekBerlindeDeBruyckereArcangeloV2021

Berlinde De Bruyckere, Arcangelo V, 2021.


DSC03178KunstInDeHeiligeDriehoekBillViolaMartyrsEarth2014

Bill Viola heeft een groep van 4 video’s gemaakt in 2014 met als ondertitel Earth, Air, Fire en Water. Het werk heet Martyrs. Hier zien we drie momenten van Earth.

DSC03180KunstInDeHeiligeDriehoekBillViolaMartyrsEarth2014DSC03179KunstInDeHeiligeDriehoekBillViolaMartyrsEarth2014


DSC03183KunstInDeHeiligeDriehoekRabiKoriaCircumambulatioErgensOmheenLopen2021

Circumambulatio (Ergens omheen lopen).

DSC03184KunstInDeHeiligeDriehoekRabiKoriaCircumambulatioErgensOmheenLopen2021DSC03185KunstInDeHeiligeDriehoekRabiKoriaCircumambulatioErgensOmheenLopen2021

Daar dwingt Rabi Koria je toe bij dit werk uit 2021.


DSC03186KunstInDeHeiligeDriehoekStPaulusabdij

De buitenkant van de kerk van de Sint-Paulusabdij.


DSC03187KunstInDeHeiligeDriehoekJoostConijnVliegtuig2000

Toen was het tijd om het Vliegtuig van Joost Conijn te nemen om weer naar huis te gaan.


Verbeterpunten voor de volgende keer:
– andere catering, ruimer opgesteld, transparanter wat waar te krijgen is;
– meer jongere bezoekers;
– bij aanhoudende coronamaatregelen zou de opstelling nog anders kunnen/moeten.

Prachtig selectie!
Fantastisch terrein, ik heb heel erg genoten.
Ga een volgende keer zeker weer kijken.

Kunst in de Heilige Driehoek (vervolg)

Er was zo veel te zien op deze biënnale.
Het was ook voor het eerst sinds een lange tijd dat ik weer
de kans had een dergelijke grote tentoonstelling te zien.
Gelukkig kon ik er veel foto´s maken.
Vandaag de voorlaatste serie.

DSC03153KunstInDeHeiligeDriehoekPeterBuggenhoutOnHold2021

Peter Buggenhout, On Hold, 2021. Hoop is het thema van deze tentoonstelling en iedere kunstenaar kijkt daar op een geheel eigen wijze naar. Soms is die visie eenvoudig te doorgronden maar sommige werken vragen meer tijd en vooral denkwerk.


DSC03154KunstInDeHeiligeDriehoekPeterBuggenhoutOnHold2021

Zomaar aan de kant van een pad. Bomen aan de ene kant en aan de andere kant een wijngaard.


DSC03155KunstInDeHeiligeDriehoekWijngaard


DSC03156KunstInDeHeiligeDriehoek


DSC03157KunstInDeHeiligeDriehoekLeendertVanAccoleyenKrachtVanDeKudde

Leendert van Accoleyen, Kracht van de Kudde. Twee grote stellages die, als ik het goed begrepen heb, overgebleven zijn van het project een vrachtwagen, al dan niet in het echt, recht overeind te zetten. Hoop verbonden met de kracht om het onmogelijke mogelijk te maken.

DSC03158KunstInDeHeiligeDriehoekLeendertVanAccoleyenKrachtVanDeKudde


In twee mooie oude schuren waren projecties te zien.
Twee films ieder met een eigen thema.
De film die op mij de meeste indruk maakte was ‘De kroon’.

DSC03159KunstInDeHeiligeDriehoekRobinRamosEnKymaniCederDeKroon

De film is in Nederland gemaakt en heeft als thema de haardracht van mensen. Robin Ramos en Kymani Ceder maken met film ‘De Kroon’ (2019) duidelijk wat de rol van die haardracht is. Hoe dat een gevoelig onderwerp kan zijn en hoe dat een element van hoop voor de toekomst kan zijn. Prachtig gedaan. De mooie schuur en de aankleding helpen daar bij.


DSC03160KunstInDeHeiligeDriehoek

In een andere oude schuur werd de film Mall of Europe (2020 – 2021) van Emma van der Put getoond. Een heel ander tempo dan de Kroon en misschien daardoor komt de film erg ‘bedacht’ of ‘gemaakt’ over. Als ik de film in omgekeerde volgorde had gezien had dat misschien beter gewerkt.


