De vos Reynaerde te kijk gezet in 64 boekbanden

DeVosReynaerdeTeKijkGezetIn64Boekbanden

De catalogus van de tentoonstelling georganiseerd door de Stichting Handboekbinden. Deze week ontving ik hem en ik moet zeggen het is een zeer geslaagd boekwerk.


Het afgelopen jaar stond in het teken van de middeleeuwen
bij de Stichting Handboekbinden.
Een actieve groep mensen met meer dan 1000 leden die allemaal
op de een of andere manier geïnteresseerd zijn in boeken en boekbinden.
De leden werden uitgedaagd om het boek ‘Van den vos Reynaerde’
in te binden met een knipoog naar de middeleeuwen.

De inzendingen zijn te zien op een tentoonstelling in Nederland
(nu even opgeschort) en later ook in België.
De details staan op de website van de Stichting.

De tentoonstelling heb ik nog niet gezien maar met het boek
beleef je ook een hoop plezier.
Iedere boekband wordt toegelicht door de binder en is voorzien
van foto’s.
Het plezier en de inspiratie spat van de pagina’s.

IMG_2835DeVosReynaerdeTeKijkGezetIn64Boekbanden

Het boek is in een kartonnen band gezet. De band staat vol met afbeeldingen die in het boek uitgebreid voorgesteld worden.


De band is zo bevestigt dat het naaiwerk op de rug
zichtbaar blijft. Een mooie bindwijze.
Het boek wordt ingeleid door een bespreking van het
middeleeuwse boek door Henk Francino.
Daarna gaat Rik van Daele in op de betekenis van het boek
voor de cultuur van de Lage Landen door een aantal
verschillende aspecten van de tekst toe te lichten.

IMG_2836DeVosReynaerdeTeKijkGezetIn64BoekbandenTitelpagina

Naast foto’s van de boekbanden wordt het boek verlucht met afbeeldingen die speciaal voor de ‘Van de vos Reynaerde’ gemaakt zijn.


IMG_2837DeVosReynaerdeTeKijkGezetIn64BoekbandenHarrieKnoorsRobKoch

Vervolgens is er voor iedere inzending een pagina om de boekband te bespreken. Hier een voorbeeld van een band van Harrie Knoors en een van Rob Koch. De creativiteit bij de banden is overweldigend. Van traditioneel tot moderne technieken. Negende-eeuwse inspiratiebronnen en platten gemaakt met een fused deposition modeling 3D-printer.


IMG_2838DeVosReynaerdeTeKijkGezetIn64BoekbandenRobKoch

Waar ik dan helemaal diep van onder de indruk ben is dat er ten minste drie mensen zijn die niet 1 boek hebben ingezonden maar twee. Een voorbeeld is Rob Koch. Bij al dat moois is het me nog eens heel duidelijk geworden dat ik echt nog maar een prille beginneling ben in het handboekbinden. Er is nog heel veel te leren en te doen!


IMG_2834HetWerkVordert

Een terechte vraag is dan ook: waar sta ik met mijn Van den vos Reynaerde? Nou dat zie je op bovenstaande foto. Het werk op de naaibank zit er bijna op. Ik vermoed dat komend weekend ik ook de tweede eikenhouten plat kan bevestigen aan het boekblok. Dit is de tweede keer dat ik dit doe en het gaat al veel beter, met een veel mooier, vooral rustiger, resultaat als de eerste keer.


Multatuli Liefdesbrieven

Multatuli Liefdesbrieven

Privé-domeinreeks nummer 54 van De Arbeiderspers in herdruk: Liefdesbrieven.


Normaal maak ik geen reclame.
Maar dit is uitzonderlijk.
Een prachtige uitgave, in herdruk.
Ingebonden naar uw eigen wens.
Misschien dat ik er maar twee koop.

Op 2 maart 2020 is het 200 jaar geleden dat Multatuli in Amsterdam werd geboren.
In het kader hiervan herdrukt De Arbeiderspers uit de privé-domeinreeks nummer 54 uit 1979, Liefdesbrieven.
Bezorgd en van aantekeningen en een nawoord voorzien
door Paul van ’t Veer, naar moderne spelling gezet door Henk Gielkens.
Aan de nieuwe editie is een voorwoord van Elsbeth Etty
toegevoegd.

 

De winkeleditie is genaaid en direct ingehangen
in het papieren omslag, met flappen.
Voor handboekbinders en andere boekenliefhebbers
is het boek te verkrijgen in losse, ongebonden katernen bij Uitgeverij Boekblok (van Jannie de Groot), in samenwerking met Atelier De Ganzenweide (van Rob Koch).

• Formaat: 11,5 x 19,5 cm

• Het binnenwerk heeft een omvang van 392 pagina’s,
in 16 katernen van 24 pagina’s en
een katern van 8 pagina’s,
gedrukt op Schleipen, 80 grams houtvrij romandruk,
creme/wit, opdikking 1.5

• Het papieren omslag is gedrukt op Munken pure,
240 grams houtvrij offset getint, opdikking 1.13

• Meegeleverd worden het omslag en een extra blanco katern,
voor bijvoorbeeld het maken van schutbladconstructies

• De prijs bedraagt 25,- euro

De katernen zullen beschikbaar komen in maart 2020.
Ze zijn te koop op de Boekbindbeurs, zondag 26 april
te Sint-Niklaas, op de stand van Uitgeverij Boekblok
(pinnen is mogelijk).
Ook zijn ze te bestellen via de website http://www.uitgeverijboekblok.nl.

