India 24/25: Delhi, dag 5 – National Museum XLIV

Posted on april 22, 2026 by Argusvlinder

– over een papieren bloem als begin van een meander –

Vandaag is een schildering op papier het onderwerp.
De afgelopen weken kwamen heel wat schilderingen voorbij
die ik in New Delhi zag.

Allemaal boeddhistisch, allemaal uit Dunhuang,
allemaal naar India gebracht door Aurel Stein.

India, New Delhi, National Museum,
Buddha Amitabha,
Dunhuang, 7th – 10th century CE,
painting on paper, 48,5 x 29 cm.
Acc. No. Ch. 00402.

Het nummer 00402 komt drie keer voor in Serindia, volume 2.
De eerste keer, op pagina 860, als Stein opmerkingen maakt
over kleine papieren schilderingen.
Dan behandelt hij een groep objecten die hij opsomt in de noten.

Among the paper pictures of Buddhas, which are somewhat more numerous and apparently ofthe either taken from the beginning or end of manuscripts or intended for pasting up as votive deposits, ³ I may specially mention the series Ch. 00191-202, which shows seated Buddhas with different mudras of the hand and with short Chinese inscriptions evidently explaining the latter.

Note ³:

For paper paintings, mostly small size, see Ch. 00122, 00160, 00191-202, 00356, 00378, 00392, 00396. a-i, 00402, 00406-00408,…

Onder de papieren voorstellingen van Boeddha’s – die wat talrijker zijn en blijkbaar óf afkomstig zijn uit het begin of het einde van manuscripten, óf bedoeld waren om als votieve offers te worden bevestigd of opgehangen – wil ik in het bijzonder de reeks Ch.00191–202 noemen. Deze toont zittende Boeddha’s met verschillende handmudrā’s, vergezeld van korte Chinese opschriften die deze gebaren kennelijk toelichten.

Vervolgens in een allinea die gaat over de schildering:

Ch. 00402. Paper painting showing Buddha seated on Padmasana; legs in adamantine pose, R. hand in vitarka mudra, L. in lap. Flesh painted yellow, hair black, mantle (covering L. arm and corner of R. shoulder) red lined with grey and white. Plain circular vesica and halo of green and grey, and conventional flower spray above. Smudged remains of Tb. chars. upside-down at side, pin-holes in corners. Rough work. 11 and a half” x 5 and three eights”.

Papieren schildering die een Boeddha toont, zittend in padmāsana; de benen in de adamantijne houding. De rechterhand is in de vitarka‑mudrā, de linkerhand rust in de schoot. De huid is geel geschilderd, het haar zwart. De mantel – die de linkerarm en de hoek van de rechterschouder bedekt – is rood, met een grijze en witte voering. Achter het figuur bevindt zich een eenvoudige ronde mandorla en een halo in groen en grijs, met daarboven een conventioneel weergegeven bloemenmotief. Aan de zijkant zijn vervaagde restanten van Tibetaanse tekens zichtbaar, ondersteboven. In de hoeken zitten gaatjes van het ophangen. Het werk is grof uitgevoerd. Afmetingen: 11½ bij 5⅜ inch.

Zoals steeds roept dit een paar vragen op waarvoor ik op zoek ging
naar een antwoord.

De toewijzing: Boeddha of Amitabha?

De toewijzing Amitābha in moderne musea zegt minder over dit ene blad
dan over een bredere verschuiving in interpretatie.
Aurel Stein beschreef Ch.00402 uitsluitend formeel
—houding, kleuren, mudrā—
en vermeed elke naamgeving wanneer
geen duidelijke inscriptie aanwezig was.
Zijn veldcatalogus was documentair, niet iconografisch.

Musea werken anders:
zij plaatsen zulke kleine papieren Boeddha‑voorstellingen
binnen het grotere Dunhuang‑corpus,
waarin frontaal zittende figuren met vitarka‑mudrā, gele huid
en rode mantel vaak tot Amitābha worden gerekend.
Dat gebeurt vooral wanneer verwante bladen
wél een (zelfs onzekere) cartouche met ‘Amituofo’ dragen,
zoals het British Museum‑blad Ch.00195.
De naamgeving is dus een moderne, contextuele identificatie,
gebaseerd op vergelijkingsmateriaal, niet op directe aanwijzingen
in het object zelf
—en verklaart waarom Stein zwijgt waar musea spreken.

De houding van de Boeddha

Opvallend is dat het museum deze houding omschrijft
als vajraparyanka, terwijl Stein spreekt van padmāsana
en de “adamantine pose”.

In feite beschrijven beide hetzelfde: de volledige lotushouding,
waarbij beide voeten boven op de dijen rusten.
Stein werkte met vroege, Engelstalige archeologische terminologie
en noteerde vooral wat hij zag, zonder iconografische verfijning.

Moderne musea gebruiken daarentegen
de boeddhistische vakterm vajraparyanka,
die ondubbelzinnig naar de volledige lotus verwijst
en inmiddels de standaard is in de kunsthistorische literatuur.

Het verschil is dus niet inhoudelijk, maar terminologisch:
Stein beschrijft, het museum identificeert.

Maatvoering

Wat mij het meest verbaast, is het enorme verschil
tussen de afmetingen die Aurel Stein in het veld noteerde
en de maten die het museum vandaag voert.

Stein mat een klein papieren schilderingetje van
ongeveer 29 × 14 centimeter;
het museum spreekt van 48,5 × 29 centimeter.

Dat is geen afrondingsverschil,
maar een compleet ander objectformaat.
Natuurlijk begrijp ik dat een blad tijdens conservering
op een drager kan zijn gezet, kan zijn vlakgemaakt
of kan zijn voorzien van een montagevel.
Maar juist daarom zou je verwachten dat een museum
óók de oorspronkelijke papiermaat registreert en vermeldt.
Dat is geen detail, maar essentieel voor iedereen
die probeert te begrijpen wat Stein werkelijk in handen had,
hoe groot dit type votieve afbeelding oorspronkelijk was,
en hoe het object zich verhoudt tot verwante Dunhuang‑voorstellingen.
Nu blijft onduidelijk wat er precies gemeten wordt:
het historische object,
de conserveringsdrager,
of een combinatie daarvan.
En dat is vreemd, zeker bij een papieren schildering
waarvan je juist de maat van het papier zou willen kunnen lezen.

Er is geen foto in Serindia van Ch 00402. Maar we spreken wel over hetzelfde object. Dat op het papier het Stein-nummer geschreven staat vergroot het vertrouwen. Tegelijk toont dit fragment een van de gaten in het papier die Stein ‘pinholes’ noemt.

Tibetaans?

Stein noteert terloops dat er “ondersteboven”
resten van Tibetaanse tekens aan de rand van het blad staan.
Pas wanneer je het fragment zelf bekijkt,
zie je hoe precies die opmerking eigenlijk is.

Tibetaans schrift heeft een horizontale basislijn
waar de letters aan hangen, met lange neergaande stokken eronder.
Draai je dat schrift om, dan ontstaat een omgekeerd silhouet:
een donkere horizontale veeg met meerdere lange, opwaartse stokken
die ver boven die lijn uitsteken.

