Multatuli – Liefdesbrieven

Natuurlijk het is saai: iedere keer dezelfde titel voor
een stukje over het stapje voor stapje inbinden van een boek.
Maar voor mij kost het deze tijd.
Het boek is bijna af en ik ben er blij mee.
Op de foto ligt het boek op een stuk Zaansch Bord.

IMG_5427MultatuliLiefdesbrieven

Een leeslint voor Everdina (Tine) van Wijnbergen en een voor Mimi Hamminck Schepel. De boekenlegger ben ik op deze foto vergeten. Dit is mijn versie van het boek Liefdesbrieven van Multatuli dat in de reeks privé-domein is verschenen bij De Arbeiderspers en in losse katernen bij Uitgeverij Boekblok / Atelier de Ganzenweide.


Multatuli – Liefdesbrieven

Ook bij de tweede boekband gaat iets mis.
Maar iets dat ik kan oplossen.
De meeste problemen kun je wel oplossen bij het boekbinden.
Eerst heb ik het tornen van de blouse afgemaakt.

IMG_5408MultatuliLiefdesbrieven

Dit is het rugpand van de blouse. Dat wil ik gaan gebruiken bij een volgend project. Daarbij wil ik deze textiel gaan bedrukken. Dus dat moet ik eerst gaan uitproberen.


IMG_5409MultatuliLiefdesbrieven

Wat er fout ging laat ik niet zien maar je ziet wel de oplossing. Dan kun je wel raden wat er daar mis is gegaan. Toen ik de omslagen ging lijmen bleek dat het karton toch hoger is en dat de hoeken te kort zijn afgesneden. Het was maar een millimeter maar het lukte niet om het sluitend te krijgen. Daarom heb ik bedacht op de vier hoeken een smal strookje perkament aan te brengen. Dat is stevig genoeg om de opening te overbruggen. Ik laat het perkament in een soort van punt uitlopen dus kan het ook de helft van de hoek bedekken. Als je het niet weet denk je dat het zo hoort.


IMG_5410MultatuliLiefdesbrieven

Zo ziet de binnenkant van de hoek er dan uit. Aan de buitenkant zie je niets van het perkament. Het paste paper dat ik als schutblad gebruik is erg stevig. Ik besloot het voor- en achterplat niet op te vullen tot het niveau van het leer. De rugkant van het boekblok en de boekband zijn gelijmd en het boek ligt nu in de boekenpers. Morgen doe ik de voorkant.


Multatuli – Liefdesbrieven

Natuurlijk heb ik gisteren ook wat tijd gevonden
om aan de boekband van Liefdesbrieven te werken.
Een paar foto’s:

IMG_5388MultatuliLiefdesbrieven

Het eerste waar ik mee begon was het voorbereiden van de hoeken en de omslag bij de rug. Ik kies voor de klassieke omslag die iedereen nog kent van schoolboeken.


IMG_5389MultatuliLiefdesbrieven

Dan een stuk papier er onder om de overslag goed van lijm te kunnen voorzien.


IMG_5391MultatuliLiefdesbrieven

Hier is de onderkant gereed.


IMG_5392MultatuliLiefdesbrieven

Hier de bovenkant. Langzaam wordt de werkelijke bladspiegel van de voorplat zichtbaar.


IMG_5393MultatuliLiefdesbrieven

Al is de rode boekband nog niet gereed, ik leg de witte en de rode naast elkaar.


IMG_5394MultatuliLiefdesbrieven

Zo gaat de rode er uit zien. De rode zal nu in de boekenpers gaan om er voor te zorgen dat de omslagen zich goed vastzetten op het karton.


IMG_5395MultatuliLiefdesbrieven

Het levert in ieder geval leuke foto’s op.


Multatuli – Liefdesbrieven

Een sprint op een weblog.
Dat is waar je hier naar kijkt.
Ik probeer mijn achterstand weg te werken die ik heb
opgedaan bij bloggen over het maken van de
leren bekleding voor het boek ‘Liefdesbrieven’.

IMG_5340MultatuliLiefdesbrieven

Net als bij het witte leer eerder, snijd ik nu uit het rode leer de namen van de vrouwen van Multatuli aan wie hij de brieven in het boek schreef: Tine en Mimi. Die zwarte randjes hier en daar moet ik nog proberen schoon te maken.


