Boekblok van papieren zakken

IMG_6865PapierenZakken

Het boek is ver gereed. Dat wil zeggen, de structuur. Er is nog geen tekst opgenomen in het boek. Dat gaat nog wel gebeuren. Bij dit boek gebruik ik de Koptische binding zoals die beschreven staat bij type A in het boek van Keith Smith: Smith’s sewing single sheets. Daarnaast heb ik een blouse gebruikt om er boekbindlinnen van te maken en er de twee platten mee te bekleden. De papieren zakken heb ik gekregen van verschillende winkels in Breda bij het doen van boodschappen.


IMG_6866PapierenZakken

Eerlijk gezegd heb ik dit type binding nog niet kunnen maken zonder problemen met het voorplat. Je begint te binden bij het achterplat en dan voeg je pagina voor pagina toe. Tot dat je nog één pagina en het voorplat over hebt. Dan geeft de methode van Smith aan dat je moet gaan binden beredeneert vanaf het voorplat, terug naar waar je bezig was. De binding zoals ik hem nu gemaakt heb is te strak. Het kan maar net.


IMG_6867PapierenZakken

Om geen reclame te maken voor een specifieke winkel, de zakken komen van: Noten & noten, Dikke mik, Bakkerij Hizmet, Deva, Noordzee en DenD Delicatessen (die op vrijdag op de weekmarkt op de Grote Markt staat. Van een paar zakken weet ik niet meer van wie die komt en er staat geen naam van het bedrijf op.


IMG_6869PapierenZakkenIMG_6870PapierenZakkenIMG_6871PapierenZakken

Er past een tekst in 9 van de tien zakken. De tiende zak is door het strijken dicht geplakt. Bovendien zitten er op de twee platten nog twee zakken. Door het gebruik van de delen textiel van de blouse als boekbindlinnen is er niet heel veel ruimte in die twee zakken maar daar kun je best wat geheimen in kwijt.


De volgende keer zou ik uitgaan van 5 centimeter draad
per gat. Dus voor één set van twee gaten voor een boek met
10 losse bladen en een voor- en achterplat:
12 maal 5 centimeter= 60 centimeter draad voor één gat.
Voor een set gaten is dat dus 2 maal 60= 1 meter 20.
Zo heb je voor dit boek dan 4 draden nodig.

Voor wat betreft de tekst heb ik nu al het volgende lijstje:
01 Introductietekst bij het boek
02 een stuk tekst uit het boek over Afghanistan dat ik
op dit moment lees van William Dalrymple (Return of a king)
03 een citaat uit een door Joost Prinsen samengesteld
boek van Godfried Bomans (In alle ernst)
04 een foto
05 een krantenknipsel
06 een verhaal over Japans papier
07 een verhaal over hergebruik
08 een citaat uit het boek Empires of the Indus van
Alice Albinia
09, 10 en 11 zijn nog niet bepaald.
Dat is ook het geval met de volgorde. Deze lijst
lijkt een volgorde te hebben maar de telling is er
alleen maar om er voor te zorgen dat ik niet
te veel tekst heb.

Boekblok van papieren zakken

IMG_6843PapierenZakken

De bindwijze is de zogenaamde Koptische Binding zoals die beschreven staat in het boek Smith’s sewing single sheets van Keith Smith. Ik volg hier type A. Het is een bindwijze waarbij je geen katernen neemt als uitgangspunt voor de binding maar (stevige) losse bladen. Ik heb papieren zakken op een soort van drager geplakt, een kartonnen strook van 2 tot 2,5 centimeter breed en 34 centimeter hoog. Deze stevige drager ‘draagt’ steeds één papieren zak (van de bakker of groenteboer) en vormt de sterke basis waardoor de draad loopt en verbinding zoekt met de vorige drager.


IMG_6844PapierenZakken

Gezien de hoogte van 34 centimeter heb ik besloten 4 koppels van 2 gaten te maken in de bladen en de platten. Daar bind je met 4 draden en 8 naalden steeds een blad aan het vorige blad. Die duo’s van twee gaten noemt men in het Engelstalige boek ‘stations’.


IMG_6845PapierenZakken

De achterplat is het beginpunt van de binding en het voorplat is de laatste toevoeging. Het voorplat wordt op een andere manier verbonden met de voorafgaande bladen. Dus dat is even opletten.


IMG_6846PapierenZakken

Het boek zit bijna helemaal in elkaar. Ik moet alleen de einden van de vier draden nog aan elkaar knopen. Dat gaat met de platte knoop. Zoals je op de foto kunt zien vormen de dragen feitelijk de rug. De draden zijn het enige middel waarmee alle andere onderdelen aan elkaar zitten. Ik heb een enkel naaigaren gebruikt waarvan ik me afvraag of dat niet eigenlijk een te lichte draad is. Bij zo’n dunne draad, die ook nog eens zwart is, zie je het bindpatroon na afloop minder goed als bij een dikkere draad. Het boek nog eens nalezen om te zien of Keith Smith daar iets over zegt.


Het is grappig dat op de foto’s lijkt of het Turks ontwerp
op de ruggen van de dragers, samen weer een patroon vormen.
Maar dat is volledig toeval. De dragers zijn bekleed zonder
dat er rekening is gehouden met patroon of kleur.

Papieren zak (met bloed)

IMG_6826PapierenZakken

De eerste actie vandaag was het uit de boekenpers halen van het voorplat. Beide platten zijn zoals ik ze graag wilde hebben.


IMG_6828PapierenZakken

De volgende stap was een mal maken om de gaten te kunnen prikken en die dan ook daadwerkelijk te prikken. Hier zie je de els in actie.


IMG_6830PapierenZakken

Dat prikken gaat wel eens mis. Zie dan je werk vrij van bloed te houden.


IMG_6831PapierenZakken

Dan begint het binden van het boek. De binding die ik gebruik is de Koptische binding. Niet eenvoudig zoals Keith Smith die laat zien in zijn boek. Voor de details verwijs ik naar zijn boek. Deze binding is bijzonder geschikt voor boeken die uit losse bladen bestaan.


IMG_6832PapierenZakken

Ik kon zo gauw geen instructie vinden over de lengte van de draad garen. Dus hoop ik dat de draden lang genoeg gaan blijken te zijn. Gezien de hoogte van het boek (ongeveer 34 centimeter) zijn er vier paren met gaten nodig. Die ga je binden met vier draden en acht naalden. Hier steek ik de naalden nog tussen de onderlegger en de werktafel.


IMG_6834PapierenZakken

Maar het is denk ik handiger als ik ze gewoon laat hangen (to dangle). De draad ging niet eenvoudig in het oog van de naald en dat heeft als voordeel dat hij er ook niet snel uit gaat.


IMG_6835PapierenZakken

Bij deze methode wordt ieder ‘blad’ met zijn voorganger verbonden maar ook zelf wordt het verweven met de draad. Een ingenieuze constructie waardoor de bladen straks helemaal open kunnen. Het voorplat is dan straks weer een ander verhaal.


Knoopsgaten

IMG_6799PapierenZakkenKnoopsgatenAchterplat

Voor het geval dat het in het laatste gericht niet duidelijk was. Op de achterplat zit dat deel van de blouse waar een strook textiel de knoopsgaten verbergt. Zo kwam het achterplat na een paar dagen uit de boekenpers. Nu kan ik door met het voorplat.


IMG_6800PapierenZakkenVlieselinePlusTextielOpMaat

De vorige keer had ik het textiel en de vlieseline al op elkaar gestreken. Dus deze week kon ik de stukken mooi recht snijden. Door de ervaringen met het achterplat kon ik er nu voor zorgen dat er meer materiaal was voor op de binnenzijde van het plat. Dan kun je het textiel lijmen op de plat.


IMG_6801PapierenZakken

Je kunt ook veel beter de hoeken afsnijden. Dan past het allemaal beter en komt het textiel aan de voorzijde ook beter te zitten.


IMG_6803PapierenZakkenVoorplat

Uiteindelijk zitten op het voorplat drie stukken textiel: eerst links het effen witte stuk, daarna deels over het linkse stuk, de zak. Die zit aan de rechterkant. Dan als laatste nog een smalle strook met knoopjes. Twee rijen knoopjes dus, om en om.


IMG_6804PapierenZakken

Een eerste indruk hoe het boek er uit komt te zien. De rug ligt beneden op de werktafel. Het voorplat laat ik hier even meedoen maar moet aan de binnenzijde nog beplakt worden. Daarna kan het in de boekenpers.


IMG_6805PapierenZakken

Terwijl het voorplat in de boekenpers zat heb ik nog geëxperimenteerd met de grootte van de gaten in platten en dragers, daarna heb ik een mal gemaakt voor de vier maal twee plaatsen waar de gaten moeten komen te zitten. Bij deze Koptische binding is de verdeling van die gaten belangrijk want de binding is straks het enige mechanisme dat het boek bij elkaar moet houden. Als inspiratiebron dient Keith Smith’s boek: Smith’s sewing single sheets.


Papieren zakken

IMG_6766PapierenZakken

Ook de laatste drie dragers zijn voorzien van hun papieren zak. Zo bestaat dit boek straks uit een boekblok met 10 papieren zakken en een voor- en achterplat met ieder een zak afkomstig van een blouse. Het karton dat ik heb gebruikt voor de dragers is van verschillende dikte. Niet bewust gekozen maar gewoon wat ik op voorraad heb. Bij de binding die ik ga gebruiken van Keith Smith maakt dat niet uit maar je blijft het altijd zien.


IMG_6769PapierenZakken

Het idee was om de zak in de richting van de langste zijde van de achterplat te bevestigen. Maar het werd me steeds duidelijker dat dit niet ging lukken. De breedte van de blouse moet passen bij de afmetingen van de platten. Dus puzzelen, puzzelen.


IMG_6770PapierenZakken

Zo is het uiteindelijk geworden. Twee stroken textiel die elkaar in het midden overlappen. Rechts de zak, het linkerdeel eindigt met aan de rechterkant een reep textiel die de knoopsgaten verstopt. De strook textiel blijft omklapbaar.


IMG_6771PapierenZakken

Dit geeft een eerste beeld van hoe het boek er uit komt te zien. De platten moeten hier nog bekleed worden.


IMG_6772PapierenZakken

Om de bekleding voor het voorplat zo ruim mogelijk te maken (in het licht van de afmetingen van een voorpand van de blouse), heb ik de delen meteen los van elkaar gesneden. Één deel wit textiel zonder extra’s, een deel met een zak en een strook met knoopjes. Alle drie worden voorzien van vlieseline.


IMG_6773PapierenZakken

Eerst ook alles een keer strijken voordat de vlieseline in het spel komt.


IMG_6774PapierenZakken

Dit zijn de drie delen waarmee ik het voorplat ga bekleden. Intussen heb ik ook nog papier uitgezocht om de binnenkant van de platten te bekleden. Bij de achterplat is die al gelijmd en zit nu in de boekenpers.


Papieren zakken

Vandaag verder kunnen werken aan het boekblok
dat uit papieren zakken bestaat:
= Snijden van stroken karton voor de drager
= Drager lijmen
= Decoratiepapier op maat snijden
= Dragers inpakken
= Zakken bevestigen

IMG_6762PapierenZakken

Jaren geleden kocht ik een aantal van deze sets met decoratief papier. Ik geloof in de Nieuwe Kerk in Amsterdam. Deze set heet Turkish Designs.


IMG_6763PapierenZakken

Je kunt het papier voor allerlei doeleinden gebruiken. Ik verwerk soms delen ervan in mijn boeken. Bijvoorbeeld als schutbladen. Nu om de dragers van de papieren zakken in te verpakken.


IMG_6764PapierenZakken

Zo zien de 10 dragers er dan uit.


IMG_6765PapierenZakken

Het grootste deel van de dragers zijn ook al voorzien van een papieren zak. Nog drie te gaan. Dat zal morgen wel lukken. Hier zie je dat het boek een behoorlijke dikte gaat krijgen en dat het een leuk kleurige achterkant gaat worden. Een mooi contrast tegen het witte voor- en achterplat.

Papieren zak

Om papieren zakken te kunnen gebruiken om een boekblok
te vormen, kies ik voor een bindvorm waarmee je losse
bladen kunt inbinden.

De zakken zijn verschillend van formaat maar ik wil ze
steeds op dezelfde plaats met elkaar verbinden.
Daarom kies ik er voor de zakken een ‘ondersteuning’ te
geven.

Op die ondersteuning kan ik de zakken bevestigen en kan ik
toch zorgen dat alle bladen op dezelfde positie met elkaar
verbonden worden.
De bindwijze staat beschreven in een van de vele boeken
van Keith Smith: Smith’s sewing single sheets.

IMG_6740PapierenZakken

De ondersteuning bestaat uit twee stroken karton, een brede en een smallere. De smalle plak ik op de brede. Zo ontstaat er een richel waar de zak op gelijmd kan worden en een breedte die het mogelijk maakt ook iets in de zakken te stoppen zonder dat dit direct een probleem oplevert met de dikte van het boek. De twee stroken karton hebben dezelfde lengte. Dat is waar voor alle pagina’s. Net zo groot als de grootste papieren zak en het voor- en achterplat. Het karton is ook de basis om de binding doorheen te halen. Dit is de kleinste zak.


IMG_6741PapierenZakken

Dit is de grootste zak. Alle papieren zakken krijgen hiermee aan een kant een goede ondersteuning. Ik heb ook nog nagedacht over een bredere ondersteuning maar dat vond ik te veel karton kosten.


IMG_6742PapierenZakken

De eerste richels zijn gesneden en geplakt. De brede strook karton is 2,5 cm breed, de smalle 1 cm. De lengte is 34 centimeter.


IMG_6743PapierenZakken

Omdat grijs maar grijs is heb ik gezocht naar een papier waarmee de richels te beplakken is. Lang geleden kocht ik een set decoratie papier met Turkse motieven. Aan het boek wat ik ga maken zit niets Turks aan maar het is mooi papier en het is hoog tijd dat ik het een keer gebruik.


Papieren zakken

Een boek met als boekblok geen katernen maar
papieren zakken. Dat is het plan.
Met de zakken ben ik een tijdje geleden al bezig
geweest. Ik heb er 10 geselecteerd.

Maar de bekleding van de boekband is ingewikkelder.
ik wil twee voorpanden van een blouse gebruiken waar
twee zakken op zitten.
De stof is te dun om zomaar op een kartonnen basis
voor een boekband te lijmen. Dus ga ik daar vlieseline
bij gebruiken.

Eerst maar eens een van de twee panden strijken om
te zien of het groot genoeg is om er een boekband
mee te bekleden waarin de papieren zakken passen.

IMG_6713PapierenZakken

Dit is het pand en ik heb dat afgelopen zondag eerst maar eens gestreken.


IMG_6714PapierenZakken

Dan omdraaien en zien hoeveel van de vlieseline er eigenlijk nodig is. Er zijn verschillende soorten vlieseline maar de meest stevige die ik ooit als eerste stuk kocht, gebruik ik het meest.


IMG_6715PapierenZakken

Eerlijk gezegd vertrouw ik niet alleen op de vlieseline en de lijm die daar al op zit en die smelt bij verwarming met het strijkijzer. Zeker aan de randen voeg ik nog wat lijm toe. Dat is wel oppassen want de lijm komt erg snel door het textiel heen en de combinatie van een warm ijzer en lijm is niet goed. Het zakje op het pand kan wel gewoon open met de knoopjes.


IMG_6717PapierenZakken

De rand rechts lijkt op het eerste gezicht helemaal dicht. Dat is die rand ook maar die verbergt de knoopsgaten. Of ik die rand kan gebruiken voor dit boek is twijfelachtig. Het formaat van de textiel met de zak erop en het formaat dat ik nodig heb voor de boekband zijn niet voor elkaar ontworpen.


IMG_6718PapierenZakken

Nadat de vlieseline is gehecht aan het textiel snij ik het textiel op maat. De maten komen niet helemaal overeen met wat ik nodig heb. Dat wordt nog experimenteren maar dat is ook de reden waarom ik met de achterplat van het boek begonnen ben.


Papieren zakken

Natuurlijk wil ik geen reclame maken voor de
bedrijven waar ik de papieren zakken heb gekregen
om mijn boodschappen in te stoppen.
Maar ik ga de logo’s en de teksten ook niet
verbergen omdat ze in beeld komen.

Uit het stapeltje met papieren enveloppen, tassen en
zakken heb ik 10 exemplaren geselecteerd.
Ze verschillen behoorlijk in grootte maar
bedrukt en onbedrukt wisselen elkaar af.
In het voordeel van de bedrukte zakken.
Dat maakt straks het bladeren in het boek aangenamer.
Aan iedere zak zit immers een verhaal.

IMG_6479PapierenZakkenGeselecteerd10Stuks

Een overzicht van de zakken. De eerste stap is om de zakken te strijken. Ze zijn allemaal ten minste één keer gebruikt en die gebruikssporen kan ik misschien zoveel mogelijk weghalen door ze een keer te strijken.


IMG_6487PapierenZakkenGeselecteerd10Stuks

Iedere zak heel even nalopen om te zien of hij goed opgevouwen is en dan even kort met een lauwe strijkbout strijken.


IMG_6488PapierenZakkenGeselecteerd10Stuks

Op deze zak zat een (vet?)vlek en toen ik die er af wilde vegen kwam er heel wat zwarte inkt af. Daarom is de punt rechts onder minder mooi dan de rest van de zak.


IMG_6489PapierenZakkenGeselecteerd10Stuks

Dit is de manier waarop ze in het boek gaan komen. Op volgorde van lengtemaat. De kortste voorop, de langste zak achteraan. Naast het strijken heb ik ook nagedacht over hoe ik de zakken kan gaan naaien en in een boekband kan krijgen.


IMG_6499PapierenZakkenGeselecteerd10Stuks

Waar ik nog niet helemaal uit ben is de bekleding van de boekband. Ik wil die panden met de zakken op de voor- en achterkant hebben. Maar dan moet het stuk textiel wel groot genoeg zijn om bij iedere plat voldoende lang en breed te zijn om oo0k een omslag te hebben. Aan beide lange en korte zijdes. Als binding ga ik de single sheet coptics techniek van Keith Smith gebruiken.


Papieren zakken

IMG_6479PapierenZakkenGeselecteerd10Stuks

Voor het boek dat ik ga maken met papieren zakken als boekblok heb ik uit de stapel 10 exemplaren geselecteerd. Ik wil niet te veel dubbelen. Tien is ook een mooi aantal en voldoende voor een eerste poging. Morgen ga ik ze eerst eens strijken (ze zijn gebruikt). Tegelijk kan ik dan nadenken hoe ik de constructie in elkaar ga zetten.


Papieren zakken zonder papier

Al eerder vertelde ik over mijn plan om een boek
te maken van papieren zakken.
Maar de foto’s die ik tot nu toe liet zien waren van
voorpanden van een blouse. Van textiel dus.
Maar de afgelopen weken/maanden heb ik papieren zakken
(en tassen en enveloppen) gespaard.

IMG_6455PapierenZakken

Een stapeltje groot genoeg om een boek te maken. Ze mogen een opdruk hebben. Dat maakt het resultaat wel zo leuk. Misschien bedruk ik de lege zakken zelf eerst nog. Maar de nadruk ligt eerst bij het uitwerken van een idee. Welk idee weet ik nog niet.


Eerst haal je een papieren zak uit elkaar……

IMG_1339DecompositieVanEenPapierenZak

Dat gaat niet altijd even gemakkelijk. Daar waar de losse delen gelijmd zitten verlies je wel wat. Maar als je dan de lossen delen een beetje bijsnijdt dan heb je papier voor een volgend project. Voeg daar dan een stuk boekbindlinnen met onbruikbare afmetingen aan toe en je kun experimenteren met linosnedes op verschillende oppervlaktes.


IMG_1340WaterOplosbareDrukinkt

Eerst even wat drukinkt klaar zetten. Een tijd terug kocht ik bij een hobbyzaak op internet 5 stukken van een soort blauwe kunststof dat heel goed dienst kan doen als lino. De reclame claimt strakkere lijnen. Mijn ervaring is dat dit klopt. De kunststof is veel zachter dan linoleum. Je hebt dus veel minder kracht nodig. Het onderwerp van het eerste probeersel is de ‘golvende lijn’.


IMG_1341GestrekenStickerBeschadigd

De sticker en de stukken plakband die op het papier zaten heb ik bewust laten zitten. De stukken papier zijn met een lage temperatuur gestreken. Daarbij is de paarse sticker wel een beetje beschadigd. Vervolgens druk ik daar de lino op. Positie en richting: willekeurig. Het paars doet het goed bij het gitzwart.


IMG_1342GestrekenMaarMetStickerEnPlakband

Een tweede poging op een tweede stuk papier. Wat ik met de afdrukken ga doen weet ik niet. Ik heb het plan opgevat voor ‘Boek in blik’. Daarbij gebruik ik als boekblok een stuk dat ik van een boek moest afsnijden. Maar die pagina’s zijn blanco. ik ben dus op zoek naar een manier om die pagina’s te vullen terwijl de katernen al wel aan elkaar zitten. Of en hoe deze oefening mij bij ‘Boek in blik’ gaat helpen weet ik nog niet. De afdrukken vind ik wel mooi. Dus met de scherpe randen zit het wel goed.


IMG_1343DeBodem

Dit is het grootste van de drie stukken papieren zak. Vooral die uitstulping in het papier vind ik leuk. Dit stuk heb ik meerdere malen met dezelfde lino bedrukt (alle afbeeldingen in deze blog zijn van dezelfde lino). Steeds over elkaar heen. Misschien dat ik hier de volgende keer nog verder mee ga. Misschien met andere kleuren.


IMG_1344ResultaatMetZwart

Hier liggen de 6 afdrukken bij elkaar, inclusief de druksels op boekbindlinnen. Nu moeten ze goed drogen. Ik vermoed dat ik ze daarna nog een tijd in de pers ga leggen. Misschien vraagt het linnen meer inkt. De afdrukken zijn aan de uiteindes een beetje dof. Maar de randen blijven scherp.