In deze positie herkende Stein dat het om een stukje Tibetaanse tekst gaat.

En precies dat patroon verschijnt hier:
niet één kriebel, maar de rafelige restanten van minstens drie letterstokken,
die samen het omgekeerde ritme
van een kort stukje Tibetaanse tekst vormen.
In die paar omgekeerde inktlijnen wordt zichtbaar
dat het papier een eerder leven heeft gehad
— een fragment van een tekst die niets
met de Boeddha‑schildering te maken had,
maar die als materiaal opnieuw werd ingezet.
Het is een klein spoor, maar
het maakt de gelaagdheid van het object tastbaar:
een Boeddha aan de voorkant, een omgekeerde taal aan de zijkant,
en daartussen de geschiedenis van hergebruik die Dunhuang zo kenmerkt.

Een bloemenarrangement als afronding

Aurel Stein noemt het een ‘conventional flower spray’.
Maar ik vond het gewoon mooi.
Heel vaak zijn dergelijke boeketten van bloemen
beschadigd, verkleurd of vervaagd.

Net als de lotus waarop Amitabha zit,
zo goed weergegeven op deze schildering op papier:
de binnenste bloembladeren die omhoog bewegen
terwijl de buitenste bladeren bijna horizontaal bewegen.
Als een zwevend boeket.

In dit fragment zitten origineel een paar vlakken waar kleur ontbreekt. Die heb ik ingekleurd om het oog niet te laten afleiden van de mooie voorstelling van de lotustroon. Op de eerste foto van dit bericht zie je de actuele status.

Deze schildering is niet de laatste die ik in New Delhi zag
maar de aaneengesloten stroom van schilderingen
op zijde of op papier zal vanaf dit bericht
steeds vaker onderbroken worden door andere opmerkelijke zaken.

India 24/25: Delhi, dag 5 – National Museum XLIII

Posted on april 14, 2026 by Argusvlinder

– over bamboe, papier en wat ertussen zit –

Avalokiteshvara staat tussen bamboe en papier op deze schildering.
Je moet wel even goed kijken.
De bamboe zie je op de achtergrond, maar waar is het papier?
Is het wel zo eenvoudig met dat papier?

India, New Delhi, National Museum, Standing (Sun – Moon) Avalokiteshvara, Dunhuang 7th – 10th century CE, paper painting, 86,36 x 66,04 cm. Acc.No. Ch.i.0017.

Een aantal van de kenmerken van deze Bodhisattva zagen we eerder
op zijden banieren of schilderingen op papier.
Daarom sta ik daar niet te lang bij stil.
Er is namelijk ook iets te zien bij de begeleiders wat we
eerder nog niet gezien hebben.

De maanschijf met de ‘tree of immortality’.

De zonneschijf met de phoenix.

Aurel Stein beschreef het object in Serindia, deel 2:

Serindia Vol 2, page 1011:

Ch. i. 0017. Paper painting showing six-armed Avalokiteshvara (Kuan-yin) with two attendants. Stands facing spectator on lotuses upon top of flat rock (Mount Meru?). Upper hands hold up discs of Sun and Moon; middle hands in vitarka-mudra on either side of breast; lower hands hang by sides, thumbs and forefingers joined, palms out. Moon’s disc contains only tree. Avalok. has three heads with large fig. of Dhyani-buddha over middle one. His pose is stiff, his dress in ‘Indian’ Bodhisattva style with short straight over-skirt, as in *Ch. 0088. Behind him grows bamboos.
Attendants evidently represent the Good and the Evil Genius, from their resemblance to figs. in Ch. lvii. 004. Dressed in same way, carrying opened rolls of paper; but their hair is done

Page 1012

in roll around their necks and decked with flowers. Colouring dingy, consisting only of dark greenish brown, grey, red, and dark yellow, and drawing coarse. Blank cartouche (for inscr.) on L. edge. R. lower corner lost and part of R. edge; remainder well preserved. 1′ 10 threequarters” x 1′ 3 and a quarter”. Pl.XCI.

In het Nederlands en zonder afkortingen:

Papieren schildering die een zesarmige Avalokiteśvara (Kuan-yin) toont, met twee begeleidende figuren. Hij staat frontaal naar de toeschouwer gericht op lotussen die rusten op de top van een platte rots (Mount Meru?). De bovenste paar handen houdt de schijven van Zon en Maan omhoog; de middelste paar handen zijn in vitarka‑mudrā aan weerszijden van de borst; de onderste paar handen hangen langs het lichaam, waarbij duimen en wijsvingers elkaar raken en de handpalmen naar voren zijn gericht. De maanschijf bevat alleen een boom. Avalokiteśvara heeft drie hoofden, met boven het middelste hoofd een grote figuur van een Dhyāni‑Boeddha. Zijn houding is stijf, zijn kleding is in de ‘Indische’ bodhisattvastijl, met een korte, rechte roklaag, zoals in Ch. 0088. Achter hem groeien bamboes.

De begeleidende figuren vertegenwoordigen duidelijk de Goede en de Kwade Genius, op grond van hun gelijkenis met de figuren in Ch. lvii. 004. Zij zijn op dezelfde wijze gekleed en dragen geopende rollen papier; maar hun haar is in een rol om de nek gelegd en versierd met bloemen. De kleurstelling is dof en bestaat uitsluitend uit donker groenbruin, grijs, rood en donkergeel, en de tekenstijl is grof. Aan de linkerzijde bevindt zich een leeg cartouche (voor een inscriptie). De rechterbenedenhoek is verloren gegaan, evenals een deel van de rechterrand; het overige deel is goed bewaard gebleven. Afmetingen: 1 voet 10¾ inch bij 1 voet 3¼ inch. Afgebeeld op plaat XCI.

Dit is de plaat in Serindia, we weten dus zeker dat het over hetzelfde object gaat.

Serindia, vol 4, plate XCI, Ch.i.0017.

Mount Meru in het boeddhisme

In de boeddhistische kosmologie is Mount Meru (ook Sumeru genoemd)
de centrale wereldberg, het middelpunt van het universum
waar alle rijken omheen zijn geordend.
De berg vormt de as die hemel, aarde en onderwereld
met elkaar verbindt.
Boven op Mount Meru bevindt zich de Trāyastriṃśa‑hemel,
waar de god Śakra (Indra) verblijft.
Rond de berg liggen zeven concentrische bergkransen
en zeven zeeën, en aan de voet ervan liggen vier continenten;
het zuidelijke continent, Jambudvīpa, is de wereld van de mensen.

Mount Meru fungeert zo als een kosmisch centrum
én als symbolisch model voor spirituele opgang en innerlijke ordening.

