Boekband Cultuurnacht afronden

CultuurnachtZwarteVos

Cultuurnacht Breda 2020 is op 25 januari en ik doe mee. In de FutureDome de voormalige Koepelgevangenis (Nassausingel 26). Kom en help mee mijn manuscript te schrijven. Ik ben al een tijd de bladen aan het voorbereiden. Het perkament, het zware en lichte papier en het hergebruikt papier van een boek (van een kringloopcentrum).


IMG_2346ResultaatBoekbandEnMalNaastElkaar

De boekband, met het logo van de vos van de Cultuurnacht, is nu gereed. Nu moet alleen het boekblok nog volgeschreven of -getekend worden. Mijn gasten kunnen me daar op zaterdag 25 januari mee helpen. Daarna zal ik het inbinden en dat is dan te zien hier op mijn blog. De techniek die daarbij komt kijken is op 25/01 al in de FutureDome te zien. Rechts op de foto zie je de gebruikte mal.


IMG_2347BoekbandGaatOnderBezwaar

De boekband gaat nu nog even onder bezwaar. Te zien is dat op drie plaatsen de boekband wordt ondersteund met stukken karton. Zo zal het Vosje de band niet beschadigen of vervormen.


IMG_2348MalVanKrantenpapierGessoEcolineEnHerbruikVanBoek

Hier zie je hoe ik bladen uit een bestaand boek ga bewerken door een mal te maken van een oude krant. Deze keer kies ik er voor niet een rechthoekig vlak te voorzien van gesso (met een beetje ecoline voor de kleur). Ik maak de mal met veelvormige vlakken. Dat is misschien niet zo efficiënt maar misschien wel leuk.


IMG_2349HergebruiktePagina

Dit is een van de resultaten van vandaag. De vlekken zijn nu nog te onduidelijk. Dat moet beter maar ik heb nog 10 dagen. Ik laat bewust nog een aantal letters goed zichtbaar. Maar mij gaat het straks om de handschriften van mijn gasten.


VerlangDeNacht

Verlang de nacht!


De vos komt uit de mouw

Drie boekbanden maak ik voor de tentoonstelling tijdens de
Cultuurnacht 2020 in Breda op 25 januari.
Één om te laten zien hoe je de basis voor een boekband kunt maken.
Helemaal kaal dus.
Één boekband compleet met een bekleding, in dit geval kurk.
Één voor het boekje waarmee de bezoekers aan de Cultuurnacht
mee kunnen helpen door met hun eigen handschrift een tekst te schrijven.

IMG_2310BekledingAanbrengenOpBasisVoorBoekband

Hier ben ik de tweede boekband aan het bekleden met kurk.


IMG_2311BoekbandMetKurkBekleding

Dan is dit het resultaat. Dit ga ik nog wel een nacht onder bezwaar leggen. Dan kan het goed en mooi drogen.


IMG_2312BoekbandMetKurkbekledingGaatOnderBezwaar

Zodadelijk tussen twee houten planken en vetvrij bakpapier. Daar bovenop een stapel boeken en andere zware voorwerpen.


IMG_2314ZoWilIkHetOntwerpStraksZienOpDeBoekband

Zo wil ik straks het vosje op de boekband hebben. Dit is boekband nummer drie.


IMG_2315ZoOngeveerKomtHetVossekopjeOpDeBoekbandTeZitten

De ‘Vosdeeltjes’ snij ik uit grijsbord van zo’n 2,5 mm dik. Zo komen ze ongeveer op de boekband te zitten. Om ze op de juiste manier op de band te krijgen gebruik ik het karton waaruit de Vosdeeltjes komen als mal.


IMG_2316UitgesnedenDeeltjesVosInMalIngelijmd

Hier zitten de Vosdeeltjes weer terug in het plaatje karton waar ik ze uit gesneden heb. De achterkant van de deeltjes die op de boekband moeten komen heb ik ingelijmd. Door de mal nu correct op de boekband te plaatsen komen de deeltjes op de juiste plaats vanaf zij- en onderkant en ten opzichte van elkaar.