DSC03161KunstInDeHeiligeDriehoek

Het landschap van de Heilige Driehoek is fantastisch!


DSC03162KunstInDeHeiligeDriehoekStCatharinadal

Sint-Catharinadal.


DSC03163KunstInDeHeiligeDriehoek


DSC03164KunstInDeHeiligeDriehoekSint-PaulusabdijSefPeetersUp

Tegen de kerk van de Sint-Paulusabdij was het werk Up van Sef Peeters te zien.

DSC03165KunstInDeHeiligeDriehoekSefPeetersUpDSC03166KunstInDeHeiligeDriehoekSefPeetersUp


Kunst in de Heilige Driehoek (vervolg)

Al lopend zien we nog meer op de tentoonstelling
Kunst in de Heilige Driehoek in Oosterhout.
We zijn op het terrein van het St. Catharinadal.

DSC03127KunstInDeHeiligeDriehoekMariaRoosenShelter2 2021

Maria Roosen, Shelter 2, 2021. Erg in trek bij de bezoekers vooral omdat je er in kunt gaan staan maar wat tegelijk voor veel mensen toch weer spannend is.


DSC03128KunstInDeHeiligeDriehoekMariaRoosenShelter2EnMagdalenaTurn!2021

Dit is ‘Shelter 2’ met op de achtergrond ‘Magdalena Turn!’. Beide werken van Maria Roosen (sic) zijn uit 2021.


Met de glanzende bollen aan de buitenkant van ‘Shelter 2’
kun je dan weer andere dingen doen.

DSC03129KunstInDeHeiligeDriehoekMariaRoosenShelter2 2021DSC03130KunstInDeHeiligeDriehoekMariaRoosenShelter2 2021DSC03131KunstInDeHeiligeDriehoekMariaRoosenShelter2 2021


Dan kun je doorlopen via een kamertje naar een kleine
binnenplaats van Sint Catharinadal.
In het kamertje (of is het een gang) zie je dan:

DSC03132KunstInDeHeiligeDriehoekJeppeHeinThreeWishesForYouKoveHopeFaith2021

Jeppe Hein, Three wishes for you (Love, Hope, Faith), 2021.


Op het binnenplaatsje is ook het een en ander te zien.

DSC03133HeiligeDriehoekOosterhoutSintCatharinadalGevelBijBinnenplaatsje

Een mooie oude gevel van Sint Catharinadal. Er is ook een oude waterput.


DSC03134HeiligeDriehoekJelleKorevaarHoop2021

Mooi om te zien en te horen: Jelle Korevaar, Hoop, 2021.


DSC03135HeiligeDriehoekJelleKorevaarHoop2021

Door de slimme opstelling van kleine waterpunten die, af en toe, gedoseerd, water geven en de zilverkleurige blaadjes, kun je dit werk zien en horen.


DSC03136HeiligeDriehoekOosterhoutSintCatharinadalPoortgebouw

Nog een blik op het poortgebouw van Sint Catharinadal zodat we de volgende keer weer verder kunnen lopen.


Kunst in de Heilige Driehoek (vervolg)

In de kapel van Sint Catharinadal waren naast de twee werken
van Anish Kapoor, een groter aantal werken te zien van Marc Mulders.
Dat begon al eerder op de ochtend, in de winkel.
Al eerder had ik gelezen van de Special Edition van de publicatie
‘Marc Mulders: Werken 1980 – 2020’.
Een handgemaakt geheel met verschillende onderdelen.
Op papier zag het er al mooi uit maar in de winkel zag ik voor
het eerst een echt exemplaar.

IMG_5867MarcMuldersHandgemaaktKunstBoek

Special Edition van ‘Marc Mulders: Werken 1980 – 2020’. Met de hand gemaakt dus het kost iets maar de prijs is niet uitzonderlijk.


IMG_5868MarcMuldersHandgemaaktKunstBoek

Het werk lag achter glas dus kon ik er niet even doorheen gaan om na te gaan hoe het precies in elkaar zit. Er is overigens ook een reguliere editie van het boek te koop.


Dat de inspiratie voor het werk van Marc Mulders in de natuur ligt
mag geen verrassing zijn. Maar dat hij zich ook bezig hield met
Perzische miniaturen was een verrassing voor mij.