De heilige berg in het hindoeïsme: Mount Meru

Ook in het hindoeïsme staat Mount Meru (Sumeru of Mahāmeru)
centraal in de kosmologie.
De berg wordt gezien als de as van het universum,
het punt waar hemel, aarde en onderwereld met elkaar verbonden zijn.
Meru is omringd door zeven concentrische bergkransen en zeeën,
en vormt het middelpunt van de vier wereldcontinenten.
Op en rond de berg wonen de grote goden:
Brahmā op de top,
Viṣṇu in het midden
en Śiva aan de voet.
Meru fungeert zo als kosmisch centrum, bron van orde en stabiliteit,
en als symbolische plaats waar inzicht en verlichting kunnen ontstaan.

Mount Meru in hindoeïsme en boeddhisme: gedeeld kosmisch centrum

Zowel in het hindoeïsme als in het boeddhisme fungeert Mount Meru
als de centrale wereldberg, het middelpunt van het universum
waar hemel, aarde en onderwereld omheen zijn geordend.
In beide tradities vormt Meru de kosmische as
die de verschillende bestaanssferen met elkaar verbindt.
De berg wordt omringd door zeven concentrische bergkransen en zeeën,
en aan de voet ervan liggen de vier wereldcontinenten,
waarvan het zuidelijke continent de wereld van de mensen is.

Het verschil ligt vooral in de bewoners van de berg:

in het hindoeïsme is Meru de verblijfplaats van goden
als Brahmā, Viṣṇu en Śiva,
in het boeddhisme bevindt zich boven op Meru de Trāyastriṃśa‑hemel
van Śakra (Indra), binnen een bredere structuur van hemelen en rijken.

Ondanks die verschillen vervult Meru in beide systemen dezelfde functie:
een kosmisch ordeningspunt dat de structuur van de wereld zichtbaar maakt.

Drie hoofden, drie ogen en een duidelijke Boeddha in de tiara.

De begeleiders

Aan iedere kant van de centrale figuur staat een begeleider. Beide richten hun blik omhoog, de linker het meest uitgesproken, alsof hun aandacht naar iets boven hen wordt getrokken. In hun haar zijn kleine bloemen gestoken, eenvoudig maar opvallend genoeg om hun verschijning een zachte toon te geven.

Hun kleding is helder opgebouwd: een korte, rechte roklaag, een smalle band rond de heupen, en een nauw omwikkeld bovenlichaam. In hun handen houden ze een scroll waarvan de onderdelen duidelijk zichtbaar zijn: een vlak vel papier dat aansluit op een verticale rugstrook, een begin van een rol aan de rechterzijde, en bovenaan een lichte flap met daartegen een doorlopend hengsel dat links aan de rug begint, achter de flap langs loopt en rechts weer bij de rug terugkomt.

Door hun opwaartse blik, de bloemen in het haar en de zorgvuldige manier waarop ze deze samengestelde scroll tonen, krijgen de begeleiders een opmerkelijke aanwezigheid: rustig, aandachtig, en gericht op iets dat buiten het kader van de voorstelling ligt.

Als hobbyboekbinder ben ik erg geinterreseerd in deze boekvorm. Het lijkt me een draagbare scroll.

Over de mudrā’s

De zes armen vormen drie duidelijk verschillende gebaren.

Het middelste paar handen maakt een vitarka‑mudrā:
duim en wijsvinger raken elkaar en de hand is naar buiten gericht.

Het onderste paar handen hangt langs het lichaam,
met duim en wijsvinger verbonden en de handpalmen naar voren
— een open, ontvankelijk gebaar dat niet overeenkomt
met de śaraṇa‑mudrā uit de zaaltekst.

Het bovenste paar handen draagt de zon‑ en maanschijf;
het is geen mudrā maar een attributieve, ondersteunende handeling.

Afsluiting

De komende dagen ga ik proberen uit te tekenen
wat voor boekvorm de begeleiders in hun handen houden.
Op internet kon ik nog niet snel een dergelijke vorm vinden.
Dus daar is nog onderzoek te doen…

Bladwachters fungeren als bruggen

Posted on juni 18, 2025 by Argusvlinder

De 12 katernen die ik ga inbinden hebben geen tekst maar ik wil wel
bladwachters gebruiken op de katernen. Laat bladwachters nou net
tekst gebruiken om boekbinders te helpen katernen
in de goede volgorde te leggen:
op katern A breng je een bladwachter aan (kleine tekening) met
het eerste woord of de eerste paar woorden die op katern B staan.
En zo verder.

Vier van mijn zwarte bladwachters Aratus.

Daarom besloot ik een lijst woorden op te stellen die met
boekbinden te maken hebben. Die woorden schrijf ik dan in mij
bladwachter ‘Aratus’ en hetzelfde woord op het eerste blad
van het volgende katern.

Dit was mijn lijstje:
tekst
papier
karton
afbeeldingen
naald en draad
linnen
leer
zijde
goud
pigmenten
vouwbeen

Het lijstje was het resultaat van een brainstorm:
11 woorden (het laatste katern krijgt geen bladwachter), in
willekeurige volgorde, niet te technische termen.

Maar het aantal termen bij boekbinden is enorm dus om
er voor te zorgen dat ik de allerbelangrijkste niet
zou overslaan ben ik even met Copilot gaan overleggen.
Ik vroeg ook naar de volgorde.

Copilot reageert eerst op mijn lijstje en beleefd en vriendelijk
als altijd (het is geen mens) deed het dat als volgt:

Wat je al hebt (sterk en veelzijdig):

Tekst – de inhoud, het hart van het boek.
Papier – het drager van de tekst.
Karton – voor de stevigheid van de kaft.
Afbeeldingen – visuele verrijking.
Naald en draad – voor het naaien van katernen.
Linnen – vaak gebruikt voor de rug of bekleding.
Leer – luxe en duurzaamheid.
Zijde – elegantie, soms voor leeslinten of bekleding.
Goud – voor versiering, vaak op de snede of kaft.
Pigmenten – voor illustraties of versieringen.
Vouwbeen – het gereedschap, symbool van het ambacht.

Dan volgen zaken die ik ben vergeten:

Wat je eventueel zou kunnen overwegen:

Als je ruimte hebt om iets te vervangen of toe te voegen, denk dan aan:

Perkament – historisch belangrijk materiaal.
Katernen – de gevouwen vellen, een kernbegrip.
Pers – symbool voor het ambachtelijke proces.
Kapitaalband – het kleine detail bovenaan de rug.
Marmerpapier – decoratief papier, vaak aan de binnenkant van de kaft.
Typografie – als je de nadruk wil leggen op de vormgeving van tekst.

Die termen zouden goed in het lijstje passen maar daarvoor moet
ik de beschikbare ruimte (letterlijk en figuurlijk) gaan
opzoeken.
De opmerkingen over de volgorde die daarna volgden gaan daar bij helpen:

Over de volgorde:

Je huidige volgorde is logisch, maar als je een meer poëtische of symbolische opbouw wil, kun je denken aan een volgorde die het proces van boekbinden volgt:

Tekst – het begin, de inhoud.
Papier – de drager.
Afbeeldingen – de verrijking.
Pigmenten – de kleur.
Katernen / Vouwbeen – het vouwen.
Naald en draad – het naaien.
Karton – de structuur.
Linnen / Leer / Zijde – de bekleding.
Goud – de versiering.
Kapitaalband / Marmerpapier – de afwerking.
Pers – het afronden van het ambacht.

