Van den vos Reynaerde of Reinaert de vos

Posted on maart 4, 2020 by Argusvlinder

Voor het eerst sinds lange tijd weer eens een foto
uit mijn werkplaats met iets van de zon erop.

Door carnaval en verkoudheid lag het allemaal wat stil. Eén van de houten platten voor de middeleeuwse binding is gereed. Maar aan de tweede moest ik nog beginnen. Vanmiddag dus begonnen de buitenkant af te tekenen. Dit ‘houtbewerken’ en de metaalbewerking, zijn de moeilijkste technieken. Gewoon omdat ik er nauwelijks ervaring mee heb. Maar het goede nieuws is dan dat je op die gebieden ook de meeste vorderingen maakt (in het begin).

Hier ben ik aan de binnenkant bezig. Kort samengevat: je maakt vanaf de rug (de smalle kant van de houten plankjes) een ‘tunnel’ naar de buitenkant van de plat. De leren riempjes die straks door de ‘tunnel’ lopen, gaan even verder, dwars door de houten plank. Daar wordt ook een anderhalve centimeter lang, ruimte gemaakt om straks het riempje vast te kunnen lijmen en spijkeren. Die laatste lengte zie je op deze foto gemaakt worden.

Ik durf het bijna niet te zeggen maar dat werken met een beitel valt nog niet mee. Aan het eind van de middag voel ik mijn arm.

De gaten om van de buiten- naar de binnenkant te komen zijn gereed. De riempjes passen er door en de kleine sleuven zijn diep genoeg. Nu de ‘tunnels’ nog. Dat is het moeilijkste deel. De smalle rugkant van de platten zijn het meest kwetsbaar. Overigens zijn de riempjes qua lengte nog niet op maat. Ze zijn lang genoeg om door de platten te gaan en er op vastgezet te worden en om rekening te houden met het boekblok dat nog tussen de plankjes moet komen. Als het goed is zijn de riempjes te lang en moet ik ze straks inkorten.

Laten we zeggen de eerste versie van de drie brede ‘tunnels’. Die zie je aan de bovenkant van de foto. Dan, naar beneden, een korte sleuf met gelijke breedte en dan het gat waardoor de leren riempjes straks naar de binnenkant van de plat gaan. Volgende keer afronden.

Wil je zien hoe hedendaagse boekbinders hun fantasie de vrije loop
laten bij het maken van boekbanden voor ‘de vos’?

Grootste boekbandexpositie van het jaar in Deventer

Deventer – Op de drempel van de 85ste Boekenweek opent de stichting Handboekbinden de grootste boekbindersexpositie van het jaar: ‘De Vos Reynaerde te kijk gezet in 64 boekbanden’.

Vierenzestig boekbinders hebben het dierenepos uit de 13de eeuw, “Van den vos Reynaerde”, op een nieuwe, unieke wijze vormgegeven. Alle boeken hebben dezelfde authentieke inhoud, maar ieder boek heeft een bijzondere met de hand gemaakte boekband. Deze 64 handgebonden boeken worden, naast enkele bijzondere historische exemplaren, van 2 maart tot en met 5 mei 2020 in de Athenaeumbibliotheek tentoongesteld.

Reynaert de vos, rebel van het eerste uur, is een middeleeuws literair icoon dat ons al eeuwen in de ban houdt. Reynaert is een rebel van een speciaal kaliber. Hij is sluw, egoïstisch, leugenachtig, pervers, gewelddadig en sarcastisch. De perfecte antiheld.

De expositie laat een bijzondere mix van klassieke en hedendaagse handgebonden boeken zien. Enkele boeken zijn gebonden op traditioneel middeleeuwse wijze. Er zijn ook meer eigentijdse exemplaren te bezichtigen die gemaakt zijn met gebruikmaking van hedendaagse materialen en technieken, maar dan met een knipoog naar de middeleeuwen. Een onverwachte verzameling boekbanden die bijzonder de moeite waard is voor de ware boekenliefhebber. Een expositie waar het plezier van het ontwerpen en het maken van afspat.

Athenaeumbibliotheek, Klooster 12, 7411NH Deventer

2 maart – 5 mei 2020

Openingstijden:
Maandag 13.00 – 17.00 uur
Dinsdag 09.00 – 17.00 uur
Donderdag 13.00 – 17.00 uur
Vrijdag 13.00 – 17.00 uur

Hij lag even stil: Van den vos Reynaerde

Posted on februari 20, 2020 by Argusvlinder

Voor mijn verkoudheid had ik wel een begin gemaakt
met het voorbereiden van het eerste plat (houten voor- of achterkant)
van een middeleeuws boek.
Deze week kon ik er weer aan door werken.

