Van de vos Reynaerde – Reynaart de vos

Dat ik boeken interessant vind zal niet als een verrassing komen.
Daarom volg ik ook via nieuwsbrieven wat boekgerelateerde bedrijven.
Een antiquariaat biedt (bood?) het werk aan waarvan hier wat
foto’s te zien zijn. Helaas zijn de foto’s niet van een hoge kwaliteit.
Maar voor een blog kan het er wel mee door.

IllustratedGermanReynardTheFoxInRichlyBlind-tooledBinding1603 01Cover

Dit is een geïllustreerde uitgave van ‘Reyneke Vosz de olde, nye gedrucket, mit sidlykem vorstande unde schonen Figuren, erlüchtet unde vorbetert’. ‘Van de vos Reynaerde’ dus. De verkopers wijzen op de boekomslag met blinddruk versiering in de perkamenten band die gedateerd is als 1603. Het boek is eens opnieuw ingebonden met nieuwe schutbladen.


IllustratedGermanReynardTheFoxInRichlyBlind-tooledBinding1603 02ReynekeVoszDeOlde

Dit is het titelblad van de gedrukte tekst uit 1592. Dit is een versie die door Stephan Mölleman is uitgegeven/gedrukt in Rostock. Hij zou dit gedrukt hebben voor Laurentz Albrechts, een boekhandelaar in Lübeck. We weten niet precies wie de schrijver van het oerverhaal is. Er bestaan veel teksten die lijken op het verhaal dat wij kennen als Reynaart de vos. Ze verschillen nogal van elkaar en sommige verhalen zijn voorgangers van de versie die wij vandaag lezen. De versies die wij nu kennen in moderne druk gaan vaak terug op de versie van de schrijver Willem (‘Willem die Madocke maecte‘).


Rostock-Lübeck edition of the fabulous animal epic Reynard the Fox. The Reynard stories were already established as a coherent collection in the 12th century and were first printed in 1479, in a Dutch prose edition. The numerous versions of the Reynard text show a great deal of variation, but the Dutch tradition, starting with the highly regarded and very original adaptation by Willem (author of Madoc), is the most dominant. The main story takes place in the court of a lion king, where all the other animal subjects complain to the monarch about Reynard’s trickery, which leaves room for each animal to tell a story about the fox, his wits, cunning and criminal behaviour. The stories satirize nobility, clergy and peasants alike, not shunning scatological humour.

IllustratedGermanReynardTheFoxInRichlyBlind-tooledBinding1603 05TekstMetGroteIll

Deze versie is met een Duitse tekst op rijm en bevat veel kleine houtsnedes (53 stuks) van karakters (bedelaars, edelmannen, edelvrouwen, handelaren, soldaten, enzovoort. Daarnaast een aantal grote houtsnedes zoals hierboven (44 stuks).


The book, in German verse, is adorned with a large number of small woodcuts of male and female costumes, of noblemen and -women, monks, beggars, merchants, soldiers, etc., often repeated. The large woodcut illustrations were made after those in the first Rostock edition of 1539, including 36 ascribed to Erhard Altdorfer.
With 17th-century manuscript inscriptions. Browned, with some marginal water stains and occasional spots. Recased with new endpapers, binding slightly soiled with some damage to outer border. Good copy. Goedeke I, p. 482; Menke VI, 17 (1); VD16, R 998 (6 copies).

IllustratedGermanReynardTheFoxInRichlyBlind-tooledBinding1603 04TekstMetGroteIll

De grote houtsnedes zijn gemaakt naar die van een versie uit 1539 door Erhard Altdorfer. hier wordt de beroemde/beruchte scene uitgebeeld waar een monnik zich niet aan het celibaat houdt en als gevolg daarvan wordt aangevallen in het kruis door een kat.


IllustratedGermanReynardTheFoxInRichlyBlind-tooledBinding1603 03TekstMetHoutdruk

Dit zijn voorbeelden van de kleinere illustraties. Dit is denk ik bij het voorwoord. Een illustratie werd in die tijd niet altijd persé voor de uitgave gemaakt waarin we ze nu zien. Men ging daar nogal ‘creatief’ mee om. Soms waren ze ook al voor een oudere versie gebruikt of soms vond de uitgever ze wel bij het verhaal passen. Het oog wil ook wat en plaatjes verkopen beter.


Vijf hanen

Ter voorbereiding van de boekband voor Sint Veit
heb ik een aantal keren de linosnede van de haan
afgedrukt op verschillend materiaal.
Nu heb ik de koppen uitgesneden en ga ik ze naar
mijn vriend sturen samen met de (Typo)Grafische agenda 2021.
Achterop heb ik geschreven wat het materiaal is waarop is gedrukt.

IMG_4532Materiaal

Grijsbord, papier, perkament en twee keer leer.


