Van der Vaardt: een verborgen schat

Ik kreeg een reclame mail van het veilinghuis Sotheby’s.
Zo organiseren een tentoonstelling: Treasures from Chatsworth.
Een tentoonstelling in New York.
Ze hebben hun tentoonstellingsruimtes vernieuwd.
Die heb je als groot veilinghuis natuurlijk nodig.
De schatkamer van Chatsworth is ongelofelijk.

Één werk sprint er voor mij uit naast een ets en schilderij van Rembrandt
en een zelfportret van Picasso:
een trompe-l’œil van een viol die aan een spijker op een deur hangt.
Verbluffend en schijnbaar van een Nederlandse kunstenaar:
Jan van der Vaardt.

Wikipedia:

Jan van der Vaardt (name variations: Jan van der Vaart, John Van der Vaart, John Vander Vaart, Jan van der Waart) (c.1650 –1727) was a Dutch painter of portraits, landscapes and trompe-l’œil paintings and a mezzotint artist who was active in England for most of his career.

Op de website van Sotheby is een hele serie met filmpjes te zien
over de voorwerpen die er te zien zullen zijn.
Dit sprint er uit:

Link naar de video op de website van Sotheby

Nog één keer Teun Hocks

Op de tentoonstelling kocht ik een paar kaarten.
De werken van Hocks zaten vaak achter glas en dan kun je
moeilijk foto’s maken zonder spiegelingen.
Maar bij kaarten heb je dat probleem niet.

Allereerst is daar de poster van de tentoonstelling:

TeunHocksZonderTitel1994

Teun Hocks, Zonder titel, 1994.


IMG_0556TeunHocksZonderTitelOlieverfOpSepiaGekleurdeZwart-WitFoto1999Deels

IMG_0557ZonderTitelOlieverfOpSepiaGekleurdeZwartWitFoto1999Tekst

Bij het zien van dit werk schoot me meteen de afbeelding te binnen die in Breda is te zien in de gevel van het pand aan de Oude Vest 11 – 13. Je ziet het hieronder. Het is op zijn minst gemaakt naar Teun Hocks of misschien is hij daar zelf bij betrokken geweest.

IMG_0599VanOfNaarTeunHocks

De tafelkleden lijken wel verdacht veel op elkaar.


TeunHocksZonderTitel1999

Teun Hocks, Zonder titel, 1999.


TeunHocksVriendenEnKennissen1982-1983

Teun Hocks, Vrienden en kennissen, 1982 – 1983.


Gelezen: The Centre of Attention

Al eerder schreef ik korte stukjes over Roos Holleman.
In 2012 schreef ik een stukje over het Eindexamen St. Joost.
In die blog was een eerste werk van haar te zien: een vuurgoudhaantje.
Haar werk vond ik meteen mooi.

In 2018 schreef ik opnieuw een blogpost over een crowdfunding actie
voor een boek van haar.

Onlangs heb ik een boek met haar werk gekocht.

IMG_0571RoosHollemanTheCentreOfAttention

Roos Holleman: The Centre of Attention. Een boek met afbeeldingen van haar werk. Van de vroege werken tot de meer recente. Er is een inleiding opgenomen geschreven door de kunstenaar zelf en een paar beschouwende essays. Maar haar werk staat centraal.


IMG_0572RoosHollemanTheCentreOfAttention

Het boek staat vol met vooral getekende afbeeldingen van dode vogels. Sommige nog mooier dan andere. Vogels zoals je die kunt zien in westerse verzamelingen. Daarnaast nog een aantal andere exotische voorwerpen maar die zijn in de minderheid.


IMG_0573RoosHollemanTheCentreOfattention

De tekeningen zijn vaak groot en in het boek zijn dan ook een paar uitklapbare pagina’s opgenomen waar geprobeerd wordt de vogels in hun volle omvang te tonen. Zoals hier een prehistorische vogel.


IMG_0574RoosHollemanTheCentreOfattentionUilklapblad

Hier een voorbeeld van een typische ‘balg’ van een vogel in een verzameling. Om de kleurenpracht van het verenkleed eenvoudig te kunnen vervoeren werd de geprepareerde huid van de vogel met daaraan de veren, verzonden naar Europa of Amerika om daar dan in een collectie of museum te belanden. Zo’n geprepareerde huid met veren noemt men een balg.


IMG_0575RoosHollemanTheCenntreOfAttentionRodeSnede

De boeksnedes zijn rood gekleurd. Hetzelfde rood als dat van de veren van de Count Raggi’s king ‘Bird-of-paradise’ (de Paradisaea raggiana of paradijsvogel).


Als boek zijn er wel wat op- of aanmerkingen te maken maar
de afbeeldingen zijn wederom prachtig.
Ook de essays leren je meer over de fascinatie van Roos Holleman.