Een middeleeuws boek is een boek waarbij de tekst tussen twee
houten planken wordt ingebonden.
In mijn geval eikenhout.
Het idee bij deze Romaanse binding is dat er met drie riempjes
en twee perkamenten strengels een verbinding ontstaat tussen de houten
planken en de tekst en de katernen van bedrukt papier en twee dekbladen
van perkament onderling.

Hier zie je dat het leren riempje van links af, in de rug van de houten plat verdwijnt. Vanaf de rugzijde is er een ‘tunnel’ gemaakt die even verder aan de buitenkant van de plat naar buiten komt. Daar wordt het riempje door een sleuf geleid om dan dwars door de plat te gaan. Aan de binnenkant wordt hij opnieuw door een sleuf geleid. In de sleuven en de tunnel ga ik straks het leer verlijmen met het hout. Bij de sleuven wordt het riempje ook nog eens vastgezet met messing spijkertjes. Zowel aan de binnen- als buitenzijde. De tunnel is voorgeboord met een boormachine. Verder gebruik je een beitel en vijlen.

Hier zie je hoe het riempje als het aan de binnenkant uit de plat komt nog eens door een sleuf wordt geleid. De beitel ligt er bij om het leer een beetje voor de foto op zijn plaats te houden.

Hier zie je dat riempje nummer 2 ook op zijn plaats zit. Ook zie je dat het leer (van een oude tas, 3 centimeter breed en dan dubbelgevouwen om de juiste dikte te krijgen voor een riempje van iets meer dan 1 centimeter breed) terugveert. De lijm en de spijkertjes en het dekblad dat aan deze kant tegen de plat komt, zullen er voor zorgen dat het allemaal op zijn plaats blijft zitten.

De drie riempjes zitten in de plat. Een volgende keer ga ik aan plat twee beginnen. Even zien wanneer dat zal zijn met carnaval in aantocht.

Multatuli Liefdesbrieven

Posted on februari 11, 2020 by Argusvlinder

Privé-domeinreeks nummer 54 van De Arbeiderspers in herdruk: Liefdesbrieven.

Normaal maak ik geen reclame.
Maar dit is uitzonderlijk.
Een prachtige uitgave, in herdruk.
Ingebonden naar uw eigen wens.
Misschien dat ik er maar twee koop.

Op 2 maart 2020 is het 200 jaar geleden dat Multatuli in Amsterdam werd geboren.
In het kader hiervan herdrukt De Arbeiderspers uit de privé-domeinreeks nummer 54 uit 1979, Liefdesbrieven.
Bezorgd en van aantekeningen en een nawoord voorzien
door Paul van ’t Veer, naar moderne spelling gezet door Henk Gielkens.
Aan de nieuwe editie is een voorwoord van Elsbeth Etty
toegevoegd.

De winkeleditie is genaaid en direct ingehangen
in het papieren omslag, met flappen.
Voor handboekbinders en andere boekenliefhebbers
is het boek te verkrijgen in losse, ongebonden katernen bij Uitgeverij Boekblok (van Jannie de Groot), in samenwerking met Atelier De Ganzenweide (van Rob Koch).

• Formaat: 11,5 x 19,5 cm

• Het binnenwerk heeft een omvang van 392 pagina’s,
in 16 katernen van 24 pagina’s en
een katern van 8 pagina’s,
gedrukt op Schleipen, 80 grams houtvrij romandruk,
creme/wit, opdikking 1.5

• Het papieren omslag is gedrukt op Munken pure,
240 grams houtvrij offset getint, opdikking 1.13

• Meegeleverd worden het omslag en een extra blanco katern,
voor bijvoorbeeld het maken van schutbladconstructies

• De prijs bedraagt 25,- euro

De katernen zullen beschikbaar komen in maart 2020.
Ze zijn te koop op de Boekbindbeurs, zondag 26 april
te Sint-Niklaas, op de stand van Uitgeverij Boekblok
(pinnen is mogelijk).
Ook zijn ze te bestellen via de website http://www.uitgeverijboekblok.nl.

Na weken terug naar ‘Van den vos Reynaerde’

Posted on januari 30, 2020 by Argusvlinder

De deelnemers hebben hun boeken al allemaal ingediend
voor de wedstrijd van de mooiste uitvoering van ‘Van den vos Reynaerde’.
Ik moet nog beginnen maar dat is niet erg.
Ik heb heel erg genoten van al die weken dat ik van papier
kerstversieringen maakte of bezig was met de voorbereiding
van de Cultuurnacht.
Nu is er weer ruimte om aan dit grote avontuur te gaan werken:
een middeleeuwse binding naar de richtlijnen van Goddijn.