IMG_4533VijfHanen

Als je dat in die volgorde naast elkaar legt ziet dat er zoals hier boven uit. Deze ‘kaartjes’ zijn verdeeld over de maanden van 2021 en in de agenda ‘verstopt’.


Een laatste test

Met mijn afficheletters heb ik al een paar tests uitgevoerd
om een tekst op leer te drukken zodat ik het leer daarna
kan gaan gebruiken om het boek ‘Sint Veit’, geschreven door
Aart van der Leeuw, in te binden.
De uitgave die ik wil inbinden is de uitgave van Uitgeverij Boekblok
en Atelier de Ganzenweide. Het is de uitgave voor de
Koppermaandag van 2021.
De Koppermaandag bijeenkomst en tentoonstelling gaat het komend jaar
niet door, tenminste niet op de dag dat het echt Koppermaandag is.

Die tekst is prima af te drukken op het leer.
Naast de tekst wil ik ook een kleine lino afdrukken op het leer.
Ook dat gaat prima.
Maar wat nu als ik met de rode drukinkt van de linosnede moet drukken
over het zwart van de tekst?
Dat is de test die ik vandaag deed.

IMG_4451SintVeitRechtseHaan

Eerst de haan voor een tweede keer op een stuk perkament afgedrukt. Net als de eerste keer gaat dat prima. Dit kan binnenkort als schutblad of als boekomslag dienen. Alleen nog een tekst zoeken.


IMG_4449SintVeitMorgen

De afdruk van de lino hoeft straks niet over de hele tekst zoals hier, maar mijn proefstuk leer is niet zo groot. Nu kan ik zien dat het maar goed is dat ze elkaar straks maar deels gaan overlappen. Maar het valt me niet tegen.


IMG_4452SintVeitMeetsTarzan

Hier links op de testafdruk op papier, zie je hoe de twee gaan overlappen.


IMG_4450SintVeitGereedschap

Misschien dat ik bij dit gereedschap nog een kwast toevoeg om te zien of het rood met een kwast nog wat meer te accentueren is. Ook dat moet ik eerst testen. Voor nu is het resultaat goed genoeg om de boekband te gaan maken.


Alle hanen verzamelen

Op de boekband van het boek Sint Veit ga ik het woord
‘morgen’ drukken naar de zin ‘Nu brak de morgen aan’.
Naast en over de tekst komt een rode haan.

IMG_4417sintVeitOntwerpLinosnedeHaan

Het begint met een ontwerp voor de linosnede die ik wil maken. Maar omdat ik niet weet hoe de rode drukinkt zich gaat houden ga ik na het snijden van de lino, die lino op verschillende materialen uitproberen.


IMG_4418SintVeitHaanLinosnede

Uitgesneden ziet het er dan zo uit.


IMG_4430SintVeitHaanMetInkt

Zo ziet dat er dan uit nadat de lino is ingerold met een rode drukinkt. Omdat een eerste afdruk altijd minder is probeer ik dit eerst op papier.


IMG_4431SintVeitHaanOpPapier

Sommige stukken, bijvoorbeeld in de kam van de haan, zijn minder goed.


IMG_4432SintVeitTest

De tweede afdruk maak ik op mijn test. Ook een stuk papier, een katern uit een boek over Tarzan. Maar al wel eens over de zwarte inkt heen.


IMG_4434SintVeitHaanInBoekenpers

Na het plaatsen van de lino gaat het geheel in de boekenpers.


IMG_4435SintVeitOpTarzan

Dit is dan het resultaat.


IMG_4436SintVeitOpKaalLeer

Zo ziet de haan er uit op het leer dat ik als bekleding wil gebruiken. Dat is een goede afdruk.


IMG_4437SintVeitOngelijkWitLeer

Hier probeer ik de lino op een stuk wit leer waar een soort van nerf in zit.


IMG_4438SintVeitHaanOpWitteLeersoort

Dat geeft geen goed beeld. Het is onrustig en op sommige plaatsen loopt de inkt via de nerven uit.


IMG_4439SintVeitOpPerkament

Op perkament vind ik het dan weer wel goed geslaagd.


IMG_4440SintVeitAlleHanenVerzamelen

Alle hanen verzamelen!


Papyrus, leer en perkament

RoMeOlezingPapyrusLeerEnPerkament


De lezing die het Rijksmuseum van Oudheden eerder deze week
organiseerde, heb ik van huis uit bijgewoond.
De lezing/presentatie werd gegeven door Eliza Jacobi.
Ze besprak het restaureren van een boek in de collectie van het RMO
dat op dit moment ook in Leiden te zien is (helaas, corona).

