Gelezen: Night

Night is een boek van Elie Wiesel.
Het is een boek dat al veel eerder verschenen is maar dat
in 2018 verschenen is bij de Folio Society.

Wikipedia:

Eliezer (Elie) Wiesel (Sighet, 30 september 1928 – Boston, 2 juli 2016) was een Joods-Amerikaans schrijver van verschillende boeken over zijn ervaringen in de Holocaust, die hij overleefde. Hij ontving de Nobelprijs voor de Vrede in 1986.

WP_20181109_08_59_04_ProEleiWieselNightFolioSociety2018

Elie Wiezel, Night, in de uitgave van de Folio Society uit 2018.


Wikipedia gaat verder:

Wiesel werd geboren in Sighet (nu: Sighetu Marmației), als zoon van Sjlomo en Sara, orthodoxe joden van Hongaarse afkomst die een kruidenierszaak hadden. Hij had drie zussen, Bea, Hilda en Tzipora. De Hongaars sprekende stad Sighet in Roemenië werd geannexeerd door Hongarije in 1940, en in 1944 deporteerden de nazi’s de Hongaarse joden naar Auschwitz-Birkenau. Zijn moeder en Tzipora, de jongste zus, werden er vermoord; hij en zijn vader werden naar het aangrenzende werkkamp Auschwitz III Monowitz gestuurd. In januari 1945, werden vader en zoon gedwongen te marcheren naar Buchenwald, waar Elies vader overleed.

WP_20181109_08_59_29_ProElieWieselNightFolioSociety

De ervaringen die hierboven kort, bondig en zakelijk beschreven worden, zijn het onderwerp van het boek ‘Night’.


Wikipedia vervolgd:

Na de Tweede Wereldoorlog werd hij in een Frans weeshuis gestopt. In 1948 begon Wiesel een studie aan het Sorbonne. Hij vond een baan bij de Franse krant L’arche als journalist en raakte in contact met de Nobelprijs voor de Literatuur-winnaar François Mauriac, die hem uiteindelijk kon overtuigen zijn Holocaustervaringen op te schrijven. Dat leverde zijn eerste roman, in het Jiddisch, Un di velt hot geshvign (En de wereld zweeg) op, die in 1956 in Buenos Aires verscheen. Twee jaar later zag de sterk ingekorte bewerking La nuit (Nacht) bij Les Éditions de Minuit het licht, waarschijnlijk Wiesels beroemdste werk en het begin van een lange reeks werken in het Frans. In 2007 schreef hij een nieuw voorwoord bij een heruitgave van La nuit.

WP_20181109_08_59_55_ProElieWieselNightFolioSociety

De uitgave van de Folio Society is een vertaling uit het Frans in het Engels door Marion Wiesel, zijn vrouw.


Wat moet je over een dergelijk boek zeggen.
De gebeurtenissen zijn zo afschuwelijk dat het boek onaantastbaar wordt.
De indruk die achterblijft na het kezen is enorm.

Iets triviaals bleef in mijn hoofd spelen.
De SS-ers dwingen, als Russische troepen in de buurt van Auschwitz komen,
de mensen in het kamp te lopen naar Buchenwald,
’s nachts, door de sneeuw, geen eten, geen goede kleding, in hoog tempo,
mensen die niet meer konden werden ter plaatse geëxecuteerd.
Buchenwald is een kamp op Duits grondgebied. Vlak bij Weimar.

Waarom heet dit kamp ‘Buchenwald‘, beukenhout (niet te verwarren met Bücher Wald)?
Het kamp werd bij de inrichting ervan in 1937 ‘Konzentrationslager Ettersberg’ genoemd.
Die naam kwam de nazi’s niet goed uit.
Het deed te veel denken aan Goethe.
Het ‘Nationalsozialistische Kulturgesellschaft’ in Weimar besloot toen het een
andere naam te geven: ‘K.L. Hochwald, Post Weimar’.
Maar Heinrich Himmler veranderde die naam in „K.L. Buchenwald, Post Weimar“.
Dus ook toen werden de feiten naar de hand van regerende politici gezet
omdat dit beter uitkwam.
Al in 1937 stierven er 48 gevangenen.

Gelezen: King Leopold’s Ghost

WP_20171206_12_29_27_ProFolioSocietyAdamHochschildKingLeopoldsGhost

King Leopold’s Ghost van Adam Hochschild, hier in de 2017-versie van de Folio Society. Een mooie uitvoering die als basis de herziene versie van 2013 gebruikt. Boek met harde kaft, fotosecties, bronvermelding en notenapparaat en een slipcase (beschermende doos).


Het boek heb ik in een paar weken gelezen.
Meestal net voor het slapen of in het weekend.
Het boek is indrukwekkend.

Het taalgebruik is een beetje statisch, soms wat ouderwets.
Dat valt in het Engels als het niet je eerste taal is niet mee.
Maar het boek heeft nog iets anders aparts.