Om mensen te laten zien, tijdens de Cultuurnacht, hoe een boek gedrukt wordt (plano) en hoe het papier vervolgens wordt gevouwen, had ik het boek nog niet op- maat gesneden. Maar deze week was het zo ver. Bij het boek is 1 blanco katern meegeleverd. Dat heb ik in 2 gedeeld en één als eerste katern en het tweede als laatste katern opgenomen. Daarom kan ik makkelijk de plaats met potlood markeren waar ik ga snijden.

Schoongesneden ziet het er dan als volgt uit. Altijd een spannend moment. Nu begint het op een boek te lijken. Als dekblad (schutblad dat met als doel extra bescherming te geven aan de katernen, bij het eerste en laatste katern wordt meegebonden) dienen twee stukken perkament.

Het snijafval. Helaas was het boek net iets dikker dan mijn snijmachine aankon. Ik heb het dus in twee keer gesneden. Dat kan eigenlijk niet zonder dat je dat achteraf ziet. Maar het vroeg snijden heeft zo-wie-zo nadelen en werd in de Middeleeuwen pas later gedaan.

‘Onder bezwaar’ betekent in mijn geval: tussen twee planken en onder een stapel zware boeken. Hier ligt mijn exemplaar van ‘Van den vos Reynaerde’ inclusief de perkamenten dekbladen. Die dekbladen zitten met een rand van ongeveer 1 centimeter om het betreffende katern gevouwen. Maar perkament heeft wat tijd en druk nodig om zich te laten temmen. Zo zijn mijn handen vrij voor andere dingen.

De twee eikenhouten platten zijn 1 centimeter dik. aan wat de rugzijde gaat worden (op de foto in het midden) zullen drie leren riempjes en twee perkamenten strengels de platten met elkaar en met het boekblok verbinden. De perkamenten strengels gaan de kapitaalkern vormen, het hart van het kapitaalband. Een van de grote uitdagingen die ik bij de vorige dummy niet helemaal kreeg zoals ik het wilde. De strengels komen aan de kop (bovenkant) en staart (onderkant) van het boek, daar waar nu een kapitaalhoekje is weggehaald. Ook de scherpe randen aan de buitenkant (waar straks de leren bekleding over komt) heb ik met een stukje schuurpapier wat afgerond.

Uit de resten van een oude leren tas maak ik drie leren riempjes. Ruim 1 centimeter breed en 2 millimeter dik. Deze zitten inmiddels in de pers want mijn leer was maar 1 millimeter dik, dus heb ik een bredere strook dubbel gevouwen en gelijmd. Inderdaad dit leer is eerder gebruikt om de titel te oefenen met vergulden voor een ander boek (Bradel). Maar daar zie je straks toch niets van. De riempjes zijn misschien te lang maar de 15 centimeter uit het boek van Goddijn was vorige keer te weinig. We gaan het zien.

Best veel gedaan voor een eerste middag.

Cultuurnacht: terugblik

Posted on januari 27, 2020 by Argusvlinder

De Cultuurnacht heeft veel tijd gevraagd.
Je bepaalt natuurlijk zelf hoeveel tijd je er in steekt.
Bij mij was dat best veel.

Op vrijdagavond het ik de laatste bladspiegels nog afgemaakt. Helaas zal tijdens de Cultuurnacht blijken dat het niet eenvoudig is mensen te vragen iets te schrijven. Nog eens overdenken hoe ik dat ga oplossen.

Het was nodig de bladspiegels meer te benadrukken, soms te voorzien van een simpele tekening, van kleuren. Allemaal om te zien hoe mensen daar op reageren.

Wellicht zijn er mensen die de overeenkomsten zien met middeleeuwse aanvullingen op de pagina (initialen, miniaturen, penwerk, doodles). Maar het hielp niet echt.

Ik hoopte dat simpele tekeningen mensen op een idee zouden brengen. Zodat ze daar over zouden schrijven.

De ruimte was op vrijdag al voor een deel ingericht. Op zaterdag heb ik de puntjes op de i gezet door bijvoorbeeld mijn slinger op de hangen.

De schrijfplaats in te richten. Als mensen iets schreven dan was de bamboe-pen met inkt uit een inktpotje populair.

Mijn uithangboek op het pad bij de deur gezet.

Het was een mooie ruimte voor mijn expositie. De halfronde vorm maakte het ook goed mogelijk om mijn verhaal te houden en steeds de voorbeelden er bij te kunnen pakken.

Op zaterdagmiddag ben ik bij Magazijn76 op bezoek geweest. Dat is een van de drie locaties die bij de Cultuurnacht open waren. De schilderijen zijn van een kunstenaar die een werkplaats heeft vlak bij die van mij. Het vreemde van zo’n nacht is dat je zelf zo druk bezig bent maar dat je daarom weinig of niets meekrijgt van wat er bij de anderen gebeurt. Er stond een frietverkooppunt voor de deur, maar ik had er geen tijd voor. Ik had best een portie gelust.

