De schenkelworkshop 25

Vandaag was er niet zo veel te melden.
De jaarwaaier is gereed.
Helemaal tevreden ben ik niet maar ik heb niet het
idee dat ik de afbeelding beter kan krijgen.
Dus voor nu even stoppen.
Het boek-in-boek katern is ook gereed.
Dat moet nog een beetje op maat gesneden worden maar
dat ga ik later doen.

IMG_4924Jaarwaaier

Intussen ben ik begonnen een kleine werkplank te maken om het lino snijden comfortabeler te maken. De plank krijgt een stootrand waartegen de lino gelegd kan worden. Die zal dan beter blijven liggen. Aan de andere kant krijgt het blad een rand om achter de tafelrand te blijven hangen. Binnenkort een foto van dit heel eenvoudige voorwerp. Voor nu 1 rand met houtlijm vastgezet. De volgende keer spijkers meenemen om de randen ook vast te kunnen spijkeren.


De Schenkelworkshop 24

Gisteren eerst nog even gewerkt aan de jaarwaaier.

IMG_4917DeJaarwaaierIMG_4918DeJaarwaaier

Van licht naar donker. Nog één jaartal te gaan.


IMG_4919DeSchenkelworkshop

Van de twee pagina’s met een schenkelmonument is er één met een gouden schenkel. Die zie je hier. Hiermee is het middelste katern gereed. De boek-in-boek constructie moet nog op maat gesneden worden en straks genaaid worden met de andere twee katernen.


De Schenkelworkshop 18

Er lopen op dit moment drie zaken, een beetje door elkaar.
Ik schrijf de toelichtende tekst voor het boek Soep.
Voor het middelste katern voor dat boek ben ik nog een
lino aan het maken gesneden in linoleum.
Voor de tekst, katern 1, ga ik naast de tekst ook wat
drukwerk opnemen met de afficheletters en wellicht
nog met de linosnedes die ik gemaakt heb (of nog ga maken).

Onderdeel van het drukwerk voor katern 1 wordt mijn
‘jaarwaaier’.
Ik probeer om ieder jaar goed te laten drogen voor het volgende
jaar op de waaier geplaatst wordt. Dit is nog steeds een
test. Ik heb de lijnen van de as van ‘2020’ naar de bovenste
hoeken gebruikt om er ‘2020’ langs te leggen. Maar daardoor
komt de rode ‘2020’ niet mooi te liggen.
Dat moet een lijn van 45 graden worden ten opzichte van de
onderkant van het boek.
Dat ga ik de volgende keer uitproberen.
Dit is waar ik nu ben:

IMG_4869DeSchenkelWorkshopJaarwaaier

Jaarwaaier voor 2020.


IMG_4870DeSchenkelworkshopTest

Van mijn ‘Schenkelmonument’ heb ik de achtergrond gesneden. Het idee is om het ‘schenkelmonument’ een volgende keer in zwart af te drukken en om daarna de arceringen aan te brengen op de verschillende onderdelen van de vorm. Dit is een testafdruk. Helaas komt het centrum van de lino niet mooi op papier.


IMG_4872DeSchenkelworkshopFinaal

Maar de achtergrond, zeg maar de blauwe lucht, is voldoende. Dit is een eerste druk van een afbeelding die in het boek komt.


IMG_4873DeSchenkelworkshop

Ik had al gezien dat bij het schoonmaken van de lino de tekening die er met een zwarte stift was opgezet waar gewoon weggewassen werd. Daarom had ik van mijn schenkelsjablonen vastgelegd welk sjabloon ik waar gebruikt had. Hopelijk kan ik daarmee de tekening reconstrueren.


IMG_4874DeSchenkelworkshop

De tekening er terug opzetten.


IMG_4875DeSchenkelWorkshopTekeningTerugGezet

Dat lukt. Dan ga ik vervolgens de hele achtergrond wegsnijden zodat alleen het ‘Schenkelmonument’ overblijft en de blauwe achtergrond blauw blijft.


IMG_4876DeSchenkelWorkshopAchtergrondWeggesneden

Gereed voor de volgende drukgang. Maar dat gaat weer een paar dagen duren.


De Schenkelworkshop 13

Het idee voor het boekje Soep is om drie katernen
op te nemen in een klein boekje.
Het centrale katern is het katern met daarin het
boek-in-boek mechanisme met daaromheen illustraties
die gebaseerd zijn op de vormen van de schenkel.
Tot nu toe is dat gelukt met de zaagvlakken van
de schenkel. De min of meer ronde buitenkant
is tot nu toe nog niet benut.
Daar loop ik al even over te denken.

Vandaag heb ik het papier voor katern 1 en 3
gevouwen en open gesneden.
Daarnaast loop ik na te denken over de tekst.
Misschien wil ik ook nog een fotokatern opnemen.
Met de foto’s wordt het maakproces onderdeel
van het eindresultaat.