Als je een geschiedenisboek schrijft heb je feiten nodig.
Het liefst feiten die door alle betrokken partijen bevestigd worden.
Maar in een situatie waarin de partij die het meest ‘schade’ heeft opgelopen
nauwelijks een geschreven geschiedenis heeft en de partij die
het meest ‘gewonnen’ heeft opereerde als een sooort marketingmachine,
dan is dat een enorme ongelijke wedstrijd.
De schrijver heeft daar iets op moeten verzinnen.

WP_20171206_12_30_37_ProFolioSocietyAdamHochschildKingLeopoldsGhost

Het is 1482 als een Portugese zeevaarder een enorme rivier ontdekt
aan de Westkust van Afrika. De zeevaarder is Diogo Cão.
De naam van de rivier: Congo.
Bij de rivier lag een koninkrijk met zo’n 3 miljoen inwoners
en een koning, de ManiKongo.
Het koninkrijk kende, net als in de rest van Afrika, slavernij.
Maar niet op de schaal die de Europeanen er van gingen maken.

In 1841, op 28 januari werd John Rowlands geboren, een bastaard.
Plaats: Denbigh, Wales.
Wij kennen deze persoon allemaal als: Henry Morton Stanley.
Ontdekkingsreiziger. De man die onder andere op zoek ging
in Afrika naar David Livingstone (bron van de Nijl).

Afrika was hot, cool, hip.
In 1875 was Leopold II koning van Belgie geworden.
Hij wilde graag voor Belgie kolonieen. Maar die waren niet zomaar
voor handen. Dus ging hij op zoek.
Hij vond Henry Morton Stanley, ze ontmoetten elkaar in 1878.
Stanley ging voor Leopold naar Africa om zoveel mogelijk land te kopen.
Van het een kwam het ander: handel in ivoor en vooral handel in
natuurlijk rubber. Het werk werd gedaan door de lokale bevolking.
Dat de bevolking niet zachtjes werd aangepakt blijkt wel uit
de sterfteschattingen die over de hele periode
10 miljoen of meer belopen.
Naast alle honger, verminkingen, verkrachtigen, berovingen, al het geweld,…
Terwijl Leopold ruim een miljard rijker werd. Als prive-persoon (pag. 291).

De manier waaop Adam Hochschild dit ontbreken van geschreven bronnen
heeft opgelost, is door de tegenstanders van Leopold in beeld te brengen en
hun bevindingen: hun brieven, artikelen, lichtbeelden (foto’s), enz.
Mensen als Edmund Dene Morel, John Hobbis Harris en Mrs. Harris (Alice Seeley),
Roger Casement, William Henry Sheppard en George Washington Williams.

Het verlies aan menselijk leven was onvoorstelbaar en
in 1908 ‘verkocht’ Leopold II de Kongo aan Belgie.

WP_20171206_12_31_16_ProAdamHoghschildKingLeopoldsGhost

Adam Hochschild, King Leopold’s Ghost, 2017, Folio Society.


Je wordt triest als je het boek leest.
Het is zo onvoorstelbaar.
Triest zijn ook een deel van de reacties op het boek.
Natuurlijk waren ook andere landen fout (Nederland).
Maar dat rechtvaardigt niet, de ontkenning die er in Belgie nog steeds is.

Gelezen en gezien: Gentlemen prefer blondes.

Gentlemen prefer blondes. The illuminating diary of a professional lady.

We kennen deze titel waarschijnlijk het best van de film maar het is een boek
geschreven door Anita Loos. Het verscheen eerst in Harper´s Bazaar in 1925
en later in boekvorm in 1959.
De uitgave die ik net gelezen heb is de uitgave uit 2015 door de Folio Society.

 photo WP_20160430_001AnitaLoosGentlemenPreferBlondes.jpg

Anita Loos, Gentlemen prefer blondes. De uitgave van Folio Society.


De humor in het boek is erg leuk en heel erg eerste helft 20ste eeuw.
Je herkent die humor uit de films over die tijd zoals de film naar
dit boek: Gentlemen prefer blondes uit 1953 met Jane Russell en Marilyn Monroe.
Ook Charles Coburn dient vermeld te worden als Sir Francis ‘Piggy’ Beekman.
De film is gemaakt door Howard Hawks en bevat de beroemde scene
waarin Marilyn Monroe in roze outfit Diamonds are a girls best friend zingt.

 photo WP_20160430_003GentlemenPreferBlondes.jpg

Dat roze is ook de kleur van het boek zoals uitgegeven door de Folio Society
in hun serie Folio collectables. De reguliere uitgaves van Folio
hebben extra aandacht voor allereerst goede, bijzondere boeken en daarnaast
een goed verzorgde uitgave± aandacht voor de typografie, de illustraties,
het papier, het druk- en bindwerk.Vaak zijn de boeken voorzien van
een doos (slip case) waar het boek nog meer bescherming heeft.
In de serie Folio collectables is de slip case niet aanwezig en gaat het
bijna altijd om kortere teksten.

 photo WP_20160430_002AnitaLoosGentlemenPreferBlondesFFolkes.jpg

De illustraties in de Folio uitgave zijn van Michael ffolkes.


De film ‘Gentlemen prefer blondes’, op zijn beurt,
is gebaseerd op de musical die op het boek is gebaseerd.
In 1928 was er al een stomme film van gemaakt. Maar van deze film bestaan
geen exemplaren meer.

 photo gentlemenPreferBlondesFilmposterVanDeStommeFilmUit1928.jpg

This is a theatrical poster for the 1928 film Gentlemen Prefer Blondes featuring a scene with actors Ruth Taylor and Holmes Herbert. The theatrical poster copyright is believed to belong to the distributor of the film or the publisher of the film.


De film uit 1953 is ook erg grappig en neemt de karakters over van het boek, delen
van het verhaal maar past het verhaal ook sterk aan (niet de strekking) en
neemt ook grappen over. Zoals die over het hoedje van mevrouw Beekman.

Een paar voorbeelden van die humor:

Lorelei Lee (Marilyn Monroe) en Dorothy Shaw (Jane Russell)
zijn de twee hoofdrolspelers. Lorelei heeft weinig boekenkennis maar
weet zich goed in de wereld te redden. Dorothy is de meer
doorgewinterde van het stel.
Op hun avonturen gaan ze naar London. Hoofdstuk 3 heet dan ook:
London is really nothing.

Well, Dorothy and I are really at London.
I mean we got to London on the train yesterday as the boat does not come clear up to London but it stops on the beach and you have to take a train.
I mean everything is much better in New York and I am really beginning to think that London is not so educational after all. …
So Dorothy and I came to the Ritz and it is delightfully full of Americans. I mean you would really think it was New York because I always think that the most delightful thing about traveling is to always be running into Americans and to always feel at home.

Pagina 40

In hoofdstuk 4 zijn ze in Parijs.
Dat is andere koek. Hoofdstuk 4 heet dan ook: Paris is devine.

So the veecount (dit woord is geen Engels, het is de verbastering van viscount, burggraaf) was really delightful after all. So then we rode around and we saw Paris and we saw how devine it really is.
I mean the Eyefull Tower (Eiffeltoren is hier verbasterd naar een Oogvolle Toren) is devine and it is much more educational than the London Tower, because you can not even see the London Tower if you happen to be two blocks away.

Pagina 76-77


Lees het boek en zie de film!

 photo WP_20160430_004GentlemenPreferBlondes.jpg

De rug van Gentlemen prefer blondes in de Folio-uitgave.


 photo 1953FilmPoster.jpg

De ruggen op de filmposter uit 1953 met een ervaren Jane Russell en de beginneling: Marilyn Monroe.


Boekverkopers jargon

Van de Folio Society kreeg ik bij mijn laatste bestelling
twee ‘boeken’ gratis.
Een agenda voor 2016 met mooie platen en het boekje
‘Slightly Foxed but still desirable’ (gevlekt maar
nog steeds gewild) van Ronald Searle.
De ondertitel van het boek is:
‘Ronald Searle’s wicked world of book collecting’
(de stoute wereld van boekverzamelaars door Ronald Searle).

Het boekje staat vol spotprenten met als onderwerp de
termen die je ziet in advertenties voor oude boeken.
Twee voorbeelden:

 photo DSC_7846RonalsSearleALittleDog-earedButOtherwiseAcceptable.jpg

Ronald Searle, A little dog-eared but otherwise acceptable (Wat ezelsoren maar verder acceptabel. In het Engels spreekt men van hondenoren in plaats van ezelsoren).


 photo DSC_7847RonalsSearleFrontispieceNicelyMounted.jpg

Ronald Searle, Frontispiece nicely mounted (het frontispiece, of in het Nederlands ‘de titelplaat’, is mooi aangebracht. Voor de term aangebracht hanteert men in de Engelse tekst het woord ‘mounted’ wat ook gebruikt wordt voor het bestijgen van een paard).


A journey, Ryszard Kapuscinski, een reis.

He was occupied with his travels, with the preparations for them and then with the selection and organization of the materials he brought home. A journey, after all, neither begins in the instant we set out, nor ends when we have reached our doorstep once again. It starts much earlier and is really never over, because the film of memory continues running on inside of us long after we have come to a physical standstill.

Ryszard Kapuscinski in Travels with Herodotus. First published in Warsaw in 2004, here, from the 2012 edition from the Folio Society Ltd. Translation by Klara Glowczewska.

Verkorte vertaling:
Hij (Herodotus) was bezig met zijn reizen, met de voorbereiding en met het
uitzoeken en organiseren van al het materiaal dat hij meebracht naar huis.
Een reis begint immers begint niet op het moment dat we vertrekken,
en eindigt niet als we weer thuiskomen.
Het start veel eerder en is eigenlijk nooit voorbij, want de film van
herinneringen bijft in ons draaien, lang nadat we fysiek tot stilstand
zijn gekomen.

Dat is toch een prachtige tekst voor het 4700-ste stukje op mijn blog.

 photo DSC_7841RyszardKapuscinskiTravelsWithHerodotusFolioSociety.jpg

Mijn exemplaar van Ryszard Kapuscinski ’s Travels with Herodotus, uitgegeven door de Folio Society.