Teun Hocks: met een glimlach op de tentoonstelling in Stedelijk Museum Breda

Nadat ik mijn eigen Teun Hocks had gemaakt bezocht ik ook
de tentoonstelling. Zoals bij andere tentoonstellingen
maakte ik daar wat foto’s.
Die deel ik hier.
Maar belangrijker nog is om het gevoel te delen dat overheerst
als je een tentoonstelling van Teun Hocks bezoekt.
Je loopt er continue rond met een glimlach op je gezicht.
Geen schaterlach, maar wel steeds een glimlach.
In zijn werk zit steeds humor, omdat het een grap betreft, of
omdat het werk een grappige vondst weergeeft die je
aan het denken zet.
Kijk maar eens mee.

IMG_0529TeaunHocksSchilderen1979

Op de tentoonstelling hangen recente werken naast werken uit het begin van de carrière van Hocks. Dit is een werk van de beginperiode: Teun Hocks, Schilderen, kleurenfoto, 1979.

IMG_0530TeunHocksSchilderen1979Tekst


Er is best een hoop te bedenken bij dit werk.

Het is een grap: een schilder is aan het werk,
de schaduw is van een violist. Dat kan eigenlijk niet.

Dat is misschien wel precies waar schilderen vaak om gaat:
het tonen op een tweedimensionaal vlak van driedimensionale dingen.
Als dat toch eigenlijk niet kan, waarom dan toch proberen?

Wat zorgt er dan voor bij toeschouwers dat we toch begrijpen
wat een kunstenaar bedoeld geeft?
Waarom herkennen we in de schaduw de kunstenaar?

Daarom is het misschien ook logisch dat we heel vaak niet begrijpen
wat een kunstenaar wil zeggen.

De man, de kunstenaar, presenteert zich als schilder.
Is hij dat ook?
We kijken toch naar een foto? Is Fotograferen, Schilderen?
Is Schilderen, Muziek maken?

Moet je er over nadenken of is het gewoon een leuke grap?

IMG_0531TeunHocksFilmRainbowCleaningServices

Van de beschrijving van dit werk heb ik geen foto gemaakt. Maar volgens mij was het: Teun Hocks, Rainbow Cleaning Services. Het is een film waarop de zien is dat iemand, die niet in beeld komt, een regenboog aan het schoonmaken is.


‘Rainbow Cleaning Services’ zou zomaar een naam kunnen zijn van
een modern schoonmaakbedrijf. ‘Schoonmaakbedrijf De Regenboog’,
er bestaan er verschillende in Nederland.Zoek maar op.

Maar als je het letterlijk neemt, dan ga je iets schoonmaken dat heel mooi is.
Iets dat niet tastbaar is afspoelen?
Hoe werkt dat, hoe kun je iets schoonmaken dat niemand ooit heeft vastgehouden?

Wel goed gemaakt. Hoe zou dat gedaan zijn?

TeunHocksKijkenDenkenDoen

Op de tentoonstelling liggen kaarten die je als bezoeker uitdagen om goed te kijken, na te denken over wat je ziet en misschien zelf ook in actie te komen. Op de achterkant van deze kaartjes (je ziet er hierboven 3) staan vragen en opdrachten.

TeunHocksStedelijkMuseumBredaDenken

Deze kaart ligt bij een filmpje waarop een man met zijn hoed vreemde bewegingen maakt.


IMG_0532TeunHocksNachtAcrylOpFotoOpLinnen

IMG_0533TeunHocksNachtAcrylOpFotoOpLinnenTekst

Teun Hocks, Nacht, acryl op foto op linnen, 1980.

IMG_0532TeunHocksNachtAcrylOpFotoOpLinnenDetail

Die voorwerpen in de lucht zijn zo grappig. Geen sterren maar een radiobuis, een sleuteltje om je wekker op te draaien, een schroefje met een oog, enz.


IMG_0534TeunHocksRegenZwart-witfoto1979

IMG_0535TeunHocksRegenZwart-witfoto1979Tekst

Het gebruik van een omkering is een veelgebruikt, komisch effect. Hier vallen geen druppels op je hoofd maar paraplu’s. De wereld op z’n kop.


IMG_0536TeunHocksZonderTitelOlieverfOpSepiaGekleurdeZwart-witFoto2015

IMG_0537TeunHocksZonderTitelOlieverfOpSepiaGekleurdeZwart-witFoto2015Tekst

Deze afbeelding siert het boek dat bij de tentoonstelling is verschenen. Teun Hocks, Zonder titel, olieverf op sepia gekleurde zwart-wit foto, 2015. Toen ik mijn foto’s aan het voorbereiden was viel me op dat veel werk ‘zonder titel’ heet. Ik zou proberen een extra hint aan een werk toe te voegen maar Hocks wil ons vrij laten.