In deze lijst zijn 3 termen samengebracht in één:
Linnen / Leer / Zijde – de bekleding.
Nieuw zijn Kapitaalband / Marmerpapier en Pers.

Copilot greep meteen de kans aan om me nog meer te ‘helpen’.
Het ging er van uit dat mijn ‘ode aan boekbinden’
een geschreven tekst zou worden.
Maar mijn idee is om het meer praktisch uit te dragen in
de vorm van de dummy voor Denken over oorlog en vrede / Hugo de Groot.

Maar ik kan Copilot wel een soort van uitleg laten schrijven die ik
dan handgeschreven ga overnemen in het eerste katern.

Dus vroeg ik om een introductie van ongeveer 250 woorden:

Ode aan het Boekbinden – Bladwachters als Bruggen

Deze ode aan het boekbinden bestaat uit een reeks van twaalf katernen, elk gewijd aan een essentieel element van het ambacht. De structuur van het werk is geïnspireerd op het fysieke boek zelf: de katernen zijn met zorg samengesteld, en verbonden door een subtiel maar betekenisvol systeem van bladwachters.

Een bladwachter is hier het eerste woord (of de eerste twee woorden) van elk katern, dat tevens het laatste woord is van het voorgaande. Zo ontstaat een poëtische ketting van begrippen die het boek als object én als proces weerspiegelt. Elk woord verwijst naar een materiaal, gereedschap of idee dat een onmisbare rol speelt in het boekbindproces: van tekst tot vouwbeen, van inhoud tot afwerking.

De gekozen termen zijn:
tekst, papier, karton, afbeeldingen, naald en draad, linnen, leer, zijde, goud, pigmenten, vouwbeen, pers, kapitaalband en marmer(papier).
Ze vormen samen een reis door het boekbindersambacht – van het eerste woord op het blad tot de laatste vouw in de kaft.

Deze vorm nodigt de lezer uit om niet alleen de inhoud te ervaren, maar ook de fysieke overgang tussen de katernen bewust te beleven. De bladwachters fungeren als bruggen: ze verbinden, begeleiden en herinneren ons eraan dat een boek meer is dan tekst – het is een tastbare, gelaagde creatie.

De vinding ‘brugwachters zijn een soort van brug’ beviel me.
Dus ik ga zeker wat doen met deze tekst.

Denken over oorlog en vrede

Posted on mei 26, 2025 by Argusvlinder

Er verschijnt een serie berichten op mijn blog over
het inbinden van het boek ‘Denken over oorlog en vrede’.
Het is een tekst (Iure belli ac pacis) geschreven door
Hugo de Groot die is en nog wordt verspreid door de
Stichting Handboekbinden. Deze versie bestaat uit losse
katernen. Ik ga er een spitselband van maken maar
dat is voor mij een nieuwe werkwijze.
De spitselband is een bindwijze die in de 16e eeuw
is ontwikkeld in Nederland en ook in de 17e eeuw
heel vaak gebruikt werd.
Omdat ik met deze bindwijze geen ervaring heb,
maak ik eerst een dummy: minder katernen, wel
bijna dezelfde afmetingen.
Er zijn al een aantal berichten te vinden op mijn blog
en er zullen er nog meer volgen.

Op tafel liggen drie soorten papier: verschillend papier en verschillend van afmeting. Er achter liggen de losse katernen in een bundel. op het papier ligt een vouwbeen. Er zijn een paar bladen gevouwen tot katernen en de ochtendzon scheen over het papier.

Dit werkt beter. De vellen vouw ik met een driehoekig metalen lineaal. Daarmee kun je snel het papier goed vouwen. Het vouwbeen gebruik ik om de vouwen extra scherp aan te zetten.

Het boekblok van de dummy krijgt minder katernen als het uiteindelijke boek. De grootte is wel nagenoeg hetzelfde. Dit is voldoende om te oefenen hoe de katernen te binden op perkament.

Aan het boekblok ga ik twee katernen toevoegen die als schutblad gaan dienen. De witte bladen zijn groter dan de katernen van het boekblok. Maar die snij ik op maat.

Dan is dit het resultaat. Gereed om een tijdje in de boekenpers te leggen.

Weer uit de boekenpers, zo’n 24 urr later, is dit gereed om de gaten te gaan voorprikken.

Librije

Posted on september 23, 2024 by Argusvlinder

De hoofdreden om naar Zutphen te gaan was de Librije (niet
het restaurant maar de kettingbibliotheek bij de Walburgiskerk).
Een openbare bibliotheek, een van de eerste!, met een prachtige
collectie wiegendrukken of incunabelen.
Dat zijn vroege, gedrukte boeken. Boeken die zo tussen 1450 en
1500 werden gedrukt.

In de kerk, in de buurt van de ingang van de Librije wordt nog even stilgestaan bij het ambacht van de boekbinder.

Men heeft een speciale forlder over de Librije gemaakt.
Die neem ik hier grotendeels over en die vul ik dan aan met
foto’s die ik er zelf gemaakt heb.

(foto uit de folder)

Je waant je in een middeleeuwse bibliotheek. Al is hij niet middeleeuws,
maar hebben de ontwerpers wel goed naar middeleeuwse voorbeelden
gekeken. De boeken zijn niet middeleeuws maar ze vertellen het verhaal
van de geschiedenis aansluitend op de middeleeuwen.

Een bezoek gaat als volgt: je koopt een toegangskaartje voor de kerk en
een kaartje voor de Librije. Je kunt niet vrij de Librije inlopen
maar er zijn rondleiders die op gezette tijden een volgende groep (ik was alleen)
meenemen de Librije in. Dit wordt allemaal prima begeleid.

Dus voordat ik begon foto’s te maken heb ik eerst de rondleider het
verhaal laten doen. Tot we bij een vitrine kwamen met twee boeken.
Een groot en dik boek en dit kleinere en veel dunnere boekje.

Een voorbeeld van een studieboek dat betere tijden heeft gekend. Leuke zijn de aantekeningen en tekeningen die in de marges en tussen de regels zijn gemaakt. Ik vermoed dat het bij dit boekje gaat om Desiderius Erasmus, Erasmi Roterodami, De Constrvctione Libellus uit 1555. Maar dat weet ik niet zeker. Als het deze tekst is dan is deze vast van latere tijd. Misschien heeft de rondleider het wel verteld maar ik vond de eendjes te leuk.

Vertelde ik mensen dat ik naar de Librije, de kettingbibliotheek, ging,
dan werd steeds de vraag gesteld hoe dat dan technisch in elkaar zat.
Nou zo dus:

Hier zie je de boeken op de lessenaar staan. Je ziet meteen de ketting. De boeken hebben leren banden waarbij de platkern (de basis waarop het leer is vastgemaakt) (eiken)houten planken zijn. Dus de boeken waren stevig. Ze zitten ook stevig dicht. Zoals hier wordt de band op twee plaatsen bij elkaar gehouden: tegen vocht en insekten. Bovendien kun je de boeken dan beter hanteren.

Door de achterkant van het boek, de achterplat, is een gat geboord waar de kettingklamp aan is vastgemaakt. De klamp zit dus dwars door het hout. De ketting zit dan aan de andere kant vast doordat door een van de ogen van de ketting een roei zit. Die roei zit vast in de lessenaar.

Die roei kan uit de lessenaarconstructie. Aan het uiteinde zit namelijk een slot.

Alles bij elkaar een behoorlijk stevige constructie.

Het is een prachtige verzameling boeken. Veel banden met blinddruk op de buitenkant. Veel boeken met steunen op het plat zodat de band beschermd wordt als een boek opengeslagen wordt weggelegd. Veel van deze boeken zijn behoorlijk dik en ik schat in zwaar. Dus die steunen hebben meegeholpen de boeken zo lang te kunnen behouden. Sommige boeken hebben ergelijke steunen ook aan de anderkant van de boekband.

Onderdeel van de verzameling is een groot aantal boeken die ingebonden zijn in perkament. Je ziet er hier staan in die moderne boekenkast. Helaas was het niet mogelijk om bij deze rondleiding boeken in te zien.

Hier zie je de steunen op de boekband (links) maar ook aan de onderkant (beide boeken).

Reden genoeg lijkt me voor een bezoek aan de Librije.
Een unieke collectie in een unieke en originele bibliotheek.

Plezierpapier

Posted on oktober 27, 2023 by Argusvlinder

Een tijdje terug kwam ik een verhaal tegen over een boek
dat men van plan was te maken.
Het zou gaan over Leo Hoegen, papiermaker.
Met interesse heb ik het gevolgd en toen ik het boek kon
kopen, heb ik het ook gekocht.
Eerder deze week kwam dit heel leesbare en praktische boek
in de brievenbus terecht.

De scheppende kracht van papier, Elise Meijer schrijft in dit boek over Leo Hoegen, zijn kwaliteiten en internationale ervaring met papierscheppen.

Het boek is prettig geschreven, niet ingewikkeld of omslachtig
maar praktisch. Meteen bruikbaar voor iemand die ook eens papier
wil maken.
Zelf heb ik jaren geleden een cursus gevolgd bij Marieke de Hoop.
Een heel leuk evenement met als resultaat een aantal bladen
handgeschept papier van verschillende samenstelling waar ik
nog jaren met veel plezier toepassingen mee heb gemaakt.

Elisa en Leo pakken het anders aan: leuke afwisselende teksten
met ervaringen, weetjes en veel foto’s met bij ieder hoofdstuk
een QR-code naar een korte, heldere on-line filmles.
Het boek heb ik uit en ik heb alle lessen gevolgd en ik heb
er zin in.

Leo is zelf ook boekbinder dus weet heel goed waar je papier
voor gebruikt en hoe je met je eigen handen mooie dingen
dingen kunt maken. Als een soort samenvatting, ter afsluiting
lees je in het boek:

‘Ambachtslieden blijven ook nodig’, zegt Leo met stellige overtuiging. ‘Machines kunnen veel, maar zijn niet creatief. Een meester in een ambacht heeft zo veel kennis van materialen en gereedchappen en zo veel ervaring, die weet meteen of iets mogelijk is en hoe dan. Welke grondstoffen je moet gebruiken voor een bepaald effect. Een meester papierschepper voelt met de handen of een vel papier van goede kwaliteit is. Dat kan je een machine nooit feilloos leren. Ook voor nieuwe ideeën heb je een creatief menselijk brein nodig en de ervaring van de meester.’

Hier doet Leo Hoegen zich te kort, vind ik.
Hij gaat in de verdediging en vergeet hoeveel plezier
werken met je handen en het scheppen van papier oplevert.
Gelukkig lees je dat wel in zijn enthousiasme, ervaringen en
voorbeelden in het boek.
Daarom noem ik mijn bericht vandaag ‘Plezierpapier’.

Reisdagboek

Posted on juli 17, 2023 by Argusvlinder

Afgelopen weekend nog gewerkt aan de boekband
voor mijn reisdagboek.
De basis voor de boekband is gereed maar is de boekband
wel sterk genoeg straks met alleen een papieren bekleding.
Zelfs als het papier stevig is?

De eerste folder, waarop ook geschreven was, heb ik al op maat gemaakt en vervolgens ook al een keer gevouwen rond de basis van de boekband. Zonder het papier aan de rug te lijmen. Dat ga ik nu wel doen en dus pak ik een nieuwe folder en snij die op maat.

Vervolgens teken ik de contouren van de boekbandbasis af aan de binnenkant van het papier. Het papier is dik genoeg om niet meteen een streep door te laten schijnen aan de ‘goede’ kant.

De tyvek lijkt zich minder goed te houden dan ik hoopte. Ik wil nu ook niet gaan uitproberen tot hoever ik kan gaa. Dus besluit ik een brede strook boekbinderslinnen tegen de buitenkant van basis te lijmen. Over het tyvek.

< Pas daarna lijm ik de basis op het papier. Vervolgens gaat de basis met bekleding nog eens 24 uur in de boekenpers.

Al na een paar uur haalde ik de boekband uit de boekenpers maar het papier was nog niet gladgetrokken. Het geheel is zwaarder uitgevoerd dan normaal en het moet door en door droog worden. Dus gaat het geheel weer snel in de pers. Maar het beeld is goed.

Pas aan het eind van vanmiddag haal ik de boekband opnieuw uit de pers. Dit keer glad papier en alles voelt droog aan. Binnenkort de omslagen afwerken en dan papier voor de schutbladen kiezen (rood!) op maat maken en het boekblok kan in de band gezet worden. Nu nog een sticker of iets dergelijks, om de reclame weg te werken.

Het volgende project

Posted on januari 23, 2022 by Argusvlinder

Dit wordt waarschijnlijk het volgende boek dat ik ga inbinden. Alleen moet ik nog wat meer nadenken over de vorm die ik ga kiezen. Dus vanmiddag nog eens goed door het boek heenbladeren om ideeën op te doen. L. Brade & Dr. E. Winkler, Het geïllustreerde boekbindersboek, 2021, in een uitgave van Uitgeverij Boekblok met een nawoord door Gijs Wortel.

Zoals de titel aangeeft is het een boek met illustraties. Misschien niet zoveel als je in een modern boek zou mogen verwachten maar voor een boek uit 1861 toch heel uitgebreid voorzien van afbeeldingen.

Hier bijvoorbeeld een papiersnijmachine. Deze machines zijn geschikt om veel papier in één keer, recht af te snijden. Probeer dat maar eens met de hand met een mes. Dat zal je niet lukken maar met een dergelijke machine gaat dat prima.

Bij het boek zit een bijlage (Aanhangsel) met recepten. In 1861 was het boekbindersvak nog grotendeels handwerk. Recepten om materialen en hulpmiddelen zelf te maken waren noodzakelijk. Voor mensen die terug willen naar het oude ambacht (of er van willen leren) een schat aan informatie.