Van den vos Reynaerde (vervolg)

Dit wordt het derde boek in deze reeks.
Het eerste was een klein maar dik boek met houten platten,
leren bekleding en een sluiting (die ik gekocht had).
Geen tekst.

Het tweede was het boek ‘The art of bookbinding’. Dus een
bedrukt boekblok, houten platten met rood leer. Met een sluiting
van leer en messing. Eenvoudige integrale kapitaalband.
Met als versiering een messing beslag dat ik gekocht had.

Het derde boek is dan uiteindelijk Van den vos Reynaerde.
De tekst die geleverd is door een samenwerkingsverband van
de Stichting Handboekbinden, Atelier de Ganzenweide van Rob Koch
en Jannie de Groot. Hier wil ik het chevronkapitaal op
maken en met een messing titelvenster. Deze laatste twee
waren bij boek twee of niet gelukt of was ik gewoon niet aan begonnen.

IMG_2509EikenhoutenPlattenPrikmalLerenRiempjes

Dit is het vertrekpunt voor dit bericht: twee eikenhouten platten, drie leren riempjes (uit een oude tas) en een prikmal die ik voorbereid heb.


IMG_2525BoorgatVoorKapitaalkern

Aan de kop en de staart (aan de boven- en onderkant van de platten) zijn de hoeken van eikenhouten platten afgeplat. Er is een stukje afgezaagd. Door dat te doen ontstaat er voldoende ruimte om een kapitaalkern van gedraaid perkament aan te kunnen brengen. Die kapitaalkern zal later omwikkeld worden met twee kleuren draad om zo het chevronkapitaal te realiseren. De kapitaalkern verbindt de twee platten met het boekblok dus is er niet alleen voor de versiering maar ook voor de stevigheid van de binding.


IMG_2526EvenInDeKlem

Een timmerwerkplaats is mijn werkplaats niet dus moet ik steeds een beetje improviseren.


IMG_2527BoorgatVoorKapitaalkern

Je kijkt hier tegen de buitenkant van een van de platten. Straks, nadat de bekleding is aangebracht, kun je de aanhechting van het perkament op de platten zien. Dat is ook het geval bij de riempjes.


IMG_2528Kapitaalhoekje

Het stukje dat op de hoek van de platten is weggehaald, haal ik ook van het dekblad en de rest van het boekblok af. Daardoor ontstaat er ruimte om straks het kapitaal te omwikkelen en vast te maken aan de kapitaalkern en het leer.


IMG_2529AftekenenInDePers

Het boekblok (met de perkamenten dekbladen) zit in de blokpers. Hier zijn de plaatsen aangegeven waar ik het boekblok ga inzagen.


IMG_2531Inzagen

Drie tot vijf millimeter diep zaag ik het boekblok in.


IMG_2538GatenBoren

Het is de bedoeling dat het boekblok aan de leren riempjes wordt genaaid. Daarbij zullen de leren riempjes door een soort tunnel de platten ingaan om er aan de buitenkant uit te komen om vervolgens door het hout te gaan en aan de binnenkant van de platten bevestigd te worden. Lees Goddijn. Hier zie je een en ander afgetekend en de eerste gaten zijn geboord als begin van de ‘tunnel’.


IMG_2539SleuvenEnVerdiepingen

De binnenkant van een plat. De riempjes komen straks door het gat naar binnen en worden dan tegen de binnenkant van de plat bevestigd. Het dekblad, eenmaal tegen de binnenkant van de plat bevestigd, zal dit aan het oog onttrekken.


IMG_2540AftekenenBorenBeitel

Een afgetekende buitenkant van een plat. Je ziet de boorgaten van de rug afkomen. Die moeten een ‘tunnel’ gaan vormen. Door de brede gaten gaan de riemen dan naar de binnenkant om vastgezet te worden met messing spijkers.


IMG_2543DeGatenMoetenKanaaltjesWorden

Laat ik maar beginnen met de eenvoudige dingen. Dat maken van de tunnel. Daar ben ik een beetje voorzichtig mee. Als ik te veel kracht gebruik ben ik bang dat het ‘dak’ van de tunnel afgaat. Op zich is dat geen ramp. Dan kun je nog steeds het boek inbinden maar je ziet dat dan wel. Ook dat kun je dan wel weer oplossen maar volgens het boek moet het met een tunnel. Dat wil ik proberen. Bij mijn tweede boek lukte dat niet maar dat had vooral met het materiaal te maken. Dit is een massief eiken plank. Bij boek twee was het een uit meerdere lagen samengestelde plank.


De komende tijd kan ik me dus wel vermaken in de werkplaats.

Van den Vos Reynaerde / The art of bookbinding

Er is weer een stap gezet.
Het project waar ik vandaag weer een stap voor gezet heb
gaat me wel een tijdje zoet houden.
Ik ga een volgend boek maken uit het boek van Peter Goddijn:
Westerse boekbindtechnieken van de Middeleeuwen tot heden.

Aanleiding is het feit dat de Stichting Handboekbinden dit
jaar heeft bestempeld als het jaar van het middeleeuwse boek.
Daarbij hebben ze in samenwerking met Rob Koch van
Atelier de Ganzenweide ‘Van de Vos Reynaerde’ uitgegeven,
in losse katernen.