Vandaag Zaansch bord gekocht om daar de omslag
van te maken.

Daarom vandaag veel testdrukken en weinig
afdrukken die ook in het uiteindelijke resultaat
terecht zullen komen.

IMG_4813DeSchenkelworkshop

Stel je voor dat ik dit maak met drie kleuren: de horizontale bijvoorbeeld in rood, de verticale in zwart en de tussenliggende in een andere kleur. Daarbij de verticale als laatste en dus best leesbaar. De verticale en die er gelijk naast die is verkeerd afgedrukt. De ‘2’ moet het buitenste teken blijven. Dit uitprobeersel was ook om de rode inkt goed in te rollen.


IMG_4815DeSchenkelworkshop

Tests om op eerder afgedrukte zwarte afbeeldingen nu een rode te zetten. Ik kies er bewust voor om niet een situatie te creëren waarin je er voor kunt zorgen dat de linosnedes precies boven op elkaar afgedrukt worden.


IMG_4816DeSchenkelWorkshop

Deze afdruk is op hetzelfde papier als waarmee de katernen worden gemaakt voor het boek.


IMG_4817DeSchenkelworkshop

Ik ben niet ontevreden met het testresultaat.


IMG_4818DeSchenkelworkshopDeDefinitieven

Deze twee komen in het uiteindelijke boek.


IMG_4819DeSchenkelworkshop

Dan maak ik nog een paar testafdrukken op verschillende kleuren papier. De eerste drukgang heb ik eerder deze week gemaakt.


IMG_4820DeSchenkelworkshop


IMG_4821DeSchenkelworkshop


IMG_4822DeSchenkelworkshopWenskaart

Wenskaart, afdruk met alleen rode inkt.


IMG_4823DeSchenkelworkshopWenskaart


IMG_4824DeSchenkelworkshopAfdrukLino

De laatste afdruk heb ik gemaakt op een stuk linoleum. Eens zien hoe het daarin snijdt.


IMG_4825DeSchenkelworkshopDeLinoleum

Het begin is gemaakt. Dit is vooral om te oefenen en het gevoel voor de linoleum te krijgen. Dan ga ik denk ik nog een nieuw schenkelontwerp maken en dat ook uitwerken met deze echte linoleum.


Er is dus nog veel te doen.

De Schenkelworkshop 05

De vorige keer had ik een schakeling van schenkels overgenomen
op een materiaal waarmee je eenvoudig lino’s kunt snijden.
Vandaag was het zo ver om ze ook eens af te drukken.

Vandaag ben ik ook begonnen met het uitwerken van een soort van
‘boek-in-boek’ of ‘genest’ boekblok.

IMG_4688DeSchenkelworkshopBoekblokBasis

Dit wordt het middelste katern van een boekblok met drie katernen. Dit katern bestaat uit drie in elkaar geschoven bladen. Dit eerste blad ga ik zeker ook benutten maar zal vooral het exoskelet van het katern worden. Uit de volgende twee vellen snijd ik een kleiner katern. Daardoor kan ik het binnenste katern straks op een andere manier behandelen dan het buitenste en kan de ‘lezer’ het kleine katern in een ander tempo lezen dan het grote katern.


IMG_4689DeSchenkelworkshop

Hier zie je dat er een klein katern en een groot katern ontstaat dat straks samen ingebonden wordt maar dat je onafhankelijk van elkaar kunt omslaan. Je kunt straks het eerste blad van het kleine katern omslaan terwijl het buitenste nog gewoon blijft liggen. Beide katernen worden geïllustreerd in het schenkel-thema.


IMG_4690DeSchenkelworkshopLinoIngeinkt

De eerste stap is de lino in-inkten. Dan krijg je een eerste beeld van hoe de lino er uit ziet. Deze ga ik afdrukken op het kleine katern. Dat katern is net iets kleiner dan de lino. Daardoor kan ik er voor zorgen dat de afbeelding het hele papier beslaat. Als het drukwerk straks af is dan ga het kleine katern nog iets kleiner snijden zodat het beter past in het grote katern.


IMG_4691DeSchenkelworkshop

Eerste afdruk. Het papier bolt gelijk als reactie op het vocht van de inkt. Dat komt straks door het bedrukken met andere kleuren en bedrukken van de achterkant wel goed.


IMG_4692DeSchenkelworkshopGenest

Hier krijg je een beetje een beeld van hoe de twee katernen in elkaar gaan passen.


IMG_4693DeSchenkelworkshop

En de drukker drukte voort…


IMG_4694DeSchenkelworkshop

De voorkanten van de twee kleine katernen. Dezelfde afbeelding, in dezelfde richting, wordt ook op pagina 3 van de kleine katernen gedrukt.


IMG_4695DeSchenkelworkshop

Omdat er inkt over was druk ik de linosnede ook nog af op ander papier. Een volgende keer ga ik met andere kleuren experimenteren en dan heb ik extra exemplaren nodig.