Op de website van het museum wordt dit topstuk als volgt beschreven:

Koptische codex uit zesde eeuw

Een van de topstukken in de tentoonstelling is een Koptische codex uit de zesde eeuw: een verzameling teksten over Christus en heiligen, met magische spreuken om beschermende amuletten mee te maken.
Het is een van de oudst bekende codices in volledig oorspronkelijke staat.
De leren band, de versiering met perkament en de binding van de papyrus-bladzijden zijn origineel.
De codex werd dit najaar gerestaureerd en is nu voor het eerst weer te zien in deze tentoonstelling.
In de zaal vindt u een vitrine met foto’s, tekst en uitleg over de restauratie.

RMOKoptischeCodes6deEeuw01

De afbeeldingen in dit bericht zijn allemaal afkomstig van een filmpje op de website van het RMO. Aan het museum heb ik een vraag gesteld over eventuele schriftelijke of digitale informatie die er over het boek beschikbaar is. Maar dat is nog even wachten.


Het boek is dus een voorbeeld van van de oudste uitvoeringen (bindwijze)
van de vorm die we in de volksmond een (ingebonden) boek noemen.
Bijzonder is dat het originele boekblok nog in de originele band
aanwezig is.

RMOKoptischeCodes6deEeuw03

Koptische codex uit de 6e eeuw.


De opzet van de lezing was heel sfeervol: in de tempelzaal
stond mevrouw Eliza Jacobi voor de originele Egyptische tempel.

In de lezing kwamen verschillende aspecten van het restaureren
aan de orde:
= (literatuur) onderzoek;
Daarbij werd bijvoorbeeld een reconstructie van een dergelijke codex
genoemd die eerder gemaakt is door Julia Miller. Over het werk
van deze Amerikaanse is het een en ander op internet te vinden.
= de samenstelling van de codex;
Er werd gesproken over de twee platten, het sluitwerk of hoe dat
had kunnen zijn, de versiering van de leren bekleding die uit
verschillende stukken leer is gemaakt, het bind- of naaiwerk,
het boekblok van papyrus, het in de rug verwerkte textiel, de
extra stroken perkament in de katernen om het broze papyrus
te beschermen en de materialiteit van al deze onderdelen en
de dierlijke lijm.

RMOKoptischeCodes6deEeuw02

= moderne onderzoeksmethodes;
= papier en papyrus restauratietechnieken;
= de door de tijd veranderende restauratiepraktijk;
= ook de naam van Karin Scheper viel in verband met de
vermoedelijke manier waarop de platten zijn gemaakt.

RMOKoptischeCodes6deEeuw04

Zicht op het bindwerk. Helaas is de lezing niet meer beschikbaar en is het museum nog geruime tijd eigenlijk alleen bereikbaar voor mensen die in Leiden en omstreken wonen. Dus voorlopig wacht ik op de reactie van het RMO en zoek ik het internet af voor meer informatie over dit boek en deze fase in de uitvoeringspraktijk van de codex.


De lezing was zeer de moeite waard!
Bij mij is in ieder geval veel interesse gewekt om te proberen
verder te zoeken naar informatie over dit onderwerp en dan speciaal
over op welke manier een reconstructie hiervan te maken is.

Selfie

Vanavond bekijk ik een live presentatie over papyrus, leer
en perkament door Eliza Jacobi.
Daarom maar 1 bericht.

IMG_4313BredaReigerstraat

Mijn wandeling begon vanochtend in de Reigerstraat in Breda.


IMG_4314BredaWeekmarktGroteMarkt

De weekmarkt op dinsdag was in opbouw naast de kerstbomen.


IMG_4328BredaGroteMarktZuid

Ook op de Grote Markt Zuid in Breda staan de kerstbomen.


IMG_4329KerstSelfie

Zodoende had ik nog wat tijd voor een selfie in de Houtmarkt.


Waar de boekbinder de mosterd vandaan haalt

Een van de meest gestelde vragen aan een hobby-boekbinder is:
Waar haal je de tekst vandaan?

Een boekbinder is natuurlijk, in het beeld van de meeste mensen,
vooral bezig met een tekst in te binden, die door iemand anders
is gemaakt.
De meeste boekbinders willen zich immers bezig houden met de
constructie van het boek, de illustratie van het boekblok en de band,
mooie schutbladen, leeslint, een foedraal voor het boek, de kneep,
leer of perkament, wat voor kapitaalband, wel of geen sluiting.
Is het een Engelse binding of toch Duits of Frans?

Gelukkig is er in Nederland een uitgeverij die zich specialiseert
in het uitgeven van boeken in losse katernen.
De ‘Uitgeverij Boekblok’ is voortgekomen uit de activiteiten
van Atelier de Ganzenweide.
Ze ontwikkelen samen met schrijvers, de beheerders van rechten op teksten en
illustraties, met uitgeverijen, enz, sets van losse katernen
die wij dan vervolgens kunnen inbinden tot mooie boeken.