IMG_2317DeMalPastOpDeBoekbandZoPlakkenDeVosdeeltjesOpDeJuistePlaatsOpDeBand

Ik laat de mal zo’n 20 minuten op de boekband zitten zodat de vosdeeltjes zich goed kunnen vastzetten op de boekband.


IMG_2318HetVosjeOpDeBoekband

Dit is dan het resultaat. Nu lijm ik de boekband in en lijm die op een stuk boekbindlinnen dat ik hiervoor eerst heb uitgeknipt en waarop afgetekend is waar de boekband moet komen. Dat plaats ik dat met daarop een plaat kunststof in de boekenpers. Die plaat kunststof geeft voldoende weerstand aan die delen van het linnen die naar beneden gedrukt moeten worden maar wijkt voor de vosdeeltjes.


IMG_2319BoekbandMetLinnenEnSpecialePlaarInBoekenpers

Hier zit alles in de pers.


IMG_2321AfdrukPersenVanVossendeeltjesInKunststofPlaatEnMal

Hier zie je de afdrukken van de vosdeeltjes in het kunststof. Rechts daarvan de mal die ik eerder gebruikte.


IMG_2322BekledingMoetNogVerderAfgemaaktWordenMaarVosjeIsDuidelijk

Dit is dan het tussenresultaat. Het vosje staat er mooi op. De linnen bekleding moet nog wel netjes afgewerkt worden. Dat volgt later deze week.


Het huidige boekbindavontuur

Terwijl ik aan een dummy aan het werken was,
lag onder bezwaar het volgende boekblok al klaar.
Het boekblok betreft ‘The Art of bookbinding’ van
Joseph William Zaehnsdorf (1853 – 1930).
Het boek is van 1880 en de versie die ik als dummy
ga inbinden is uitgegeven door Atelier de Ganzenweide.
Het is geen middeleeuws boek maar de afmetingen
komen bijna exact overeen met de beschrijving van Peter Goddijn
bij zijn beschrijving van ‘Band met houten platkernen,
gesloten scharnieren, opliggende bindingen, vaste rug,
romaanse aanrijging, chevronkapitaal, platsluiting en
titelraampje (11e eeuw)’.
De beschrijving probeer ik te volgen.

IMG_1671PerkamentenDekbladEnBoekblokMetGroterKapitaalhoekje

Volgens de beschrijving van Goddijn (Westerse boekbindtechnieken van de Middeleeuwen tot heden, pagina 24) hoort de kapitaalsnede 2 bij 2 mm te zijn. Dat had ik ook aangebracht. Maar na de ervaring met de eerste dummy maak ik het toch groter: 5 bij 5 mm. Je ziet op deze foto ook het perkamenten dekblad dat om het eerste katern zit.


De beschrijving van dit boek (‘The Art of bookbinding’) dat je
gewoon in de boekhandel kunt kopen is op de website van Bol als volgt:

Originally published in 1880 this early work on book binding is a comprehensive and informative look at the subject. The contents are extensively illustrated, The information on book binding makes for absorbing reading throughout. Many of the earliest books, particularly those dating back to 1900s and before, are now extremely scarce and increasingly expensive.

IMG_1672KaternVoorKaternKapitaalhoekjeAangebracht

Met platten. Ik heb 1 voor 1 de katernen ontdaan van het hoekje. Met een mes een boekblok in een keer doorsnijden lukte me de vorige keer niet. Nu zitten er wel kleine verschillen tussen de hoekjes maar de functie is om voldoende ruimte te maken voor het kapitaalband. Dat is er nu.


IMG_1673BoekblokInDeBlokpersPlaatsen

Hier wordt het boekblok in de houten blokpers gezet. Ik ga voor het eerst een boek niet prikken in de rug maar ik ga op de plaatsen waar de bindingen komen (3 plaatsen) en de plaatsen waar de kettingsteek komt (2 plaatsen voor het basiskapitaal) inzagingen maken.


IMG_1674ZaagsnedenInDeHoutenBlokpers

Vijf zaagsneden in de rug van het boekblok terwijl het in de blokpers geklemd ligt.


IMG_1675PlattenEnBoekblokVoorzienVanVergrootKapitaalhoekje

Het resultaat.


IMG_1676HoutenPlattenIngezaagdBoekblokLerenRiempjes

Compleet met houten platten en de drie leren riempjes (van een oude tas). De perkamenten kapitaalkernen moet ik nog maken.


IMG_1677ZoHebIkMijnWerkAchtergelaten

De volgende stap is het aftekenen van de platkernen zodat daar de gaten in geboord kunnen worden. Dat is een spannend moment. Vooral de twee gaten voor de kapitaal kern. De platten zijn geen massief hout maar een soort multiplex. Toen ik bij de eerste dummy probeerde deze gaten te maken dreigde de hoek af te breken. Dat moet ik hier zien te voorkomen. Bij de dummy heb ik toen de pogingen gestaakt. Hier wil ik dat het wel lukt.


Omslagband met directe strengeling

De laatste stappen zijn misschien niet voor iedereen even interessant.
Volgens Peter Goddijn is het boek gereed.
Maar ik wil, na de sluiting bevestigd te hebben, de schutbladen aan het
perkament vastlijmen. Extra stevigheid voor de band.
Maar ook wat moeilijker dan anders.
Ik moet immers de voorplat op een of andere manier onder bezwaar
zetten maar de glazen kraal niet beschadigen.
Eerst maar eens de achterplat met het schutblad verlijmen.

IMG_1173OmslagbandMetDirecteStrengelingDroogOefenen

Eerst even ‘droog’ oefenen.


IMG_1177OmslagbandMetDirecteStrengelingZelfgemaaktSchutblad

Dit is het zelfgemaakte schutblad waar ik het over had.


IMG_1178OmslagbandMetDirecteStrengelingOnderBezwaarVoorAchterSchutblad

Hier ligt dan het achterplat en -schutblad onder bezwaar.


Omslagband met lias

In mijn laatste reguliere post over deze band heb ik zowel
de activiteiten aan de katernen als die aan de
perkamenten band besproken.
Maar daarna heb ik nog een middag aan het boekmodel kunnen werken.
Daarbij heb ik vooral gewerkt aan de omslag van de band.
In het boek van Peter Goddijn wordt daar een werkwijze
besproken van De Haas.
Ik heb besloten het anders te voen omdat ik niet beschik
over twee boekpersen en omdat ik nog weinig ervaring met
perkament heb en dat nu direct kan opdoen.

IMG_0705OmslagbandMetLiasInslagBijDeRug

Ik heb er voor gekozen de omslag aan de rug als een apart strookje perkament te behandelen. Daarnaast heb ik twee klemmen gebruikt die niet speciaal voor boekbinden in de winkel te koop zijn. En de hulp van die twee klemmen was geen overbodige luxe. Je ziet dat het cacheren de volgende keer beter moet. Niet op het gele oppervlak maar hier en daar zitten golfjes in het papier. Uiteindelijk zie je daar waarschijnlijk niet veel van. Als laatste handeling gaat straks de buitenste pagina van de katernen (pagina 1 en allerlaatst van het boek) als schutblad tegen de band gelijmd worden.


IMG_0706OmslagbandMetLiasKleineRandenOmvouwenIsLastigBijPerkament

Ook de stalen driehoeken komen goed van pas.


IMG_0707OmslagbandMetLiasMetIngeslagenRanden

De kop en de staart (boven- en onderkant van de band) zijn al gereed. Alleen de voorzijde (de kant waar je het boek opent) moet ik nog doen.


IMG_0708OmslagbandMetLiasGereedVoorHetRijgen

De omslagband is gereed om met het rijgen van de katernen te beginnen. Overigens staat bij het volgende boekmodel van Peter Goddijn goed beschreven hoe je er voor kunt zorgen dat de gaten die je gebruikt bij het inbinden (rijgen) op de juiste, mooie plaats gaan komen. Dat ga ik vandaag nog uitproberen.


IMG_0709OmslagbandMetLiasGereedVoorHetRijgen

Zo ziet de band er dan uit van buiten. Je ziet dat het omvouwen en rillen behoorlijk wat spanning op het perkament zet. De band gaat nu nog voor bijna twee dagen onder bezwaar. Omdat ik de band mooi recht wil hebben maar ook omdat ik bijna twee dagen niet aan het boekmodel kan werken.


IMG_0710OmslagbandMetLiasZoGaatDeBandOnderBezwaar

Dit gaat zo onder bezwaar.

Meer nog niet gepubliceerde foto’s heb ik niet op Flickr staan.
Dus ik hoop dat deze hosting site snel weer volledig functioneel online zal zijn.

Hendrik de Haas is een boekbinder die als eerste in Nederland
een instructieboek over boekbinden heeft gemaakt.

Mooi Marginaal en Charles Dickens

Mijn versie van Mooi Marginaal, de catalogus van de uitverkiezing
van prachtige boekbanden van margebinders over de periode 2012 – 2017,
is nu zo ver dat ik soms al aan het volgende boek kan beginnen.
Het volgende boek wordt een boek over de boekbanden die in
mijn ‘verzameling’ aanwezig zijn van boeken die geschreven zijn
door of over Charles Dickens of nauwe samenwerkingspartners.

Op dit moment zit de ene in een boekenpers en ligt de andere onder bezwaar.
In beide gevallen om goed te drogen.

IMG_0064AchterplatAfmaken

Afgelopen weekend moest ik de achterplat nog afmaken. Voor Mooi Marginaal heb ik er voor gekozen opgelijmde platten te gebruiken. Dat betekent dat je niet een boekband uit 1 stuk maakt maar uit drie (in mijn geval dan toch): het voorplat, de rug en het achterplat. De platten bekleed met boekbindlinnen, de rug gemaakt uit leer. Het achterplat moest nog bekleed worden.


IMG_0065AchterplatBoekbindlinnenSnijdenEnPlakken

Dat is passen en meten, op maat snijden, lijmen en bekleden.


IMG_0066AchterplatIsGereed

De achterplat is gereed. Nu kan hij aan het boek bevestigd worden.


IMG_0067InDeBoekenpers

Dan kan het boek in de boekenpers. Na een tijdje drogen zijn de schutbladeren ook aan de platten bevestigd. Opnieuw is het geheel in de boekenpers gegaan. Daar zit het boek nu nog in.


IMG_0070BasisBoekbandDickensBoekBegonnen

Gelijkertijd ben ik begonnen aan de boekband voor het Charles Dickens-boek. De inhoud is nog niet gereed maar het geheel krijgt een ‘laag A-4’ formaat. De breedte is A-4 maar de hoogte is minder. De boekband wordt bekleed met blauw boekbinderslinnen. Daar komt het kunstbontje overheen. Dit ligt nu onder bezwaar om goed te drogen.


Dada

WP_20181215_09_10_50_ProZoLagHetRuim2DagenOnderBezwaar

Het boek heeft ruim 2 dagen onder bezwaar gelegen. Maar om het boek niet verkeerd te platten heb ik een aantal stukken vulwit zo opgesteld dat het boekblok er precies tussen past en het boek niet verder dan de hoogte van het boekblok wordt ingedrukt.


WP_20181215_09_36_09_ProSchoonsnijdenAanDrieKanten

Tijd om het boekblok schoon te snijden. Dat viel nog noiet mee bij smalle randjes. Het spinnenweb papier is weerbarstig. Het laat zich niet zo eenvoudig snijden.


WP_20181215_10_48_55_ProSchoongesneden

Het boekblok is schoongesneden. Ik klem de concertina, van Zaansch bord waarop de katernen zijn genaaid, met een metalen knijper een beetje bij elkaar. Zo blijft voor nu het boekblok het best in vorm.


WP_20181215_11_37_42_ProMetPlatten

Vervolgens heb ik de platten gesneden. Stapje voor stapje gaan we naar het eindresultaat. Ik zit er aan te denken om de band te bekleden met een rode Geit skiver (dun geitenleer).