Het boek dat ik ga proberen te maken is 1.2:
Band met houten platten, gesloten scharnieren, opliggende bindingen,
vaste rug, romaanse aanrijging, chevronkapitaal,
platsluiting en titelraampje [11e eeuw].

Een mond vol.
11e eeuw komt een beetje in de buurt bij het ontstaan van het boek.
Volgens Wikipedia:

Waarschijnlijk werd het geschreven tussen 1257 en 1271.

Maar omdat het de eerste keer is dat ik dergelijk complex boek ga maken
probeer ik de instructies eerst uit op ‘The art of bookbinding’
van Joseph Zaehnsdorf. Een klassieker op het gebied van boekbinden.
Veel jonger natuurlijk.
De versie die atelier de Ganzenweide vorig jaar uitbracht
is van 1903.

Volgens Goddijn moet ik een boekblok nemen van 14 x 21 centimeter.
‘The Art of bookbinding’ is 13,5 x 21 centimeter.
De dikte van het boek komt ook redelijk overeen.

Voor de houten platten ben ik al even op zoek naar hout.
Maar het is niet eenvoudig om een klein stuk MDF of eikenhout te kopen.
Dus daar worstel ik nog mee.
In de tussentijd gebruik ik voor ‘The Art of bookbinding’ de plankjes
van ons voormalige douche-meubel.
Het is geen massief hout zag ik vandaag maar het oppervlakte is mooi glad,
het is 9 mm dik (Goddijn adviseert 10 mm).
Hopelijk lukt het.

IMG_1299VanDenVosReynaerdeTheArtOfBookbindingJosephZaehnsdorfEerstePlat

Hier liggen een paar katernen van The Art of bookbinding op het stuk plank waaruit ik de platten ben begonnen te zagen.


De Amerikaanse Prinses

Nee ik spreek niet over Donald Trump op bezoek in de UK.
Hij gedraagt zich weer bijzonder.
Nee, ik spreek over het boek “De Amerikaanse Prinses”
van Annejet van der Zijl. Dat ben ik aan het inbinden.
In een rode geitenleren band.

IMG_0759AnnejetVanDerZijlDeAmerikaansePrinsesLerenOmslagMetEenvoudigeHoekjes

Om de omslag aan de boekband te maken heb ik er deze keer voor gekozen de hoekjes er af te snijden en de omslag te maken alsof het boekbindlinnen is dat ik gebruik. Dat kan goed want deze Geit skiver is heel dun en kan makkelijk om de platten gevouwen worden.


IMG_0760AnnejetVanDerZijlDeAmerikaansePrinsesStofOmslagPassen

Het mooie aan deze uitgave is dat we bij levering ook een stofomslag bij het boek kregen. De leren bekleding gaat dan straks wel verborgen achter de stofomslag maar het boek kan er wel erg professioneel uit zien. Nu moeten de maten die ik aan houd voor het boek wel passen bij de stofomslag en om eerlijk te zijn: dat zal er om houden of het wil passen. Hier ben ik de stofomslag aan het passen. Dat lijkt er goed uit te zien maar de afbeeldingen en teksten komen niet zo mooi uit. Ik denk dat de rug van mijn boek veel breder is dan het boek in de boekhandel.


IMG_0761AnnejetVanDerZijlDeAmerikaansePrinses


IMG_0762AnnejetVanDerZijlDeAmerikaansePrinsesGesnedenBoekblok

Dan komt het spannende moment van het snijden van de boekblok. Hier zie je de snijresten en het boekblok dat ik even pas in de band. Intussen zit de band in de boekenpers met het boekblok gelijmd. Dat zal wel droog zijn.


Gisteren geen boeken ingebonden?

Natuurlijk wel.
Alleen niet zo veel foto’s gemaakt.
De schutbladen heb ik gelijmd aan het boekblok.
Het leeslint is uitgekozen, afgeknipt en hangt nu
mooi recht te worden.
De platten en de rug gesneden en gemonteerd.
De valse ribben heb ik voorbereid.
Leer gesneden.
Het leer op ge boekband bevestigd.
Daar heb ik maar twee foto’s van.

IMG_0756DeAmerikaansePrinsesValseRibbenInaanmaak

De valse ribben maak ik deze keer van koord. Drie korte stukjes per rib om precies te zijn. Die lijm ik aan en op elkaar. Daarna gaan ze op de rug en onder het leer.


IMG_0757DeAnerikaansePrinsesRodeLerenBand

Zo gaan de ribben er onder het rode leer uitzien.


Er was nog tijd om aan een nieuw boek te beginnen…..De Amerikaanse Prinses

IMG_0746AnnejetVanDerZijlDeAmerikaansePrinsesQueridoStofomslag

Wellicht heb je deze omslag wel eens in een etalage zien liggen: De Amerikaanse Prinses van Annejet van der Zijl. Deze uitgave van Querido is door Atelier De Ganzenweide speciaal uitgebracht (de dertiende druk 2016 met een eigen ISBN 978 90 214 0389 2) in een versie met losse katernen, speciaal schutblad en een stofomslag.


IMG_0744AnnejetVanDerZijlDeAmerikaansePrinsesQueridoVoorPrikkenMetillustraties

Nadat ik de volgorde van de katernen nog eens heb gecontroleerd ben ik gaan voorprikken. Hier ben ik zowat halverwege en je ziet een van de twee illustratiekaternen.