IMG_4127AartVanDerLeeuwSintVeitUitgeverijBoekblokAtelierDeGanzenweide

Dit is een voorbeeld van een recente uitgave. Geschreven door Aart van der Leeuw met illustraties van Henri van Straten: Sint Veit. Het origineel verscheen in 1931. Nu van de hand van Uitgeverij Boekblok / Atelier de Ganzenweide. Het betreft een boek van een kleiner formaat (12 x 16,4 cm), 5 katernen van alk 12 pagina’s.


IMG_4128AartVanDerLeeuwSintVeitHenriVanStratenUitgeverijBoekblokAtelierDeGanzenweide

Na het inbinden zal dit op maat gesneden worden en een tijdje later eindig je dan met een uniek exemplaar van de tekst. Hier heb ik nog wat werk dus.


´Zwammen smullen´ bijna gereed

IMG_3497EvelienKroeseZwammensmullenAtelierDeGanzenweide

Dit is mijn versie van de uitgave van Atelier de Ganzenweide van het kookboek ´Zwammen smullen´ van Evelien Kroese. Je weet wel, dat boek dat een ritselend geluid maakt. Nog steeds!


IMG_3498ZoMoetHetGaanWorden

Zo iets moet het worden.Met leren onlays maar ook een stukje perkament, papier met slangenmotief en een stukje kurk boekbindlinnen. De onlay-techniek heb ik afgekeken van de filmpjes van Mark Cockram. Dit zijn de zogenaamde cushion onlys. Het leer is van een oude tas maar er is ook een stukje boekbindlinnen bij


IMG_3499DeOnlaysNogEenNagelopen

Ik loop de onlays nog even na. Dat mijn werkplaats in de werkplaats van een oude gevangenis is, zie je aan de tralies voor het raam (de dakkapel wordt weerspiegeld in het glazen plaatje waarop de onlay ligt).


IMG_3500DeOnlaysNogEvenNaGelopen

Nog een ‘hoedje’ van een paddenstoel.


IMG_3502DezeZwammenSmullenGaatInDeBoekenpers

Zo gaat het in de boekenpers.


Zwammen smullen: passen en meten

IMG_3452ZoZalZwammenSmullenErHopelijkUitGaanZien

De omslagen van het witte leer zijn bevestigd aan de platten. Een nieuwe kans om weer te passen en te meten. Nu zien ik precies hoe groot het boekje is en hoe die afmetingen zich verhouden tot de onlays. Misschien is het papier met slangenmotief en het reepje perkament te licht van kleur. Nog eens over denken of ik dat ga veranderen.


Paddenstoel

Nog wat verder gegaan met de ‘cushion onlay’-techniek.
De vorige keer heb ik de Facebook pagina van
Mark Cockram wel genoemd maar geen verwijzing opgenomen.
dat moet ik vandaag even recht zetten.
Je vindt het filmpje op 28 juni 2020.

IMG_3418IkSmokkelStukjeLeerPerkamentEnKurk

Zoals je kunt zien ben ik al weer wat verder. Het worden drie paddenstoelen. Er zal maar net voldoende ruimte zijn op de boekband want het boekje is niet zo groot. Overigens staat het wel vol met leuke tekeningen.


Het boek heet Zwammen Smullen, en is gemaakt door Evelien Kroese.
Het boek is denk ik nog steeds verkrijgbaar in losse katernen.

Op de foto is te zien dat ik ook een beetje smokkel.
Ik gebruik voor de ondergrond van de meest rechtse paddenstoel
een stukje kurk-boekbindlinnen.
De stam is van een klein stukje perkament.
Technisch wordt het dan misschien niet zo mooi als met alleen
‘cushion onlay’, maar ik vind de verschillende materialen,
hun kleur en structuur gewoon mooi.

Ik gebruik deels leer uit oude jassen en uit een oude tas.
Dat combineer ik met leer dat ik speciaal
voor boekbinden gekocht heb.
Voordeel is de variatie, nadeel is dat al die materialen
verschillende eigenschappen hebben. Tussen de drie leersoorten
die ik vandaag heb proberen te dunnen zit echt veel verschil.

IMG_3419MetDeGoedeKantVanHetLeerOpHeelDunPapier

In het filmpje toont Mark Cockram een techniek die ik ook wil proberen. Ik gebruik een stukje uit een jas met een donkere kleur. Die kleur laat zich het best omschrijven als aubergine.


De techniek gaat, samengevat, als volgt:
plak een stuk dun papier op de goede kant van het leer
(de haarzijde). Dat papier moet aan 4 kanten uitsteken.
Het papier kun je met een klein beetje water straks
eenvoudig verwijderen.
Na het laten drogen in de pers, smeer je lijm op de
uitstekende stroken papier en plak dat op een iets
steviger stuk papier.
Weer na drogen in de pers zit het leer een beetje gevangen
en laat het zich eenvoudiger snijden.
Zeker bij kleinere stukken leer en moeilijke vormen,
heel handig.
Idee is nu om het mes schuin te houden bij het snijden,
schuin naar binnen. Bijvoorbeeld op 45 graden.
Daardoor ontstaat de schuine rand die ik in mijn vorige
bericht liet zien op een tekening.

Op de vorige foto zie je dat het leer dat ik gebruik
misschien niet het beste stuk is om deze techniek mee
uit te proberen.
Het label in de jas zegt dat het leer is, zo oogt het in iedere geval.
Maar de binnenkant lijkt toch veel op een soort foam laag.
Het laat zich moeilijk tot niet dunnen.
Misschien is daarom deze snijtechniek wel ideaal.

IMG_3420DeRandenLijmenEnOmgekeerdOpplakken

Hier is leer plus dun papier weer gelijmd op een stuk steviger papier. Er kan gesneden worden. Je kunt nu ook eenvoudig tekenen wat je wilt uitsnijden zonder het leer vuil te maken.


IMG_3421

Uit het stuk aubergine-kleurig leer heb ik de stam van de middelste paddenstoel gesneden. De stam ziet er donkerder uit omdat hij in aanraking met water is geweest. Dat droogt vast.


IMG_3422BeetjeGrasErbij

Nog een extra stukje gras erbij. Ik heb ook nog een heel dun, bruin perkament.Dat ga ik ook nog gebruiken maar even zien hoe ik dat ga doen.


Alles bij elkaar wordt het dus echt een
gemengde techniek.

ABCdarium en aquarel, in boekobject, staat in de kamer

IMG_3405

Er is een lange weg afgelegd met het kopen van twee exemplaren van een ‘ABCdarium der bomen’ en het afronden van het ‘houten boek’ waar één intussen ingebonden exemplaar met bijbehorende aquarel hun thuis gevonden hebben.


Eerst ABCdarium ingebonden en van een perkamenten omslag
voorzien, die met een perkamenten strengel
aan het boekblok is bevestigd.
Vervolgens het notenhout gekocht en het geschaafd eiken
voor het boekblok.
Het hout op maat gemaakt, gevernist, meerdere keren.
Perkament uitgezocht, op maat gemaakt en bevestigd.
Boekbindlinnen bevestigd aan de binnenkant van het boekblok
om de opening in het hout af te dichten.
Met messing een soort van leeslint bevestigd.
Het geheel in elkaar gezet.

Een ode aan bomen.

Houten boek (bijna gereed)

IMG_3390BoekobjectGeopend

Zo kwam het houten boek onder het bezwaar uit. De aquarel zit prima tegen de binnenkant van het voorplat. Met messing wil ik nog een soort van leeslint achter het boek laten lopen. Dan is het eenvoudig het boek uit het boekobject te halen.


IMG_3392DeAchterkant

Omdat het nog alleen maar gaat om het afwerken van een paar details, vandaag ook foto’s waarop het geheel van het boekobject goed te zien is. Zo ziet het boekobject er van achter uit.


IMG_3393DeAchterkantLinks

De achterplat met het blauwe boekbindlinnen.


IMG_3394MessingInDeKlem

Een cursus metaalbewerking is welkom. De messing gebruik je in de afwerking en dat betekent dat het oog daar direct op valt. Maar over het verwerken van messing moet ik nog veel leren. Hier probeer ik een messing uiteinde aan het leeslint te zetten.


IMG_3395AfgewerktMetMessing

Het leeslint met het boek op zijn plaats.


IMG_3396HulpkeOmBoekUitObjectTeHalen

Zo ziet het leeslint eruit als het boek uit zijn ‘kamertje’ is gehaald.


IMG_3398BoekobjectGeslotenMetAfwerkingVanHandgescheptPapier

Dit is het boekobject in gesloten toestand. Je ziet nu goed hoe met wit, handgeschept papier, het geschaafd eiken is beplakt. Als ik de eiken latten in verstek had gezaagd was dat niet nodig geweest. Maar ongelukkig ben ik er niet mee. Het papier is natuurlijk veel witter dan het eiken is en dat versterkt naar mijn gevoel het ‘houten boek’-idee.


Beide onder bezwaar

IMG_3375BeideOnderBezwaarBoekEnBoekobject

Zowel het boekje (onder de hamer) als het boekobject liggen vanmiddag nog mooi onder bezwaar. Het boekje omdat het perkament van het boekje wat was gaan vervormen. Het boekobject omdat ik het boekblok aan het achterplat gelijmd had.


IMG_3377BoekblokGelijmd

Het boekblok zit goed vast maar door het eerst te lijmen en pas daarna aan het voorplat te schroeven, heb ik het mezelf veel moeilijker gemaakt dan nodig. Dat is de onervarenheid van werken met hout. Bij het schroeven heb je alle ruimte en ondersteuning nodig. Dat was nu onnodig moeilijk.