Dus ik ben helaas ook geen koffie gaan drinken bij ‘Ongefilterd’.

Omdat ik vreesde dat het niet eenvoudig zou zijn om mensen aan het schrijven te krijgen heb ik ze nog eens extra uitgedaagd: Wie durft?

Verlang de nacht.

Het Cultuurstraatje in de FutureDome in het vroeg van de avond. Gelukkig was het droog die avond, werd het alleen mistig. Wat een aparte sfeer geeft.

Dit is dan de Koepelgevangenis in de avond.

De eerste ‘helden’ van de avond: ‘Be yourself, be you!’

Zaterdagnacht heb ik al mijn spullen al wel bij elkaar gezet. Een eerste tas met boeken ging mee naar huis. Dit is dan op zondag. Met tassen bracht ik mijn spullen terug naar mijn werkplaats.

Work in progress (zondag).

De Cultuurnacht zit er voor deze editie weer op.

Overdag is de Koepel ook indrukwekkend.

Geen tijd: Cultuurnacht Breda

Posted on januari 25, 2020 by Argusvlinder

Gisteren al druk geweest met mijn opstelling.

Vandaag daar aan verder gewerkt.

Volgens mij is het zo goed als gereed.

Veel moois tijdens de Cultuurnacht!

Posted on januari 22, 2020 by Argusvlinder

Voor de Cultuurnacht van zaterdag aanstaande.
Daar kan ik nog een aantal zaken voor afronden.
De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat ik waarschijnlijk
hier nooit helemaal mee gereed ben.
Dus ik steek er de tijd in die ik heb, and that’s it.

Vandaag dus nog aan een aantal zaken doorgewerkt:
= nog wat extra handgebonden boeken meegenomen zodat ik die kan laten zien;
= teksten aangebracht op mijn uithangboek;
= hergebruikt papier verder voorzien van vreemde bladspiegels;
= hier en daar een stempel geplaatst van een vlinder;
en afspraken gemaakt voor zaterdag.

Een lokaal huis-aan-huis blad heeft de Cultuurnacht op de voorpagina.

Even een vlindertje geplaatst. Het is een voor mij fascinerende gewoonte op Chinese en Japanse prenten. Maar ook Anton Heijboer markeerde zo zijn werk. Boekbinders hadden in het verleden een klein stempeltje of een etiket dat in de boekband werd aangebracht.

Hergebruikt krantenpapier, geprepareerd met gesso, krijgt ook een (Argus)vlindertje.

Op de omslag van mijn uithangboek staat: Boek – Band – Bind.

Het boek kan ook open weggezet worden zodat de tekst van de binnenkant ook gelezen kan worden.

Nog meer vreemde bladspiegels.

Bladspiegels met een boom in het midden.

Cultuurnacht: Uithangboek

Posted on januari 21, 2020 by Argusvlinder

Ergens in een hoek stonden nog twee platen karton
die door gebruik en de tijd een beetje gehavend zijn.
Ze brachten me op het idee een groot soort dummy boek te maken
dat ik kan gebruiken als bord, om mensen te wijzen op het
feit dat ik ergens zit met mijn informatie over boekbinden
en dat ik wacht op het meeschrijven van alle bezoekers aan een
manuscript.

Het boekblok wordt een soort massief boekblok,
eigenlijk een grote platte doos.
De technieken die ik geleerd heb om een doos te maken pas ik
dan ook deels toe. Maar het moet snel, ik wil niet te veel
materiaal gebruiken.
Hopelijk blijft het zaterdag droog.
Papier kan slecht tegen vocht.

Hier ben ik bezig met een platte doos van 50 bij 40 centimeter.

De opstaande randen zijn maar anderhalve centimeter hoog. Hier wordt de doos al gesloten met de bovenkant.

Met stukken boekbindlinnen bevestig ik de doos tussen de twee grote stukken karton (de boekband) die ik met papier bekleed heb. Een leeslint en kleine stukken kapitaalband maken de illusie compleet.

Als rug nog een groot stuk boekbindlinnen. De smalle strook had ik nog liggen.

Hier zie je het formaat afgezet tegen het ‘Voske’, de boekband voor mijn Cultuurnacht manuscript.

Dat moet drogen. Dat valt niet mee in een werkplaats waar door een reparatie op dit moment geen verwarming is. Het gewicht van ‘het boek’ gebruik ik om alles op zijn plaats te krijgen en houden.

De klemmen zijn wat aan de grote kant dus het vraagt wat improvisatie. Maar het is gelukt.