Als ik internet mag geloven (ik ken de man alleen van naam) is Gijs Wortel nog een ambachtsman die het vak van jong af aan heeft geleerd en die er ook jaren les in heeft gegeven. Zijn boeken winnen prijzen. Dus ook zijn nawoord ga ik vanmiddag nog eens goed lezen.

Even de feiten op een rijtje. Dit helpt mij altijd als ik wat wil weten over het boek terwijl ik het niet onder handbereik heb. Vooral de afmetingen zijn vaak belangrijk. Zeker om dat dit zowel een dik als een groot boek wordt.

Een van de illustraties uit het boek. Dit is een bordschaar. Zeker als je karton wil snijden, recht wil snijden, dan is zo’n tafelformaat bordschaar ideaal.

Agenda’s zijn in een tijd van mobiele telefoon en andere mobiele apparaten niet meer de meest hippe voorwerpen (het woord hip alleen al) maar dat neemt niet weg dat dit een mooi voorbeeld uit het boek is voor een titelblad voor een agenda.

Bastspikkel

Posted on december 15, 2021 by Argusvlinder

De afgelopen dagen was ik minder actief op mijn blog
of in mijn werkplaats dan me lief is.
Vandaag kon ik weer even naar mijn werkplaats om
een wat nieuw papier te bekijken.
Het is al een paar dagen geleden geleverd maar het kwam
er eerder niet van om er naar te gaan kijken.

Als je iets koopt op internet, zeker wanneer het
een nieuw product of een nieuwe leverancier betreft,
is het altijd even afwachten wat je precies gekocht hebt.
Ook vandaag was dus een avontuur.

De aankoop betrof drie stukken papier. Dit is een stukje van het eerste stuk papier dat een bedrukte washi betreft.Tanouchi Sachiko zou de maker zijn. Voor mij gaat dit stuk een heel mooie papieren boekband vormen.

Het is een zacht papier en de achterkant laat iets zien van de kreukelige textuur en ook dat op sommige plaatsen de overheersende kleur door het papier komt. Daarom lijkt het papier gedecoreerd te zijn na de papierproductie.

Ik ben er nog niet uit maar de scherpe lijn links lijkt aan te geven dat er gewerkt is met een of meerdere sjablonen. Daar ga ik in de kerstvakantie misschien eens mee experimenteren. Met sjablonen.

Dit papier heet Hayashi Shinji Washi Kozo met bastspikkels. Bij de productie van het papier ontstaan de witte vezelslierten die je in het papier ziet zitten en het is de keuze van de papiermaker om in de papierpulp de resten van de schors (bast) van de plant in de pulp te laten zitten. Benieuwd hoe ik dit goed kan snijden.

Het papier is alleen al mooi omdat er zoveel te zien is.

Dit papier lijkt wel een textuur van leer te hebben maar laat je niet misleiden door de camera. Dit is een zacht, notenbruin papier. De kleur is heel anders dan de foto doet vermoeden en het gevoel van het papier heeft niets van leer.

Papieren zakken: zelf letterstempels maken

Posted on december 6, 2021 by Argusvlinder

Het verzamelen van teksten, afbeeldingen en andere
geheimen, is in volle gang.
De teksten ga ik voor een deel met de hand schrijven.
Daarbij wil ik wel een bijzondere kapitaal om
mee te beginnen.
Ik heb houten affiche letters, misschien gebruik
ik die ook. Maar ik kan ook wat eigen stempels maken.

Het idee is eenvoudig: bepaal de grootte van de letter (bijvoorbeeld 4 bij 4 centimeter), snij een stuk karton dat gaat dienen als basis voor de letter, ontwerp een eigen letter (let op spiegelschrift), snij die letter uit, plak de letter op de basis, vernis de letter en ondergrond een paar keer (steeds laten drogen), stempelen, eventueel de letter nog opwerken. De mogelijkheden zijn eindeloos.

Begonnen met de letter T. Alleen zag ik later dan geen van de teksten met een ‘T’ beginnen. Gelukkig kan ik daar als schrijver van sommige teksten zelf invloed op uitoefenen. Hier zie je de ‘T’ na de zoveelste vernislaag. De vernis die ik hier gebruik is acrylvernis. Ik heb die al lang en ik gebruik die heel beperkt dus kan ik hem beter bij zo’n klusje opmaken.

De letter ‘A’ ga ik zeker gebruiken. Snijden is overigens niet altijd eenvoudig. Neem je tijd.

Ook deze letter ligt te drogen. Eens zien wat ik daar mee kan doen. Er volgt binnenkort meer. Zoals je ziet schuimt de vernis nogal makkelijk. Bij het opdrogen trekken de meeste belletjes weg.

Boekblok van papieren zakken

Posted on december 4, 2021 by Argusvlinder

Het boek is ver gereed. Dat wil zeggen, de structuur. Er is nog geen tekst opgenomen in het boek. Dat gaat nog wel gebeuren. Bij dit boek gebruik ik de Koptische binding zoals die beschreven staat bij type A in het boek van Keith Smith: Smith’s sewing single sheets. Daarnaast heb ik een blouse gebruikt om er boekbindlinnen van te maken en er de twee platten mee te bekleden. De papieren zakken heb ik gekregen van verschillende winkels in Breda bij het doen van boodschappen.

Eerlijk gezegd heb ik dit type binding nog niet kunnen maken zonder problemen met het voorplat. Je begint te binden bij het achterplat en dan voeg je pagina voor pagina toe. Tot dat je nog één pagina en het voorplat over hebt. Dan geeft de methode van Smith aan dat je moet gaan binden beredeneert vanaf het voorplat, terug naar waar je bezig was. De binding zoals ik hem nu gemaakt heb is te strak. Het kan maar net.

Om geen reclame te maken voor een specifieke winkel, de zakken komen van: Noten & noten, Dikke mik, Bakkerij Hizmet, Deva, Noordzee en DenD Delicatessen (die op vrijdag op de weekmarkt op de Grote Markt staat). Van een paar zakken weet ik niet meer van wie die komt en er staat geen naam van het bedrijf op.

Er past een tekst in 9 van de tien zakken. De tiende zak is door het strijken dicht geplakt. Bovendien zitten er op de twee platten nog twee zakken. Door het gebruik van de delen textiel van de blouse als boekbindlinnen is er niet heel veel ruimte in die twee zakken maar daar kun je best wat geheimen in kwijt.

De volgende keer zou ik uitgaan van 5 centimeter draad
per gat. Dus voor één set van twee gaten voor een boek met
10 losse bladen en een voor- en achterplat:
12 maal 5 centimeter= 60 centimeter draad voor één gat.
Voor een set gaten is dat dus 2 maal 60= 1 meter 20.
Zo heb je voor dit boek dan 4 draden nodig.

Voor wat betreft de tekst heb ik nu al het volgende lijstje:
01 Introductietekst bij het boek
02 een stuk tekst uit het boek over Afghanistan dat ik
op dit moment lees van William Dalrymple (Return of a king)
03 een citaat uit een door Joost Prinsen samengesteld
boek van Godfried Bomans (In alle ernst)
04 een foto
05 een krantenknipsel
06 een verhaal over Japans papier
07 een verhaal over hergebruik
08 een citaat uit het boek Empires of the Indus van
Alice Albinia
09, 10 en 11 zijn nog niet bepaald.
Dat is ook het geval met de volgorde. Deze lijst
lijkt een volgorde te hebben maar de telling is er
alleen maar om er voor te zorgen dat ik niet
te veel tekst heb.

Boekblok van papieren zakken

Posted on november 30, 2021 by Argusvlinder

De bindwijze is de zogenaamde Koptische Binding zoals die beschreven staat in het boek Smith’s sewing single sheets van Keith Smith. Ik volg hier type A. Het is een bindwijze waarbij je geen katernen neemt als uitgangspunt voor de binding maar (stevige) losse bladen. Ik heb papieren zakken op een soort van drager geplakt, een kartonnen strook van 2 tot 2,5 centimeter breed en 34 centimeter hoog. Deze stevige drager ‘draagt’ steeds één papieren zak (van de bakker of groenteboer) en vormt de sterke basis waardoor de draad loopt en verbinding zoekt met de vorige drager.

Gezien de hoogte van 34 centimeter heb ik besloten 4 koppels van 2 gaten te maken in de bladen en de platten. Daar bind je met 4 draden en 8 naalden steeds een blad aan het vorige blad. Die duo’s van twee gaten noemt men in het Engelstalige boek ‘stations’.

De achterplat is het beginpunt van de binding en het voorplat is de laatste toevoeging. Het voorplat wordt op een andere manier verbonden met de voorafgaande bladen. Dus dat is even opletten.

Het boek zit bijna helemaal in elkaar. Ik moet alleen de einden van de vier draden nog aan elkaar knopen. Dat gaat met de platte knoop. Zoals je op de foto kunt zien vormen de dragen feitelijk de rug. De draden zijn het enige middel waarmee alle andere onderdelen aan elkaar zitten. Ik heb een enkel naaigaren gebruikt waarvan ik me afvraag of dat niet eigenlijk een te lichte draad is. Bij zo’n dunne draad, die ook nog eens zwart is, zie je het bindpatroon na afloop minder goed als bij een dikkere draad. Het boek nog eens nalezen om te zien of Keith Smith daar iets over zegt.

Het is grappig dat op de foto’s lijkt of het Turks ontwerp
op de ruggen van de dragers, samen weer een patroon vormen.
Maar dat is volledig toeval. De dragers zijn bekleed zonder
dat er rekening is gehouden met patroon of kleur.

Papieren zak (met bloed)

Posted on november 27, 2021 by Argusvlinder

De eerste actie vandaag was het uit de boekenpers halen van het voorplat. Beide platten zijn zoals ik ze graag wilde hebben.

De volgende stap was een mal maken om de gaten te kunnen prikken en die dan ook daadwerkelijk te prikken. Hier zie je de els in actie.

Dat prikken gaat wel eens mis. Zie dan je werk vrij van bloed te houden.

Dan begint het binden van het boek. De binding die ik gebruik is de Koptische binding. Niet eenvoudig zoals Keith Smith die laat zien in zijn boek. Voor de details verwijs ik naar zijn boek. Deze binding is bijzonder geschikt voor boeken die uit losse bladen bestaan.

Ik kon zo gauw geen instructie vinden over de lengte van de draad garen. Dus hoop ik dat de draden lang genoeg gaan blijken te zijn. Gezien de hoogte van het boek (ongeveer 34 centimeter) zijn er vier paren met gaten nodig. Die ga je binden met vier draden en acht naalden. Hier steek ik de naalden nog tussen de onderlegger en de werktafel.

Maar het is denk ik handiger als ik ze gewoon laat hangen (to dangle). De draad ging niet eenvoudig in het oog van de naald en dat heeft als voordeel dat hij er ook niet snel uit gaat.

Bij deze methode wordt ieder ‘blad’ met zijn voorganger verbonden maar ook zelf wordt het verweven met de draad. Een ingenieuze constructie waardoor de bladen straks helemaal open kunnen. Het voorplat is dan straks weer een ander verhaal.

Papieren zakken

Posted on november 20, 2021 by Argusvlinder

Vandaag verder kunnen werken aan het boekblok
dat uit papieren zakken bestaat:
= Snijden van stroken karton voor de drager
= Drager lijmen
= Decoratiepapier op maat snijden
= Dragers inpakken
= Zakken bevestigen

Jaren geleden kocht ik een aantal van deze sets met decoratief papier. Ik geloof in de Nieuwe Kerk in Amsterdam. Deze set heet Turkish Designs.

Je kunt het papier voor allerlei doeleinden gebruiken. Ik verwerk soms delen ervan in mijn boeken. Bijvoorbeeld als schutbladen. Nu om de dragers van de papieren zakken in te verpakken.

Zo zien de 10 dragers er dan uit.

Het grootste deel van de dragers zijn ook al voorzien van een papieren zak. Nog drie te gaan. Dat zal morgen wel lukken. Hier zie je dat het boek een behoorlijke dikte gaat krijgen en dat het een leuk kleurige achterkant gaat worden. Een mooi contrast tegen het witte voor- en achterplat.

Papieren zak

Posted on november 18, 2021 by Argusvlinder

Om papieren zakken te kunnen gebruiken om een boekblok
te vormen, kies ik voor een bindvorm waarmee je losse
bladen kunt inbinden.

De zakken zijn verschillend van formaat maar ik wil ze
steeds op dezelfde plaats met elkaar verbinden.
Daarom kies ik er voor de zakken een ‘ondersteuning’ te
geven.

Op die ondersteuning kan ik de zakken bevestigen en kan ik
toch zorgen dat alle bladen op dezelfde positie met elkaar
verbonden worden.
De bindwijze staat beschreven in een van de vele boeken
van Keith Smith: Smith’s sewing single sheets.

De ondersteuning bestaat uit twee stroken karton, een brede en een smallere. De smalle plak ik op de brede. Zo ontstaat er een richel waar de zak op gelijmd kan worden en een breedte die het mogelijk maakt ook iets in de zakken te stoppen zonder dat dit direct een probleem oplevert met de dikte van het boek. De twee stroken karton hebben dezelfde lengte. Dat is waar voor alle pagina’s. Net zo groot als de grootste papieren zak en het voor- en achterplat. Het karton is ook de basis om de binding doorheen te halen. Dit is de kleinste zak.

Dit is de grootste zak. Alle papieren zakken krijgen hiermee aan een kant een goede ondersteuning. Ik heb ook nog nagedacht over een bredere ondersteuning maar dat vond ik te veel karton kosten.

De eerste richels zijn gesneden en geplakt. De brede strook karton is 2,5 cm breed, de smalle 1 cm. De lengte is 34 centimeter.

Omdat grijs maar grijs is heb ik gezocht naar een papier waarmee de richels te beplakken is. Lang geleden kocht ik een set decoratie papier met Turkse motieven. Aan het boek wat ik ga maken zit niets Turks aan maar het is mooi papier en het is hoog tijd dat ik het een keer gebruik.