IMG_3378HetVoorplatNog

Het boekje past prima. Probleem is nu dat door de vorm van het notenhout het deurtje niet helemaal open kan. Daardoor is mijn bewegingsvrijheid beperkt en kan ik uiteindelijk 2 gaten niet voorboren.


IMG_3381GeopendeStand

Het lukt natuurlijk toch wel. Ik had alleen iets meer geduld nodig. Dit is de maximale open stand. Dat komt overeen met de bedoeling.


IMG_3384AchterkantBoekobject

De achterkant met het kleine stukje boekbindlinnen.


IMG_3385WatAlsIkGetBoekblokAfwerkMeteenStrookWitPapier

Nu is het idee om de omtrek van het boekblok te beplakken met een wit, handgeschept papier. Het gewicht valt erg mee. Het notenhout ziet er misschien zwaar uit maar is het niet. De rest van het materiaal is ook licht.


IMG_3386NuDeAquqarel

De aquarel komt aan de binnenkant van het voorplat. Dus het geheel ligt nu weer onder bezwaar om de aquarel te laten drogen.


Het is blauw en het zit in de boom

IMG_3365StukBoekbindlinnenOpMaatGemaakt

Het achterplat heeft in het notenhout een gat. Een heel mooi gat. Maar als ik het open laat dan kan er makkelijker vuil in komen. Daarom dat ik het wil afplakken, aan de binnenkant, met een stuk blauw boekbindlinnen. Je ziet hier dat ik het stuk op maat geknipt heb.


IMG_3366LijmAanbrengenRondHetGat

Ik gebruik houtlijm om het stuk boekbindlinnen tegen de binnenkant aan te plakken. Met de lijm probeer ik de laatste kieren dicht te maken. Samen met het linnen moet dat lukken.


IMG_3367BoekbindlinnenBevestigd

Het linnen zit op zijn plaats.


IMG_3368ZoZalHetGaterUitBlijvenZien

Van buiten af ziet het er dan zo uit. Het contrast tussen het koudere blauw en de warme bruine kleur van het hout vind ik mooi.


IMG_3369ScharnierenPlaatsenOpBoekblok

Op het boekblok heb ik vervolgens twee scharnieren geplaatst. Even voorgeboord en vervolgens met schroeven vastgezet. Het bevestigen, straks, van het voorplat is nog interessant.


IMG_3370BoekblokBevestigenAanAchterplat

Als laatste stap van deze sessie lijm ik het boekblok op het achterplat. Onder het achterplat en bovenop het boekblok heb ik bakpapier geplaatst zodat ik het geheel onder bezwaar kan plaatsen. Dit moet goed drogen.


De kamer is bekleed

IMG_3358ProefBekleding

Afgelopen vrijdag heb ik een meter stof gekocht op de markt. Een soort van voering. Beetje donkergoud van kleur. De stof heb ik op de achterkant voorzien van vlieseline. Dan hoop ik dat hij mooier blijft zitten en beter te plakken is. Hier zit de stof voor proef in het kamertje.


IMG_3359BekleedKamertje

De stof moet niet te veel ruimte innemen want dan past het boek weer niet. Maar zo gaat het prima.


IMG_3360BekleedKamertjeMetBoek

De voering heb ik aan de randen gelijmd. Maar als dit zit kan ik me gaan richten op een van de laatste hindernissen: de scharnieren en het bevestigen van het voorplat. Daarna pas ga ik het boekblok bevestigen op het achterplat.


IMG_3361HetLichtKanHeelOnvoordeligZijn

Soms is het licht ongenadig. Het perkament bolt naar binnen. Het goede nieuws is dat perkament blijft werken en er is niets dat het perkament op zijn plaats houdt. Ik zou de volgende keer de achterkant van het perkament eens proberen te voorzien van papier. Hopelijk werkt het perkament dan minder. Maar het perkament van het boekje is wel gecacheerd (er zit achterop papier geplakt) en ook dat werkt nog steeds. Als de voering goed gedroogd is ga ik nog eens naar de rand kijken.


IMG_3363

Opnieuw passen en meten.


IMG_3364MetScharnieren

Dan eens even kijken hoe de scharnieren ongeveer komen te zitten.


Weer een paar stappen gezet.

Notenhout

Mijn eerste boekobject maak ik uit twee grote stukken
notenhout. Het hout is in twee planken gekomen
waarbij de breedte steeds afneemt.
Dus het breedste stuk is zo’n 30 centimeter breed,
het smalste punt van de twee planken is smaller
dan 20 centimeter.
Maar dat is meer dan genoeg voor mijn ‘Houten Boek’.