Er zijn 200 exemplaren gedrukt van deze speciale uitgave,
in katernen van 16 pagina’s.
Het boek telt 280 pagina’s plus twee illustratie-katernen van 16 pagina’s elk.
De tekstpagina’s worden gedrukt op 80 grs Munken Premium en
de illustratie-katernen op 115 grs Arctic volume Ivory.

IMG_0745AnnejetVanDerZijlDeAmerikaansePrinsesQueridoVoorgeprikt

Het is wat laat en het wordt slechts een eenvoudige bandzetter in rood leer. Nu het prikken gereed is kan het naaien beginnen.


Open Dag van de Stichting Handboekbinden

Afgelopen zaterdag was het Open Dag
bij de Stichting Handboekbinden.
We waren deze keer te gast bij de VU in Amsterdam.
Omdat ik nogal wat mensen steeds in de kramp zag
en hoorde gaan bij het nemen van foto’s heb ik
maar een paar, niet zo heel sprekende foto’s bij mijn bericht.

IMG_0719HerreDeVriesJanBoschOpkomstEnOntwikkelingVanDeCodexInDeLateOudheidEnMiddeleeuwen

Er was een lezing die precies in mijn straatje was: Jan Bosch vertelde over een lezing die eerder door Herre de Vries was samengesteld en waarvan we een afdronk kregen. ‘Opkomst en ontwikkeling van de codex in de late oudheid en middeleeuwen’. Ik zou er aan toevoegen ‘…in de westerse wereld’. Een erg interessant verhaal.


IMG_0720Literatuurlijst

Aan het eind van de lezing toonde Jan Bosch een literatuurlijst. Daar zitten een paar titels tussen die ik nog niet kende maar die ik graag wil lezen.


IMG_0726JASzirmaiTheArchaeologyOfMedievalBookbinding

Ik heb meteen de daad bij het woord gevoegd en heb het boek van J.A. Szirmai gekocht: ‘The Archaeology of Medieval Bookbinding’. Ik heb er ook al wat in gelezen en gebladerd.

 

De boekrol en mijn interesse daarvoor was al eerder op mijn blog te zien.
Het was dan ook fantastisch dat er een aantal Joodse boekrollen
te zien waren.
Bij de Estherrol werd speciaal stilgestaan.

IMG_0723DrLieveTeugensEstherrolOfMegilla

We noemen onze cultuur wel de Joods/Christelijke cultuur maar eerlijk gezegd weet ik van die Joodse cultuur niet veel. Daarom was het verhaal van dr. Lieve Teugens over de Estherrol of Megilla zo bijzonder. Zeker haar voorbeeld van de gezongen voordracht met audience participation (we mochten joelen bij het noemen van de naam van de slechterik in het verhaal) was leuk om eens mee te maken.


Er was nog veel meer op de Open Dag.
Te veel om op te noemen.

Een ding dan:
ik heb me ingeschreven voor een exemplaar van
‘Van den vos Reynaerde’ in losse katernen.
Dat wordt een van mijn volgende middeleeuwse projecten.
De uitgave wordt uitgegeven door de Stichting Handboekbinden
en is verzorgd door onder andere Rob Koch.

Pallieter

IMG_0642FelixRimmermansPallieterPagina48Ster

Pagina 48 en 48* van Pallieter door Felix Timmermans. Deze uitgave in van Atelier de Ganzenweide in losse katernen. Een (deel van een) katern met een inbindinstructie en één deel van een katern met pagina 48*. Deze worden allemaal meegebonden.


IMG_0643FelixTimmermansPallieterGenaaid
Het boekblok is genaaid. Je kunt zien dat de eerste pagina van het boek de inbindinstructie (aanwijzingen worden ze genoemd door Rob Koch)  is.


IMG_0644felixTimmermansPallieterInDeBoekenpers

Het boek zit in de boekenpers en de rug is ingelijmd. Morgen ga ik dan het gaas op de rug aanbrengen en kan ik aan de band beginnen. Dan moet ik ook nog eens nadenken over het schutblad. De boekband wordt groen leer.


Naaien Pallieter voorbereiden

IMG_0628Pallieter

Gisteren ben ik begonnen met het voorbereiden van het naaien van de losse katernen van Pallieter tot een boekblok. Daarbij kwam ik op pagina’s die ik nog niet eerder gezien had. Zoals deze.Netheland, interessante term (de landelijke omgeving met het wijde land langs de rivier De Nethe).


IMG_0629Pallieter

Ik ben begonnen de katernen voor te prikken zodat het naaien straks eenvoudiger verloopt. Daarbij gebruik ik deze naaimal of prikmal.


IMG_0630Pallieter

De volgende keer kan het naaien beginnen.


Pallieter van Felix Timmermans

Het boek heb ik nog nooit gelezen maar de naam
van het boek en de schrijver zijn bekend.
Atelier de Ganzenweide heeft het nu in losse katernen uitgebracht.
Gisteren heb ik de katernen eens rustig bekeken en de aanwijzingen
voor de boekbinder doorgenomen.

IMG_0622PallieterMetAanwijzingen

Bij de tekst zit eigenlijk altijd ook een katern met blanco papier. Mooi om aan het begin en/of einde van de tekst toe te voegen.


IMG_0623PallieterDoorFelixTimmermans

Maar met deze versie van Pallieter van Felix Timmermans is meer aan de hand. Ooit is dit boek verschenen met één pagina die ontbrak. Rob Koch heeft dit in deze versie meteen gerepareerd maar op zo’n manier dat dit wel zichtbaar blijft.


IMG_0624PallieterKaternMetPag48En48Ster

In deze versie zit zowel een pagina 48 als een pagina 48 met * en een pagina 49.


IMG_0625PallieterDeKaternenOpVolgorde

Dus ik heb de aanwijzingen bekeken en een enkel katern losgesneden en die in de volgorde geplaatst die mij aanspreekt.


Mijn versie van Pallieter zal deze indeling volgen:

1. Aanwijzingen voor de binder (met ingeplakt vel)
2. Half blanco katern
3. Intro
4. Katern 1
5. …
6. Katern dat eindigt met pagina 48
7. Minikatern met pagina 48*
8. …
9. Laatste katern met tekst
10 Half blanco katern

Dus ik neem de ‘Aanwijzingen voor de binder’ op in mijn exemplaar.
Op de lege pagina heb ik het bedrukte vel geplakt dat Rob Koch
ter identificatie van de stapel katernen heeft gemaakt.

IMG_0626PallieterIngelijmdVel

De aanwijzingen en dit inplakvel horen natuurlijk niet bij het verhaal van Felix Timmermans maar wel bij mijn versie.


IMG_0627PallieterDeKaternen

Tijd om dit eens te gaan inbinden. Over de band loop ik nog na te denken.


Van oude leren tas en nieuwe losse katernen naar een handgebonden boek

WP_20181128_13_48_57_ProVanOudeTasNaarDeBradelbinding

Na het inbinden, het op maat snijden, het drukken met houten letters van de naam van de binderij en het maken van een boekband met leer van een oude tas en een foliepers voor de titel, is dat alles bij elkaar gebracht in een nieuw boek. Nu kan ik het gaan lezen en een van mijn volgende boekprojecten wordt er een met een Bradelbinding. Met dank aan Atelier de Ganzenweide (uitgever van deze editie) en Johann C. Denninger (de schrijver van het boek).


De Bradelbinding

WP_20181125_13_20_31_ProHulpmiddelVoorHetSnijdenVanHoeken

Omdat ik nog geen foto had van het hulpstuk dat ik op de Boek Kunst Beurs in Leiden gekocht heb van IBookbinding, hier een foto van dit eenvoudige, in mijn geval, blauwe hulpmiddel. eenvoudig te maken met een 3D-printer.


WP_20181125_13_49_01_ProBandzetterMoetNogDePersIn

Nu alle randen zijn gelijmd en het boekblok in de band is gezet kan het geheel een paar dagen in de boekenpers om goed te drogen. Daarna ga ik nog eens kijken of ik de tekst op de boekband scherper kan krijgen.


De Bradelbinding

Gister weer bezig geweest met het inbinden van het boek
‘De Bradelbinding’, de 2018 heruitgaven door Rob Koch van
Atelier de Ganzenweide.

WP_20181124_09_46_37_ProStukLeerUitDeTasOpMaatGesneden

Eerst een stuk leer uit de oude tas gesneden. Op maat voor de boekband. De binding wordt een eenvoudige bandzetter. Ik heb nog geen idee hoe de Bradelbinding werkt. Dat hoop ik te leren als ik het boek in elkaar gezet heb. Ik moet dus nog een paar dagen geduld hebben.


WP_20181124_09_46_49_ProBradeltestOpDeFoliepers

Ik wil de tekst ‘Bradel’ op de boekband gaan aanbrengen met de foliepers. Tot nu toe loopt dat niet altijd even goed als ik dat zou willen. Het leer is het stuk waaruit ik de vorm voor de boekband heb gesneden. Je ziet onder aan de foto dat de rits in dit deel van de tas kapot is.


WP_20181124_10_39_03_ProBradeltestsMetDeFoliepersOpLeer

Een paar pogingen. Leuk is te zien dat de resultaten anders zijn afhankelijk van het leer. De tas bestaat uit een aantal stukken en bijvoorbeeld de stukken voor de bodem (boven) zijn steviger dan de soepele zijkanten.


WP_20181124_10_50_38_ProBradelMetMijnFoliepers

‘Bradel’, verticaal op de boekband, net onder de foliepers vandaan. Hopelijk is het een beetje gelukt.


WP_20181124_11_06_24_ProBradelDezeHoekIsNietMooiRechtgoekigMaarZoMaximaalVerschillendLeer

Ik wil twee naden en verschillende soorten leer op de buitenkant van de boekband krijgen. Daarom heb ik dichter langs de kant van het leer moeten snijden en is een hoek niet helemaal compleet. Daar zie je straks weinig tot niets van omdat dit deel aan de binnenkant van de boekband komt. Maar een heel nauwlettende toeschouwer kan dat later natuurlijk zien.


WP_20181124_11_50_18_ProDeRandenMoetenNogOmgeslagenWordenDeTekstOpDeBandStaatVerticaal

De randen moeten nog ingeslagen en vastgelijmd worden maar dit geeft al wel een beeld van hoe de boekband er uit gaat zien.


WP_20181124_11_59_15_ProDeRandenVoorDeTweedeKeerInlijmen

De hele leren bekleding had ik al een keer ingelijmd. De platten zijn daarna tegen het leer gelijmd en nu zijn de randen aan de beurt. Voor het eerst heb ik een stukje gereedschap van IBookbinding gebruikt. Een ‘3D-Printed Corner Cutting Tool’. Werkt perfect. Een eenvoudig idee dat heel goed werkt.