6.665: Preview van de Cultuurnacht – Sylvia Thijssen

Posted on januari 20, 2020 by Argusvlinder

Gisteren kreeg ik een preview voor de Cultuurnacht.
Ik sta die avond zelf te vertellen over boekbinden en laat
mensen daar van alles over zien.
Een van mijn mededeelnemers in de FutureDome is Sylvia Thijssen.
Gisteren ben ik al even bij haar gaan kijken.

Ze heeft een ruimte, die vroeger een fabriekje was, veranderd
in een aantrekkelijke werkplaats en galerie, vol prachtig werk.
Net als aanstaande zaterdag op de Cultuurnacht, was de rode loper al uitgerold.

Ik kwam niet langs de publieksingang maar was daarom niet minder welkom.

Dit is een kleine versie van het beeld ‘De Speelhuisvrouw’ die in de Speelhuislaan te zien is in Breda.

De ruimte die Sylvia ter beschikking heeft bestaat uit een aantal grote en kleine ruimtes, vertrekken, die met elkaar verbonden zijn en overal is werk van haar te zien.

Sylvia Thijssen in de FutureDome, Nassausingel 26, Breda.

Aan de ingang hing dit overrompelend werk.

Zaterdag zal hier de performance plaatsvinden. Spannend.

Ik ben blij dat ik op een rustig moment de gelegenheid gehad heb de ruimte van Sylvia Thijssen te bezoeken. Absoluut een aanrader.

Heel druk geweest: Cultuurnacht 2020

Posted on januari 19, 2020 by Argusvlinder

Als ik een dag oversla met bloggen dan moet ik wel druk zijn.
Deze keer met de Cultuurnacht.

Komende zaterdag ga ik mensen vragen mee te schrijven aan een manuscript.
Daarbij heb ik verschillende soorten papier waar de mensen uit kunnen kiezen.
Geprepareerd krantenpapier bijvoorbeeld.
Maar ook ander materiaal zoals perkament.
Ook hergebruikte, bedrukte bladen uit een boek.
Die laatsten voorzie ik van een ‘nieuwe bladspiegel’.
Daarbij ben ik begonnen met brave, rechthoekige bladspiegels.
Maar waarom zou een bladspiegel altijd mooi rechthoekig moeten zijn.

Voor mijn handgebonden boeken (waaraan altijd een heel verhaal vast zit) staan op een speciale plaats in mijn boekenkast. Maar voor de Cultuurnacht gaan er een aantal weer terug naar mijn werkplaats zodat ik ze zaterdag kan laten zien.

Verlang de nacht

Posted on januari 8, 2020 by Argusvlinder

Het thema van de Cultuurnacht 2020 op 25 januari in Breda
is ‘Verlang de nacht’.

De eerste keer dat ik familie en bekenden uitnodigde om een
kijkje te nemen in mijn werkplaats, al weer meer dan 3 jaar geleden,
vroeg ik hen iets te schrijven over het bezoek.
Mij ging het in eerste instantie niet om de inhoud van
de geschreven teksten maar om de handschriften.

Nu ik meedoe met de Cultuurnacht, ga ik mijn bezoekers vragen iets te
schrijven rond ‘Verlang de nacht’.
Wat betekent die tekst voor jou?
Staat het “verlangen” of het “verlengen” centraal.

Als tegenprestatie maak ik een kleine tentoonstelling over
hoe je zelf een bandzetter (basis handgebonden boek) kunt maken
en laat ik voorbeelden zien en kan ik een tipje van de sluier optillen
over vormen van handgebonden boeken die verder gaan dan die
je maakt met een paar basis handelingen.
We kijken naar leer, linnen, perkament, papier.
Misschien kan ik ook nog iets leren van mijn bezoekers.

Het schrijven kan op verschillende soorten ondergrond.
Die stukken tekst zal ik later inbinden tot een boek.
Eén soort papier bestaat uit krantenpapier dat ik op maat
gesneden heb, waarop ik een schrijfruimte wit gemaakt heb
met gesso en waar ik vandaag de schrijfruimte heb
ingericht door het te voorzien van kantlijnen en regels.
Maar aan regels hoeven mijn bezoekers zich niet te houden.
Ze kunnen ook schrijven op perkament, printerpapier, zwaarder papier
of ……
Ze kunnen schrijven met pen of kwast, met inkt of verf, of…..

Dichtgevouwen katern van krantenpapier met een witte schrijfruimte met daarop kantlijnen en regels.

Opengevouwen katern van krantenpapier met gesso schrijfruimte met kantlijnen en regels. De kantlijn versieren mag natuurlijk ook. De katernen die niet gevuld zullen worden met handgeschreven teksten zal ik zelf vullen met ‘drukwerk’.