De twee platten bestaan uit notenhout met aan beide zijdes
nog schors of sporen daarvan.
Het boekblok is gemaakt van 4 latjes geschaafd eiken.
In het boekblok past straks een klein, door mezelf ingebonden.
door private press De Witte Adelaar gezet, gedrukt en
ingekleurd ‘ABCdarium der bomen’.
Bij het boek kwam een aquarel gemaakt door
Ria Van Meulder dat in het boek ook een plaats gaat krijgen.

Het notenhout voor de platen heb ik een eerste keer gevernist.
De binnenkanten moeten nog een laatste maal.

IMG_3355BinnenkantNotenhoutTweedeLaagVernis

De tekening van het hout wordt beter zichtbaar maar belangrijker: het schors wordt steviger. Ik had eerder niet met notenhout gewerkt dus ik weet niet of dit normaal is. Ik vond de schors zonder vernis te kwetsbaar. Lossere stukken zijn met houtlijm vastgezet. Het gat blijft straks aan de buitenkant zichtbaar. Maar de ruimte die daardoor van buitenaf toegankelijk zou gaan worden (in het boekblok) is straks niet meer schoon te maken. Dus dat ga ik oplossen.


IMG_3356Kamertje

Dit is het boekblok. De kant die je nu ziet zal straks op de achterplat worden gelijmd. De zichtbare kant is voorzien van een stuk perkament. De hoek die eruit gespaard is, zal straks het door mij in perkament ingebonden boek gaan bevatten. Daarvoor ga ik morgen proberen stof te kopen op de markt, om die opbergplaats te bekleden. Als ik de stof heb, bedacht heb hoe ik die het best kan gebruiken, pas dan ga ik de ‘wandjes’, de bekleding en het boeklint plaatsen.


IMG_3357BoekobjectSteedsPassenEnMeten

Steeds opnieuw passen en meten. Na het inrichten van het boekblok moet ik ook nog bepalen hoe ik met scharnieren het voorplat aan het boekblok ga bevestigen. Het voorplat moet dan natuurlijk open kunnen. Zo iets heb ik nog niet eerder gedaan. Dus stapje voor stapje.


Dit wordt dan eigenlijk model 0.
Bij een volgende keer zou ik het hout dunner willen.
Het formaat van het boek (ingebonden ongeveer 12 cm hoog,
11 cm breed en 3 cm dik) kun je niet echt veel beïnvloeden.
Maar als de platten minder dik zijn zal het er meteen minder
kolossaal uit zien.
Maar voor deze versie is dat prima.

Boekobject: ABCdarium der bomen

IMG_3344VernissenNotenhout

Het gaat niet snel. Het is nodig het notenhout te vernissen. Niet omdat het de tekening in het hout meer benadrukt maar omdat de stukken schors aan de zijkant zacht zijn en makkelijk van het hout te stoten zijn. Sommige stukken heb ik eerst vaster gelijmd. Het vernis moet de rest doen. Er is een geadviseerde droogtijd tussen de lagen (2 lagen bij voorkeur) en ik kan natuurlijk niet voor- en achterkant tegelijk doen.


IMG_3345VernissenVanHetNotenbout

Maar de tijd heb ik ook nodig om na te denken over het scharniermechanisme. Het voorplat moet straks open kunnen. Ga je dan een pianoscharnier gebruiken of gewoon losse scharnieren. De doe-het-zelf-markt bracht uitkomst. De pianoscharnieren die ze verkochten waren bijna allemaal gebogen en het oppervlak niet mooi strak. Dus ik ga proberen dit boekobject te maken met 2 losse vermessingde scharnieren. Men verkocht er geen schroefjes bij. Dus op de gok schroefjes meegenomen.


IMG_3346RandInPerkamentMoetnogOmgevouwenWorden

Het boekblok bestaat uit 4 balkjes geschaafd eiken. Om dan toch het boekblok idee te krijgen bedek ik het boekblok met een stuk perkament. Dat heb ik uitgesneden zodat het midden van de rug van het dier schuin over het boekblok loopt. Op de plaats van het ‘kamertje’ is het perkament extra breed zodat ik dit kan omvouwen en straks tegen de muren van het kamertje kan bevestigen.


IMG_3347DonkereSteepInHetPerkament

De aquarel komt straks binnen tegen het voorplat. Dus niet hier op het boekblok.


IMG_3348InkijkInHetKamertje

Inkijk in het kamertje. Je ziet de omgevouwen stroken.


IMG_3349BoekblokMetPerkament

Even het boekje er in passen. Deze foto’s zijn al van gisteren. Vandaag heb ik het perkament op het kamertje geplakt. Het ligt nu onder bezwaar te drogen.


Het idee dat dit over bomen gaat wordt steeds sterker

IMG_3308HetKamertjeGelijmd

Gisteren ben ik begonnen de losse delen aan elkaar te lijmen, die straks het boekblok moeten gaan vormen. Hier het ‘kamertje’.


