Dunhuang

Als ik iets schrijf of lees over Dunhuang in China
dan gaat het over boeken, oude boeken.
Het oudst bekende gedrukte boek in door Aurel Stein
‘ontdekt’ in Dunhuang: de Diamond Sutra.
De boeken die er ontdekt zijn worden geconserveerd en
bestudeerd door bijvoorbeeld het International Dunhuang Project.
zo zag ik afgelopen weekend een schilderij op zijden in het
British Museum uit Dunhuang. Stein bracht niet alleen
boeken mee naar Engeland maar ook schilderingen en andere
religieuze, Boeddhistische voorwerpen.

Maar afgelopen zaterdag had de Volkskrant in het
magazine een heel ander verhaal. Een verhaal over
zonne-energie in Wetenschap. In beeld van de week:

DunhuangVolkskrantMagazine20180908

Dunhuang in de Volkskrant van 08/09/2018.


Wel heel bijzonder boek: Diamond Sutra / Lotus Sutra

ZhangXiaodongDiamondSutra(2017

Een van de vele versies van de Diamond Sutra die er ooit gemaakt zijn. Het oudst bekende Chinese gedrukte boek (uit 868 na Christus) is een versie van de Diamond Sutra. Dit hierboven is een moderne versie van dit Boeddhistische gebed gemaakt door een hedendaagse Chinese boekbinder waar ik verder niets van weet: Zhang Xiaodong. Gemaakt in 2017.


Deze kunstenaar maakt prachtige boeken.
Deze driedimensionale vorm is natuurlijk wel heel speciaal.
Van de beperkte informatie die ik via CNN las blijkt dat
dit soort vormen zijn voorkeur hebben.
Soms werkt hij meerdere jaren aan 1 boek.

Dat ik dit in een tweet vond geeft me gelijk de kans
om er een heel ander boeken project aan te koppelen.

LotusSutraProject

Het International Dunhuang Project (Internationaal samenwerkingsverband rond de archeologische vondsten van Aurel Stein) start een project om alle versies van de Lotus Sutra (een ander belangrijk Boeddhistisch gebed) te digitaliseren.


De Lotus Sutra werd geschreven tussen de 1e eeuw voor en 2e eeuw na Christus.
Het zouden de laatste aanwijzingen zijn van Boeddha ten aanzien van zijn leer.
Door parabels en korte verhalen wordt de boodschap aan de lezer overgebracht.

Frontispiece of Or.8210 S.1511, The Parable of the Medicinal Herbs (Chapter 5 of the Lotus Sūtra) ©TheBritishLibrary

Begin van een van de rollen (Or.8210/S.1511), de parabel van de medicinale kruiden (hoofdstuk 5 van de Lotus Sutra). Foto van het British Library ©.


Aurel Stein was de eerste westerling die in aanraking kwam met ‘Grot nummer 17′
in Dunhuang. Dit is een grot die lange tijd niet door mensen bezocht was
omdat de ingang van de grot verstopt was.
Stein kocht of kreeg een groot aantal van de manuscripten en gedrukte boeken
die in de grot aanwezig waren en bracht die naar de financiers van zijn
expeditie. Daarom zijn veel van deze werken aanwezig in de British Library.
In de grot waren -naast andere voorwerpen en boeken- meer dan 4000 versies
van de Lotus Sutra. De British Kibrary heeft er daar meer dan 1000 van.
Enkele versies bestaan uit een rol van 13 meter lang.
Het is de bedoeling om in 4 jaar zo’n 800 versies te conserveren en digitaliseren.

End piece of Or.8210 S.54, with wooden roller©TheBritishLibrary

Het eind van de versie met nummer Or.8210/S.54 met de houten rol. Foto van het British Library ©.


Bladerboek

Vanochtend ben ik aan de slag geweest met mijn bladerboek.
De vorige keer stopte ik met het laten drogen
van de voorlaatste tekst.
Die moet ik nu dus opplakken.

WP_20171223_09_53_34_ProEvenHetGebiedMarkerenDatIngelijmdMoetWordenVoorlaatsteBlad

Dus op het blad geef ik met wat stroken restpapier aan waar de tekst gaat komen. Dat is het gebied dat ik ga inlijmen.


Dit geeft mij de kans om me beter voor te stellen hoe het eindresultaat
er uit gaat zien. Om te beginnen heb ik het tweede schutblad gesneden.
Als ik de schutbladen wegleg met een pagina met een herfstblad en tekst
dan gaat het er als volgt uitzien.

WP_20171223_10_21_55_ProEenBladMetTekstopDeSchutbladen


WP_20171223_10_23_45_ProZoKomenDeBladenInHetBoek

Dan met een stapeltje bladeren.


WP_20171223_10_24_26_ProZijAanzicht

De achterkant gaat aan elkaar genaaid worden en ik ga er gaas tegen zetten. Dat zal volgend jaar gebeuren maar voor nu ziet het er zo uit.


WP_20171223_10_28_16_ProZoGaatHetBoekErUitZien

Als ik het boek overeind zet en ik laat het een beetje openwaaieren dan ziet het er zo uit. Het boek gaat wel een harde kaft krijgen. Dus dit is nog maar een eerste indicatie.


WP_20171223_11_17_04_ProHetVoorlaatsteBladMoetNogVerderDrogen

De lijm is nog niet helemaal droog maar dit wordt de voorlaatste pagina. De tekst voor op het schutblad is ook al gedrukt. Daarvan ligt de inkt nog te drogen.


WP_20171223_11_37_49_ProDeAllerlaatsteTekstMoetNogDrogenOmTeKunnenInplakken

Dat zal er zo uit gaan zien. Volgend jaar de volgende stappen. De Argusvlinder sluit de werkplaats in de FutureDome voor een paar dagen. Even me concentreren op de feestdagen.


Bladerboek

De afgelopen dagen ben ik nog bezig geweest met het bladerboek.
Er moet nog veel gebeuren maar iedere keer een stapje.
Op dit moment ben ik de teksten aan het drukken op
doorzichtig papier. Dat papier is hard.
Drukken valt niet mee.
Maar ik wil doorzichtig papier om de vorm en kleur
van de bladeren zo zichtbaar mogelijk te laten.

WP_20171217_10_56_42_ProDeBehulpzameReiziger

Hier zijn de teksten gedrukt en is het papier op maat gemaakt. Het papier ligt op de plaats waar ik het ga plakken.


WP_20171217_11_10_33_ProDeBehulpzameReiziger

Hier liggen de bladen 5 tot en met 9, van onder naar boven, op volgorde. Het papier is er net opgeplakt. Dan gaan de bladen voor lange tijd onder bezwaar. Het papier heeft de eigenschap erg van vorm te veranderen. Bijvoorbeeld door op te rollen. Dat doet het papier zo gauw er lijm op komt. Het papier is zo sterk dat het de geprepareerde bladen krom trekt. Met het bezwaar probeer ik dat te voorkomen.


WP_20171219_19_28_15_ProDeBehulpzameReiziger

Tekst 10. Met de beruchte ‘spuug-tekst’: Er was alleen iemand die stilletjes op mij toekwam, in mijn oor spuwde en meteen verdween zonder iets te zeggen. Even verder volgt dan: De mond uit, het oor in: dit is vast en zeker iets goeds.


Weer een beetje verder met het bladerboek

De eerste drie tekstpagina’s zijn gedrukt.
Het gaat om heel korte teksten, drie of vier regels
per blad. Gedrukt op doorzichtig papier.
Hier zie je dadelijk wat foto’s van het drukwerk
dat nog een beetje moet drogen.
Intussen zijn de teksten al op de bladeren geplakt
en liggen ze onder bezwaar.
Het doorzichtig papier heeft de eigenschap helemaal op te rollen.
Het trekt ook het blad helemaal krom.
Daarom moet het wel een tijdje onder bezwaar.

WP_20171213_16_09_29_ProBladerboekBlad01

Dit is het begin van het verhaal ‘De hulpvaardige reiziger’. een Chinees verhaal uit Dunhuang. De Nederlandse vertaling is van W. L. Idema.


WP_20171213_16_08_17_ProBladerboekBlad02

Dit is blad twee.


WP_20171213_16_07_09_ProBladerboekBlad03

Dit wordt blad drie. In totaal worden het 10 pagina’s met herfstbladeren en een laatste schutblad met een korte tekst.


Boekrol

In mijn werkplaats werk ik ook aan een boekrol.
De afgelopen dagen hout gekocht voor de stokjes
waar de rol op wordt bevestigd.
Vandaag de drager van de tekst en afbeeldingen gemaakt.
Smalle stroken van een A3-vel papier aan elkaar geplakt
gaan die basis vormen. In totaal bijna 2 meter lang.

WP_20171119_11_49_09_ProBoekrolBasis

De basis van twee meter.


WP_20171119_11_55_59_ProPassenEnMeten

Bij boekbinden is het passen net zo belangrijk als het meten. Ik heb de lengte van het papier beredeneerd maar of het klopt zie je pas als je de teksten en afbeeldingen op de rol past. De tekst is hetzelfde als de tekst die ik gebruik bij Stringing together. Met dat verschil dat het hier alleen het Chinese verhaal is.


Stringing together

Al een tijdje probeer ik boekjes te maken geinspireerd door
de boeken die gevonden zijn in de Mogao-grotten in China.
Een internationaal project probeert via het internet iedereen
inzicht te geven in de vondsten in die Boeddhistische grotten.
Die vondsten zijn nu in musea over de hele wereld.

Wikipedia:

The International Dunhuang Project (IDP) is an international collaborative effort to conserve, catalogue and digitise manuscripts, printed texts, paintings, textiles and artefacts from Dunhuang and various other archaeological sites at the eastern end of the Silk Road. The project was established by the British Library in 1994, and now includes twenty-two institutions in twelve countries. As of 1 March 2016 the online IDP database comprised 137,812 catalogue entries and 483,721 images. Most of the manuscripts in the IDP database are texts written in Chinese, but more than fifteen different scripts and languages are represented, including Brahmi, Kharosthi, Khotanese, Sanskrit, Tangut, Tibetan, Tocharian and Old Uyghur.

Mij gaat het dan niet om de enorme rijkdom aan talen of om de inhoud
van die verhalen maar veel meer over hoe we van de boekrol langzaam zijn
overgestapt naar de huidige codex-vorm van het boek.

Mijn eerste project was de ‘whirl wind binding’ (xuanfeng zhuang).
Een ander de ‘vlinderbinding’ (hudie zhuang)
Mijn huidige project noem ik ‘Stringing together’.
Een van de boeken in de collectie van het International Dunhuang Project
is een heel eenvoudige bindwijze, een stapje in de reis van boekrol
naar codex. Van deze vorm kent men maar 1 exemplaar.
Maar ik vond het een logische stap.
In de documentatie staat er het volgende over:

StringingTogetherTheOriginal

Afbeelding van het boek in een document speciaal gemaakt met boekbinden als focus.


Ik ben al een tijdje bezig.
Zoals je op het origineel kunt zien gaat het om dubbel gevouwen pagina’s.
Bovenaan iedere kolom met tekst staat een afbeelding.
Ik had nog twee korte teksten staan van Arnon Grunberg en heb er
een kort verhaal aan toegevoegd. Dat laatste is een vertaling
naar het Nederlands van W.L. Idema van een van de Chinese verhalen
uit Dunhuang (uit een boek van hem met een hele collectie vertalingen).
Voor de afbeeldingen heb ik 60 lino-afdrukken gemaakt. 40 van een Boeddha.
Mijn teksten passen op drie A-4tjes.

WP_20171025_19_56_58_ProStringingRogetherPaginaDrieIsGedrukt

Deze week heb ik pagina drie gedrukt.


WP_20171028_10_16_17_ProStringingTogetherPaginaDrieIsGereed

Dit zijn alle pagina’s drie met de lino-afdrukken van een Boeddha.


WP_20171028_10_58_51_ProStringingTogetherInIederBladEenStrookIngeplakrTerVersteveging

De eerste vier exemplaren ben ik nu aan het inbinden. Ik vouw de A4-tjes in de lengte dubbel. Aan de binnenkant plak ik een strookje dikker, bruin papier. Dat is om de pagina’s meer stevigheid te geven maar ook om een steviger gaatje te kunnen maken waar het koordje straks door gaat.


WP_20171028_14_23_51_ProStringingTogetherDeEersteVierOpDeJuisteLengteGesneden

Hier zijn de eerste vier boekjes allemaal op dezelfde lengte gesneden. Het boekje kan een paar centimeter korten worden dan een regulier A4.


WP_20171028_14_24_21_ProStringingTogetherEenVanDeEersteVier

Dit is dan een van de eerste vier versies van Stringing together.


WP_20171028_14_25_40_ProStringingTogetherDeEersteVierVan10

Bij de teksten van Arnon Grunberg heb ik een ‘moderne’ lino-afdrukken gemaakt. Net als bij de Boeddha’s zijn er geen twee die aan elkaar gelijk zijn. Heel soms zijn er ook afdrukken met de hand bijgekleurd.


WP_20171028_14_33_05_ProStringingtogetherEenEenvoudigeBindwijzre

In de basis is dit een heel eenvoudige binding. Op de bovenste linkerhoek maak ik met de papierboor een gaatje. Dat gaat dan dus door het bedrukte papier en door de stevige strook bruin papier die er tussen gelijmd zit. Vervolgens gaat er een koordje door. Ik weet niet hoe ruim het koordje moet zitten. Dus bij de eerste zit er veel ruimte is. Later zal ik er nog een maken met minder ruimte.


WP_20171028_15_04_00_ProStringingTogetherNummerTweeKrijgtEenKaft

Nummer twee krijgt een eenvoudige kaft. Die lijm ik niet. Ik maak ook hier door en door een gaatje en vervolgens gaat het koordje erdoor.


WP_20171028_15_11_51_ProStringingTogetherNummerEenEnTwee

Dit is zover als ik nu ben. Twee versies van Stringing together.


Save