Een van de stappen bij het maken van een boek is het naaien van de katernen. Hier ga ik een boek voorbereiden op mijn nieuwe naaibankje.

Wil je meer weten waar zo’n bankje voor dient en waarom dat handig is?
Wil je misschien ook eens proberen zelf een boek in te binden?
Vind je het schrijven misschien leuker?
Wil je eens je creativiteit op pagina’s van een boek loslaten?
Wil je eens een boekband ontwerpen en maken?

Breda, FutureDome (voormalige Koepelgevangenis), Nassausingel 26.
25 Januari 2020, 16:00 uur -0:00 uur, Verlang de nacht!

Cultuurnacht

Posted on januari 5, 2020 by Argusvlinder

Bij de cultuurnacht vraag ik de bezoekers ook iets met de hand
te schrijven.
Het handschrift, mooi of lelijk, groot of klein, links of rechtshandig,
geeft altijd iets prijs van een persoon.
Ik weet niet wat maar toch is het bijna altijd verschillend.
Ik vraag de mensen ook te schrijven op verschillende ondergronden.
Perkament, dikker papier, gekleurd papier, krantenpapier.

Vandaag ben ik het krantenpapier gaan voorbereiden door over
de teksten en afbeeldingen van werkelijke krantenpagina’s
gesso aan te brengen. Het witte vlak gaat dan de bladspiegel vormen.

Het resultaat ga ik dan inbinden.

De schrijfruimte hangt te drogen.

Pakketje

Posted on januari 5, 2020 by Argusvlinder

Vandaag kwam er een pakketje uit Steenwijk. Twee stuks gereedschap voor het blinddrukken of vergulden van boeken.

De lijnfileet is nieuw, 3mm breed, 10 cm lang.

Het ‘edelweiss’ bloempje is een tweedehands. Een beperkte investering om wat ervaring op te doen. ik ga beginnen met blinddrukken. Of ik voor de Cultuurnacht er nog aan toe kom weet ik niet.

Cultuurnacht 2020

Posted on december 22, 2019 by Argusvlinder

De voorbereidingen zijn bij mij begonnen.
De kerstdecoraties zijn af en nu ga ik me toeleggen
op het voorbereiden van de deelname aan de Cultuurnacht 2020 in Breda.
Die is op 25 januari, dat lijkt ver weg maar ik heb niet zomaar
voorbeelden van de diverse stadia van boekbinden gereed liggen.
Die ga ik dus maken.
Daarnaast wil ik de ruimte een beetje versieren.

Er is al een stapel ontstaan met dingen die ik tijdens de Cultuurnacht wil laten zien.

De eerste letters van de eerste slinger zijn al gereed.

Op het moment dat ik besloot mee te doen aan de Cultuurnacht
zag ik een bericht van de Stichting Handboekbinden dat ze nieuwe
folders hebben laten maken.
Nou daar wilde ik wel een aantal exemplaren van en die zijn
deze week gearriveerd: Boeken, meer dan de inhoud.

Folder van de Stichting Handboekbinden: Boeken meer dan alleen de inhoud!

Twee exemplaren van mijn tekst gereed

Posted on december 7, 2019 by Argusvlinder

Een paar weken terug kocht ik dit stuk perkament. Afkomstig van een geit en vervolgens bruin gemaakt. Mooie kleur vond ik voor het boekje dat ik aan het maken ben.

Al een tijd heb ik een groot kerkboek te logeren.
Van dit boek heb ik uitgezocht wie de drukker was, wie de boekbinder
was en heb daar een verhaal van gemaakt.
Aangevuld met foto’s en een beschrijving van de inhoud en
van de staat van het boek (voor zover ik dat kan beoordelen,
restauratie is niet mijn ding).
Van de tekst wil ik twee ecemplaren maken: één voor de eigenaar
van het kerkboek en één voor mij.

Dit is de tekst: ‘Pennen over een kerkboek’. Gemaakt met mijn tekstverwerker en geprint bij de copyshop.

Het perkament is erg dun (en heel moeilijk te verwerken vond ik), te dun om daar het katern aan te naaien. Daarom dat ik twee leren stroken uit een oude tas heb gesneden om de rug te versterken.

Zo gaat het er dan uitzien.

De etiketten zijn van handgemaakt Saa-papier uit Laos. Bewust de randen nat gemaakt en een beetje gerafeld om het authentieker te laten lijken. ‘Justinus’ is een grapje voor insiders.

Met het koordje erom gaat mijn exemplaar in mijn verzameling.

