Boekbindavonturen

IMG_1831SluitriemBevestigd

De afgelopen tijd lagen door activiteiten op mijn werk en de Boekkunstbeurs de activiteiten aan ‘The Art Of Bookbinding’ even stil. Dat wordt ook veroorzaakt doordat het werk aan de sluiting van het boek tegenzit. Dat schuif ik even vooruit. Maar het begin van de sluitriem is gemaakt en ziet er ook goed uit.


IMG_1916FoutjeInDeKapitaalband

Van de chevronsteek ben ik afgestapt. Het resultaat was niet goed genoeg. Dus dat probeer ik bij ‘Van den vos Reynaerde’ opnieuw. Hier dus een eenvoudige kapitaalsteek. Ik kan niet goed genoeg bij of om de kapitaalkern. Peter Goddijn waarschuwt daarvoor al in zijn boek. Nu is dat niet zo erg. Je ziet dan de draden onregelmatig uit het boek komen. Meer storend is dat ik op 1 plaats de rode draad tussen het wit heb laten uitkomen. Dat ga ik nog corrigeren.


IMG_1917KapitaalbandValtNietMeeBeslagZitPrima

Het beslag is bevestigd op de voorplat.


IMG_1918KapitaalbamdAanDeStaartOntbreektNog


IMG_1919MetKapitaalbandEnBeslag

Ik moet zeggen: het boek gaat goed open en is goed leesbaar. Het boekblok zit nergens te strak of zo iets. Dus ik kan straks dit boek gewoon lezen als ieder ander modern boek.


The Art of Bookbinding

IMG_1808HetPassenVanHetLeer

Als je aan het leer begint ziet het boek er al snel als een heel interessant object uit. Hier pas ik het boek nopg eens nadat ik het leer op maat heb gesneden.


IMG_1810HetIsEenRuglozeBindingDusHetLeerZitDirectOpDeKaternen

Deze middeleeuwse binding met houten platten heeft geen versterking op de rug. Dus het leer wordt direct op de katernen bevestigd. Dus zie je de oneffenheden van de rug door het leer heen. De leren riempjes vormen de ribben op het boek. Dit zet ik niet extra aan met een vouwbeen. De uitstraling blijft dan zo natuurlijk mogelijk.


IMG_1811DePlattenEnRugZijnGelijmd

Het leer is aan de houten platten en de rug bevestigd. Ik maak de omslagen niet zoals Goddijn beschrijft: zoals we een boek kaften. Ik heb een methode geleerd die een mooi resultaat geeft en daarom pas ik die hier toe. De eerste dummy had wel omslagen zoals het kaften van het boek. Die twee uitvoeringen kan ik dan straks nog eens goed vergelijken voordat ik aan Van den vos Reynaerde begin.


IMG_1812DeHoekenSnijdenInHetLeer

Hier zie je dat het leer voorbereid is om de omslagen te maken. Overigens beide teksten (The Art of Bookbinding en Van den vos Reynaerde) zijn beide uitgegeven door Atelier de Ganzenweide.


IMG_1814EvenHetBoekbeslagPassen

Even het boekbeslag passen als de omslagen goed vast zitten. Het boek laat ik nu een paar dagen goed drogen. Dan moet ik de kapitalen aan het boek maken, dan ga ik het beslag en de sluiting afmaken en bevestigen. Leeslint?


Avontuur met beslag

Al eerder liet ik hier het metalen beslag zien dat ik gekocht heb.
Op de website van ‘Onterfd goed’ stond het beschreven
als ‘Metalen beslag van klein meubel of boek. Gedecoreerd
met bloemmotief. Museum Prinsenhof, Delft, 12 centimeter. Rond 1900’

Vraag was of het voorwerp mooier wordt door het te poetsen
en zo ja, hoe en waarmee.
Dus ben ik er mee naar mijn moeder gegaan.
We besloten het te proberen met koperpoets en azijn.
Het bloemmotief is nu beter te zien.
Volgens mij komt het niet van een boek maar van een klein meubelstuk.
In de ene richting gaat het bijna 90 graden open en in de andere richting
volledig 180 graden.
Maar het gaat bij mij op mijn volgende boek als sieraad dienen.

IMG_1678BeslagMetalenBeslagVanKleinMeubelOfBoekGedecoreerdMetBloemmotiefMuseumPrinsenhofDelft12CentimeterRond1900Opgepoetst

IMG_1679BeslagMetalenBeslagVanKleinMeubelOfBoekGedecoreerdMetBloemmotiefMuseumPrinsenhofDelft12CentimeterRond1900Opgepoetst

IMG_1681BeslagMetalenBeslagVanKleinMeubelOfBoekGedecoreerdMetBloemmotiefMuseumPrinsenhofDelft12CentimeterRond1900Opgepoetst


Onterfd Goed

Een website die voorwerpen verkoopt die erfgoedinstellingen (moet je
wel breed zien) niet langer kunnen of willen beheren.
Ik zag een advertentie en ging eens kijken op de website.

Dit is zoals ze zichzelf beschrijven:

Onterfd Goed adviseert en helpt erfgoedbeheerders (musea, gemeentes, etc) bij het verbeteren van hun collecties. Voor de objecten die niet in die collecties thuis horen zoekt Onterfd Goed een goed nieuw thuis. Door een object of kunstwerk te kopen help je ons Nederlands erfgoed te bewaren en weer zichtbaar te maken.

Op de site viel mijn oog op het volgende voorwerp:

IMG_1668BeslagMetalenBeslagVanKleinMeubelOfBoekGedecoreerdMetBloemmotiefMuseumPrinsenhofDelft12CentimeterRond1900

Ik zag dit al op een boek zitten.


Beslag – rond 1900
Metalen beslag van klein meubel of boek
Gedecoreerd met bloemmotief

Afkomst.: Museum Prinsenhof Delft
Afmeting: 12 centimeter
Conditie: goed

IMG_1669BeslagMetalenBeslagVanKleinMeubelOfBoekGedecoreerdMetBloemmotiefMuseumPrinsenhofDelft12CentimeterRond1900

Het scharnier werkt alleen niet perfect.


IMG_1670PrijskaartjeBoekbeslag


Weer gewerkt aan de dummy voor de dummy van Van den vos Reynaerde

De losse katernen van Van den vos Reynaerde, uitgebracht door
Atelier de Ganzenweide, ga ik inbinden in een middeleeuwse binding.
Naar een model beschreven door Peter Goddijn.
Maar daar komt zoveel bij kijken dat ik besloten heb eerst een dummy
te maken. Maar al lezend ontdekte ik zoveel nieuwe dingen
en had ik zoveel vragen dat ik besloot om met een Doe-het-zelf pakket
voor een boeksluiting van Atelier Libri een dummy te maken
voordat ik aan de echte dummy begin.
Het klinkt gecompliceerd maar ik leer zoveel van deze voorbereiding
dat ik blij ben met de keuze.

Hoe ver ben ik?
Ik heb een dik boekblok gemaakt, klein maar dik.
Gebonden op leren riempjes met houten platten.
Nu ben ik bezig met het boekbeslag; de sluiting.
Daarvoor had ik nog een kniptang nodig om uit een plaatje
messing een vorm te kunnen knippen.
De sluiting is nu bijna gereed.
De foto’s in deze blog gaan daar over.
Dan wil ik ook nog oefenen met handgemaakt kapitaalband.
Dat loopt nog niet zoals ik wil maar ik maak vorderingen.

IMG_1613DrieGatenVoorBevestigingsplaatjeLerenRiempje

Dit zijn de sluithaak (boven) en een plaatje messing met drie gaten. Uit dat plaatje knip ik dadelijk het bevestigingsplaatje dat gebruikt wordt om het leren riempje aan de sluithaak te zetten. Dat wordt dus passen en meten.


IMG_1614EvenPassenMetEenStrookjePapier

Even passen met een strookje papier (wit onderaan) hoe lang en breed het strookje leer moet worden.


IMG_1616EerstMetenMeteenStrookjePapier

Dat lijkt me een goede afmeting.


IMG_1618HetLeerVoorDeBoekbandKleurtLelijkOpDeFotoDaaromEensEenFotoInDeSchaduw

Het riempje wordt van rood leer.


IMG_1620GrootteBevestigingsplaatjeInschattenEnAftekenen

Steeds passen en meten en nu het bevestigingsplaatje aftekenen om uit te knippen.


IMG_1621BevestigingsplaatjeEnLerenRiempjePassen

Nu passen en meten met in ieder geval 1 set gaten op zijn plaats.


IMG_1623TweeSpijkertjesErin

Eerst het bevestigingsplaatje vastgezet met 1 messing spijker. Nu zijn de laatste twee aan de beurt. Het vinden van de gaatjes en recht houden van het leer is nog niet eenvoudig.


IMG_1625VoorlopigEindresultaat

Een tussen resultaat.


Als de kapitaalband gereed is kan ik de boekband in elkaar zetten en
de sluiting plaatsen. Als dat af is dan kan ik aan de echte dummy beginnen.

IMG_1626KapitaalbandOpBasisVanHennepTouwHierIsNogWatWerkTeDoen

Inderdaad. er is nog werk aan de winkel. Maar ik snap beter dan voor deze poging hoe ik het moet gaan doen. Dit kan ik eenvoudig uit elkaar halen. Dan om het pluizen van het henneptouw een beetje in te tomen een beetje insmeren met lijm. Dan kan ik dit verder weer goed gebruiken voor de tweede poging.


Boekbeslag op een boek maken

Opnieuw een paar stappen verder.
Het boek is nu helemaal aan de leren riempjes gebonden.
Dat blijf je straks mooi zien achter het leer.
De tweede plat bevestigd.
Een uitholling gemaakt in een van de platten zodat
straks de muiter mooi over dat gat kan worden geplaatst
en de sluithaak er goed kan invallen.

De toelichting op de termen in het verhaal van vandaag
is afkomstig van een website helemaal gewijd
aan boekbeslag.

IMG_1585HetNaaienNamNietZoveelTijdInBeslag

De katernen zijn aan de leren riempjes genaaid. Het boekblok is losgemaakt van het naaibankje.


IMG_1586HetBoekValtMooiOpen

Het boek valt mooi open.


Klampsluiting

kantsluiting gevormd door een sluithaak en een aan een platkant of -rand bevestigde muiter. De sluithaak kan bevestigd zijn aan een sluitlip of onderdeel zijn van een geheel metalen klamparm die de afstand tussen de platten overbrugt en met een scharnier en aanzetstuk aan het plat is bevestigd.

IMG_1587RiempjesOpMaatMakenEnBevestigen

De riempjes moet ik hier nog op maat maken en dan bevestigen aan de plat.


IMG_1589GenaaidOpLerenRiempjes

Dan ziet het er zo uit. Mijn garen is wel dun als ik dat vergelijk met foto’s van bindingen bij andere boekbinders. Nog eens uitzoeken waar hem dat in zit.


Muiter

metalen onderdeel van een sluiting dat aan een plat is bevestigd en waar een sluithaak of klamparm in kan grijpen. De muiter is meestal vlak aan de rand van het plat bevestigd, maar kan zich ook elders bevinden: (kant- resp.) platmuiter. Naar de vorm kan men onderscheiden: uitgesneden muiter, penmuiter, rolrandmuiter, omgezette muiter.

IMG_1590GatInPlat

Ik maak een uitholling op de plaats waar de muiter komt te zitten. Dat is om er voor te zorgen dat straks de sluithaak er goed in past.


IMG_1591GatGemaaktInPlatOnderBeslag

De leren bekleding komt straks nog tussen het gat en de muiter te zitten. Eens zien hoe dat gaat passen.


(Sluit)klamp / (sluit)haak

metalen onderdeel van een sluiting, aan het einde tot een klauw gebogen, dat in een muiter kan grijpen. Indien het geheel uit metaal bestaat, heet dit een klamparm. De sluithaak is meestal aan een sluitlip bevestigd, maar kan ook uitgevoerd zijn als een geheel metalen klamparm. De haak kan zich ook aan een sluitriem of overslag bevinden.

IMG_1592BoekbeslagPassen

Zo moet de sluithaak dan straks (aan een riempje) in de muiter haken.


Bericht met veel fouten (om van te leren)

Het leek me een goed idee om het doe-het-zelf pakket te kopen
voor boekbeslag bij Atelier Libri.
Voordat ik zelf beslag moet gaan knippen en zo.
Bovendien koop ik daar tijd mee om mijn gereedschap op
orde te brengen. Ik ben erg blij met dit plan.
Want ik ben al tegen een aantal dingen aan gelopen die ik me
eerder niet gerealiseerd had en die nu niet voor onoverkomelijke
problemen zorgen.
Allereerst moet ik een boek maken want het beslag past nier zomaar
op ieder boek. Het moet ongeveer 6 centimeter dik zijn.

IMG_1525TweePlattenGezaahgMetDeFiguurzaag

De afgelopen tijd heb ik wat vorderingen gemaakt. Zo heb ik met de figuurzaag de twee platten uitgezaagd. Het materiaal is een soort triplex met een fineerafwerking. Speciaal geschikt voor vochtige ruimtes want het komt uit een badmeubel.


IMG_1526ZoIetsMoetHetWorden

Het papier gaat dan nog een tijdje in de boekenpers maar dit is zo het idee. Nu wil ik er gaten in boren zodat ik op een eenvoudige manier met leren riempjes kan werken.


IMG_1566PlattenMetGaten

Hier zijn de gaten geboord (met dank aan mijn vader) en heb ik het hout afgetekend om het met een beitel wat uit te hakken. Uiteindelijk heb ik dat met een guts gedaan.


IMG_1567GemarkeerdVoorInkepingen

Na de boekenpers ziet het voorbeeld er al beter uit.


IMG_1569BovenBuitenkantBenedenBinnenkantPlatMetMarkeringEnRiempjes

De bovenste plat is afgetekend zoals de buitenkant van de platten gaat worden: een sleuf van de rand naar het gat. De onderste plat toont hoe de binnenkant gaat worden: een sleuf vanaf het gat een anderhalve centimeter het plat op. Rechts liggen de twee riempjes die ik ga gebruiken.


IMG_1570RiempjesPassenInDeInkepingen

Die riempjes passen prima in de sleuven. Hier zie je de binnenkant. Vanaf het gat waar het riempje doorkomt steekt een sleuf nog anderhalve centimeter verder. Deze ruimte ga ik gebruiken om het riempje te lijmen en met spijkertjes vast te zetten.


IMG_1571ZoMoetHetOngeveerWorden

Dit is dan het beeld straks, nog voor ik de platten ga bekleden. Maar dan moet eerst het naaien van het boekblok nog gebeuren.


IMG_1572RiempjesPassenEnLijmen

Dit is dan de buitenkant van een plat.


IMG_1573TweeMessingSpoklertjesVoorIederRiempke

De riempjes zitten intussen al vastgespijkerd met messing spijkertjes aan het plat.


IMG_1574DeLerenRiempjesLijkenLangGenoeg

Alle sleuven zijn gemaakt en aan 1 plat zitten de riempjes al vast. Je ziet dat de riempjes nog veel te lang zijn maar dat komt later wel goed.


IMG_1575BoekbeslagPassen

Zo gaat dat boekbeslag (klampslot) dan ongeveer komen. Zal best leuk worden.


IMG_1578PlatOpNaaibankGeplakt

Maar eerst het boekblok naaien. Volgens Goddijn gebruikte men in de middeleeuwen (in ieder geval voor het boek waar ik aan wil gaan werken) nog geen naaibank. Maar ik denk dat het handig is. Wat ik hier fout doe is dat ik voor mijn gevoel bezig ben op het achterplat. In de middeleeuwen werkte men vanaf het voorplat. Vervolgens kan ik niet met riempjes werken en maar twee rijen gaatjes prikken in de katernen. In dit kleine boek is er buiten de riempjes eigenlijk geen plaats meer voor nog een rij gaten. Dat moet ik anders oplossen. Maar nu begrijp ik beter hoe Van den vos Reynaerde straks genaaid moet worden.


IMG_1580GeprikteKaternen

De oplossing voor nu 1 gat extra in het midden. Niet ideaal. Misschien niet mooi. Maar het werkt (denk ik). Je ziet dat het plat met tape vast zit op de naaibank.


IMG_1581RiempjesgespannenOpEigenGemaakteNaaibank

De riempjes worden vastgezet aan de naaibank (eigenlijk een stuk van een oude keukenstoel). Het naaien kan beginnen.


IMG_1583RiempjesIngesnedenIkBeginBijMiddelsteGat

De riempjes zijn ingesneden. De draad gaat via het middelste gat het eerste katern in.


IMG_1584VolgendeKeerBeginIkMetKaternTwee

Vandaar uit ga ik eerst in het linkse gat naar buiten en zet ik het katern daar vast aan het linker riempje. Vervolgens is de rechtse kant aan de beurt. Via het middelste gat komt de draad weer naar buiten en gaat dan het tweede katern in. Daar ga ik de volgende keer verder. Daar gaat dan een visgraat steek volgen. Ik ben benieuwd.