IMG_4696DeSchenkelworkshop

Toen raakte de inkt op. Ik toon mij weer een volgeling van de School of bad printing.


IMG_4698DeSchenkelworkshop

Dan als een middeleeuwse bloemenrand trek ik de contouren van de schenkelrand.


IMG_4699DeSchenkelworkshop

Dan ontstaat straks het volgende beeld. Een titel voor het boekje heb ik overigens ook al: ‘Soep’.


IMG_4700DeSchenkelworkshop

Dat is dan wat het gaat worden voor wat betreft deze bladzijde. Moet nog wel een en ander kleuren met kleurpotlood.


De schenkelworkshop

Mijn schenkelworkshop is anders dan andere workshops.
Je hoeft er niet voor naar mijn werkplaats te komen.
Het kost niets.
Je weet dan ook niet wat de uitkomst zal zijn.
Want dat weet ik zelf ook nog niet.
Of alle stappen nodig zijn, ook dat weet ik pas na afloop.
Wil je dingen anders doen dan hoor ik graag wat het was en
of het gelukt is.

Men neme een schenkel (inderdaad het is niet voor vegetariërs).
Kijk eens goed naar de prachtig vormen.
Mijn moeder heeft de schenkel, na er soep van gemaakt te hebben,
nog schoongemaakt met bleekmiddel.

IMG_4614DeSchenkelWorkshop

Omdat ik de schenkel op verschillende manieren wil gaan gebruiken en ik niet wil dat straks verf zich ongewenst gaat vermengen of verkleuringen gaat afgeven, lak ik de schenkel eerst met vernis. Acrylvernis, want die heb ik staan.


IMG_4615DeSchenkelWorkshop


IMG_4616DeSchenkelWorkshopPapier64x45

De creatieve resultaten gaan straks in mijn schenkelboek ondergebracht worden. Het papier dat ik heb liggen is bijvoorbeeld 64 bij 45 centimeter. Andere maten en kleuren zijn natuurlijk allemaal mogelijk. In het uiteindelijke boek ga ik ook foto’s verwerken. Dat is nu tenminste het idee. Dus daar moet ik nog iets voor gaan bedenken.


IMG_4617DeSchenkelWorkshopVouwschema

Dus eerst even nagedacht over hoe ik het papier ga vouwen en opensnijden. Dit zal wel tegen alle regels van de looprichting zijn maar ik ga geen boek maken van honderden pagina’s.


IMG_4618DeSchenkelWorkshop

Bij het vouwen leg ik het papier natuurlijk tegen de metalen lineaal. Dat helpt om de pagina’s gelijk aan elkaar te houden. Snij het papier los aan alle kanten behalve aan de kant die de rug gaat vormen. Doe dit voordat het papier gaat vervormen tijdens het vouwen.


IMG_4619DeSchenkelWorkshop

Afhankelijk van de gewenste afmeting, tussentijds het papier draaien. Dit zijn natuurlijk maar wat ‘pauzefoto’s’. Ik moet het vernissen onderbreken met pauzes zodat de vernis voldoende kan drogen voor de tweede laag. Bovendien moet ik alle zijdes vernissen.


IMG_4620DeSchenkelWorkshop

Tussendoor snijden. hier is het papier nog niet helemaal losgesneden. Uiteindelijk heb ik dat wel gedaan. Vooral omdat er straks in katernen afgewisseld moet kunnen worden met katernen met foto’s. Misschien op ander papier (met andere kleur?).


IMG_4622DeSchenkelWorkshop

De vernis kan nu zo’n 24 uur drogen. Om er voor te zorgen dat ook de onderkant goed kan drogen heb ik kopspelden in de folie gestoken. De een over de andere. Zo blijven de spelden hopelijk een beetje omhoog.


IMG_4623DeSchenkelWorkshop

Idee is dan dat de onderkant van de schenkel (in zoverre een schenkel een onderkant heeft) een beetje boven de folie blijft steken op de spelden en dat zo de onderkant ook kan drogen.


Morgen maar eens gaan zien of dat gelukt is.
Dan ook even bekijken of er nog een laag nodig is.

Inbinden Sint Veit-boekblok

Ben al even bezig met het nadenken over de boekband maar
ik moet natuurlijk wel eerst de losse katernen nog inbinden.
Dat heb ik vandaag gedaan.
Dan kan ik morgen de achterkant lijmen, voorzien van een stukje gaas
en dan de stukken grijsbord voor de platten en rug snijden.

IMG_4454SintVeit

De losse katernen van Sint Veit, geschreven door Aart van der Leeuw, zijn ingebonden. Stap 1 om te komen tot een boekblok is daarmee gezet.


Trui als schutblad

Het project ‘Boekband zoekt boekblok’ ging erom bij een
boekband van een boek dat ik vorig jaar gekocht had in de kringloop,
een bekleding en een nieuwe inhoud te zoeken/maken.