Papieren zakken

Posted on november 17, 2021 by Argusvlinder

Een boek met als boekblok geen katernen maar
papieren zakken. Dat is het plan.
Met de zakken ben ik een tijdje geleden al bezig
geweest. Ik heb er 10 geselecteerd.

Maar de bekleding van de boekband is ingewikkelder.
ik wil twee voorpanden van een blouse gebruiken waar
twee zakken op zitten.
De stof is te dun om zomaar op een kartonnen basis
voor een boekband te lijmen. Dus ga ik daar vlieseline
bij gebruiken.

Eerst maar eens een van de twee panden strijken om
te zien of het groot genoeg is om er een boekband
mee te bekleden waarin de papieren zakken passen.

Dit is het pand en ik heb dat afgelopen zondag eerst maar eens gestreken.

Dan omdraaien en zien hoeveel van de vlieseline er eigenlijk nodig is. Er zijn verschillende soorten vlieseline maar de meest stevige die ik ooit als eerste stuk kocht, gebruik ik het meest.

Eerlijk gezegd vertrouw ik niet alleen op de vlieseline en de lijm die daar al op zit en die smelt bij verwarming met het strijkijzer. Zeker aan de randen voeg ik nog wat lijm toe. Dat is wel oppassen want de lijm komt erg snel door het textiel heen en de combinatie van een warm ijzer en lijm is niet goed. Het zakje op het pand kan wel gewoon open met de knoopjes.

De rand rechts lijkt op het eerste gezicht helemaal dicht. Dat is die rand ook maar die verbergt de knoopsgaten. Of ik die rand kan gebruiken voor dit boek is twijfelachtig. Het formaat van de textiel met de zak erop en het formaat dat ik nodig heb voor de boekband zijn niet voor elkaar ontworpen.

Nadat de vlieseline is gehecht aan het textiel snij ik het textiel op maat. De maten komen niet helemaal overeen met wat ik nodig heb. Dat wordt nog experimenteren maar dat is ook de reden waarom ik met de achterplat van het boek begonnen ben.

Na-papagaaien

Posted on oktober 19, 2021 by Argusvlinder

Het blad van de Stichting Handboekbinden geeft iedere
keer weer veel ideeën voor nieuwe boeken of boekjes.
De uitgave die ik zondagochtend las heeft een leuke
beschrijving van een Midori-achtig dagboek.
Het is een naam van een fabrikant die ik niet ken,
dus die papagaai ik alleen maar na, maar het is een
boekje dat iedereen kan maken.

De beschrijving volg ik bijna helemaal alleen heb ik
geen elastische draad. De winkel waar ik zoiets zou
kopen was zondag gesloten.
Dus morgen nieuwe kansen.

Maar dat neemt niet weg dat ik de andere onderdelen al
vast bijeen gehaald, gesneden, genaaid, enz heb.

Het begint met een boekje dat bestaat uit 1 katern van 12 bladen papier. Ik nam blanco printerpapier (90 grams). Als omslag nam ik een vel papier bedrukt met een slangenhuid motief. Compleet met reliëf. Ik kocht er ooit drie vellen van maar heb ze tot nu toe nog niet gebruikt. Deze heb ik ingenaaid volgens de instructie.

De beschrijving gaat uit van een stuk leer. Dat is natuurlijk erg mooi. Zeker in de tijd. Het boekje zit zo in elkaar dat je eenvoudig na verloop van tijd een nieuwe inhoud in de boekband kunt stoppen. Maar ik heb een tijdje terug een kort jasje uit elkaar gehaald. Het is soort kunststof. Het voelt wel aan als leer. Is in ieder geval heel soepel. Daarom kies ik het voor deze binding. Ik heb bewust gezocht naar een stuk met de naad. Zoals je ziet krijgt mijn versie (de inhoud zit al tussen het leer) een flap die het boek straks afsluit.

Bij een jurk die eigenlijk weg kon (misschien ga ik de stof gebruiken voor een boekband) en die ik pas geleden kreeg, zat een soort van ceintuur. Leuk van kleur. Natuurlijk een beetje anders dan de elastiek die in de beschrijving wordt voorgesteld maar dit werkt denk ik ook. Misschien is de ceintuur wat aan de lange kant. Hij is 150 centimeter. Maar ik kijk nog of ik hiervan misschien ook het leeslint kan maken.

In het blad van de Stichting Handboekbinden staan nog
een paar leuke varianten die ik vast ook nog
een keer ga proberen.
Een goed idee om zelf te maken zo tegen het einde
van het jaar.
Als ik het morgen kan afronden volgen hier binnenkort
nog wat foto’s van dit boek.

Papieren zakken zonder papier

Posted on oktober 19, 2021 by Argusvlinder

Al eerder vertelde ik over mijn plan om een boek
te maken van papieren zakken.
Maar de foto’s die ik tot nu toe liet zien waren van
voorpanden van een blouse. Van textiel dus.
Maar de afgelopen weken/maanden heb ik papieren zakken
(en tassen en enveloppen) gespaard.

Een stapeltje groot genoeg om een boek te maken. Ze mogen een opdruk hebben. Dat maakt het resultaat wel zo leuk. Misschien bedruk ik de lege zakken zelf eerst nog. Maar de nadruk ligt eerst bij het uitwerken van een idee. Welk idee weet ik nog niet.

BoekKunstBeurs in Leiden

Posted on oktober 11, 2021 by Argusvlinder

Binnenkort is het weer zover.
Je kon het al lezen hier op mijn blog.
Op 6 en 7 november 2021 is het weer
BoekKunstBeurs in Leiden in de Pieterskerk.
Dan ben ik daar zeker een halve dag te vinden.
Voor nu hangt in ieder geval de poster
in mijn werkplaats.

BoekKunstBeurs in de Pieterskerk in Leiden. 6 – 7 november.

Dat wordt een mooi weekend…

Posted on oktober 9, 2021 by Argusvlinder

Op 6 en 7 november is het weer BoekKunstBeurs in Leiden. Dan komen de liefhebbers van papier, leer, perkament, boeken, uitgeven, grafisch ontwerp, kleur, marge drukwerk, drukpers, boekbinden, tekst en nog veel meer, bij elkaar in de Pieterskerk in Leiden. Ik ga er in ieder geval naar toe.

Argusvlinder

De avonturen van de Argusvlinder

Tagarchief: papier

India 24/25: Delhi, dag 5 – National Museum XLIV

India 24/25: Delhi, dag 5 – National Museum XLIII

Bladwachters fungeren als bruggen

Denken over oorlog en vrede

Librije

Plezierpapier

Reisdagboek

Het volgende project

Bastspikkel

Papieren zakken: zelf letterstempels maken

Boekblok van papieren zakken

Boekblok van papieren zakken

Papieren zak (met bloed)

Papieren zakken

Papieren zak

Papieren zakken

Na-papagaaien

Papieren zakken zonder papier

BoekKunstBeurs in Leiden

Dat wordt een mooi weekend…

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen: