Tanaka Ryōhei

Toen ik in Leiden een foto stond te maken van een boekhandel
viel me de reflectie van een boom in het water van een grote plas op.
Mooie kans om die vast te leggen.
ik maakte de volgende foto, zonder veel na te denken.

IMG_2160BoomInEenPlasWaterLeiden

Let ook op de kleine blaadjes. Achteraf drukte ik net iets te vroeg af (zo zei je dat vroeger met een fototoestel). Even later vielen er meer druppels in de plas.


IMG_2160BoomInEenPlasWaterMetHetNadruppelenVanDeBuiLeiden

Nu alleen nog een paar druppels rechtsonder.


IMG_2161JapanmuseumSieboldhuisVerstildeSchoonheidJapanseEtsenVanTanakaRyōhei

Tanaka Ryōhei is de kunstenaar van wie de etsen zijn die in het Japanmuseum Sieboldhuis worden getoond.


Tanaka Ryōhei

Tanaka Ryōhei (1933) heeft in zijn vijftigjarige carrière meer dan 770 etsen gemaakt met in totaal meer dan 100.000 afdrukken.
Op een paar uitzonderingen na heeft hij alle edities zelf gedrukt, in zijn eigen studio.

Tanaka werd geboren in Takatsuki, halverwege Kyoto en Osaka.
Hij had een aangeboren hartafwijking en spendeerde daardoor veel tijd thuis.
Tekenen werd daardoor zijn hobby.
In 1963, toen hij al dertig was, nam hij tekenlessen in het stedelijk kunstatelier voor amateurs in Kyoto.
De lessen werden gegeven door Furuno Yoshio (1909-1978).
Hij was een prentmaker die ook lesgaf in etsen.
Via hem raakte Tanaka gefascineerd door de etstechniek.
Als lid van de Etsersvereniging Kyoto stelde Tanaka zijn etsen tentoon in de Perfecturale galerie Kyoto.
Tijdens de tentoonstelling van 1964 werd zijn werk ontdekt door kunsthandelaar Yamada Tetsuo (1924-1998).
Hij werd Tanaka’s agent en zorgde ervoor dat zijn werk terechtkwam bij galeries, verzamelaars en musea in Japan en later ook in de rest van de wereld.
Tanaka werkte oorspronkelijk in een van de kamers van zijn woonhuis.
In 1969 liet hij een studio aan zijn huis bouwen.
Daar ontwierp en printte hij elke ets.
In 1970 waren zijn etsen zo populair geworden dat hij zijn baan kon opzeggen en zich volledig op zijn kunst kon starten.

In de loop der jaren zijn verschillende catalogi met Tanaka’s werk uitgegeven.
In 1985 bracht Yamada een overzichtscatalogus uit in het Japans en het Engels.
Succes in het buitenland volgde.
Tanaka werd uitgenodigd om deel te nemen aan tentoonstellingen in Italië, Joegoslavië, Duitsland, België, de Verenigde Staten, Hong Kong, Finland, China, Mexico en Bulgarije.

In 2013, toen hij tachtig werd, maakte hij met een laatste krachtinspanning zijn vijf laatste etsen.
‘Boerenhuis in de zon’ was het laatste werk.
Furuno Yoshio had hem alleen de basis van het etsen geleerd.
Tanaka ontwikkelde zijn eigen technieken.
Zijn technische vaardigheden zijn bijzonder.
Al in de jaren zestig ontwikkelde hij zijn eigen, herkenbare stijl.
Hij wist deze vijftig jaar vol te houden.

IMG_2164JapanmuseumSieboldhuisTanakaRyōheiWaterkantNr1EtsEnAquatint1977

Door de belichting en de etsen die achter glas zitten, is het niet eenvoudig te fotograferen. Mijn foto’s zijn slecht. Maar toeval wil dat de eerste foto over weerspiegelde bomen gaan. Tanaka Ryōhei, Waterkant nr 1, ets en aquatint, 1977.

IMG_2165JapanmuseumSieboldhuisTanakaRyōheiWaterkantNr1EtsEnAquatint1977TXT


IMG_2167JapanmuseumSieboldhuisTanakaRyōheiErsoornsInDeHerfstKleurenetsEtsEnAquatintVanTweePlaten1989

Tanaka Ryōhei, Esdoorns in de herfst. Kleurenets – ets en aquatint van twee platen, 1989.