De bekleding is een leren bekleding geworden gedecoreerd met
stroken leer in meerdere kleuren om de techniek van back pairing eens
te proberen. Met het resultaat ben ik tevreden.

Het boekblok heb ik gemaakt uit resten van papier in verschillende
maten. De maten passen allemaal binnen de grootte van de boekband.
Om het papier voldoende volume te geven heb ik gekozen voor een
schutblad van textiel. Daarvoor heb ik een stuk gesneden uit een
trui die in de was tegen een ongelukje aan gelopen is.
Een kant is bekleed met vlieseline en dat vormt een goede basis om
de textiel te snijden en nu te plakken.

IMG_4395BoekbandZoektBoekblok

Hier is de rechterkant al geplakt tegen de boekband. Nu moet de rug nog zorgvuldig worden vastgezet en de linkerkant (hier op de voorgrond).


IMG_4399BoekbandZoektBoekblok

Bij het maken van dit boek geb ik nogal wat regels overtreden maar het resultaat is prima.


IMG_4401BoekbandZoektBoekblokSchutbladAanEenKantNogVastzetten

Hier zie je dat de linkerhelft nog gelijmd moet worden. Intussen ligt het boek al een nacht onder bezwaar. Vanmiddag ga ik het boek bevrijden en dan kunnen we zien hoe het geworden is.


Aart van der Leeuw: Sint Veit

Aart van der Leeuw schreef de tekst Sint Veit.
Dit jaar werd de tekst opnieuw uitgegeven door het samenwerkingsverband
van Uitgeverij Boekblok en Atelier de Ganzenweide.
Het is een uitgave in losse katernen speciaal om zelf in
te binden. Daar wil ik mee gaan beginnen.
Maar ik ben nog aan het nadenken over de boekband.

IMG_4376SintVeitNuBrakDeMorgenAan

Toen ik het boekje doornam met illustraties van Henri van Straten (het lijken linosnedes) viel mijn oog op de zin ‘Nu brak de morgen aan’. Daar ga ik eerst maar een wat mee uitproberen.


IMG_4377SintVeitUitgeverijBoekblokAtelierDeGanzenweide


IMG_4378ASintVeitBrak

Zou ik met mijn afficheletters een tekst op de band kunnen drukken? Gezien de beperkte afmetingen kan ik op de omslag niet veel tekst kwijt. Eerst maar eens zien of dat lukt: drukken op leer. Ik besluit te gaan proberen met het woord ‘brak’. Ik had nog een stuk leer liggen dat de afmetingen heeft die bij benadering overeenkomen met het boekje.


IMG_4379SintVeitBrak

De letters heb ik met plakband tijdelijk aan elkaar geplakt zodat de letters kunnen dienen als een soort van stempel. Dan even passen.


IMG_4380SintVeitBrak

Dan drukinkt op de letters. Eerst eens uitproberen op papier.


IMG_4381SintVeitBrakTest


IMG_4382SintVeitBrakOpLeerInDeBoekenpers

Het resultaat is voldoende dus letters opnieuw inrollen met drukinkt. Op het leer plaatsen en deze keer eens in de boekenpers.


IMG_4383SintVeitBrakOpLeer

Zo ziet dat er op het leer uit.


IMG_4384SintVeitBrak

Papier en leer.


IMG_4385SintVeitBrak

Nu met de letters erbij.


De inkt moet een paar dagen drogen en dan ga ik eens zien hoe
die zwarte inkt zich houdt.
Dan kan ik langzaam verder naar het ontwerp van de boekband
toewerken.

Boekband zoekt boekblok

Het werk aan dit project heeft een tijdje stil gelegen
maar is las een rustpauze in bij het werken aan de serie
AlfabetBoeken om nieuwe inspiratie op te doen.
In die pauze kan ik verder werken aan aan ‘Boekband zoekt boekblok’.

Vorig jaar heb ik kerstversieringen gemaakt uit boeken.
Daarbij hield ik een paar boekbanden over.
De boeken had ik gekocht in de kringloop vanwege hun afmetingen.

Een van die boekbanden in bekleed met leer.
Daarbij het ik de techniek van ‘back pairing’ gebruikt.
Het dunnen van het leer aan de achterkant (de vleeszijde) van
het basisleer.
Maar nu moet er een boekblok in komen.

Voor het boekblok gebruik ik stroken van papier die eerder over
gebleven waren. De afmetingen van die stroken komen niet overeen.
Dat levert een bijzonder boekblok op met lege bladen.

IMG_4027BoekbandZoektBoekblok

Als geheugenopfrisser: dit is de leren bekleding op de oude boekband.


IMG_4360MarkeringenVoorInbinden

Dit is de boekblok met de markeringen waar de gaten in de katernen moeten komen om die rug te naaien.


IMG_4363Naaischema2Draden2Kleuren

Dit is het naaischema. Ik ga met twee kleuren draad de rechter- en daarna de linkerhelft inbinden.


IMG_4361MetGaten

Dit is het boekblok met de voorgeprikte katernen.


IMG_4362RechtsInRood

De rechterhelft bind ik in met rood garen. Rechts komt een binding met wit garen.


Papyrus, leer en perkament

RoMeOlezingPapyrusLeerEnPerkament


De lezing die het Rijksmuseum van Oudheden eerder deze week
organiseerde, heb ik van huis uit bijgewoond.
De lezing/presentatie werd gegeven door Eliza Jacobi.
Ze besprak het restaureren van een boek in de collectie van het RMO
dat op dit moment ook in Leiden te zien is (helaas, corona).

Op de website van het museum wordt dit topstuk als volgt beschreven:

Koptische codex uit zesde eeuw

Een van de topstukken in de tentoonstelling is een Koptische codex uit de zesde eeuw: een verzameling teksten over Christus en heiligen, met magische spreuken om beschermende amuletten mee te maken.
Het is een van de oudst bekende codices in volledig oorspronkelijke staat.
De leren band, de versiering met perkament en de binding van de papyrus-bladzijden zijn origineel.
De codex werd dit najaar gerestaureerd en is nu voor het eerst weer te zien in deze tentoonstelling.
In de zaal vindt u een vitrine met foto’s, tekst en uitleg over de restauratie.

RMOKoptischeCodes6deEeuw01

De afbeeldingen in dit bericht zijn allemaal afkomstig van een filmpje op de website van het RMO. Aan het museum heb ik een vraag gesteld over eventuele schriftelijke of digitale informatie die er over het boek beschikbaar is. Maar dat is nog even wachten.


Het boek is dus een voorbeeld van van de oudste uitvoeringen (bindwijze)
van de vorm die we in de volksmond een (ingebonden) boek noemen.
Bijzonder is dat het originele boekblok nog in de originele band
aanwezig is.

RMOKoptischeCodes6deEeuw03

Koptische codex uit de 6e eeuw.


De opzet van de lezing was heel sfeervol: in de tempelzaal
stond mevrouw Eliza Jacobi voor de originele Egyptische tempel.

In de lezing kwamen verschillende aspecten van het restaureren
aan de orde:
= (literatuur) onderzoek;
Daarbij werd bijvoorbeeld een reconstructie van een dergelijke codex
genoemd die eerder gemaakt is door Julia Miller. Over het werk
van deze Amerikaanse is het een en ander op internet te vinden.
= de samenstelling van de codex;
Er werd gesproken over de twee platten, het sluitwerk of hoe dat
had kunnen zijn, de versiering van de leren bekleding die uit
verschillende stukken leer is gemaakt, het bind- of naaiwerk,
het boekblok van papyrus, het in de rug verwerkte textiel, de
extra stroken perkament in de katernen om het broze papyrus
te beschermen en de materialiteit van al deze onderdelen en
de dierlijke lijm.

RMOKoptischeCodes6deEeuw02

= moderne onderzoeksmethodes;
= papier en papyrus restauratietechnieken;
= de door de tijd veranderende restauratiepraktijk;
= ook de naam van Karin Scheper viel in verband met de
vermoedelijke manier waarop de platten zijn gemaakt.

RMOKoptischeCodes6deEeuw04

Zicht op het bindwerk. Helaas is de lezing niet meer beschikbaar en is het museum nog geruime tijd eigenlijk alleen bereikbaar voor mensen die in Leiden en omstreken wonen. Dus voorlopig wacht ik op de reactie van het RMO en zoek ik het internet af voor meer informatie over dit boek en deze fase in de uitvoeringspraktijk van de codex.


De lezing was zeer de moeite waard!
Bij mij is in ieder geval veel interesse gewekt om te proberen
verder te zoeken naar informatie over dit onderwerp en dan speciaal
over op welke manier een reconstructie hiervan te maken is.

Alle bladen verzamelen

Omdat ik vandaag vrij had kon ik ook vandaag
aan het werk in mijn werkplaats.
De laatste letters en cijfers moesten nog bewerkt worden
en dan was het boekje dat een beetje verborgen zit
in het accordeonboek gereed.

IMG_4147AlfabetBoekIIIAlleBladenVerzamelen

Alle bladen verzamelen. Alleen het cijfer ‘3’ dient nog bijgewerkt te worden. Dan kan het boekje op zijn plaats in de concertina gebonden worden.


IMG_4148AlfabetBoekIIIBoekInBoekUitgestald

De losse bladen en de concertina. Samen AlfabetBoek III.


IMG_4150AlfabetBoekIIIBoekInBoekGekleurdKatern

Als het boekje dadelijk op zijn plaats zit zal het minder eenvoudig zijn er foto’s van te maken.


IMG_4151AlfabetBoekIIIKaternUitgelegd


IMG_4158AlfabetBoekIIIBoekInBoek

Hier kun je zien dat het katern is ingebonden op zijn ‘geheime plaats’ in de concertina.


IMG_4159AlfabetBoekIIIBoekInBoek

Dit is dan de laatste pagina geworden.


IMG_4160AlfabetBoekIIIBoekInBoek

IMG_4161AlfabethBoekIIIBoekInBoek

De eerste pagina.


IMG_4162AlfabetBoekI-II-III

De eerste drie boekjes in de Alfabet-reeks hebben een kaft of omslag van hetzelfde stuk paste paper. Vandaag ben ik begonnen aan een volgend AlfabetBoek, nummer IV. Dat krijgt weer een andere aanpak. De omslag zal anders worden want het vel paste paper is opgebruikt. Gelukkig zijn er nog een aantal die liggen te wachten om verwerkt te worden. De omslag van het derde boekje is niet meer dan een smalle huls.


AlfabetBoek III

…en de drukker drukte voort.

IMG_4111AlfabetBoekIIIIngekleurd

Na het drukken van de letters, 2 per pagina, met acrylverf, krijgen de letters nog een nabewerking. Met ecoline vul ik de witte vlekken of corrigeer ik de vorm. Daarbij probeer ik de kleur van de basis van de letters van die pagina om te wisselen. Dus gebruik ik de kleur blauw van de letter ‘C’ om de letter ‘D’ compleet te maken. Bruin van de letter ‘D’ om de letter ‘C’ compleet te maken.


IMG_4112AlfabetBoekIIIIngekleurdEnNieuw

Vandaag ook weer wat nieuwe pagina’s bedrukt.


IMG_4113AlfabetBoekIIIIngekleurdeGHNieuwYZ

Het is wel even een beetje puzzelen om er voor te zorgen dat de juiste letters op de juiste pagina van het juiste vel papier komen te staan. De ‘Y’ maakte een uitglijder vandaag. Om een beetje dekking te krijgen moet je veel verf aanbrengen op de houten afficheletters. Dan ontstaat het gevaar van schuiven bij het drukken. De ‘Y’ gleed bijna van het papier af.


IMG_4114AlfabetBoekIII

Hier liggen alle onderdelen van AlfabetBoek III: de vier velletjes van het boek-in-boekje waarop ik bezig ben met de gekleurde letters, het opgevouwen hoofdkatern waar de letters gebruikt zijn met zwart. Ook de smalle ‘omslagstrook’ van paste paper is te zien. Die strook is natuurlijk maar klein maar op deze manier hebben alle drie de boekjes in deze serie een soort van omslag van een en hetzelfde stuk paste paper.


Boekband zoekt boekblok

Natuurlijk, ik weet het.
Je past de boekband op je boekblok aan.
Niet andersom.
Mijn resultaten met andersom vallen nogal eens tegen.
Toch kan ik het niet laten.
De boekband is min of meer af.
Nu ga ik het boekblok maken met een aantal katernen
die eigenlijk niet passen en niet
voor dit boek gemaakt zijn.
Toch ga ik ze proberen te gebruiken.
Heb nog drie katernen bijgemaakt.

IMG_4030BoekbandZoektBoekblokBoekband

Dit is de boekband: Ideeën.


IMG_4033BoekbandZoektBoekblokBoekblok

Dit zijn de katernen. Het idee is om ze ook op deze manier in te binden. Ik wil ze binden op een stuk textiel dat ik uit een vest gesneden heb. Het vest is niet goed uit het wasmachine gekomen. Het laat zich niet eenvoudig op maat snijden. Dat stuk textiel moet voldoende dikte geven voor de band. Het stuk textiel ga ik voorbereiden met vlieseline.


Boek van losse kartonnen bladen

Terwijl Sjaalman ligt te drogen kan ik verder met
mijn Koptische binding van losse bladen.

Soms komt het voor dat je iets wilt inbinden
dat niet te vouwen is in een katern.
Bijvoorbeeld een reeks afdrukken van lino.

Daarvoor is een speciale techniek die beschreven staat
in een van de vele boeken van Keith Smith.
Een beetje omslachtig beschreven, dat wel.
Het boek heet Smith’s Sewing Single Sheets.
Smith beschrijft twee soorten bindingen:
bindingen aan de rug zonder extra ondersteuning en
bindingen met ondersteuning.
Eerst beschrijft hij drie methodes van bindingen zonder
ondersteuning.
Ik volg nu methode A.

IMG_3749KeithSmithsSewingSingleSheetsBoardAttachmentForSingleSheetCopticsSewnAcrossTheSpinePage109

Keith Smith, Smith’s Sewing Single Sheets, hoofdstuk Board attachment for single sheet coptics sewn across the spine (Pagina 109).


IMG_3750SmithsSewingSingleSheetsGatenGepriktMetPrikmal

Eerst met behulp van de prikmal de gaten geprikt.


IMG_3751SmithsSewingSingleSheetsAvontuurMetVierNaalden

Het boek geeft aan een draad van 120 centimeter te nemen voor een boek. Omdat dit de eerste keer is dat ik dit probeer te maken heb ik draden (één draad voor een set van twee gaten) geknipt van 150 centimeter. Gewaxte draad. Om te testen gebruik in een halfronde naald aan één kant van de draad en een rechte naald aan de andere kant.


IMG_3752SmithsSewingSingleSheetsDraadInBandAanbrengen

Je begint met het aanbrengen van een draad in de achterplat, één draad door twee gaten. Bij methode A begin je daarvoor aan wat straks de binnenkant van het achterplat zal worden. Bij het binden doe je per blad twee acties: als eerste het binden van het individuele blad en als tweede het linken van het blad aan het vorige blad. Bij de eerste stap zorg je ervoor dat de twee draad-uiteinden steeds tussen de gaten eindigen en bij de tweede stap ga je buitenom en komen de draad-uiteinden weer tussen de gaten eindigen.


IMG_3753SmithsSewingSingleSheetsSteedsTweeGatenEenDraadTweeNaalden

Het eerste blad binden (stap één). Bovenlangs het blad, door het gat en dan tussen de gaten de draad-uiteinden voeren.


IMG_3754SmithsSewingSingkeSheetsBandEnEersteSheet

In mijn boek heb ik twee sets met gaten. Die bind je na elkaar. Ik begin bij de linkse set en dan volgt de rechtse set gaten.


IMG_3755SmithsSewingSingleSheetDragenBinnenDeGaten

Na de twee stappen bij beide sets gaten, volgt een volgend blad. De draad dient haaks op de achterzijde van de rug te lopen.


Verder met polyurethaan

Het jasje dat ik onlangs kreeg is gemaakt uit
polyurethaan. Het jasje heb ik uit elkaar gehaald
en ik gebruik nu één mouw als bekleding voor een boekband.

IMG_3209

Maar eerst moet ik de katernen, die ik gekocht heb van het Atelier de Ganzenweide, tot een boekblok vormen door ze aan elkaar te naaien.


IMG_3210

Na het naaien is de rug gelijmd en breng ik een strook gaas aan. Vervolgens gaat dit geheel in de boekenpers. Als dit goed gedroogd is gaat dit straks nog even in de snijmachine om het boek schoon te snijden.


IMG_3211Elleboog

Intussen heb ik de maat van de boekband afgemeten op de mouw. De stof laat hier duidelijk zien dat op de elleboog de stof is opgerekt. Hopelijk zie je dat straks niet op de boekband maar ik heb goede hoop. Ik kies er bewust voor één naad te laten vallen op de buitenkant van de boekband.


IMG_3212

Het voorplat eerst vastgelijmd en dan eens kijken hoe de boekband er uit komt te zien. Die oneffenheid als gevolg van de naad, verdient extra aandacht.


IMG_3213

Het lijkt goed te gaan. Op dit moment ligt deze boekband onder de boekenpers. Morgen eens zien of het goed gegaan is.


Vanmorgen heb ik ook nog geprobeerd om in de polyurethaan
met een guts een tekening te maken. Maar daarvoor is de stof
te dun en ook al ziet het oppervlak er uit als linoleum
het laat zich niet bewerken.
Dus van dat idee ben ik afgestapt.
Idee was om op de boekband de contouren van een Gekruiste
Structuur Binding uit te snijden. Maar helaas.

Gekruiste Structuur Binding?

Ik weet het niet.
Is dit nou een aanwinst?
De poging die ik gedaan heb heeft nogal wat nadelen.
Maar ligt dat aan het materiaal? Mijn interpretatie van de instructie?

Daarom besloot ik het boek ‘Gekruiste Structuur Binding’
geschreven door Henk Francino en uitgegeven door Atelier de Ganzenweide
versneld in te binden. Even snel. Recht toe, recht aan.

IMG_3194PlattenGereed

De hulplijntjes voor het snijden van het boekblok heb ik overgenomen op de buitenste katernen. Ik heb de platten en de rug uit karton gesneden en die op juiste afstand van elkaar (nee, geen corona) met elkaar verbonden met pakpapier (kraftpapier).


IMG_3195VolgendeStapNaaien

De katernen voorgeprikt. De volgende stap is de katernen op de naaibank naaien en vervolgens met de snijmachine op maat snijden. Dan de bekleding uitsnijden en kan het binden beginnen. De katernen hebben eerder al in de boekenpers gelegen en de katernen liggen al een paar jaar te wachten op inbinden.


Wellicht dat ik eind volgende week de meerdere manieren kan lezen
die in het boek zijn vastgelegd.
Hopelijk groeit daarmee het begrip van de binding en kunnen we een
nieuwe poging doen.
Er ligt nog voldoende polyurethaan uit het oude jasje om nog
een paar pogingen te doen.
Ligt het aan het materiaal dan gaan we nog eens verder kijken.

ABC der Bomen

IMG_2998DeWitteAdelaarRiaVanMeulderABCDerBomen

Intussen ben ik al weer wat verder met het inbinden van de katernen gemaakt door Private Press De Witte Adelaar. Het boekje ´ABC der Bomen´ bestaat uit 26 katernen met steeds een mooie kapitaal, een titelkatern en een colofon. Op deze foto zie je dat dit exemplaar er een is uit de serie met de rode ´A´. Er is ook een serie met een gouden eerste letter. Daar heb ik ook een exemplaar van. Dat ga ik later inbinden. Nu nog twee katernen. Het katern met de letter ‘A’ is voorzien van een vel doorschijnend papier. Ter bescherming.


IMG_2999DeWitteAdelaarRiaVanMeulderABCDerBomen

Met de kettingsteek ingebonden. Het boekblok, stap 1, is gereed. Bij ieder exemplaar is ook een aquarel toegevoegd. Met bomen natuurlijk. De afmetingen van de aquarel zijn groter dan van het boekblok en ik wil de aquarel niet kleiner snijden. Toen ik dit kocht heb ik niet gevraagd hoe men het boekblok met de aquarel wilden combineren. Dus bedenk ik een eigen oplossing.


IMG_3001DeWitteAdelaarRiaVanMeulderABCDerBomen

Bovenaan zie je nu een stuk perkament liggen. Ik ga het boekblok in een band van perkament zetten. Ik heb besloten de kleine verschillen in hoogte van de katernen te laten zoals het is. Dat geeft een beetje een ruw beeld misschien maar je mag zien dat dit allemaal handwerk is. Maar als het boekblok in het perkament zit, ben ik er nog niet. Daarover hopelijk binnenkort meer.


Van den vos Reynaerde

Even leek het of er heel lang niets gebeurde,
maar heel lang duurde het om de katernen te binden op
drie leren riempjes die ieder in de lengte zijn opgedeeld in twee en
aan twee perkamenten strengels.
Maar nu gaan we weer in de versnelling.

IMG_2852VanDenVosReynaerdeOndiepeGleufVoorLerenSluitriem

Het boek zal af te sluiten zijn met een leren sluitriem. Die begint op het voorplat (de plat die nu nog los is van het bindwerk en de achterplat) en zal vast gezet kunnen worden op de achterplat. Maar gisteren nog even de ondiepe uitsparing gemaakt waar de riem komt te zitten.


IMG_2853VanDenVosReynaerdeBoekValtMooiOpen

Als ik het voorplat aan de leren riempjes rijg dan zie je dat het boek mooi kan openvallen. Dit vind ik echt prachtig.


IMG_2854VanDenVosReynaerdeLerenRiempjesNogOpMaatMaken

Die leren riempjes steken van buiten het voorplat naar binnen. Daar moet ik ze op maat maken. Hier is dat nog niet gebeurd.


IMG_2855VanDenVosReynaerdeDezeStrengelIsNetTeKort

Deze strengel is eigenlijk te kort. Hij steekt in de eikenhoutenplat maar het uiteinde komt bijna aan de oppervlakte.


IMG_2856VanDenVosReynaerdePerkamentenStrengelSteektDoorEikenhoutenPlat

Deze is beter. Hoewel ook deze zeker niet te lang is.


IMG_2857VanDenVosReynaerdeLerenRiemPassen

Even de eerste versie van de sluitriem passen.


IMG_2858PerkamentenStrengelOnderDrukLatenDrogen

De riempjes zijn op maat gemaakt en geplakt. Die moeten nog met messing spijkertjes vastgezet worden. De strengel die een klein eindje uitstak heb ik weer uitgerold en op de voorplat gelijmd. Onder druk kan dat nu drogen.


Van den vos Reynaerde

Af en toe lijkt het net breien.
Ik was begonnen met het inbinden van Van den vos Reynaerde.
Bij het derde katern was ik bezig maar het beviel me niet.
Er waren twee problemen:
= bij de eerste gang langs strengels en riempjes had ik maar
één wikkeling aangebracht. Dat is te weinig. Je moet steeds de
dikte van het katern, en bij het eerste katern, de helft
van die dikte overbruggen. Je wil op de rug een ononderbroken
wikkeling van garen zien.
= het garen zat te los en te slordig.

Daarom heb ik het ‘uitgetrokken’.
Ik heb de draad helemaal losgemaakt en ben opnieuw begonnen.

IMG_2715Onvoldoende

Dit vond ik onvoldoende.


IMG_2726VanafEersteBindingMeerdereOmslagen

Bij de tweede poging heb ik bij de strengel meteen meerdere omwikkelingen gemaakt. Vijf om precies te zijn. Het juiste aantal wikkelingen is natuurlijk afhankelijk van de dikte van de katernen. Hier doe ik dat op gevoel maar ik heb bij de riempjes wel steeds de wikkelingen genoteerd om te proberen het juiste aantal wikkelingen te maken.


IMG_2727VeelBeter

Dit vind ik er beter uitzien.