WP_20181124_12_03_11_ProBradelDeHoekenVastgezetMetDeMetalenKnijpers

De twee naden in het leer lopen aan de bovenkant en onderkant van de boekband. Dat wil zeggen dat het leer aan de korte kant op deze plaatsen net iets dikker is (dubbel). Daar kan ook het stiksel loslaten door het snijden van de hoeken bijvoorbeeld. Dus heb ik die twee plaatsen even vastgelijmd en met een knijper op zijn plaats gehouden. Morgen zien of ik er mee verder kan. Als straks de boekband gereed is hoop ik de tekst nog wat te kunnen verbeteren.


Boek over de Bradelbinding

Ik ga een boek inbinden over de Bradelbinding.
De bradelbindingwijze ken ik alleen nog niet.
Dus ga ik eerst het boek inbinden op de meest eenvoudige manier:
de bandzetter.
Dan ga ik het boekje lezen en dan ga ik de bindwijze
eens toepassen.
Maar nu eerst inbinden.
Vanochtend heb ik besloten de bekleding van de band te
gaan maken van een oude leren tas.
Die heb ik een tijd geleden al uit elkaar gehaald.

WP_20181117_09_26_32_ProGebruiktStukLeer(Tas)MooiVoorBoekje

Dat gebruikte leer is niet meer egaal van kleur. Daardoor krijgt zo’n tas (en dus ook de boekband) meer karakter. Ik ga proberen een paar naden zichtbaar op de boekband te krijgen.


WP_20181117_09_27_17_ProInDeTasZitNogDeBodem(Wit)

In het stuk dat ik ga gebruiken zit ook de bodem van de tas. Die is aan de binnenkant extra verstevigd (het witte gedeelte op de foto). Het is een soort foamlaag van een paar millimeter. Die maakt die bodem ook minder flexibel (en dikker) dus die moet er uit.


WP_20181117_10_09_55_ProbodemUitDeTasGehaald

Nu die extra bodemlaag eruit is zijn ook de naden aan de randen weer zichtbaar. Ik ga het leer onder bezwaar leggen in de hoop dat het stuk in zijn geheel wat vlakker wordt. Maar een paar uur onder bezwaar tegen jaren in een naad gestikt gezeten te hebben…..


WP_20181117_10_11_02_ProPassenOpDeTasDatGaatLukken

Even passen. Het stuk leer in in ieder geval groot genoeg. Nog wel even nadenken hoe een titel op het leer te krijgen zonder al te veel leerafval te maken.


WP_20181117_11_03_05_ProPotentieleIllustratie

Bij het vouwen van het boek heb ik verf tussen twee katernen gekregen. Daarom heb ik het plan opgevat om op de twee blanco pagina’s een afbeelding op te nemen. eerste poging is een lino opnieuw af te drukken, nu met twee kleuren gelijktijdig, die ik een jaar geleden maakte.


WP_20181117_11_45_37_ProDrukwerkComplementerenMetKleur

Maar misschien ga ik de naam van de binder in het boek opnemen.


Het boek is overigens geschreven door Johann C. Denninger.
De versie die ik ga inbinden is de versie van Atelier de Ganzenweide,
van uitgever Rob Koch.

De Bradelbinding, door Johann C. Denninger

WP_20181114_16_37_03_ProDeBradelBinding

‘De Bradelbinding’ is een klein boekje dat ik kocht van Atelier De Ganzenweide. De boekbinder en uitgever Rob Koch verzorgt met enige regelmaat boeken in losse katernen. die kunnen wij hobby boekbinders dan voorzien van een mooie binding en boekband. Hier zie je dat ik begonnen ben met de katernen te vouwen. Niet alle bladen zaten op de juiste volgorde in mijn setje.


Op de website van De Ganzenweide is uitgebreid de ontstaansgeschiedenis
van deze uitgave te lezen.

Het eerste deel van de tekst op die webpagina gaat als volgt:

De uit Duitsland afkomstige boekbinder Alexis Pierre Bradel (spreek uit Bradèl) maakte aan het eind van de 18e eeuw in Frankrijk furore met een vereenvoudigde Duitse bindwijze, hier in België en in Nederland genoemd de Bradelbinding.

Johann Denninger (1916-1996), roepnaam Han, was een bekwaam en enthousiast handboekbinder, die zeer geïnteresseerd was in de verschillende technieken van het boekenbinden. Samen met zijn eega Jeanneke Denninger trok hij door Europa langs bibliotheken, ateliers en antiquaren, op zoek naar boekbanden, van door en volgens Bradel gebonden boeken.

Han Denninger stond als mede-oprichter aan de wieg van de Nederlandse Handboekbindersliga en de Stichting Boekbehoud, welke twee organisaties zo’n tien jaar geleden samen gingen tot de Stichting Handboekbinden.

In 1990 produceerde Han Denninger een interessant boekwerkje waarin hij verslag deed van zijn zoektochten naar de Bradelbanden en waarin hij een beschrijving gaf van hoe te binden volgens Bradel.

De zoon van Han en Jeanneke, Charleshan, was ook betrokken bij de productie, hij tekende alle verhelderende illustraties in het boekje.

Maar het boekje is niet meer verkrijgbaar.

Tot de uitgave van Atelier De Ganzenweide dus.
Als ik het ingebonden heb, ga ik het eens goed lezen.

Buidelboek – Girdle book

Afgelopen zondag ben ik begonnen het drukwerk voor Buidelboek,
het boek van Dhr. H. Knoors, voor te bereiden om in te binden.
Omdat ik geen snijmachine heb moet ik de pagina’s lossnijden
uit het drukwerk.
Het drukwerk komt op grote vellen waarop steeds de pagina’s staan
voor het een katern van het boek.
In dit geval bestaat een katern uit 4 bladen met op elk blad twee pagina’s
op de voorkant en twee pagina’s op de achterkant.

 photo DSC_7782DeEersteTweePaginasZijnGesneden.jpg

De eerste twee pagina’s zijn uitgesneden. De zware, metalen driehoek blijkt een gewelding stuk snijgereedschap te zijn. Een aanrader.


 photo DSC_7784EersteKaternBuidelboek.jpg

Het eerste katern van het Buidelboek: 4, in elkaar geschoven en gevouwen bladen die eerst op maat zijn gesneden.


 photo DSC_7785Snijafval.jpg

Snij-afval. Terecht gaf mijn vader aan dat een kant, de kant tegenover de rug, straks nog schoongesneden moet worden. Doordat je 4 vellen papier vouwt en in elkaar schuift, steekt de laatste, het vierde, een beetje uit ten opzichte van het derde blad. Het derde steekt een beetje uit ten opzichte van het tweede en hetzelfde is waar voor blad twee. Het gaat om minder dan een millimeter maar in een boek oogt dit al snel slordig.


 photo DSC_7786HetOndertekendeColofonDhrHKnoors.jpg

Dit is het katern met daarin de pagina met daarop het colofon. Dhr. Knoors heeft die pagina voor mij gesigneerd. Naast de bedrukte pagina’s heeft de uitgever (Atelier de Ganzenwei van Rob Koch) nog twee katernen bijgeleverd met blanco pagina’s. Daar kunnen straks mooi een paar van mijn foto’s aan toegevoegd worden. Zo is dit boek een werkelijk uniek exemplaar.


 photo DSC_7787Snijafval.jpg

 photo DSC_7788AlleKaternenGesnedenEnGevouwen.jpg

De katernen gesneden en gevouwen. Volgende stap is het aan elkaar naaien van de katernen.


Buidelboek door H. Knoors

Het boek is uitgegeven door Rob Koch van Atelier de Ganzenweide.
Ieder katern is, dubbelzijdig, op 1 vel papier gedrukt.
Voor een boekbinder de gewoonste zaak van de wereld maar
voor een hobbyist als ik, een uitdaging.
Gisteren dus even overleg gehad met mijn vader om te zien
of ik het goed begrepen heb.

Vandaag ga ik de pagina’s dan met de hand snijden.

De kleur van het linnen, dat ik ga gebruiken om in te binden,
heb ik al gekozen. Zo ook het papier voor het schutblad.
De versiering van de kaft heb ik ook al bedacht.

 photo DSC_7770HKnoorsEenHeelKaternOpEenBladGedruktDubbelrijdig01.jpg

Hier zie je een blad met een ogenschijnlijke wirwas aan pagina’s. Gelukkig staan er marge-indicatie streepjes op het papier gedrukt. Dus ik weet precies waar te snijden. Er staan natuurlijk ook paginanummers op, die helpen bij het correct rapen van de pagina’s. Ik heb van een A4-tje even een model gemaakt, de ‘pagina’s’ even losgesneden, om dan te zien hoe te rapen en vouwen om tot een goed katern te komen. Is te doen. Uitdaging zijn de twee lege katernen. Daar ontbreken de marge-indicatie streepjes.


 photo DSC_7770HKnoorsEenHeelKaternOpEenBladGedruktDubbelrijdig02.jpg

Hier zie je hoe de pagina’s nog aan elkaar zitten. Een van de mooie kapitalen (hoofdletters, de letter B van buidelboek) en als je goed kijkt de marge-indicatie streepjes. (Daar is vast een andere naam voor.)


Harrie Knoors: Buidelboek

Vandaag was ik te gast bij Museum Meermanno bij de
boekpresentatie van het boek met de titel ‘Buidelboek’.
Het boek is geschreven door Harrie Knoors die er ook zelf
al het onderzoek voor heeft gedaan.
Hij heeft gezocht naar afbeeldingen van buidelbpoeken in de
kunst aanwezig in Limburg.
De nadruk ligt dan vooral op kerkelijke kunst: houtsnijwerk,
schilderijen, beeldhouwwerk, ramen enz.
De afbeeldingen die hij gevonden heeft, zijn door hem beschreven
en in het boek in beeld gebracht.
In het Nederlandse erfgoedbezit is 1 zo’n buidelboek aanwezig.
Dat is in de collectie van Meermanno.
Dat is bijzonder want er bestaan wereldwijd nog maar
een kleine 25 buidelboeken.
Het buidelboek is een bindwijze waarbij het boek zo wordt ingebonden
dat een soort buidel ontstaat die aan een riem gehangen kan worden
en zonder van de riem genomen te worden, kan worden gelezen.
Het boek bevindt zich dan in de buidel die meestal van leer is.
Het was een typische binding voor bijvoorbeeld kloosterlingen.
In het geval van het buidelboek van Meermanno gaat het om
een Gebetbuch, gemaakt in Neurenberg door de drukker met de
noodnaam ‘Drukker van de Rochus-legende’, circa 1484.
De bijeenkomst was georganiseerd door Atelier De Ganzenweide
of de uitgever Rob Koch.

 photo DSC_7726SchrijverOnderzoekerHarryKnoorsBuidelboekUitgeverijDeGanzeweideRobKoch.jpg

De inleiding door schrijver en onderzoeker Harrie Knoors, zelf ook boekbinder.


 photo DSC_7727HarrieKnoorsTijdensZijnPowerPointPresentatie.jpg

Alle ontdekte buidelboeken werden kort besproken en middels powerpoint getoond.


 photo DSC_7724TafelMetModerneBuidelboeken.jpg

De moderne buidelboeken, gemaakt door de aanwezige boekbinders, lagen al op een tafel te wachten. Maar eerst een Middeleeuws voorbeeld.


 photo DSC_7728DrieVeilingcatalogiTweeDozenEenKussenEnHogeVerwachtingen.jpg

De spanning werd nog een beetje opgevoerd: drie veiligcatalogussen, twee foedralen, een kussen en een conservator: Erik Geleijns.


 photo DSC_7730GebetbuchNeurenbergDrukkerVanDeRochuslegendeCa1484.jpg

Hier ligt het buidelboek op het kussen. Gebetbuch, gemaakt in Neurenberg door de drukker met de noodnaam ‘Drukker van de Rochus-legende’, circa 1484.


 photo DSC_7731InDeHandenVanDeConservatorErikGeleijns.jpg

In combinatie met de handen van conservator Erik Geleijns krijg je een goed idee van de grootte van het boek. Onduidelijk is hoe groot het deel van het buidelboek vanaf de beugel/ring/knop/knoop die bevestigd werd aan een riem, tot aan het boek, nu typisch was. Er waren voorbeelden waarbij dit erg kort was. Zoals hier bij de Meermanno-versie maar er was ook een moderne uitvoering waarbij dit deel twee maal zo lang was als het boek.Vanaf de riem hing het boek dan over de knie.


 photo DSC_7732NederlandsBuidelboekEnModel.jpg

Bij eerder boekhistorisch onderzoek is een model van het Meermanno buidelboek gemaakt en ook dat werd getoond.


 photo DSC_7733InDeHandenVanDeConservator.jpg

De Duitse tekst. De tekst staat zo in het boek dat als je het boek pakt terwijl het aan je riem hangt, je het gelijk kunt lezen (dus normaal gesproken zou je zeggen: op zijn kop).


 photo DSC_7738.jpg


 photo DSC_7739.jpg

Een prachtig maar kwetsbaar boek.


 photo DSC_7741GebetbuchNeurenbergDrukkerVanDeRochuslegendeCa1484.jpg

Gebetbuch, Neurenberg, Drukker van de Rochus legende, ca 1484.


 photo DSC_7744TafelVolMetBuidelboeken.jpg

De tafel vol met buidelboeken.


Een voor een kwamen de makers/eigenaren van de moderne buidelboeken
hun verhaal bij het boek vertellen.
Hun namen heb ik niet genoteerd.
Hun boeken wel gefotografeerd.

 photo DSC_7746JanVanEyckMadonnaMetKanunnikJorisVanDerPaele.jpg

Zo was daar deze museummedewerker (?) uit Brugge die ons een detail toonde van het schilderij van Jan van Eyck, Madonna met kanunnik Joris van der Paele. Joris heeft een buidelboek en een vroege bril in zijn hand.


 photo DSC_7748BruggeModelVanNederlandseBindster.jpg

Na bestudering van het schilderij heeft een Nederlandse bindster dit model gemaakt.


 photo DSC_7749InVolleLengte.jpg

Het uiteinde is bij dit voorbeeld geen ring of gesp maar een knoop.


 photo DSC_7750BuidelboekMetBeslagEnPerkamentenTitel.jpg

Met een titel van perkament en beslag. Een mooi buidelboek.


 photo DSC_7751GeopendBuidelboek.jpg


 photo DSC_7752heelListigOpTeVouwenBoekDatJeHangtAanJeRiem.jpg

Kunstig gevouwen boek dat je aan een riem kunt hangen. Geen buidelboek maar een aanverwante soort


 photo DSC_7753InOpgevouwenToestand.jpg

In opgevouwen/dichtgevouwen staat.


 photo DSC_7758NogNietGereedVissensluiting.jpg

Mooi exemplaar dat nog niet helemaal gereed is. De vissensluiting is erg mooi.


 photo DSC_7760AlsEenCadeautje.jpg

Nog een kunstige, moderne interpretatie. Als een cadeautje.


 photo DSC_7761VrijeInvullingVanHetBegripBuidelboekHeelCreatief.jpg

Het voormalig beroep van de eigenaar/maker (kleermaker van de Nederlandse Opera), was terug te vinden in de benadering en het patroon dat de maker ontwikkeld had.


 photo DSC_7763EenVoorbeeldVanEenKleinBuidelboek.jpg

De buidelboeken komen in alle soorten en maten voor.


 photo DSC_7764BuidelboekVanDeHandVanDeSchrijver.jpg

Dit is een voorbeeld van een buidelboek dat door de schrijver Harrie Knoors zelf gemaakt is. Hier een knop in plaats van ring, beugel of knoop.


 photo DSC_7765DrieBuidelboekenMetInHetMiddenEenBoekMetEenKnopAanHetEindIPVRing.jpg

Drie buidelboeken met in het midden het boek met de knop.


 photo DSC_7768DeSchrijverSigneertMijnVersieVanHetBoek.jpg

Dhr. H. Knoors signeert mijn exemplaar van het Buidelboek. Nu moet ik het nog gaan inbinden.