IMG_2168JapanmuseumSieboldhuisTanakaRyōheiErsoornsInDeHerfstKleurenetsEtsEnAquatintVanTweePlaten1989TXT

IMG_2167JapanmuseumSieboldhuisTanakaRyōheiErsoornsInDeHerfstKleurenetsEtsEnAquatintVanTweePlaten1989Detail

Dit is een klein detail van het werk. Hier krijg je een idee van de enorme inspanning en beheersing die nodig is om zo’n werk te maken.


IMG_2169JapanmuseumSieboldhuisRembrandtVanRijnLandschapMetBoerderijEnGroteBoom1641

Er waren ook twee afdrukken van etsen van Rembrandt te zien: Rembrandt van Rijn, Landschap met boerderij en grote boom, 1641.


IMG_2171JapanmuseumSieboldhuisRembrandtVanRijnLandschapMetBoerderijEnTekenaarCa1645

Rembrandt van Rijn, Landschap met boerderij en tekenaar, circa 1645.


IMG_2174JapanmuseumSieboldhuisTanakaRyōheiDeGroteGinkoboomKleurenetsEnAquatint1988

Je ziet de weerspiegeling van de verlichting in Tanaka Ryōhei, De grote ginkoboom. Kleurenets en aquatint, 1988.


IMG_2176JapanmuseumSieboldhuisTanakaRyōheiEenZomerseKamerKleurenetsEnAquatint1986

Hier zie je goed hoe zijn figuratieve werk toch een aspect van abstractie heeft. Tanaka Ryōhei, Een zomerse kamer. Kleurenets en aquatint, 1986.


IMG_2178JapanmuseumSieboldhuisTanakaRyōheiZomerdagNr1EtsEnAquatint1985

Tanaka Ryōhei, Zomerdag nr 1. Ets en aquatint, 1985.


IMG_2208JapanmuseumSieboldhuisVerstildeSchoonheidJapanseEtsenVanTanakaRyōheiChrisVanOtterloo

Mijn foto’s zijn slecht maar gelukkig is er dit boek van Chris van Otterloo.


JapanmuseumSieboldhuisVerstildeSchoonheidJapanseEtsenVanTanakaRyōhei

Of beter nog: bezoek de tentoonstelling Verstilde schoonheid – Japanse etsen van Tanaka Ryōhei in het Japanmuseum Sieboldhuis in Leiden.


Wie leest?

Afgelopen vrijdag was voor mij een dag vol
reizen, kunst en boeken.
Een van die boekmomenten was het volgende.
Ik wordt als ik in Leiden ben altijd aangetrokken
door deze boekhandel.
Vrijdag zag ik pas de naam van de boekhandel.

IMG_E2159Atleest

De boom die weerspiegeld in het raam komt in mijn volgende blogbericht nog even terug.


Cyprus – Eiland in beweging

‘Eiland in beweging’ is de naam van de tentoonstelling over de
geschiedenis van Cyprus in het RijksMuseum van Oudheden
in Leiden.
Op 9 november was ik in Leiden voor de BoekKunstBeurs en heb
toen in de middag deze tentoonstelling bezocht.
Zoals vaak maakte ik er ook wat foto’s, en nu ik terugkijk
in de catalogus, veel te weinig foto’s.

IMG_1839RMOCyprusBeeldjeTerracotta2000-1750vChr

De periode van bewoning van Cyprus is lang en er zijn dan ook voorwerpen die heel ver terug gaan in de geschiedenis. Dit beeldje met duidelijke trekken van een mens dateert van 2000 – 1750 voor Christus.


IMG_1841RMOCyprusBeeldjeVanEenVrouwMetVogelbekAardewerkazaphani1650-1050vChr

Beeldje van een vrouw met een vogelbek, aardewerk, Kazaphani, 1650 – 1050 voor Christus. Prachtige vorm.


IMG_1843RMOCyprusMengvatKraterMetOctopusAardewerk1300-1200vChrText

IMG_1843RMOCyprusMengvatKraterMetOctopusAardewerk1300-1200vChr

Mengvat of krater met octopus, aardewerk, 1300 – 1200 voor Christus.


IMG_1846RMOCyprusNaaldenEnPriemBeenKhirokitia4000-3000vChr

Kom je net van de BoekKunstBeurs en tref je op de tentoonstelling naalden en een priem aan. Basisgereedschappen voor een boekbinder. Naalden en priem van been, Khirokitia, 4000 – 3000 voor Christus.


IMG_1848RMOCyprusVrouwenportretTerracottaKyra-AyiosGeorgiosRigatos625-600vChr

Vrouwenportret, terracotta, Kyra-Agios Georgios Rigatos, 625 – 600 voor Christus.


IMG_1850RMOCyprusMannenportretGetrimdeHaardrachtEgyptischeGlimlachKalksteen575-550vChr

Mannenportret met getrimde haardracht en een lach om de lippen die aan een Egyptische glimlach doet denken. Kalksteen, 575 – 550 voor Christus.


IMG_1852RMOCyprusMannenportretKransEikenbladPriestervanZeusVraagtekenPerzischeBaardKalksteenAthienou470-460vChr

Mannenportret met een krans van eikenblad rond het hoofd. Daarom zou dit een Priester van Zeus kunnen zijn. De baard is typisch Perzisch. Kalksteen, Athienou, 470 – 460 voor Christus.


IMG_1854RMOCyprusVrouwenportretMeerDanLevensgrootOosterseStijlKalksteenMarchellosVraagtekenOmgevingPalaepaphos550-500vChr

Vrouwenportret (meer dan levensgroot) in oosterse stijl. Kalksteen, Marchellos (?), omgeving Palaepaphos, 550 – 500 voor Christus.


IMG_1856RMOCyprusKrijgersTeVoetWijgeschenkenTerracottaDiverseVindplaatsen600-500vChr

Krijgers te voet (wijgeschenken). Terracotta uit diverse vindplaatsen. 600 – 500 voor Christus.


IMG_1859RMOCyprusRitueleVaasPygos2500-2000vChrLimassolDruivenPersenPloegenDeegKneden

Cyprus, rituele vaas, Pygos, 2500 – 2000 voor Christus. Limassol. Op de vaas zijn scenes te zien die uitbeelden het persen van druiven, ploegen en bijvoorbeeld het kneden van deeg.

IMG_1858RMOCyprusRitueleVaasPygos2500-2000vChrLimassolDruivenPersenPloegenDeegKnedenFragment

Detail met zwaarbeladen ezel en het persen van druiven.


IMG_1861RMOCyprusBeeldVanAphroditeMarmer200-50vChrUitHavenVanPaphos

Beeld van Aphrodite, marmer, 200 – 50 voor Christus, gevonden in de haven van Paphos.


IMG_1863RMOCyprusGehoorndeManOpTroonKalksteen400-200vChr

Gehoornde man op troon. Kalksteen, 400 – 200 voor Christus.


IMG_1866RMOCyprusEuropaOpDestierTerracotta600-475vChr

Europa op de stier, terracotta, 600 – 475 voor Christus.


IMG_1870RMOCyprusPlankvormigFiguurtjeTerracotta2500-2000vChr

Plankvormig figuurtje, terracotta, 2500 – 2000 voor Christus.


De tentoonstelling heet niet voor niets ‘Eiland in beweging’.
Het toont de ontwikkeling in de tijd maar ook de invloeden
van omliggende landen, die op hun beurt ook voor ‘beweging’ zorgen.
Letterlijk zie je Cyprus op de golven
van de Middellandse Zee meebewegen.
Die golven werken door tot op de dag van vandaag.

IMG_1871RMOCyprusPlankvormigeDubbelfiguurTerracottaDeneia2100-2000vChr

Plankvormige dubbelfiguur, terracotta, Deneia, 2100 – 2000 voor Christus.


IMG_1873RMOCyprusTheatermaskerTerracotta330-100vChr

Theatermasker, terracotta, 330 – 100 voor Christus.


IMG_1876RMOCyprusWijnkanaardewerk600-475vChrLetOpDiePrachtigeGepmetrischeTekening

De foto is misschien niet zo mooi maar deze kan is prachtig. Al die geometrische figuren. Wijnkan, aardewerk, 600 – 475 voor Christus.


IMG_1878RMOCyprusWijnkanAardewerk1650-1050vChrLetOpDiePrachtigeGepmetrischeTekening

Wijnkan, aardewerk, 1650 – 1050 voor Christus.


IMG_1880RMOCyprusGrafbeeldVanEenJongenMetVogeltjeTerracottaPolisChrysochous400-300vChr

Grafbeeld van een jongen met vogeltje, terracotta, Polis Chrysochous, 400 – 300 voor Christus.


IMG_1882RMOCyprusGrafmonumentVoorEenOverledenVrouwInDeVormVanEenTempelKalksteenMarion450-400vChr

Grafmonument voor een overleden vrouw in de vorm van een tempel, kalksteen, Marion, 450 – 400 voor Christus.


IMG_1884RMOCyprusLeeuwKalksteenTamassos550-500vChr

Cyprus. Leeuw, kalksteen, Tamassos, 550 – 500 voor Christus.


IMG_1886RMOCyprusSchalenAardewerkMetFaience13e-15eEeuwBewedinfInGlazuur

Schalen, aardewerk met faience, 13e – 15e eeuw. Beweging in glazuur.


IMG_1888RMOCyprusSchalenAardewerkMetFaience13e-15eEeuwBewedinfInGlazuur


IMG_1889RMOCyprusSchalenAardewerkMetFaience13e-15eEeuwBewedinfInGlazuur

Op de tentoonstelling werd dit werk en ander aardewerk vergeleken met veel moderner aardewerk van bijvoorbeeld Picasso.


IMG_1890RMOCyprusKanMetGeitEnLotusAardewerk600-475vChr

Kan met geit en lotus, aardewerk, Cypro-archaïsch, circa 8e – 7e eeuw voor Christus.


IMG_1892RMOCyprusKanMetVogelAardewerk600-475vChr

Kan met vogel, aardewerk, 600 – 475 voor Christus.


IMG_1893RMOCyprusPabloPicassoPlaquetteMetGezichtAardewerk1955-1965

Pablo Picasso, plaquette met gezicht, aardewerk, 1955 – 1965.


IMG_1895RMOCyprus


IMG_1896RMOCyprusPyxisAardewerkBellepaisVounousGraf64Nr138FranseMissieMiddenBronstijdCa1900vChr

Pyxis, aardewerk. Bellepais Vounous, graf 64, nummer 138 (opgegraven door een Franse missie), Midden Bronstijd, circa 1900 voor Christus.


IMG_1897RMOCyprusYvesKleinVenusBleuePigmentOpGips1970TorsoVanAphroditeMarmer2eEeuwNaChr

Duo presentatie:  Torso van Aphrodite, marmer, 2e eeuw na Christus, links en Yves Klein: Venus bleue pigment op gips, 1970, rechts.


IMG_1921Catalogus

Als je meer wilt zien of weten: de tentoonstelling loopt nog een tijd en dit is de catalogus die er bij verschenen is. Ga kijken! De redactie van het boek was in handen van Ruurd Binnert Halbertsma en Despina Pilides.


Boekkunstbeurs: heb jij je kaartje ook al?

KaartjeBoekKunstBeurs

Nou, ik in ieder geval wel. Zaterdag ben ik te vinden op de Boekkunstbeurs. Inspiratie opdoen voor volgende projecten en zien of ik nog het een en ander kan aanschaffen.


Volgende week zaterdag……Boekkunstbeurs in Leiden

IMG_1775GezienInTilburgBoekKunstBeurs

Al even hangt de poster van de Boekkunstbeurs in Tilburg voor het raam van een woning. Of het bewust is gedaan weet ik niet maar de poster hangt niet helemaal leesbaar voor de voorbijgangers: zaterdag 9 november en zondag 10 november is er de jaarlijkse Boekkunstbeurs in de Pieterskerk in Leiden. Ik ga er naar toe!


Boekkunstbeurs 2019

Volgende maand is het weer zover.
Op 9 en 10 november is het de Boekkunstbeurs 2019.
Gezamenlijk georganiseerd door de ‘Stichting Drukwerk in de Marge’ en
de ‘Stichting Handboekbinden’.
Katinka Polderman is de schrijfster van de beursuitgave.
Een boek dat op de beurs al direct door iedereen ingebonden kan worden.
Denk niet: dat kan ik niet.
Er is altijd goede uitleg en voldoende instructeurs om je eventueel te helpen.

IMG_1644PosterBoekkunstbeursPieterskerkLeiden

De poster die ik gisteren ontving hangt al op de raam van mijn werkplaats.


IMG_1643PosterBoekkunstbeursPieterskerkLeiden


Wat liefde vermag

IMG_1091GeurtBrinkgreveNabijHartebrugkerkLeidenStFranciscusDieVriendschapSluitMetDeWolfVanGubbioGeplaatstTerGelegenheidViering500-jarigeAanwezigheidFranciscanerMonnikenLeidenReliefInSteen

Toen ik onlangs in Leiden was zag ik reliëf van Geurt Brinkgreve bij de Hartebrugkerk. Het stelt St Franciscus voor die vriendschap sluit met de wolf van Gubbio. Het relief is geplaatst ter gelegenheid van de viering van de 500-jarige aanwezigheid van Franciscaner monniken in Leiden. Dat was in 1945.