Onze wederzijdse vriend

Met heel veel plezier heb ik het boek ‘Onze wederzijdse vriend’,
vertaald door Peter Charles, gelezen.
De originele titel is Our Mutual Friend en
de schrijver is Charles Dickens.
Het is de laatste roman die volledig door Charles Dickens is
geschreven. Er is nog niet afgemaakt werk na deze roman.
Bij het uitkomen van de roman werd aangegeven dat het toch wel
complex was.
Daarom ben ik een lijstje met de hoofdrolspelers gaan maken
op de achterkant van de boekenlegger.
Maar uiteindelijk bleek dat niet nodig.

CharlesDickensOnzeWederzijdseVriendOurMutualFriendVertalingPeterCharles

Charles Dickens, Onze wederzijdse vriend.


Vooral de passages aan het begin en het eind van het boek
zijn briljant: de scene op de Theems, de eerste kennismaking
met de Veneerings en eigenlijk sluit de roman met een scene
bij de Veneerings af.

Wikipedia:

Mr and Mrs Veneering – a nouveaux-riches husband and wife whose main preoccupation is to advance in the social world. They invite influential people to their dinner parties where their furniture gleams with a sheen that they also put on to make themselves seem more impressive. They “wear” their acquaintances, their possessions, and their wealth like jewellery, in an attempt to impress those around them. Veneering eventually goes bankrupt and they retire to France to live on the jewels he bought for his wife.

Er zitten meerdere verhaallijnen in wat het verhaal, dat natuurlijk een happy end heeft,
ook voor een moderne lezer interessant houdt.
Het loopt dan wel goed af maar het einde had melodramatisch kunnen zijn
en dat is het niet door de volgorde die Dickens kiest in het afwikkelen
van de verschillende verhalen.

Als bij een goed boek, wil je steeds de volgende pagina lezen.
Dat is natuurlijk ook een compliment voor de vertaler die het Engels
van Dickens uit 1864 – 1865 voor ons leesbaar houdt.

Het bontje zit erop

Het boek over de boekbanden van de Charles Dickens-boeken
die in mijn verzameling zitten, vordert.
Het imitatiebontje zit er op vastgeplakt.
Maar het boek is nog lang niet gereed.
De band is er deels al maar de inhoud is nog niet zo ver.

IMG_0100HetBontjeZitErGoedOp

Imitatiebontje op een boek over de verzameling Dickens-boeken.


DSC01379CharlesDickensBarnabyRudge200000serieHoutgravuresNaarTekeningenVanFBarnard

Deze week is de verzameling wel een boek groter geworden. Deze week kocht ik deze uitvoering van Charles Dickens: Barnaby Rudge. Uitgekomen in de 200.000-serie met houtgravures naar tekeningen van F. Barnard. N.V. Drukkerij en Uitgeversmaatschappij de Arbeiderspers – Amsterdam.


“Mijnheer, mag ik u alstublieft nog om een weinigje verzoeken?”

DSC01345CharlesDickensDeLotgevallenVanOliverTwistMetDePrentenVanGeorgeCruikshankPrismaBoeken

Charles Dickens, De lotgevallen van Oliver Twist, met de prenten van George Cruikshank. Prisma Boeken. Ik ben bezig met mijn Dickens boek dan kom ik automatisch ook bij deze pocket uit. Verschenen in de serie De Werken van Charles Dickens. Zonder jaar. Nederlands van C.J. Kelk.


Op de website De boekenplank vond ik de volgende informatie:

Op 22 februari 1952 kwam het eerste deel uit van de 34-delige Dickens-serie die eind 1953 kompleet was. Al onmiddellijk was deze een groot succes. Bij de herdruk van de Pickwickclub bereikte men al vlug een oplage van 50.000 exemplaren. Eind 1952 behaalde de Dickens-serie een kwart miljoen exemplaren. De deeltjes waren eerst ongenummerd; in latere herdrukken werd de nummering soms wel aangegeven.

DICKENS, Charles : DE LOTGEVALLEN VAN OLIVER TWIST
1952, Prisma 5, 336pag., 18cm
Reeks: De werken van Charles Dickens
vert.van: Oliver Twist, vert.uit het Engels: C.J. Kelk
met de oorspr. prenten van George Cruikshank

Charles Dickens – handboekbinden

IMG_0018Cavia

Mooier dan het is ga ik het niet maken. Ik kreeg onlangs dit imitatiebontje (en een jas). Met het Bontje wil ik een boekband maken. Maar waar moet het boek over gaan?


Toen heb ik het idee opgevat om van de boeken die ik heb
van of over Charles Dickens (en Co) de boekband te nemen
en die in een document op te nemen.
Met een korte toelichting.
Dat document wat ik op mijn PC kan maken en kan printen
ga ik dan een boek maken.
Het bontje is zo’n 60 cm lang. Net zo lang als twee maal
een A-4-tje.
Als ik dan links een marge overlaat om de pagina’s te binden dan
kunnen er zo’n 3 boekbanden (vooraanzicht) op 1 pagina.
Zo gezegd zo gedaan.

IMG_0039EersteIndruk

Een eerste geprinte pagina op de platten ziet er dan als volgt uit.


IMG_0040PassenEnMeten

Zo gaat het bontje er dan omheen vallen. Als je de boekband net zo hoog maakt als het bontje dan kreeg ik een boek van 30 cm breed en 5 cm hoog. Leek me niet zo’n goed plan. Kan wel hoor, daar niet van.


IMG_0070BeetjeBuitenmodel

Platten en rug gesneden. Boekbindlinnen gesneden. Mooie kneepruimte. Lijmen en drogen.


IMG_0083HoekjesBoekbindlinnenAfsnijden

Hoeken van het linnen afsnijden. Kan prima met de tool van iBookbinding. Kan ook prima uit de hand.


IMG_0084BlauweBoekbandMetBontje

Hier is het linnen ook al omgeslagen en vastgelijmd. Ook het bontje zit er al op gelijmd. Dat wil zeggen: ik heb eerst alleen in het midden van de platten lijm aangebracht en toen het bontje erop geplakt. Dat geeft me voldoende mogelijkheid om dingen nog te corrigeren mocht er iets mis gaan. De afmetingen zijn een beetje atypisch. De rest van het bontje ga ik ook nog lijmen aks het goed vast zit..


Mooi Marginaal en Charles Dickens

Mijn versie van Mooi Marginaal, de catalogus van de uitverkiezing
van prachtige boekbanden van margebinders over de periode 2012 – 2017,
is nu zo ver dat ik soms al aan het volgende boek kan beginnen.
Het volgende boek wordt een boek over de boekbanden die in
mijn ‘verzameling’ aanwezig zijn van boeken die geschreven zijn
door of over Charles Dickens of nauwe samenwerkingspartners.

Op dit moment zit de ene in een boekenpers en ligt de andere onder bezwaar.
In beide gevallen om goed te drogen.

IMG_0064AchterplatAfmaken

Afgelopen weekend moest ik de achterplat nog afmaken. Voor Mooi Marginaal heb ik er voor gekozen opgelijmde platten te gebruiken. Dat betekent dat je niet een boekband uit 1 stuk maakt maar uit drie (in mijn geval dan toch): het voorplat, de rug en het achterplat. De platten bekleed met boekbindlinnen, de rug gemaakt uit leer. Het achterplat moest nog bekleed worden.


IMG_0065AchterplatBoekbindlinnenSnijdenEnPlakken

Dat is passen en meten, op maat snijden, lijmen en bekleden.


IMG_0066AchterplatIsGereed

De achterplat is gereed. Nu kan hij aan het boek bevestigd worden.


IMG_0067InDeBoekenpers

Dan kan het boek in de boekenpers. Na een tijdje drogen zijn de schutbladeren ook aan de platten bevestigd. Opnieuw is het geheel in de boekenpers gegaan. Daar zit het boek nu nog in.


IMG_0070BasisBoekbandDickensBoekBegonnen

Gelijkertijd ben ik begonnen aan de boekband voor het Charles Dickens-boek. De inhoud is nog niet gereed maar het geheel krijgt een ‘laag A-4’ formaat. De breedte is A-4 maar de hoogte is minder. De boekband wordt bekleed met blauw boekbinderslinnen. Daar komt het kunstbontje overheen. Dit ligt nu onder bezwaar om goed te drogen.


Hertaling

Okay een hertaling is iets heel anders dan een vertaling,
maar deze dingen houden we al weer een aantal weken bezig.
Eerst de vertaling van Don Quichot van Cervantes en het boek ‘Cervantes & Co’
van Barber van de Pol over haar werk aan deze Nederlandse vertaling.
Dan de prachtige uitgave van Het snoer der ontferming, een boek van Couperus.
Niet hertaalt maar uitgebreid voorzien van context en toelichting.
Dan de vertaling ‘Onze gemeenschappelijke vriend’ (Our mutual friend)
van Charles Dickens. Geweldig boek, geen toelichting van vertaler.

Afgelopen zaterdag stond in de Volkskrant de column
van Sylvia Witteman: Een kleine furie in haar serie
‘Witteman heeft iets gelezen’.
Ik zie wel eens twitterberichten van haar langskomen
en meestal wordt ik van de toon niet zo blij.
Het artikel van zaterdag is heel geslaagd naar mijn gevoel.

SylviaWittemanWittemanHeeftIetsGelezenEenKleineFurieVolkskrant20190209

Sylvia Witteman: ‘Een kleine furie’ in haar serie ‘Witteman heeft iets gelezen’ uit de Volkskrant van zaterdag 9 februari.


De ‘hertaling’ van Couperus: alsof Dick Bruna de Sixtijnse kapel beschilderd heeft

In de serie ‘Tragische literaire misstanden’ vandaag: de zogeheten ‘hertaling’ van Couperus.
Ach, Louis Couperus! Wat houd ik toch veel van die geparfumeerde ouwe crypto-nicht, met zijn heerlijke, tierelantijnige poederdons-proza!
Zoveel houd ik van Louis Couperus, dat ik mijn jongste zoon naar hem heb genoemd.

 

Diezelfde jongste zoon, zo wil de ironie van het noodlot, leest geen boeken (tenzij men hem dwingt met behulp van een vlammenwerper en harpoen) en zéker niet van Couperus.

Hertaalster Michelle van Dijk weet hoe dat komt: Couperus is ‘veel te bloemrijk voor deze moderne tijd, met zijn herhalingen, de neologismen, de gallicismen, de puntjes… de uitroeptekens!!
Maar wat nog het meest afwijkt van onze taal nu, is de zinsvolgorde, (lengte ook, ja).
En geloof me, dat is dus iets waar een jonge lezer over struikelt.’

 

Hm. Ooit was ik zo’n jonge lezer, een jaar of 15, toen ik Van oude mensen, de dingen die voorbij gaan in handen kreeg.
Alles aan dat boek was mij vreemd.
Het taalgebruik, de familieverhoudingen, de Indische achtergronden, de zeden en gebruiken van het fin de siècle; maar ik werd betoverd door het proza, júist die lange zinnen, gallicismen, neologismen, puntjes en uitroeptekens.
Het was (bijna) dezelfde coup de foudre die ik later kreeg bij het lezen van A.F.Th. van der Heijdens De tandeloze tijd, ook bloemrijk, ook lange zinnen, en ook heel veel puntjes… zouden jonge mensen dát nog lezen,trouwens?
Misschien wordt het anders tijd om daar ook een hertaling van te maken, meteen flink inkorten ook, want wie zit er nog op vuistdikke tetralogieën te wachten?
Alles wat meer tijd kost dan Tim Krabbé’s Het gouden ei laat ons nageslacht immers links liggen, ten faveure van Netflix en games.

 

Met de dood in het hart begon ik de hertaling te lezen van Van oude mensen.
Op de eerste bladzijde ging het al mis.
In het origineel zegt Lot, de zoon, tegen zijn moeder: ‘Steyn is toch je man… Je moest niet altijd zoo met hem kibbelen, en zulke dingen zeggen, of denken.
Je bent weêr net een kleine furie geweest.
Dat geeft rimpels, zoo boos te zijn.’
Van Dijk ‘hertaalt’ dit fragment als volgt: ‘Steyn is je man, jullie moeten niet steeds ruzie zoeken en onaardige dingen zeggen of denken.
Je ging net als een wraakgodin tekeer!
Daar krijg je alleen maar rimpels van, van zo boos zijn.’

 

Lelijk hè?
Trouwens, zijn ‘furie’ en ‘kibbelen’ moeilijker woorden dan ‘wraakgodin’ en ‘ruzie’?
En waarom heeft Van Dijk, die uitroeptekens toch ‘te bloemrijk’ vindt, er zélf een toegevoegd, op een plek waar dat volstrekt niet logisch is?

 

Ook met het liquideren van die gewraakte gallicismen gaat het mis. Couperus strooit inderdaad nogal met woorden als ‘boudeeren’ of ‘porte-brisée’. Het aardige is dat je bijna altijd uit de context begrijpt wat ze betekenen, en daardoor terloops nog wat Frans leert. Van Dijk vindt van niet, en vertaalt bijvoorbeeld ‘bottines’ met ‘laarzen’. En dat terwijl de zachte, ijdele Lot helemaal geen type is voor laarzen. Hij draagt bottines, laarsjés dus. Noem ze dan laarsjes, enkellaarzen, of desnoods booties. Of beter nog: laat gewoon ‘bottines’ staan.

 

Ik las nog even verder. Het was alsof de Sixtijnse kapel was beschilderd door Dick Bruna, ­Erbarme dich gezongen door ­Sieneke, James Bond gespeeld door Gerard Joling.

 

Nee, met deze ‘hertaling’ valt niemand te winnen voor Couperus.
Alle curieuze charme van diens proza is eruit verdwenen.
Met de uitholling van Couperus, hoe goed bedoeld ook, neemt Van Dijk bovendien een groot ­risico. Het is immers volstrekt niet denkbeeldig dat de lezers ontgoocheld zullen denken: ‘Is dít nu een beroemde schrijver? Laat verder maar zitten dan.’

Kunstvaria met Charles Dickens

CharlesDickensHandwrittenSignedQuoteFromAChristmasCarolAndSo-AsTinyTimObserved-GodBlessUsEveryOne!KnebworthTuesdayEighteenthJune1861

Charles Dickens, handgeschreven en ondertekende quote uit A Christmas Carol: “And so – as Tiny Tim observed – God bless us, every one! Knebworth, Tuesday (dinsdag) eighteenth June 1861 (18 juni 1861).


CorrineColarussoBlueDiamond2016AcrylicOncanvas

Corrine Colarusso, Blue Diamond, 2016, acrylic on canvas.


FilippoParodiSleepingChristChildCirca1675Marble

Filippo Parodi, Sleeping Christ child, circa 1675, marble.


GiovanniBonazzaAllegoryOfWinterCirca1710

Giovanni Bonazza, Allegory of Winter, circa 1710.


HenryMooreMotherAndChild1942PencilAndWatercolour

Henry Moore, Mother and child, 1942, pencil and watercolour.