IMG_3309DeEersteHelftVanHetBoekblokGelijmd

Dit is het eerste deel van de buitenkant van het boekblok. Ook aan elkaar gelijmd. Ik wil spijkers of schroeven zoveel mogelijk vermijden.


IMG_3311EersteVernislaag

Dit is een van de stukken notenhout. Eerst heb ik de schorsdelen die een beetje of een beetje veel los zaten, vastgelijmd en ingeklemd. Dat klemmen heb ik met de hand gedaan. De maten van het hout en de schuinte van de zijkanten maken het moeilijk om dat op een andere manier te doen. Nu, misschien dat ervaren houtbewerkers daar methodes voor hebben maar ik ken die in ieder geval niet. Beetje geduld heb je dan nodig maar dat lukte best. Vervolgens is het nu één keer aan één kant gevernist. Dus ik heb nog wat werk maar de tekening wordt er wel een stuk duidelijker van. Het idee dat dit object over bomen gaat wordt steeds sterker.


Bomenboek

IMG_3291NotenhoutAftekenen

De nagetekende en uitgesneden vorm van het stuk notenhout had ik in twee even grote stukken gesneden. Zo kon het me helpen het hout af te tekenen en te zagen. Het begin van mijn eerste boekobject.


IMG_3292DeTweeDelen

Dan is dit het resultaat. Deze twee stukken hout gaan het voor- en achterplat vormen van mijn holle boomboek.


IMG_3294DeOnderstePlankLigtVerkeerd

Latten geschaafd eiken vormen straks het holle boekblok. Het onderste stuk notenhout ligt hier nog wel verkeerd om.


IMG_3295Boomboek

De zijkant gaat er dan zo uitzien. Maar alles ligt nu nog los. Het ‘boekblok’ moet wel passen binnen de buitenmaten van beide stukken notenhout.


IMG_3297

Hier zie je het holle boekblok liggen. In dit boekblok moet een plaats komen om het werkelijke boek te verstoppen: ABCdarium der bomen of ABCdarium Arbores van uitgeverij De Witte Adelaar.


IMG_3298

De hoogte van het boekblok is prima. De perkamenten boekband, aangehecht met een perkamenten strengel kan rechtsboven in de hoek komen. Dat gat in het hout is interessant en daarom wil ik dat er in hebben maar zo zonder meer open laten is niet het plan.


IMG_3299

Misschien was het mooier geweest de latten verstek te zagen. Maar zonder verstekbak zag ik dat niet zo zitten.


Nu ik kan het boek niet zomaar in elkaar zetten.
De bovenkant van het boekblok moet nog dicht.
Er moet nog een ‘kamertje’ komen voor het boek.
Het ‘kamertje’ moet nog gestoffeerd worden.
De schors aan de platten moet op plaatsen die zwak lijken nog
gelijmd worden. Vernissen is waarschijnlijk de manier
om de zachte schors te beschermen.
Dat wil ik eerst nog eens uittesten.
Dan is er nog dat gat in een van de twee platten.
Het boekblok moet permanent vast komen te zitten op de achterplat.
De voorplat moet kunnen scharnieren met het boekblok.
De aquarel van Ria Van Meulder moet nog een plaats krijgen.
Het is nog niet af.

Boekobject: ABCdarium der bomen

Een tijd terug kocht ik 2 exemplaren van het
‘ABCdarium der bomen’.
Het zijn kleine katernen maar mooi gemaakt.
De katernen komen met een aquarel.

De katernen zijn gemaakt door Private Press De Witte Adelaar
en de aquarel door Ria Van Meulder.

Ik wil een boekobject maken met het ingebonden boek en
de aquarel.
Daarvoor heb ik twee reststukken notenhout gekocht.

IMG_3258Uitpakken

Zo komen de stukken met de pakketpost.


IMG_3260Notenhout2Stukken

Zo zien de twee stukken eruit. De bast van de boom is nog goed te zien. Mooi. Maar, en dat kun je niet op de foto zien, die schorsdelen zijn zacht en zitten niet heel goed vast aan de harde kern van de plant. Daarnaast zie je het verschil in grootte. Het stuk met een gat erin (mooi) is het breedst.


IMG_3261HoutEnBoek

Hier ligt het boek van de in perkament ingebonden katernen op een van de planken.


IMG_3262HoutBoekEnAquarel

Aquarel en boek op een plank. Ik weet al ongeveer hoe ik het boekobject ga maken. Maar ik moet eerst op zoek naar nog een paar materialen. Daarnaast kan ik maar beter een zaag meebrengen naar mijn werkplaats.De tekening in het hout is mooi en ook de lichtbruine kleur spreekt me aan.


Wordt vervolgd.