IMG_5341MultatuliLiefdesbrieven

Het leer is aan de voorkant ver gereed. Ik moet de uitgesneden letters nog nalopen, schoon maken, dan aan de achterzijde het leer gaan dunnen zodat de witte stukken leer mooi in het rode leer ‘zakken’. Back pairing wordt dat genoemd. Zoals je wel kunt zien is er nog voldoende over van het paste paper om een grillige structuur in rood en wit te krijgen achter de letters.


IMG_5342MultatuliLiefdesbrieven

Hier zie je het scherpe uiteinde van het leerdunmes op het stuk leer liggen dat straks de achterzijde van de boekband wordt. Daar heb ik een smalle strook wit leer gelijmd. Door op de plaats van het gelijmde leer voorzichtig de vleeszijde van het leer te dunnen kan het witte stuk leer in de rode basis wegzakken.


IMG_5343MultatuliLiefdesbrieven

Ook bij de hartvormen ben ik deze techniek aan het toepassen. Ik heb deze techniek afgekeken van Mark Cockram. Ik zag een keer een serie video’s van hem en daar besprak hij meerdere manieren om het basisleer van een boekband te decoreren met stukken ander kleurig leer.


Morgen weer verder.

Multatuli – Liefdesbrieven

Eerder kon je hier zien dat hoewel ik tevreden was
over de boekband die ik aan het maken ben, er toch een
probleem mee was waardoor ik besloten heb opnieuw te beginnen.
Het leer was door iets te fanatiek dunnen op twee punten
ingescheurd.
Opnieuw willen beginnen is één ding maar……

IMG_5321MultatuliLiefdesbrieven

Dan heb je wel voldoende leer nodig. Dit is al het witte leer dat ik nog heb. Dus er moet iets anders bedacht worden. Ik heb nog wel de boekband verder afgemaakt en ook het boekblok kreeg nog een paar aanvullingen.


IMG_5322MultatuliLiefdesbrieven

Het boekblok heb ik nog eens in de voornamelijk witte boekband gestopt. Dan zie je dat het er op zich goed uitziet.


IMG_5323MultatuliLiefdesbrieven


IMG_5324MultatuliLiefdesbrieven

Het boekblok heb ik uitgebreid met kapitaalband, wit kapitaalband. Daarnaast twee leeslinten. Twee: één voor Tine en één voor Mimi. Ik weet het, met een speciale boekenlegger zijn twee leeslinten misschien wat veel.


IMG_5325MultatuliLiefdesbrieven

Dus: nieuwe platten uitgesneden en een stukje ruggenbord. Die allemaal weer, op de juiste afstand van elkaar, met elkaar verbonden met kraftpapier. De mal die ik gebruikt heb om de positie van de tekst en de vormen goed aan te brengen had ik nog liggen. De basis voor de boekband past er precies op.


IMG_5326MultatuliLiefdesbrieven

Geen wit leer meer beschikbaar in mijn werkplaats, maar wel rood. Wat nu als we de kleuren wit en rood eens omdraaien?


IMG_5328MultatuliLiefdesbrieven

Hartjes uitsnijden en een smalle witte strook voor op de rug. Het proces verloopt nu allemaal wat sneller omdat ik al weet wat ik moet doen en omdat de afmetingen bekend zijn en de mallen er nog zijn.


IMG_5329MultatuliLiefdesbrieven

Dan gaat het deze kant op.


IMG_5330MultatuliLiefdesbrieven

Ook met het uitsnijden van de letters is begonnen.


IMG_5331MultatuliLiefdesbrieven

Er was ook nog een stuk van het rode paste paper over. Niet veel meer, dus is het wel zoeken naar een bruikbaar stuk. Hier houd ik dat al even achter de letters maar toekomstige foto’s zullen hiervan een beter beeld geven (hoop ik).


Vandaag kwam er een pakket

Al een tijd terug had ik twee stuks van het
‘Het geïllustreerde boekbindersboek’ gekocht.
Alleen het was nog niet helemaal gereed.
Het gaat om een van origine Duits boek over het bedrijf
van het boekbinden. De schrijvers zijn L. Brade & Dr. E. Winkler.
Het boek is in Duits gepubliceerd in 1860 en in Nederland
kwam het in 1861 uit.

HGBBB-Afbeelding-3-titel

Ook deze keer komt het boek van Uitgeverij Boekblok die deze uitgave in losse katernen uitbrengt in samenwerking met Atelier de Ganzenweide. Het boek is van een groter formaat dan de meeste uitgaves in losse katernen. Bij de boeken kun je afbeeldingen downloaden die in het boek ook staan. Die kun je dan zelf op de omslag bijvoorbeeld verwerken. Dat is ook de reden dat ik er twee exemplaren van ‘Het geïllustreerde boekbindersboek’ heb gekocht.


IMG_5338HetGeïllustreerdeBoekbindersBoek

Het was een behoorlijk pakket. Voorlopig kan ik dus weer vooruit.


IMG_5339HetGeïllustreerdeBoekbindersBoek

‘Het geïllustreerde boekbindersboek’ is van een behoorlijk formaat. Ik heb het al doorgebladerd en er zitten nog genoeg verrassingen in. Maar meer details volgen binnenkort.


Multatuli – Liefdesbrieven

Balen, en nog eens balen.
Het gereed maken van het leer is zo goed als af.
De decoratie (twee hartvormen en de lijn op de achterplat)
is heel mooi in het witte leer komen te liggen.

IMG_5306MultatuliLiefdesbrieven

De boekband heb ik ook afgemaakt. Hier kun je zien dat het leer op de scharnierpunten gedund is (de lichtere streepjes in het bruine leer bij de rug). De rug en platten zijn op het leer gelijmd. Het heeft een nacht in de boekenpers gelegen. Nu haal ik de hoeken van het leer eraf om de omslagen mooi te kunnen bevestigen.


IMG_5307MultatuliLiefdesbrieven

Dit is de ‘mooie’ kant. Maar hier is al te zien wat er mis is gegaan. De scharnieren zijn iets te veel gedund. Daardoor zijn er twee scheuren in het leer ontstaan. Precies op de scharnier, links boven de harten.


IMG_5309MultatuliLiefdesbrieven

Hier zie je dat heel goed. Op zo’n scharnierpunt gaat het leer natuurlijk nog eens extra open staan. Ik maak de band wel af maar heb besloten de band opnieuw te maken. Dat is balen. Veel extra werk terwijl verder deze band goed gelukt was.


IMG_5310MultatuliLiefdesbrieven

Het voorplat ziet er goed uit.


IMG_5311MultatuliLiefdesbrieven

Dit geeft me de gelegenheid om het afwerken van het leer nog eens extra aandacht te geven. Ik had de ruimte tussen de platten en de rug al 1 millimeter breder gemaakt dan ik normaal doe. Leer vraagt meer ruimte dan linnen. Om het boek mooi te laten sluiten moet het leer voldoende ruimte in de rug hebben. Vervolgens had ik het leer gedund langs de scharnierpunten. Nu het inslaan nog eens op een andere manier proberen.


IMG_5312MultatuliLiefdesbrievenIMG_5313MultatuliLiefdesbrieven

De inslagen zijn gereed. De rode streep op het achterplat zit er mooi op. Mooi in het midden en horizontaal.


IMG_5314MultatuliLiefdesbrieven

Het rode leer is mooi in het witte leer gezonken. Als je er met je vingers over gaat voel je geen hoogteverschil. De letters zijn redelijk uitgesneden. Het zou mooier zijn als de randen van de letters gedund zouden zijn zodat je ze naar binnen kunt laten vallen. Maar dat krijg ik op dit moment nog niet voor elkaar. Voor nu is dit prima.


IMG_5315MultatuliLiefdesbrieven

Maar de inscheuring die stoort me. Even stoppen en later de draad weer oppakken.


Multatuli – Liefdesbrieven

Het thema voor de decoratie van het boek is
intussen de kleur ‘rood’ geworden.
De schutbladen zijn gemaakt uit twee pagina’s paste paper.
Knalrood.
De schutbladen zijn intussen bevestigd aan het boekblok.
Dat ziet er dan zo uit.

IMG_5299MultatuliLiefdesbrieven

Boekblok op de rug gezet, schutbladen geopend en dan ziet het er zo uit.


IMG_5300MultatuliLiefdesbrieven

Ook de speciale boekenlegger heeft een rood accent gekregen: drie gevlochten draden. De draden zijn van gewaxed boekbindersgaren. Toevallig heb ik een stuk rood garen liggen. Na het vlechten het resultaat gelijmd op de boekenlegger en na het drogen onder bezwaar de eindjes er af gesneden.


IMG_5301MultatuliLiefdesbrieven

Tijd om het leer te dunnen (back pairing). Ik verklap al vast dat dit heel goed gelukt is. Je ziet dat al heel snel, na schuren of schaven, de vormen zichtbaar worden op de achterzijde van het basisleer. Omdat je het basisleer dunt, ‘zakt’ het decoratieleer, de vormen die ik eerder op de basisbekleding heb gelijmd, als het ware in het leer weg. Ga je dan straks met je vingers over de boekband dan voel je de overgang van basis naar decoratie niet behalve door de verandering van de textuur van het leer.


IMG_5302MultatuliLiefdesbrieven

Op een foto zie je niet eenvoudig dat de rode decoratie in het witte leer is ‘weggezakt’. Maar dat is wel wat hier gebeurd.


IMG_5303MultatuliLiefdesbrieven

De laatste stap voor vandaag is dan het bevestigen van het paste paper achter de weggesneden letters. Zo worden de letters toch ook op een speciale manier rood.


IMG_5304MultatuliLiefdesbrieven


Multatuli – Liefdesbrieven

Mijn berichten over mijn versie van Liefdesbrieven
loopt wat achter op de werkelijke stand van het boek.
Dus ik moet altijd wat graven in mijn geheugen.
Ik was de tekst aan het uitsnijden maar was daarmee
nog niet helemaal gereed. En toen…

IMG_5292MultatuliLiefdesbrieven

Het snijden van de tekst ging eigenlijk best voorspoedig.


IMG_5293MultatuliLiefdesbrieven

Vervolgens heb ik het schutblad op maat gesneden. Voordat het schutblad wordt bevestigd aan het boekblok heb ik het helemaal op maat gesneden. De ene kant, die aan het boekblok bevestigd gaat worden, is kleiner dan de kant die tegen het plat zal worden gelijmd. Je ziet het maatverschil bij de vouw.


IMG_5294MultatuliLiefdesbrieven

Dat deel dat tegen de plat wordt gelijmd is natuurlijk groter en steekt dan ook een beetje over bij het boekblok. Zie onderkant van de foto.


IMG_5295MultatuliLiefdesbrieven

De basis voor de boekband met de twee schutbladen. Deze liggen los op de basis. Ze worden op het boekblok vastgemaakt. Pas later ga ik die op de boekband lijmen. Maar eerst moet die boekband gereed gemaakt worden.


IMG_5296MultatuliLiefdesbrieven

De mal ga ik nu gebruiken om de leren ‘harten’ op de juiste plaats te lijmen.


IMG_5297MultatuliLiefdesbrieven

De ‘harten’ en de rode streep op de achterkant zijn nu op het leer gelijmd. Ik had nog een stuk paste paper liggen en dat ga ik gebruiken als ondergrond bij de tekst. Nu kan ik, na het drogen van het leer onder bezwaar, met het back pairing beginnen. Het leer ga ik aan de achterkant dunnen waardoor die delen die op de voorkant gelijmd zitten ‘in het witte leer zakken’. Alsof het witte en rode leer eigenlijk één zijn.


Multatuli – Liefdesbrieven

Stap voor stap komen we verder.
Het tweede ‘hart’ maak ik uit een donkere tint rood
– want rood is eigenlijk het thema van de decoratie
van het boek – en het leer is veel dunner.
Dus maar eens zien hoe dat met het back pairing straks verloopt.

IMG_5278MultatuliLiefdesbrieven

Alle onderdelen van de decoratie liggen hier nog los. Dus de positie kan nog veranderen. Om dat langzaam uit te sluiten zal ik vandaag een mal maken voor de decoratie en de tekst van de leren bekleding van deze boekband.


IMG_5279MultatuliLiefdesbrieven

Een tijdje gelden maakte ik deze past papers en ik heb besloten deze pagina’s te gebruiken om daaruit de schutbladen te snijden.


IMG_5280MultatuliLiefdesbrieven

Dit is een stuk van de mal. Ik ga het gebruiken om straks de ‘harten’ op de juiste plaats te lijmen maar nu om de tekst ‘Tine + Mimi’ op de juiste plaats te krijgen. Ook de rode lijn op de achterkant van het boek gaat met deze mal zijn plaats vinden.


IMG_5281MultatuliLiefdesbrieven

Links is een ruimte uitgesneden die ik zal gebruiken om de rode lijn te gaan lijmen. Dat ga ik pas doen als de tekst is gesneden uit het leer. Ik kom steeds meer op het punt aan waarop de kans van beschadiging of vuil maken van het leer, toeneemt.


IMG_5282MultatuliLiefdesbrieven

Met behulp van carbonpapier is de tekst overgezet op het leer. Het goede nieuws is dat het niet meevalt om met het carbon vormen aan te brengen op het leer want dat beperkt de kans om het leer vuil te maken. Het carbon kan ik ook nog eenvoudige met een beetje vocht verwijderen.


IMG_5283MultatuliLiefdesbrieven

De tekst even aangezet met een stift.


IMG_5284MultatuliLiefdesbrieven

Dan kan het uitsnijden beginnen. Doordat ik me er minder op richt om de letters er in één stuk uit te halen en omdat het mes veel scherper is lukt het beter dan bij de eerste twee tests.


IMG_5285MultatuliLiefdesbrieven

Dit is zover als ik gisteren gekomen ben. Eens zien waar ik dit weekend ga komen.


Multatuli – Liefdesbrieven

Vandaag nog een keer proberen op een stuk afvalleer
de tekst ‘Mimi’ uit te snijden.
Nu op een wat beter stuk leer, in de zin dat hier niet
al kleine scheurtjes inzitten.

IMG_5224MultatuliLiefdesbrieven

Met carbonpapier de letters overgenomen van de schets. Ik ben niet op zoek naar perfecte letters. Het gaat er vooral om dat ze leesbaar zijn. Ik ga morgen of zo nog eens kijken of ik de randen van de letters kan dunnen. Dan krijg je minder of niets te zien van de vleeskant van het leer. Of dat gaat lukken……


IMG_5225MultatuliLiefdesbrieven

Een super leerbewerker ben ik niet. De kleine rafels zal ik bij de definitieve versie weg moeten snijden of knippen. Eigenlijk moet ik een kleiner mes gebruiken, denk ik. Daarmee heb je meer controle over het resultaat maar voor een tweede poging ben ik niet ontevreden.


IMG_5226MultatuliLiefdesbrieven

Een rode achtergrond werkt beter dan een achtergrond van blank perkament. Nog even nadenken of ik het perkament misschien rood of roder wil maken of dat ik overstap op een eenvoudigere oplossing van rood papier. Keuzes, keuzes!


IMG_5227MultatuliLiefdesbrieven

Hier gaat de magie dan gebeuren. Ik schrijf er iedere keer over maar het moment dat je een boekblok schoon snijdt dat heeft iets aparts. Tot dan toe is een boekblok nog een ruwe vorm en dan plots heeft het die scherpe randen en opent het boek zich.


IMG_5232MultatuliLiefdesbrieven

Hier is het dan. Alleen de eerste pagina bolt een beetje. Dat is de pagina met aan de binnenkant het deel van het karton dat eigenlijk als boekband bedoeld was. De afbeelding van Multatuli en de tekst van de Privé-domein reeks van de Arbeiderspers zijn hier zichtbaar.


IMG_5233MultatuliLiefdesbrieven

De boekenlegger steekt er een goed stuk uit.


IMG_5234MultatuliLiefdesbrieven

De platten zijn gesneden. Ook de rug is op maat gemaakt.


IMG_5235MultatuliLiefdesbrieven

Volgende keer verder met het uittesten van de verschillende oplossingsrichtingen. Kraftpapier, rug en platten liggen gereed voor de basis van de boekband. Dat geldt ook voor het basisleer.


Multatuli – Liefdesbrieven

Vandaag eerst de boekenpers en ‘onder bezwaar’ leeg gemaakt.

IMG_5212MultatuliLiefdesbrieven

Dit katerntje met de tekst en afbeelding van de kartonnen band en mijn zelf gemaakte boekenlegger van de restanten van het karton, kwamen te voor schijn. Het katern ga ik gelijk mee naaien in het boekblok.


IMG_5213MultatuliLiefdesbrieven

Dit is het boekblok zoals ik het genaaid heb. De rug is met lijm ingesmeerd en het blok ligt nu in de boekenpers. Daar zal het een paar dagen blijven. Ik heb na een jaar van corona geen karton meer groot genoeg om de platten te maken. Ben vanmiddag ook al even naar de lokale leverancier gegaan om de voorraad te bekijken. Dat komt goed.


IMG_5214MultatuliLiefdesbrieven

Het idee is, onder andere, om de namen ‘Tine’ en ‘Mimi’ uit het leer te snijden waarmee ik de boekband ga bekleden. Ik had nog een restje van het witte leer liggen en daar ben ik eens mee gaan oefenen. Vooral om het snijden uit te proberen maar ook om te zien hoe het er uit ziet als ik er straks perkament achter bevestig. Eerst de naam eens overbrengen op het leer. Je ziet wel dat ik niet bij het beste stuk van het restje begin. Daar zitten al wat kleine scheuren in.


IMG_5215MultatuliLiefdesbrieven

Het leer heeft ook een lelijke vlek. Het was een soort van coupon in de uitverkoop. Maar om dit uit te proberen is het prima. Het viel nog niet tegen.


IMG_5216MultatuliLiefdesbrieven

In werkelijkheid heeft het perkament een warmere uitstraling dan je hier ziet. Het is wat geler. Ik denk dat het wel kan werken. Een volgende keer wil ik nog even zien of het dunnen van het leer aan de achterkant me hiermee nog gaat helpen.


Briefkaarten – Van den vos Reynaerde – Henri van Straten – Koptische binding

Toen ik deze week het werk aan de koptische binding met
de briefkaarten van Uitgeverij Boekblok wilde afwerken,
kwam ik er al snel achter dat ik bij sommige pagina’s
twee kaarten als 1 had ingebonden.
Bovendien twijfelde ik of de lengte van mijn draad wel voldoende was.
Toen ik de binding er uit haalde zag ik dar het fout ging.
Dus opnieuw begonnen met langere draden.

De gaten staan 1 cm van de rand van de kaart af.
Twee centimeter draad per gat is dus te weinig.
Ik heb 20 kaarten (inclusief de voor en achterplat), 2 rijen gaten
waarvoor ik 1 lange draad nodig heb.
Achteraf weet ik dat 3 cm per gat nog te weinig is.
Ga uit van 4 cm: 20 kaarten x 2 gaten x 4 centimeter= 1 meter 60.
Dat is waarschijnlijk ruim.

Ik werkte met 20 x 2 x 3 en dat was te krap.
Maar met kunst en vliegwerk ging het net. Zie hieronder.

IMG_5151VanDenVosReynaerde

Goed kijken en dan zie je dat bij het aanlussen van een volgende kaart de draden aan de binnenkant van de set kaarten moet uitkomen. Dan ga je daarna naar buiten om de kaart te verbinden met de kaart die er onder zit, om weer binnen de twee gaten uit te komen. Je moet voor het verbinden wel het aanlussen strak trekken. Dat is op de foto nog niet gebeurd.


IMG_5152VanDenVosReynaerde

Hier zie je de 4 naalden die ik gebruik. De rechte naalden gebruik ik voor de buitenste gaten. De naalden hadden korter mogen zijn maar de lengte doet er niet veel toe. De binnenste naalden zijn halfronde. Dat maakt het eenvoudiger om het verbinden voor elkaar te krijgen. Je moet een balans zien te vinden tussen hoe strak de draad zit en de ruimte die daardoor over blijft. Ik heb de juiste balans nog niet gevonden. Mijn draden zitten nog te strak. Je ziet dat hier de laatste kaart is verbonden en dat alleen het voorplat nog moet. Punt is dat ik te weinig draadlengte heb om het volgend de instructies van Keith Smith af te maken. Ik moet improviseren.


IMG_5154VanDenVosReynaerde

Uiteindelijk lukt het wel maar de hoek van de draad met de achterkant van de kaart moet 90 graden zijn. Dat is hij soms niet. Dat moet een volgende keer beter.


IMG_5156VanDenVosReynaerde

Als die hoek van draad en achterkant niet bij ieder gat 90 graden is loopt de draad op de rug niet mooi loodrecht. Maar neemt niet weg dat het boek goed in elkaar zit en mooi, vlak opent.


IMG_5157VanDenVosReynaerde

Deze Van den vos Reynaerde is in ieder geval af.


Een kaartje Van den vos Reynaerde

Het is al weer meer dan één jaar geleden dat ik werkte
aan mijn uitvoering van Van de vos Reynaerde.
De katernen met de hand ingebonden met perkamenten
schutbladen en integrale kapitaalband.
Eikenhouten platten en een leren rug.
Een leren gesp met eenvoudig boekbeslag van messing.

Door die messing is het nooit helemaal afgemaakt.
Ik zoek nog een cursus ‘Metaalbewerking voor boekbeslag’
voor na de coronabeperkingen.

Maar bij de losse katernen kwam ook een set briefkaarten
met de linosneden van Henri van Straten, gedigitaliseerd en
ingekleurd door Rob Koch en uitgegeven door uitgeverij Boekblok.
Omdat ik eigenlijk geen kaarten meer verstuur kan ik
er iets anders mee: inbinden tot een boekje.

IMG_5137VanDenVosReynaerdeBoekEnAnsichtkaart

Hier zie je mijn uitvoering van Van den vos Reynaerde. Het boek ligt open bij de beroemde tekst ‘Willem die Madocke maecte’ of in deze vertaling ‘Willem die het boek Madocke heeft gemaakt’. Op die pagina zie je in zwart-wit een linosnede van Henri van Straten met koning Leeuw. De ingekleurde briefkaart ligt links onder de introductie op de briefkaarten.


IMG_5139VanDenVosReynaerde

Zo ziet mijn uitvoering er uit in gesloten vorm.


IMG_5140VanDenVosReynaerdeVerpakking

De briefkaarten kwamen in deze verpakking. Die ga ik zoveel mogelijk hergebruiken op de platten. De briefkaarten ga ik volgens de Koptische bindwijze inbinden.


IMG_5141VanDenVosReynaerdeAchterEnVoorplat

Bovenaan ligt de achterplat en onderaan de voorplat. Dus de voorkant van het boek wordt gevormd door het onderste groene stuk karton.


IMG_5142VanDenVosReynaerde

Op de binnenkant van het achterplat vind je de toelichting op de briefkaarten.


IMG_5143VanDenVosReynaerde

Voor de Koptische binding zoals beschreven door Keith Smith begin ik met het prikken van gaten in alle kaarten. Daarvoor heb ik een stuk van de verpakking gebruikt als prikmal.


IMG_5144VanDenVosReynaerde

De hele stapel is aan de beurt geweest.


IMG_5145VanDenVosReynaerde

De twee platten moesten ook.


IMG_5146VanDenVosReynaerde

Vier gaten (stations) met twee draden en vier naalden.


IMG_5147VanDenVosReynaerde

Dat zal morgen wel af komen.


Free as a jail bird

Met het idee achter het boek / de doos worstel ik nog
een beetje. Dat is niet erg, dat is een hobbel
waar ik even overheen moet en wat vaak leidt tot
nieuwe ideeën.
Vorige keer was ik begonnen met mijn ‘tribune’ voor
de veren die de vrijheid moeten symboliseren.
Om die wat steviger te kunnen wegzetten experimenteer ik
met een tweede kartonnen bodem waar ook gaten in zitten.
Door de veren door twee gaten te steken wordt het
misschien wat steviger.
Ook naar het armbandje als sluiting heb ik nog
eens kritisch gekeken. Dat gaat anders worden.
Het bandje is al te veel versleten maar het veertje
kan ik zeker nog wel gebruiken.

IMG_5112FreeAsABird

Eerst de ‘tribune’ maar een op goede hoogte gebracht.


IMG_5117FreeAsABird

Dit is zoals de veren nu staan met een soort van bodem. Ik ben nog niet overtuigd.


IMG_5118FreeAsABird

Stof tot nadenken.


Er wordt niet meer gescheurd.

Vandaag heb ik het boekblok (20+ pagina’s)
in de snijmachine gesneden en vervolgens alle
pagina’s geritst.
Door de vouw die zo op iedere pagina ontstaat
kan het boek straks goed omgeslagen worden.
Door te plakken, het gebruik van verschillende dragers
(van heel dun tot bijna karton, van flexibel tot stug)
is het boekblok ongelijk van dikte en daarvoor is de Japanse
binding minder geschikt maar voor een uniek exemplaar
vind ik dat niet zo’n probleem.

IMG_5113IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

Het boekblok is bijgesneden. Ik nam het blad en scheurde het in stukken.


IMG_5114IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

De platten, hergebruikte poster van Drukwerk in de Marge (Koppermaandag, Allu), is ruimer dan het boekblok. Dat kun je beter niet doen bij een Japanse binding.


IMG_5115IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

Het boek ligt al in de kast.


Ik nam een blad en scheurde het in stukken

IMG_5079IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken

Dit is een tekening die ik nog een beetje zou bijkleuren en daarna heb ik hem op maat gesneden om onderdeel te laten worden van de Japanse binding waar ik mee bezig ben.


IMG_5080IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken01

Een pagina die even in de boekenpers heeft verbleven. Het volledige boekblok ligt nu onder bezwaar. Dat kan ik woensdag dus op maat gaan snijden in de snijmachine. Dan ga ik alle pagina’s even ritsen zodat de bladzijdes straks eenvoudig omslaan en dan kan het inbinden beginnen.


IMG_5080IkNamHetBladEnScheurdeHetInStukken02

Wat begon als een toevallige monoprint in zwart is een serie met heel verschillende technieken en kleuren geworden. Maar al die pagina’s hebben een blad als thema.


Free as a jail bird – de pilot

Met het idee voor dit boek – doos – podium, loop
ik al heel lang rond. Verschillende dingen zijn
er al eens voor uitgeprobeerd.
Maar nu lijkt het er dan toch echt van te komen.

De veren komen van vogels die voor een deel die
veren verloren op het gevangenisterrein.
Daar zit een mooie tegenstelling. De vogels zijn vrij
en verliezen toevallig op een van de binnenplaatsen van de
voormalige Koepelgevangenis in Breda een veer.
De mensen in die gevangenis zaten er gevangen.

Jaren geleden zag ik een kunstwerk waarbij de
kunstenaar een soort van tribune had gemaakt waar je
steeds andere dingen op kon tentoonstellen.
Bijvoorbeeld veren.
Dat idee heeft me nooit losgelaten en het idee
is in de basis niet van mij. Ik leen het.

IMG_5082FreeAsABird

In de tijd dat ik daar mee bezig was, zeg 3 of 4 jaar geleden, vond ik ergens een armbandje. Niet heel bijzonder misschien maar wel met een veer. Dat gaat dus de sluiting worden.


IMG_5083FreeAsABirdBasismateriaal

Deze veren, duif, merel of ekster, meeuw, heb ik al die tijd bewaard. Ze verschillen nogal in grootte. De grootste is ruim 20 centimeter hoog en zo’n 5 centimeter breed.


IMG_5084FreeAsABird

In totaal zijn het 18 veren. Er zijn drie groepen. Dit zijn de acht grootste veren. Om de hoogte en breedte van het boek/doos/tribune te bepalen heb ik een schaalverdeling gemaakt en daar leg ik de veren op om een eerste beeld te krijgen.


IMG_5085FreeAsABird

Eerste schetsontwerp: 18 veren, een groep van 8, een van vier en als laatste 6 veren. Die worden ‘geprikt’ op een tribune (of trapje) met drie treden.


IMG_5087FreeAsABirdOntwerpTribune

Om een eerste beeld te krijgen heb ik een strook karton gesneden. Daarin zijn de 8 gaten aangebracht. Hier ligt de strook karton op zo’n 6 cm hoogte. De definitieve tribune gaat naast het bovenste platform eronder nog een tweede krijgen. Ook daar gaten in. Hiermee wil ik er voor zorgen dat ik de veren recht op kan zetten en dat ze zo ook blijven staan. De schachten van de veren verschillen nogal in doorsnede. De tribune gaat uit drie ‘dozen’ bestaan. Die dozen zijn verschillend in hoogte. Die zet ik los van elkaar achter elkaar in het boek / de doos.


IMG_5088FreeAsABirdEersteOntwerpDeksel

Het geheel nog eens geschetst om de maten nog eens na te lopen en vooral om na te denken over de deksel. Misschien ga ik het toch nog anders doen. Wordt vervolgd.


Ik nam het blad en scheurde het in stukken

IMG_5067IkNamHetBladEnScheurdeHetinStukken

Deze pagina, dit wrijfsel, was al een keer hier te zien maar deze keer is het op maat gesneden om deel uit te kunnen gaan maken van het boekblok. Dat boekblok wordt straks nog wel een klein beetje kleiner en recht of gelijkmatig gesneden aan alle kanten.


IMG_5068IkNamHetBladEnScheurdeHetinStukken

Herfstblad had ik niet meer om nog een wrijfsel te maken en het acrylkrijt te testen. Maar het ‘borduurwerk’ geeft ook een redelijk resultaat. Meerdere kleuren, verschillende ondergronden, soms twee wrijfsels op één pagina.


IMG_5069IkNamHetBladEnScheurdeHetinStukken

Uit de hand heb ik nog een esdoornblad getekend. Dat gebruik ik nu als mal om uit het wrijfsel van de boomschors een blad met schorstextuur te maken. Ben hier ongeveer halverwege met knippen.


Inderdaad, binnenkort moet ik stoppen met experimenteren,
boekblok afwerken en de boel inbinden.

Binnenkant voorplat

Dit had ik nog niet laten zien.
De voorplat is aan de voorkant versierd met gekleurde draad
in de vorm van een deel van een boomblad, een esdoornblad.
Maar de achterkant was minder netjes.
Dus heb ik de prikmal er tegen geplakt.

IMG_5057IkNamEenBladEnScheurdeHetInStukkenBoekbandBinnenkantVoorplat

Het voorplat bestaat uit een poster die ik versneden heb. Compleet met de originele bedrukking (Allu, drukkersdeodorant). Daar tegen aan zit nu de prikmal gelijmd. Zo heb ik straks een boek waarin zowel het resultaat als een aantal stappen van het proces en ander origineel werk met elkaar verbonden zit.