Gezien: Oliver Twist

Je moet maar durven.
De verfilming van het boek Oliver Twist uit 1948 is legendarisch:
regisseur David Lean met in de hoofdrol Alec Guinness.

AlecGuinnessInOliverTwist1948

De vertolking door Alec Guinness van de rol van Fagin was controversieel.


Toch kwam Roman Polanski in 2005 met zijn versie:
in kleur en met een einde zoals in het boek.
Ben Kingsley heeft lef en houdt zich goed staande.

RomanPolanskiOliverTwistBenKingsley

Oliver Twist van regisseur Roman Polanski. Fagin wordt hier gespeeld door Ben Kingsley.


Ik zie Alec Guinness graag spelen, het spel van Robert Newton
levert een engere Bill Sikes op en zijn hond Bull’s-eye
is een betere vondst.
Francis L. Sullivan is een beter Mr. Bumble.
David Lean speelt ‘Please, sir, I want some more.’ beter uit.
Mijn voorkeur is dus duidelijk maar dat wil niet zeggen
dat de versie van Roman Polanski geen goede film is.
Met veel plezier naar gekeken.

***

Lawrence of Arabia

IMG_3031LawrenceOfArabiaDavidLeanPeterOTooleOmarSharifRobertBoltMauriceJarreAlecGuinniss

Een van de beste films ooit. Op vele vlakken: acteerwerk, schrijver, filmer enz. Deze versie bevat scene’s die niet in de bioscoop werden gezien bij de initiĆ«le screening. Ik twijfel of van de extra film het geheel beter geworden is.


Over deze superfilm schreef ik al eerder.
Deze is echt buitencategorie.

De acteurs (Alex Guinness, Anthony Quinn) zijn super.
Het script is geweldig goed. Kijk eens naar de scene met Arthur Kennedy
en Alec Guinness over het wel of niet achterlaten van gewonden.
(T.E. Lawrence en Robert Bolt met Michael Wilson)
De regisseur, denk maar aan de shots in de woestijn.

*****

De film van afgelopen weekend

DoctorZhivagoDavidLeanAlecGuinnisOmarSharifRodSteigerGeraldineChaplinJulieChristieBorisPasternakMauriceJarre

Doctor Zhivago, een absolute topfilm!


Het is een typische film van David Lean.
Kijk naar de film en let goed op de kleuren en zijn spel
met hints. Niet vergeten: het camerawerk.

De film hangt aan elkaar van ontmoetingen.

Ontmoetingen in steeds andere mate van ‘vertrouwdheid’ tussen de personages.
Zo ontmoet Zhivago in het begin van de film Lara, alleen weten ze dat
niet van elkaar. Ze raken elkaar bijna aan.
Maar bij Lean springen dan de vonken al letterlijk over.

Even later ontmoeten ze elkaar weer. Deze keer is Zhivago zich bewust
van de ontmoeting. Maar Lara heeft daar nog geen weet van.

Weer even later ontmoeten ze elkaar weer. De actie ligt bij Lara.
Ondanks dat de actie bij haar ligt is ze zich nog niet bewust
van het bestaan van Zhivago.

Bij de ontmoeting aan het front is dat anders.
Maar de reeks is nog niet af.
De verteller weet niet of de laatste ontmoeting echt plaatsgevonden heeft.
Maar het had goed kunnen gebeuren.

Het afscheid aan het front wordt door kleur verbonden
met de latere ontmoeting achter de Oeral:
het geel van de zonnebloemen met de vallende blaadjes en
het geel van de veldbloemen in Yuriyatin.

Daartussen doen zich nog allerlei andere, soms niet minder
belangrijke ontmoetingen voor. We leren een hoop van
Rusland en de Eerste Wereldoorlog en het Communisme.

David Lean is de regisseur.
De acteurs zijn onder andere Alec Guinness, Omar Sharif, Rod Steiger,
Geraldine Chaplin, Julie Christie, Tom Courtenay, Ralph Richardson en Klaus Kinski.
Het boek waarop de film is gebaseerd is geschreven door Boris Pasternak.
De muziek van de film, met het bekende thema, is van Maurice Jarre
(en er is een stuk van Sergei Rachmaninoff te horen en de Internationale).

De jonge Zhivago lijkt zo op Omar Sharif omdat het zijn zoon is.

*****

The Ladykillers

Wederom door de maatregelen kon ik gisteren niet naar de bioscoop.
Daarom heb ik maar naar een film gekeken uit eigen collectie:
The Ladykillers.
Een film uit 1955 met Alec Guinness, Cecil Parker, Herbert Lom,
Danny Green en Peter Sellers.
De vrouwelijke hoofdpersoon is Katie Johnson (Mrs Wilberforce).
Een geweldig voorbeeld van de Ealing Studios.

AlecGuinnessInTheLadykillers1955

De film begint al gelijk aan het begin met een grap die
de toon zet voor de film. Visueel, net niet te dik aangezet.
Ik geef een hint: let op de kinderwagen.
De film eindigt met kort voor de aftiteling een grap met
dezelfde kracht.

IMG_2678TheLadyKillersAlecGuinnessCecilParkerPeterSellers

De volgende Trivia vond ik leuk (trivia is een vast onderdeel van
de bespreking van een film bij IMDB):

Mrs Wilberforce laments the fact that her 21st birthday party was curtailed by the arrival of the news that “The old Queen had died.” Queen Victoria died in the evening of January 22, 1901. Allowing for the fact that most people in Britain would have heard the news the next day, this means that Mrs Wilberforce was born on January 23, 1880, and was seventy-five (two years younger than Katie Johnson) at the time the movie portrays.

***

Gezien: Murder on the Orient Express

De film is overladen met bekende acteurs.
Dat levert niet perse een goede film op.
Dat bewijst Murder on the Orient Express.

Waarom maak je een detective-film waarvan iedereen al weet
wie de moord gepleegd heeft en die al vele malen verfilmd of
in series te zien is geweest?
Wat denk je dan extra te kunnen bieden?

Als je bijvoorbeeld de film Oliver Twist (1946) van David Lean
(met een onvergetelijke rol van Alec Guinness) vergelijkt met
de versie Oliver Twist (2005) van Roman Polanski.
Het acteerwerk wordt niet overtroffen maar de 2005-versie
heeft wel het einde dat de originele roman ook heeft en de
versie van 1946 niet. Een stuk dat ik niet kende (en veel mensen niet,
denk ik) omdat van Dickens houden en Charles Dickens lezen
twee verschillende dingen zijn.

Die vraag ‘Wat denk je dan extra te kunnen bieden?’
blijft onbeantwoord in ‘Murder on the Orient Express (2017)’
en daarmee is de film voor mij gelijk minder interessant geworden.
Het acteerspel is niet zodanig dat je denkt dat moet ik zien.
Het gebruik van computer animatie past niet bij deze detective.
Dat kan prima als je bijvoorbeeld een film-versie van
een musical maakt of een surrealistische film als “The Grand Boedapest Hotel”.
Hier volledig ongepast, het haalt de aandacht weg van de twee
kernen van het boek van Agatha Christie:
exotisme en de detevtivepuzzel.

Als je een avond naar de film wil, zonder na te hoeven denken,
dan heb je een redelijke avond met Kenneth Branagh.

**

Stereotypes bij Umberto Eco

In de eerste hoofdstukken van De Begraafplaats van Praag
krijg je het er als lezer flink van langs.
Italianen zijn zus, Fransen zijn zo,
om nog maar niet te zwijgen van de Duitsers.
De ene stereotype struikelt over de volgende.
De meeste zijn niet vriendelijk.



Deze afbeeldingen gaan te ver. In ‘Kuifje in Congo’ is de witte man slim en zijn de Congolezen… Dat kan dus niet.


Dit is een beetje een uitstapje (of toch niet?).
Via het boek van Will Eisner
“The plot” the secret story of The Protocols of the elders of Zion
kwam ik een ander boek van Eisner tegen: Fagin the Jew.
In het Nederlands: ‘Fagin de Jood’.
Ik heb dit boek gekocht op Amazon.com.
Eisner begint zijn introductie van het boek
met zijn eigen succesverhalen: Spirit.
Een cartoon over een superheld waar een jonge ‘African American’
een rol in speelt.
Een karikatuur van een negroide Amerikaan.
Een geaccepteerd beeld in die tijd.



Maar stripboeken hebben nu eenmaal de neiging zaken wat eenvoudig voor te stellen: Sjors en Sjimmie als journalisten.


Bovendien was dit een mooie kans voor mij om een aantal van mijn oude stripboeken te tonen waar ik heel goede herinneringen aan heb. Sjors en Sjimmie bij de baanbrekers.


Sjors en Sjimmie en de tijger.


Sjors en Sjimmie naar de Pintoplaneet. Eat your heart out Mr. George Lucas. ‘Pintoplaneet’, kom er maar eens op.


Ook nu zie je stereotypen in amusementprogramma’s enz.
Nerds zijn relatiegestoord (The big bang theory),
zusters en dokters zijn in voor sex (Grey’s Anatomy),
Mensen met hoofddoekjes zijn verdacht (PVV), enz.
Ze zijn niet waar maar je ziet/hoort ze regelmatig.



George Cruikshank, Artful Dodger introducing Oliver to Fagin (1846).


David Lean, Still, Fagin learns Oliver Twist about picking pockets. Bijna hetzelfde beeld als de tekening hierboven. Kort na de eerste onmoeting leert Fagin Oliver Twist hoe hij zakken kan rollen.


Dezelfde scene, Will Eisner, Oliver Twist meets Fagin.


Later stelde Eisner zich zelf (geholpen door anderen)
de vraag of dat nu wel juist en nodig was.
Zo kwam hij uit bij een van de bekendste karikaturen van een jood: Fagin.
Fagin speelt een belangrijke rol in het boek Oliver Twist
van Charles Dickens en werd in de eerste uitgaven
vaak aangeduid met ‘de Jood’.
Dat dit beeld van Charles Dickens, zijn tekenaar George Cruikshank
en alle volgelingen volledig onjuist is,
toont Eisner in zijn graphic novel ‘Fagin The Jew’ aan.



Dit is Ben Kingsley in de meest recente versie van Oliver (2005).


Ik ben een liefhebber van de films van David Lean
en zijn bewerking van Oliver Twist met Alec Guinness is prachtig.



David Lean, Parish work house, Parochieel werkhuis.



George Cruikshank, Fagin in the condemned cell.



Sir Alec Guinness in Oliver Twist als Fagin.



Will Eisner, Fagin the Jew.