In de miniaturen en in de Perzische cultuur in brede zin,
die zich verspreidde naar bijvoorbeeld Zuid India, speelt
de tuin een grote rol. De charbagh.
Een vierkante tuin, verdeeld in 4 delen door paden of
waterwegen, zoals beschreven in de Koran.
De tuin als paradijs, als lusthof, als centrum van geuren
en kleuren en ga zo maar door.

De werken op Kunst in de Heilige Driehoek combineren de
eerdere ‘tuinen’ van Marc Mulders met (Perzische) miniaturen.

DSC03119MarcMuldersAGardenPathOlieverfEnCollageOpPapier20210201

Marc Mulders, A garden path. Olieverf en collage op papier. 2021-02-01.


DSC03122MarcMuldersParadiseMiniatureOlieverfEnCollageOpPapier20201201

Marc Mulders, Paradise miniature. Olieverf en collage op papier. 2020-12-01.

DSC03122MarcMuldersParadiseMiniatureOlieverfEnCollageOpPapier20201201Detail

Dit detail van het werk ‘Paradise miniature’ laat zien dat ook westerse miniaturen een rol spelen in deze werken.


DSC03123MarcMuldersPersianGardenOlieverfEnCollageOpPapier20190801

Marc Mulders, Persian garden. Olieverf en collage op papier. 2019-08-01.


DSC03125MarcMuldersMatisseMiniatureOlieverfEnCollageOpPapier20201110

Marc Mulders, Matisse miniature. Olieverf op papier. 2020-11-10.


IMG_5909MarcMuldersHoop

In de winkel was nog een boek te koop. Wat bescheidener misschien dan het helemaal handgemaakte exemplaar maar ook dit is met veel aandacht voor details gemaakt. Het boek heet ‘Hoop’ en is opgebouwd rond ‘The breath of the compassionate’.


IMG_5910MarcMuldersHoop

Het boek bevat een serie foto’s waaronder deze uitklapbare van Marc Mulders in zijn atelier.


IMG_5871MarcMuldersHoop

Zoals wel vaker vond men het in de winkel niet zo’n probleem om op de omslag van papier een sticker te plakken met de code voor de kassa en de prijs voor de klant.


Het was een plezier weer eens een serie nieuw werk
van Marc Mulders te zien.

Kunst in de heilige driehoek (vervolg)

DSC03110KunstInDeHeiligeDriehoekMariaBlaisseOloïdePaviljoen

Op Sint Catharinadal staat dit werk gemaakt van bamboe. Het is een halve ‘Oloïde’, een wiskundige vorm. Maria Blaisse, Oloïde Paviljoen, 2019, gemaakt van bamboe met hulp van de Chinese kunstenaar Bin Xu.


DSC03111KunstInDeHeiligeDriehoekMariaBlaisseOloïdePaviljoen

Voorbeeld van de verbindingsstukken.


DSC03112KunstInDeHeiligeDriehoekMariaBlaisseOloïdePaviljoen


DSC03113KunstInDeHeiligeDriehoekMariaBlaisseOloïdePaviljoen

Dat het een wiskundige vorm is maakt het werk niet aantrekkelijker (of minder aantrekkelijk). Het is de plaats die het speciaal maakt.


DSC03117KunstInDeHeiligeDriehoekKapelStCatharinadal

Sint-Norbertus ? Beeld in de gevel van de kapel van het Sint Catharinadal.


DSC03118KunstInDeHeiligeDriehoekAnishKapoorUntitled2018

Anish Kapoor, Untitled, 2018.


DSC03121KunstInDeHeiligeDriehoekKapelStCatharinadal

Interieur van de kapel van Sint Catharinadal.


DSC03126KunstInDeHeiligeDriehoekAnishKapoorUntitled2018

Anish Kapoor, Untitled, 2018.


Zaadjes uit de Heilige Driehoek

Gisteren stond ik al even stil bij het armbandje
dat je krijgt als bezoeker van Kunst in de Heilige
Driehoek in Oosterhout: het bevat zaadjes.

Wat voor zaadjes het zijn weet ik niet.
Misschien zaadjes van die prachtige bermplantjes
die je op meerdere plaatsen op de complexen en
er om heen kunt zien.
De planten die deze biënnale zo compleet maken
met heerlijke geuren.

Vandaag tijd om iets met de zaden te doen.
Eerst de materialen verzamelen.

IMG_5874KunstInDeHeiligeDriehoekZaadjes

Eerst een potje zoeken waar de zaadjes in kunnen opgroeien. Ik heb geen idee hoe ik de zaadjes het best kan planten, hoe groot ze worden enzovoort. Ik volg maar de methode die ik onlangs bij het Groei- en bloei-avontuur heb gevolgd. De zaadjes niet te diep in zand plaatsen en dan goed nat houden.


IMG_5875KunstInDeHeiligeDriehoekZaadjes

Het is een heel mooi potje. Beetje Japanse stijl.


IMG_5877KunstInDeHeiligeDriehoekZaadjes

Hopelijk gaat het lukken met potgrond uit de berging.


IMG_5878KunstInDeHeiligeDriehoekZaadjes

Hoe stop ik dat nu het best in de aarde zodat alle zaadjes kans krijgen uit te komen?


IMG_5881KunstInDeHeiligeDriehoekZaadjes

Mijn idee is het armbandje in stukken te knippen zodat ze naast elkaar, op gelijke diepte in de aarde komen. Om het groeiproces te vereenvoudigen heb ik de stroken maar even in het water gelegd.


IMG_5882KunstInDeHeiligeDriehoekZaadjes

Eerst een laag aarde als basis. Dat goed nat gemaakt. Vervolgens de armbandstukjes naast elkaar gelegd. Nu nog een beetje zand en water en dan op de vensterbank in de zon.


IMG_5883KunstInDeHeiligeDriehoekZaadjes


IMG_5884KunstInDeHeiligeDriehoekZaadjes

Dan op de vensterbank in de zon. Hopelijk gaan de zaadjes aan de gang.


Kunst in de heilige driehoek: Hoop

IMG_5865KunstInDeHeiligeDriehoek

Vandaag begon mijn dag met een busrit naar Oosterhout. De eerste keer dat ik in het openbaar vervoer zat sinds 01/02/2020. Van het bezoek aan al die mooie kunst en de prachtige omgeving, de heel verschillende religieuze gebouwen, de sfeer de planten en de geuren, daar wil ik hier verslag doen maar ik maakte wat veel foto’s. Dus ik doe het in etappes.


IMG_5866KunstInDeHeiligeDriehoek

In Oosterhout was het een klein stukje lopen naar de Monnikendreef. Als je dat hier ziet leek het heel rustig. Maar schijn bedriegt. Het was de hele dag door druk. Gelukkig is het terrein groot en alleen bij een paar onderdelen, en dan nog alleen als het binnen was, was het eigenlijk te druk.


DSC03091KunstInDeHeiligeDriehoek

Een eerste indruk van de omgeving. Dit is een klein deel van de Sint Paulusabdij.


DSC03092KunstInDeHeiligeDriehoek

Op de terreinen staan allerlei gebouwen. Die zijn natuurlijk niet allemaal onderdeel van deze biënnale. Maar wel interessant en intrigerend.


DSC03093JoostConijnVliegtuig2000

Mijn eerste gedachte was: Panamarenko. Maar dit werk is van Joost Conijn, Vliegtuig, 2000.


DSC03095JoostConijnVliegtuig2000

Joost Conijn, Vliegtuig, 2000. De link naar het thema Hoop is voor mij hierbij wat moeilijk. Maar het werk trekt wel je aandacht.


DSC03097JoostConijnVliegtuig2000

De Hoop zit er hem in dat niets onmogelijk is zelfs een vliegtuigje maken van primitieve materialen en een kleine motor en daar dan mee kunnen vliegen.


DSC03099LeendertVanAccoleyenOnderwegNaarMars002 2021

Nog een hemelbestormer: Leendert van Accoleyen, Onderweg naar Mars 002, 2021. Een omgewaaide boom en wat losse takken aan elkaar en overeind proberen te zetten.


DSC03100LeendertVanAccoleyenOnderwegNaarMars002 2021


DSC03101MaartenBaasGrowingGoals2021

Hoopvolle humor: de lijnen van een voetbalveld trekken en dan als doelpalen jonge boompjes gebruiken. Maarten Baas, Growing Goals, 2021.


DSC03102MariaRoosenWei2021

Een weiland afzetten met eieren. Het ei als rode draad in het werk van Maria Roosen. Wei, 2021.