Dummy #2 is gereed: The Art of Bookbinding

Posted on november 25, 2019 by Argusvlinder

De bedoeling is om ‘Van den vos Reynaerde’ – dit jaar is er een
versie in losse katernen uitgegeven door Atelier de Ganzenweide –
in te binden volgens de instructies van Peter Goddijn
voor een boek met een Romaanse binding:
1.2 Band met houten platkernen, gesloten scharnieren, opliggende bindingen,
vaste rug, romaanse aanrijging, chevronkapitaal,
platsluiting en titelraampje (11e eeuw).

Omdat mijn kennis en ervaring te beperkt is besloot ik eerst
een kleine dummy te maken met blanco pagina’s.
Daarbij heb ik ervaring opgedaan met verschillende aspecten
die hierboven genoemd worden en heb ik een doe-het-zelf
sluiting op het boek aangebracht (Atelier Libri).
Dit was het resultaat.

Vervolgens wilde ik de opgedane kennis en ervaring toepassen op
een tekst en een formaat dat lijkt op ‘Van den vos Reynaerde’.
De afgelopen weken ben ik hier mee bezig geweest en zaterdag
heb ik het afgerond. Nog zonder titelraampje en zonder chevronkapitaal.
De laatste hobbel die ik moest nemen was de messing afwerking van
de sluitriem. Naast gebrek aan ervaring speelt ook een grote rol
dat ik niet altijd het juiste gereedschap heb en soms de te volgen
werkwijze nog moet uitzoeken.

Het resultaat:

De oplossing is anders dan Peter Goddijn die beschreef. Het messing dat hier om de riem zit bestaat bij Goddijn uit twee plaatjes. De messing in zijn oplossing is dikker maar ik slaagde er niet in om van die dikkere messing mooie, gelijke plaatjes te maken en daar dan ook nog eens de gaatjes in te maken. Daarnaast is het opmeten/passen, van de riem en waar het gat precies moet komen, ingewikkelder dan gedacht. Dat leverde een beschadiging van het riempje op, waarvan je met mijn oplossing niets ziet. Ik moet nog zien hoe ik dit ga oplossen bij ‘Van den vos Reynaerde’.

Bij voorbeelden van andere boekbinders zie ik dat men de bindingen op de rug en de platten beter aanzet dan bij mijn boek. Bij de poging het chevronkapitaal te maken lukte het mij onvoldoende op mijn proeflapjes. Maar hier heb ik in ieder geval voor het eerst een integraal meegebonden kapitaalkern gemaakt en voorzien van een eenvoudige kapitaalsteek. Dat ga ik natuurlijk bij ‘Van den vos Reynaerde’ proberen te verbeteren.

Ik ben blij met het resultaat. Nu voor het echte werk. Op naar het derde boek.

Boekbindavonturen

Posted on november 17, 2019 by Argusvlinder

De afgelopen tijd lagen door activiteiten op mijn werk en de Boekkunstbeurs de activiteiten aan ‘The Art Of Bookbinding’ even stil. Dat wordt ook veroorzaakt doordat het werk aan de sluiting van het boek tegenzit. Dat schuif ik even vooruit. Maar het begin van de sluitriem is gemaakt en ziet er ook goed uit.

Van de chevronsteek ben ik afgestapt. Het resultaat was niet goed genoeg. Dus dat probeer ik bij ‘Van den vos Reynaerde’ opnieuw. Hier dus een eenvoudige kapitaalsteek. Ik kan niet goed genoeg bij of om de kapitaalkern. Peter Goddijn waarschuwt daarvoor al in zijn boek. Nu is dat niet zo erg. Je ziet dan de draden onregelmatig uit het boek komen. Meer storend is dat ik op 1 plaats de rode draad tussen het wit heb laten uitkomen. Dat ga ik nog corrigeren.

Het beslag is bevestigd op de voorplat.

Ik moet zeggen: het boek gaat goed open en is goed leesbaar. Het boekblok zit nergens te strak of zo iets. Dus ik kan straks dit boek gewoon lezen als ieder ander modern boek.

The Art of Bookbinding

Posted on november 5, 2019 by Argusvlinder

Als je aan het leer begint ziet het boek er al snel als een heel interessant object uit. Hier pas ik het boek nopg eens nadat ik het leer op maat heb gesneden.

Deze middeleeuwse binding met houten platten heeft geen versterking op de rug. Dus het leer wordt direct op de katernen bevestigd. Dus zie je de oneffenheden van de rug door het leer heen. De leren riempjes vormen de ribben op het boek. Dit zet ik niet extra aan met een vouwbeen. De uitstraling blijft dan zo natuurlijk mogelijk.

Het leer is aan de houten platten en de rug bevestigd. Ik maak de omslagen niet zoals Goddijn beschrijft: zoals we een boek kaften. Ik heb een methode geleerd die een mooi resultaat geeft en daarom pas ik die hier toe. De eerste dummy had wel omslagen zoals het kaften van het boek. Die twee uitvoeringen kan ik dan straks nog eens goed vergelijken voordat ik aan Van den vos Reynaerde begin.

Hier zie je dat het leer voorbereid is om de omslagen te maken. Overigens beide teksten (The Art of Bookbinding en Van den vos Reynaerde) zijn beide uitgegeven door Atelier de Ganzenweide.

Even het boekbeslag passen als de omslagen goed vast zitten. Het boek laat ik nu een paar dagen goed drogen. Dan moet ik de kapitalen aan het boek maken, dan ga ik het beslag en de sluiting afmaken en bevestigen. Leeslint?

Avonturen van de boekbinder

Posted on november 3, 2019 by Argusvlinder

Al weer een tijdje geleden heb ik het boekblok van
‘The Art of Bookbinding’ uit het naaibankje gehaald.
maar dat hier nog niet gemeld.
Het boek is gereed om met leer te bekleden maar dan moet
ik ook gaan beginnen aan het chevron-kapitaal.
Daarna komt de sluiting aan de beurt.

Zo komt het boek dan uit het naaibankje.Je kunt goed de geïntegreerde kapitaalkern zien aan de kop en staart (boven- en onderkant). Helemaal met zwart garen omwikkeld. Het perkamenten dekblad golft gelijk. Dat zal straks bevestigd worden tegen de binnenkant van de platten.

Hier zie je dat het achterplat nu ook aan het boekblok is bevestigd. Zowel de perkamenten kapitaalkernen als de leren riempjes waarop genaaid is, zitten nu vast aan beide platten. Gereed om het in het leer te steken, na te denken over het chevron kapitaal en het boekbeslag met de sluiting.

Van bovenaf zie je de messing spijkertjes die gebruikt worden om de leren riempjes vast te zetten aan de houten platten.

Dit is het proeflapje dat ik gemaakt heb om de chevron steek te kunnen oefenen. Dat is geen overbodige luxe want het lukt me niet om die steek mooi te krijgen.

Daarom heb ik deze week nog een tweede proeflapje gemaakt van een restje leer en een stuk henneptouw.

Het werken aan het proeflapje kan ik ook thuis. Dat hoef ik niet in mijn werkplaats te doen. Daarom ga ik in mijn werkplaats door aan het beslag. Hier zie je het voorplat. Daarin is ruimte uitgespaard om de sluitriem te bevestigen. Op het voorplat zie je de sluitriem straks niet want de riem komt onder het bekledingsleer te zitten. Om het riempje vast te zetten maak je een soort van schildje van messing dat met spijkers vastgezet wordt op de voorplat, in het bekledingsleer en door het sluitriempje.

Hier zie je mijn papieren ontwerpje voor het schild. Even passen.

Dat ontwerp plak je dan op de plaat messing om de vorm uit te knippen/zagen en de gaatjes voor de spijkers voor te boren. Dit dunne messing kun je ook doorsteken met een els (priem).

Weer even passen.

Het beslag dat ik onlangs kocht wil ik ook op het boek bevestigen. Even passen.

Het beslag komt dan natuurlijk boven op het leer te liggen. Dat zal zo’n beeld moeten gaan geven.

Dit wordt het riempje. Het is een stuk leer van ongeveer 17 centimeter lang en 4 centimeter breed dat dubbelgevouwen en gelijmd is.

Zo gaat het leren riempje dan in de uitsparing vallen. De sluiting komt dan op de rug.

Iedereen is weer bij!

Boekkunstbeurs: heb jij je kaartje ook al?

Posted on november 3, 2019 by Argusvlinder

Nou, ik in ieder geval wel. Zaterdag ben ik te vinden op de Boekkunstbeurs. Inspiratie opdoen voor volgende projecten en zien of ik nog het een en ander kan aanschaffen.

Argusvlinder

De avonturen van de Argusvlinder

Tagarchief: boekbinden

Van den vos Reynaerde of Reinaert de vos

Hij lag even stil: Van den vos Reynaerde

Multatuli Liefdesbrieven

Na weken terug naar ‘Van den vos Reynaerde’

Cultuurnacht: terugblik

Geen tijd: Cultuurnacht Breda

Veel moois tijdens de Cultuurnacht!

Cultuurnacht: Uithangboek

6.665: Preview van de Cultuurnacht – Sylvia Thijssen

Heel druk geweest: Cultuurnacht 2020

Verlang de nacht

Cultuurnacht

Pakketje

Cultuurnacht 2020

Twee exemplaren van mijn tekst gereed

Dummy #2 is gereed: The Art of Bookbinding

Boekbindavonturen

The Art of Bookbinding

Avonturen van de boekbinder

Boekkunstbeurs: heb jij je kaartje ook al?

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen:

Delen: