Spoedcursus Nescio: inbinden gevouwen bladzijdes

WP_20180520_14_03_15_ProInbindenEersteGevouwenBlad

De maat van de spoedcursus Nescio uit het Volkskrant boekenbijlage Sir Edmund komt niet overeen met de maten van het boek waar ik het artikel wil inbinden. Dat is ook het geval met de kopie die ik van het artikel heb gemaakt. Daarom moet ik die bladen opvouwen. Daardoor vragen ze meer ruimte in de rug dan een reguliere bladzijde. Daarom plak ik de bladen op een drager die van dikker bamboepapier is gemaakt. Dan kan ik de bladen mee inbinden en toch voldoende ruimte in de rug maken om het een mooi boek te maken.


WP_20180520_14_03_45_ProOpgevouwenBladOpDragerDieIngenaaidWordt

Hier zie je hoe de eerste drager wordt meegebonden.


WP_20180520_14_59_20_ProTijdensInbindenEvenInDePers

Nog niet alle katernen zijn ingenaaid. Maar ik had er al weer voldoende tijd aan besteed vandaag. Daarom gaat het boek zo nog even in de boekenpers. Een beetje ongewoon maar met die gevouwen vellen denk ik wel een goed idee.


Doe het zelf-pakket voor boeken

Pas geleden ontdekte ik Maak je eigen boek.nl.
Deze activiteit van de Grafische Cultuurstichting (verbonden aan
Bijzondere Collecties van de UvA) verkoopt onder andere kant-en-klare
bouwpakketten voor boeken via de website.
Er zijn een paar varianten.
Ik bestelde de variant voor thuis (er zijn ook versies voor scholen).

Geweldig idee en geweldig uitgevoerd!

WP_20180504_11_21_38_ProDoos

Het materiaal en gereedschap kwam in een mooie, stevige doos. Volledig compleet om je eigen boeken te maken. Vijf stuks.


WP_20180504_11_21_38_ProBoektermen

Op de verpakking gelijk een tekening waarop een aantal boektermen verklaard worden: kop, staart, kneep, boekband, rug, voorplat, achterplat, snede en boekblok.


WP_20180504_11_27_06_ProbijzonderOpvulmateriaal

Om de doos helemaal te vullen zodat er geen beschadigingen optreden tijdens het vervoer is er een bijzonder opvulmiddel gebruikt. Ik heb het berichtje met toelichting en het materiaal maar even op de foto gezet mochten mensen denken dat ik zomaar plastic weggooi.


WP_20180504_11_27_49_ProOpHetEersteGezichtHelderInstructieboekje

Op het eerste gezicht zit er een helder instructieboekje bij het gereedschap en de materialen.


WP_20180504_11_28_33_ProGaasGarenGereedschapKapitaalbandLijm

Compleet met lijmkwast, boekbinderslijm, gaas, kapitaalband, naald, garen en een vouwbeen.


WP_20180504_11_30_19_ProVijfBandenAlHelemaalInElkaarGezet

De boekbanden zijn al in elkaar gezet. Dat had ik niet gedaan. Het is natuurlijk wel makkelijk en een of twee om er zeker van te zijn dat mensen een goed resultaat behalen zou ik misschien ook gedaan hebben. Maar het maken van de band is een belangrijk onderdeel van het maken van een boek. Maar goed waarschijnlijk zitten er nog wat decoratietips bij.


WP_20180504_11_31_28_ProVoldoendePapierEnSchutbladen

Drie soorten papier: langlopend, breedlopend en schutbladen. Allemaal duidelijk aangegeven. De katernen voor het boekblok ga je dus wel zelf maken. De komende weken zal ik op zijn minst een exemplaar inbinden volgens de instructies.


Een heel compleet pakket dus.
In ben benieuwd hoe het maken van de boeken zal verlopen.
Zo op het eerste oog gaat dat wel lukken!

Update: Boek Behoud Bericht

Vanmiddag ben ik weer bezig geweest in de FutureDome.
Eerst de derde en laatste omslag voor het extra katern afmaken.
Ik heb al ongeveer de kleuren en de opzet van het ontwerp
in gedachten.
Daarna ga ik het eerste boek inbinden volgens
de methode Johan Potgieter.
Hoe ging dat?

 photo WP_20170628_001GelliPlateStructuur.jpg

Ik ben begonnen met een deel van een bajesplant te selecteren die ik ga gebruiken om op de Gelli Plate structuur in de verf aan te brengen. Deze vriend is vrij harig en stekelig.


 photo WP_20170628_005BeetjeStekelig.jpg

Het idee is dan om na het aanbrengen van de verf op de Gelli Plate de plant in de verf te drukken. Dat levert hopelijk wat extra structuur op in de verf.


 photo WP_20170628_006VerfAangebrachtEnUitgeroldOpGelliPlateDrieKleurenGeelGroenBlauw.jpg

Voor het eerste deel van het ontwerp gebruik ik drie kleuren: geel, groen en blauw. Allemaal lichte kleuren.


 photo WP_20170628_007Stap01GelliPlateAfdrukkenEnDirectePlantAfdruk.jpg

De tweede afdruk van de Gelli Plate gaat met dezelfde kleuren al is het effect anders. Je krijgt nooit twee identieke afdrukken. De tweede afdruk heeft meer structuur dan de eerste. Ik heb gewoon harder gedrukt op het plantenblad. Als de plant eenmaal in de verf heeft gelegen kun je de plant natuurlijk ook weer gebruiken om afdrukken te maken.


 photo WP_20170628_008HetSjabloonBijlageLigtKlaar.jpg

Dan leg ik de sjabloon ‘Bijlage’ in het midden van de pagina. Daar komt, met andere kleuren, een derde afdruk over met de Gelli Plate.


 photo WP_20170628_009GelliPlateOmslagGereedVoorNu.jpg

Dan is het resultaat bijvoorbeeld zoals hierboven.


 photo WP_20170628_009GelliPlateOmslagGereedVoorNu02DirectePlantafdruk.jpg

Dit is een detail van een van de directe afdrukken van de plant.


?

 photo WP_20170628_009GelliPlateOmslagGereedVoorNu03Detail.jpg

Hier zie je wat van de structuur van de nerf en de stekels van de plant in afdruk nummer 02.


 photo WP_20170628_010TweeMallenGemaaktDieNetIetsAndersZijn.jpg

Nou kan de omslag gaan drogen. Dan later de laatste toevoegingen aanbrengen. Daarom kan ik vervolgens het eerste boek gaan inbinden. Johan Potgieter stelt min of meer voor gaten voor te prikken op wisselende afstanden. Een beetje naar eigen inzicht. Omdat mijn boeken steeds iets anders (dikker) zijn en het stuk textiel niet steeds op dezelde plaats zit ga ik per boek twee sjablonen maken die iets van elkaar verschillen. Vihf gaten per katern.


 photo WP_20170628_011EersteRijGaatjesGemaakt.jpg

De eerste rij met gaten zijn voorgeprikt. Achtertaf kwam ik er achter dat mijn extra katern veel dunner en daardoor veel minder sterk is dan de katernen van de tijdschriften. Dat de tijdschriften geen nietjes meer hadden was geen enkel probleem. De katernen had ik vooraf wel een nacht in de boekenpers gehad.


 photo WP_20170628_012HetBeginIsGemaakt.jpg

Het begin is gemaakt. Normaal begin je aan de achterkant van he boek en op een naaibankje. Heb ik allemaal niet gedaan maar dat ga ik misschien de volgende keer toch proberen. Het naaien volgens de methode Johan Potgieter viel me niet tegen maar het kostte wel wat moeite. Ik had 11 maal de hoogte van het boek genomen voor de lengte van de naaidraad. Dat kan korter. Ik had 8 katernen, dus 9 maal de katernhoogte was genoeg geweest.


 photo WP_20170628_013LusjeGemaaktMetStrookjeKarton.jpg

De methode Johan Potgieter stelt voor om bij de lusjes stokjes te gebruiken om het lusje tijdens het werken aan het boek niet kwijt te raken. Dat is een goed idee. Zoals je kunt zien gebruikte ik strookjes karton. Dat leverde prima lusjes op maar het karton was moeilijk, later uit de draad te halen omdat de draad er bij het aantrekken een beetje in het karton was gaan zitten. Dat doe ik de volgende keer anders.


 photo WP_20170628_014EersteKaternMetLussenKartonNietZoHandig.jpg

Het eerste katern met lusjes is gereed.


 photo WP_20170628_015DraadDoorLusNaWeghalenKartonnenStrook.jpg

Vanuit het volgende katern ga je met je draad steeds door de lus van het vorige katern waarna je het mooi strak trekt. Op die manier verbind je langzaam alle pagina’s van de katernen met het stuk textiel en de katernen met elkaar. Prima methode.


 photo WP_20170628_016DeEersteLusIsOpgehaald.jpg

De eerste lus is ‘aangehaald’.


 photo WP_20170628_017DeEersteTweeKaternenZijnGenaaid.jpg

De eerste twee katernen zijn nu met elkaar verbonden. Zo maak je het hele boek af.


 photo WP_20170628_019HetEersteBoekIsBijnaGenaaid.jpg

Hier is het eerste boek bijna af. Ik ga nu nog eens goed lezen hoe het textiel aan de kaft wordt bevestigd en hoe de kaft om het boek komt. Dat is immers de volgende stap.


Korte update: Boek Behoud Bericht

Vandaag het tweede boek in de boekenpers kunnen leggen
en een stuk textiel tegen de rugzijde gelijmd.
Via het internet heb ik een stuk kunstleer gekocht, geel.
Een beetje erg geel.
Maar hiermee krijgen de drtie boeken straks allemaal
dezelfde uitstraling.
Ook boek drie krijgt een bijlagekatern.
Ik ben er nog niet helemaal uit hoe de illustratie van de omslag zal worden.

 photo WP_20170627_001BoekTweeInDeBoekenpers.jpg

Hier ligt boek twee in de boekenpers. De rug ingelijmd en voorzien van een stuk textiel. De textiel gaat straks na het naaien, zowel de katernen met elkaar verbinden, als na het aanbrengen van de omslag, de omslag verbinden met het boekblok.


 photo WP_20170627_002HetKunstleerVoorDeDrieIngebondenBoekenMetTijdschriftenIsIetsGelerDanIkDacht.jpg

Het kunstleer is zo geel dat op deze foto de omgevingskleuren verschieten.


 photo WP_20170627_003Bijlage.jpg

Er komt een omslag om het bijlagekatern. Hoe dat er uiit komt te zien weety ik nog niet zeker. Daarom al vast wat vingeroefeningen.


Boek Behoud Bericht inbinden

Naast de tijdschriften maak ik een extra katern
waarin de losse inlegvellen van de tijdschriften bewaard gaan worden.
Om compleet te blijven, om mezelf extra mogelijkheden te geven te oefenen
in boekbinden en het maken van illustraties (zonder tekenvaardigheden).

Het extra katern krijgt een soort omslag die ik voorzie van
een gelli plate illustratie. Daarvoor had ik een sjabloon gemaakt.

 photo WP_20170621_015MetGelliPlate.jpg

Na het afdrukken van de Gelli plate ziet de omslag er als volgt uit.


 photo WP_20170621_018KaftVanBijlageIsGereed.jpg

Dan met de hand de tekst bijlage ingevoerd en het katern is gereed om in te binden.


 photo WP_20170621_020HetBoekjeInMijnSnijmachine.jpg

Ik heb al een tijdje een Ideal snijmachine maar nog geen situatie aan de hand gehad waarbij ik hem ook echt kon gebruiken. Nu het boekblok gaat bestaan uit 5 tijdschriften, een extra katern en 2 extra bladen, doet zich de eerste kans voor het boekje eens op maat te snijden. Hier ligt het boek in de snijmachine.


 photo WP_20170621_019MijnEersteBoekGesnedenMetMijnSnijmachineWrerktPrima.jpg

Dit is het snij-afval. Ik ben tevreden. Dat ging erg goed. Het pas geslepen mes doet goed zijn werk.


 photo WP_20170621_021IkHaalDeNietjesErWelUit.jpg

Alle instructies ga ik niet opvolgen van Johan Potgieter. Ik snap dat als je de nietjes er in laat zitten, dat het inbinden dan makkelijker is, maar dat weegt wat mij betreft niet op tegen het risico van roestende nietjes op termijn. Ik haal de nietjes er dus uit.


Koptische binding: tweede poging

De tweede poging lukte al veel beter dan de eerste dummy.
Het papier wat ik nu gebruik is veel steviger.
Maar ik heb ook de steken veel strakker gehouden.
Dat geeft een goed effect.
Ik gebruik deze dummy gelijk om iets anders uit te proberen.
Ieder katern bestaat uit 1 pagina.
Die pagina’s zijn gemaakt uit een dubbelgevouwen
stuk papier waarbij ik een deel van de bovenste helft
heb afgesneden.
Dat wat ik er af snij gebruik ik om een haakse hoek uit
te snijden. Die vormt de basis voor een soort ‘zakje’
dat ontstaan als de pagina wordt dicht geplakt.
Dat zakje gebruik ik vervolgens om een paar foto’s in te bewaren.
Zo is dit een soort fotobijlage bij het boek dat ik aan het
maken ben.

 photo WP_20170315_013.jpg

Hier zie je het dubbelgevouwen vel papier, de hoek die ik uit de voorkant heb gesneden en de haakse hoek die is heb gesneden. Die haakse hoek plak ik tussen de twee delen van de pagina. Op de achterste helft om precies te zijn. Nadat de pagina is ingebonden plak ik de voorkant van het vel op de haakse driehoek zodat een soort ‘zak’ ontstaat.


 photo WP_20170319_003.jpg

Dit zijn de katernen met de pagina’s die de kaft gaan vormen. De voorkant heb ik ooit eens beklad met houtskool. Die heb ik nu gefixeerd en kan die dienst doen als kaft voor deze dummy.


 photo WP_20170319_003DetailDeGaatjes.jpg

Dit is een detail van de vorige foto om de gaatjes te laten zien die in de rug gemaakt zijn.


 photo WP_20170319_004.jpg

Deze keer heb ik 4 gaatjes in de rug gemaakt. Volgens de methode van Shereen LaPlantz heb ik dus twee draden en vier naalden nodig. Het binden kan beginnen.


 photo WP_20170319_006.jpg

Dit is het eindresultaat. Omdat ik de draden strakker gespannen heb zie je minder duidelijk dat het een Koptische binding is. Maar de eigenschap van het eenvoudig plat kunnen openen van het boek blijft aanwezig. Het boek zit nu veel steviger in elkaar. Nu moet het nog gelijmd worden. De kaften worden dicht geplakt en in mijn geval ook de pagina’s. Dan kan het onder bezwaar.


 photo WP_20170319_007.jpg

Zoals te zien is kan het boek helemaal plat open liggen. Dat komt goed uit om het boek onder bezwaar te leggen. Zo kunnen beide kaften onderop liggen en is de kans het grootst dat beide goed vlak opdrogen. Nog even afwachten.


De laatste loodjes (voor wat betreft het drukken)

De titel is niet helemaal waar.
Maar voor het drukwerk aan mijn boek klopt het wel.
Na veel weken zetwerk, zijn alle teksten van het
laatste verhaal gereed.
De laatste loodjes slaan dan op het drukken van de tekst.
Daar is deze week mee begonnen en we maken dit
over twee weken af.
Nu kunnen de pagina’s, die aan 1 kant bedrukt zijn, drogen.

 photo WP_20170221_005LayOutOntwerpLaatstePaginas.jpg

Het begon deze week in de FutureDome. Daar heb ik met kopietjes van de drukproeven een ontwerp gemaakt waarbij duidelijk wordt welke teksten waar op de twee pagina’s moeten komen. De pagina’s samen vormen een katern.


 photo WP_20170222_002.jpg

Een maal in het Nederlands Drukkerij Museum, op woensdag, hebben we de laatste correcties doorgevoerd op de teksten en die konden vervolgens naar de pers.


 photo WP_20170222_003NederlandsDrukkerijMuseumEttenLeurDeopbouwVanEenPaginaOpDeKorrexProefpers.jpg

Het opbouwen van de pagina’s is dan nog een heel werk. Een heel precies werk. De letters vallen gemakkelijk om, ook als ze goed opgebonden zijn. Vervolgens moet de tekst goed op het papier gepositioneerd worden. Dat is waar voor de marges aan de zijkanten, boven en onderkant. Maar ook voor de ruimte tussen de twee tekstblokken.


 photo WP_20170222_004NederlandsDrukkerijMuseumEttenLeur.jpg

De grootte van de zetsels is afhankelijk van de grootte van de galei waar ze op opgeslagen lagen. Dat had misschien wel anders gekund maar dan had het ontwerp eerder gereed moeten zijn. Daarom moeten we de zetsels op de pers nog even opnieuw verdelen en eventueel weer opbinden en wegleggen om later te verwerken. Twee vrijwillewgers van het Nederlands Drukkerij Museum voeren alle werkzaamheden uit. Ik sta erbij kijk en weet hoe de teksten in elkaar zitten. Ik ben de vraagbaak.


 photo WP_20170222_005NederlandsDrukkerijMuseumEttenLeur.jpg


 photo WP_20170222_006NederlandsDrukkerijMuseumEttenLeur.jpg

Zowel bladzijde 1 en 8 als 3 en 6 zijn afgedrukt. De andere bladzijdes gaan op de achterkant volgen.


 photo WP_20170222_007NederlandsDrukkerijMuseumEttenLeur.jpg

De drukker in actie!