DSC03103KunstInDeHeiligeDriehoek


Er was natuurlijk nog veel meer te zien en
daarvan gaat het een en ander volgende de komende dagen.
Voor vandaag eindigde mijn dag met een foto:

IMG_5870KunstInDeHeiligeDriehoek

Nog een hoopvol beeld: een armbandje gevuld met zaadjes. Dan kan nog ergens toe leiden de komende tijd.


Het avontuur van morgen

KunstInDeHeiligeDriehoekHoop

Morgen heb ik vrij genomen om een bezoek te brengen aan de
biënnale in Oosterhout.
Het thema is ‘Hoop’ en de manifestatie gaat onder de naam:
‘Kunst in de heilige driehoek’.
Alleen die naam al, die kan ik niet weerstaan.

Hendrik Driessen en Rebecca Nelemans zijn de curatoren.
Het werk van twintig kunstenaars is te zien in een gebied
met drie kloostercomplexen.
De Onze Lieve Vrouwe Abdij, de Sint Paulusabdij en
Sint Catharinadal.
Ik ben zeer benieuw en foto’s volgen de komende dagen
net als een verslag van het bezoek.

KunstInDeHeiligeDriehoekFolder

Volgens mij heeft een van de kloosters nog een boekbindatelier. Dat hoop ik morgen ook nog te achterhalen.


Grote Kerk, Breda – restauratie

Al een tijdje loop ik bijna degelijks langs de
restauratiewerken aan de Grote Kerk in Breda.
Ik vroeg me af hoe men aan de motieven komt die verschijnen
op de pas gerestaureerde gevels. Als nieuw zien ze er uit.

IMG_5619BredaGroteKerkDetail

Dit is een voorbeeld van een stukje dat volgens mij nog maar kort uit de steigers is. Zie die prachtige bogen in de ramen, de grote gekrulde bladeren langs de lijst die de muur in verschillende compartimenten verdeeld en dan het beeldhouwwerk dat die vakken opvult. Die donkere delen zijn waarschijnlijk alleen schoongemaakt. Dit is een gevel op de grens van de Grote Markt/Kerkplein.


De versieringen met beeldhouwwerk zijn heel erg gevarieerd.
De volgende kleine reeks foto’s geven daar een beeld van.

IMG_5620BredaGroteKerkDetailIMG_5621BredaGroteKerkDetailIMG_5622BredaGroteKerkDetailIMG_5623BredaGroteKerkDetail

Maar ik heb geen kennis van de restauratieplannen. Dus de achtergronden ken ik niet. Maar de details zijn mooi maar zijn ze ‘orgineel’?


Daarom ben ik nog eens gaan kijken op plaatsen waar de restauratie
nog niet is geweest. Niet dat die plaatsen garanderen dat je
het origineel ziet maar die geven wel een indicatie wat voor
veranderingen we nu zien. Zeker als ik binnenkort foto’s kan maken
van deze geveldelen na restauratie.

IMG_5617BredaGroteKerkDetaiNietGerestaureerdl

Bij de geveldelen die nog niet aan de beurt zijn geweest (maar misschien nog wel komen) zie je bijvoorbeeld een heel “Leeg” exemplaar. Die gekrulde bladeren op de lijsten zie je ook hier.


IMG_5616BredaGroteKerkDetaiNietGerestaureerdl

Hier zie je een gedeelte dat nog niet onder handen is genomen. Duidelijk is te zien dat daar versieringen hebben gezeten maar dat die bijna helemaal verdwenen zijn door regen, wind, vervuiling enz.


Toen ik zo die verschillende geveldelen bekeek viel me ook op
dat bij veel van de ramen heel verschillende ‘bogen’ te zien zijn.

IMG_5624BredaGroteKerkDetailBogenInDeRamen

De bogen hebben een vorm die je misschien al wel eerder ergens zag. Geometrisch opgebouwd. Maar vergelijk die maar eens met de andere foto’s en de volgende. De decoratie in de vlakken die ontstaan door de lijsten zijn gevuld met een soort van cirkelvormen met daarin vormen die aansluiten bij de bogen in de ramen.


IMG_5625BredaGroteKerkDetailBogenInDeRamen

Hier zijn de boogvormen een soort van uitgerekt in verticale zin. Misschien moet ik dit nog eens breder gaan bekijken.