TeunHocksVanVroegTotLaat

Dit is een exemplaar van het boek: Teun Hocks. Van vroeg tot laat. Early to Late.


IMG_0538TeunHocksOrchestreDeChambreNoir2-6DelenGedigitaliseerdeLambdaCPrint2015

Hier is de toneelspeler aan het werk. Vaak gebruikt Hocks alleen wat rekwisieten maar hier vermomd hij zich zelfs. Hele mooie sfeer. Teun Hocks, Orchestre de chambre Noir 2. Get werk bestaat uit 6 delen. Gedigitaliseerde lambda C-print, 2015.

IMG_0539TeunHocksOrchestreDeChambreNoir2-6DelenGedigitaliseerdeLambdaCPrint2015
IMG_0540TeunHocksOrchestreDeChambreNoir2-6DelenGedigitaliseerdeLambdaCPrint2015


IMG_0543TeunHocksZonderTitelOlieverfOpSepiaGekleurdeZwart-witFoto2015

Een mattenklopper. Daar sla je mee op een mat, vandaar de naam. Dan dwarrelt aan de andere kant het losse vuil uit de mat. Maar in de sneeuw? Spannend. Teun Hocks, Zonder titel, olieverf op sepia gekleurde zwart-wit foto, 2015.


IMG_0545TeunHocksZonderTitelOlieverfOpSepiaGekleurdeZwart-witFoto2010

Teun Hocks, Zonder titel, olieverf op sepia gekleurde zwart-wit foto, 2010. Misschien had ik dit werk ‘Verzin een naam’ genoemd.


IMG_0548TeunHocksZonderTitelOlieverfOpSepiaGekleurdeZwart-witFoto2014

Weer heel grappig. ‘Het mannetje’ zit te vissen in een vijver in de vorm van een schilderspalet. Teun Hocks, Zonder titel, olieverf op sepia gekleurde zwart-wit foto, 2014.


IMG_0550TeunHocksZonderTitelOlieverfOpSepiaGekleurdeZwart-WitFoto2015

IMG_0551TeunHocksZonderTitelOlieverfOpSepiaGekleurdeZwart-WitFoto2015Tekst


IMG_0552TeunHocksSchetsBoek

Weer een grap. In een vitrine ligt een ontwerp voor een boekband. Zo heet het boek: Schetsboek. Raapt ‘het mannetje’ een sleutel op? Als je het voorblad omslaat heet het ineens ‘Kletskoek’.

IMG_0553TeunHocksKletsKoek


IMG_0554TeunHocksSchets02

IMG_0554TeunHocksSchets01

IMG_0555TeunHocksTitelontwerpVoorBoekZonderTitel


IMG_0558TeunHocksZonderTitelOlieverfOpSepiaGekleurdeZwart-WitFoto2017

Teun Hocks, Zonder titel, olieverf op sepia gekleurde zwart-wit foto, 2017.


Mijn eigen ‘Teun Hocks’ gemaakt

Toen ik Tweede Paasdag naar de tentoonstelling van het werk
van Teun Hocks ging, werd ik daar (net als iedere andere bezoeker)
uitgenodigd een eigen ‘Teun Hocks’ te maken.
Dat vond ik een leuk idee.

IMG_0528StapInDeWereldVanTeunHocks

Dit is de opdracht: Stap in de wereld van Teun Hocks! Ik was alleen dus maak ik gebruik van de timer op mijn telefoon. Ik deed de jas aan en ging op het ‘podium’ staan. Precies, of ongeveer precies, als op het werk ‘Zonder titel’ uit 1989.


IMG_0476HetHocksPodium

Dit is het podium. Compleet met een koffer die lijkt op een vraagteken. Belichting is aanwezig, dus ik kan beginnen.


IMG_0486Poging01

Eerste poging. Net als op veel van de werken van Hocks is ‘het mannetje’ het onderwerp van het werk. Maar de persoonlijkheid van het individu die het mannetje ‘speelt’ is niet van belang. Vaak kijkt hij ook niet naar de toeschouwer.


IMG_0496Poging02

Volgens een andere bezoeker moet het etiket dat aan de koffer hangt zichtbaar zijn. Daarom poging twee. Maar de houding bevalt me niet.


IMG_0506Poging03

Op het werk van Hocks is inderdaad een soort etiket op de koffer te zien. Maar de houding vind ik belangrijker dan het etiket. Poging 3. De gedeeltelijke ‘onthoofding’ vind ik niet zo geslaagd. Het werk van Hocks straalt een gelatenheid uit die ik niet terug zie. Past misschien ook niet zo bij me. Eens iets anders proberen.


IMG_0527Poging04

Dit werkt beter voor mij. De wijzende hand, de gebogen arm met de koffer. Poging 4. Bij Hocks stopt hier het werk niet. Dit is zijn tussenstop. Na het afdrukken van de foto gaat hij die vaak nog bewerken.