Cultuurnacht 2020

De voorbereidingen zijn bij mij begonnen.
De kerstdecoraties zijn af en nu ga ik me toeleggen
op het voorbereiden van de deelname aan de Cultuurnacht 2020 in Breda.
Die is op 25 januari, dat lijkt ver weg maar ik heb niet zomaar
voorbeelden van de diverse stadia van boekbinden gereed liggen.
Die ga ik dus maken.
Daarnaast wil ik de ruimte een beetje versieren.

IMG_2230HetEersteStapeltjeVormtZich

Er is al een stapel ontstaan met dingen die ik tijdens de Cultuurnacht wil laten zien.


IMG_2235HetBeginIsGemaaktCultuurnacht2020

De eerste letters van de eerste slinger zijn al gereed.


Op het moment dat ik besloot mee te doen aan de Cultuurnacht
zag ik een bericht van de Stichting Handboekbinden dat ze nieuwe
folders hebben laten maken.
Nou daar wilde ik wel een aantal exemplaren van en die zijn
deze week gearriveerd: Boeken, meer dan de inhoud.

IMG_E2229BoekenMeerDanAlleenDeInhoud

IMG_2229BoekenMeerDanAlleenDeInhoud

Folder van de Stichting Handboekbinden: Boeken meer dan alleen de inhoud!


Antiek- en curiosamarkt tijdelijk verplaatst naar de Willemstraat, Breda

Dat was wel even een verrassing.
In verband met de Kermis die vrijdag begint
is deze week de antiek- en curiosamarkt in de Willemstraat.
Daar staan ook altijd een aantal stands met boeken.
Het is best een leuke plaats voor hen met veel aanloop,
vermoed ik.
Toen ik vanochtend er langs kwam was het te vroeg om
van de kramen te genieten. De kramen waren bijna allemaal nog leeg
en ik had haast om de trein te halen.
Aan het eind van de middag was de markt al bijna helemaal weg.

WP_20180530_08_01_26_ProNieuwePlaatsMarkt

De eerste verkoper had al een groot deel van zijn koopwaar uitgestald.


WP_20180530_08_01_39_ProNieuwePlaatsMarkt

Het kan er goed staan. Hoe de kooplui het ervaren hebben weet ik helaas niet.


Victor Klemperer: Zo zag de waarheid er op donderdag uit

Zo zag de waarheid er op donderdag uit
Dagboek van een revolutie
1919

Victor Klemperer is een Duitser, een protestant geworden jood,
die geboren is in 1881 en in het najaar van 1918 en begin 1919
in onder andere München was.
De Eerste Wereldoorlog loopt op zijn einde, generaals
(Veldmaarschalk Paul von Hindenburg en Generaal Erich Ludendorff)
beheersen feitelijk het politieke leven in Duitsland.
Maar de mensen zijn het zat en willen verandering.
In die golf van veranderingen ontstaat in München een radenrepubliek
die al snel bloedig wordt neergeslagen door vrijkorpsen.
De sfeer was daar, de wieg voor het nationaalsocialisme, de Shoah
en de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog, stond klaar.

De faculteitszitting, waarop ik me erg had verheugd, was een teleurstelling.
Later ervoer ik herhaaldelijk dat zulke ‘algemene’ of ‘grote’ faculteitszittingen altijd alleen maar schijngevechten zijn.
De besluiten worden vooraf in de kleine kring van hoogleraren genomen, de discussie van de gentes minores (Argusvlinder: het gewone volk) wordt gestuurd, er is nauwelijks tegenspraak te vrezen, en een stemming al helemaal niet, want iedere privaatdocent wil ooit hoogleraar worden en iedere buitengewoon hoogleraar ooit gewoon hoogleraar, en de ministeries van Cultuur van de afzonderlijke bondsstaten schikken zich naar de faculteiten, dat wil zeggen van de hoogleraren, en de faculteiten van de afzonderlijke universiteiten staan voortdurend in contact met elkaar.
Als privaatdocent Schulze in Tubingen de naam krijgt een querulant te zijn, wordt hij niet alleen in Tubingen nooit meer buitengewoon hoogleraar, maar komt hij ook nooit in aanmerking voor een benoeming op een leerstoel in Erlangen of Rostock.

Pagina 40 – 41.

Dit eerste fragment geeft aan dat een belangrijk instituut als de
universitaire wereld in het Duitsland van 1918 – 1919 niet gezond was.
Als dit breed voorkomt in een democratische samenleving kun je
je de vraag stellen of het niet de verkeerde kant opgaat.

 photo WP_20160512_001VictorKlempererZoZagDeWaarheidErDonderdagUit.jpg

Victor Klemperer – Zo zag de waarheid er op donderdag uit – Dagboek van een revolutie – 1919


Het volgende fragment laat zien hoe scherp Klemperer observeert, hier in mei 1919.

Terwijl een vrolijke stroom mensen door de Ludwigstrasse trok en tevreden het aanplakbiljet van de regering-Hoffmann las, volgens welk Beierse troepen onder leiding van generaal Von Möhl en Pruisische troepen onder leiding van luitenant-kolonel Oven waren binnengetrokken, alleen om de orde te herstellen, en waarop tegelijkertijd het standrecht en de komst van treinen met levensmiddelen en kolen werden aangekondigd, hoorden we steeds krachtiger ontploffingen in een steeds hoger tempo.
Ik maakte later nog een oriënterende wandeling in de richting van de Stachus.
Overal groepjes mensen die terugdeinsden als het gegier en geknetter te dichtbij kwamen en later hun neus weer lieten zien, en er waren enkele dapperen of roekelozen die zich verder waagden, zwarte rook boven het station en omgeving.

En onderwijl marcheren, rijden en galopperen nieuwe troepen met mortieren, geschut, foeragewagens en veldkeukens door de Ludwigstrasse, soms met muziek, en bij de Siegetor stopt een EHBO-team, en in alle straten verdelen flinke patrouilles en afdelingen verschillende wapens onder elkaar en op alle hoeken, waar dekking is en toch uitzicht, verdringt het publiek zich, soms met een toneelkijker in de hand.
Als er een verkoper met de Post verschijnt, ontstaat er gedrang, soms zelfs een vechtpartij, om de altijd weer te weinig exemplaren.

Pagina 164 – 165.

Meestal lees ik meerdere boeken tegelijkertijd. Dat wil zeggen ik heb een boek
voor de zaterdagochtend en eventueel de rest van het weekend, een bij mijn bed
en een in mijn tas voor in de trein of onderweg.
Toevallig lees ik dus nu ook het boek ‘Het einde van de rode mens’ van
Svetlana Alexijevitsj. De ondertitel van het boek is:
‘Leven op de puinhopen van de Sovjet-Unie’.
Een ongelofelijk boek. Ik zou meer willen begrijpen over de manier
waarop ze van interviews tot deze teksten komt.

Het volgende fragment van Svetlana Alexijevitsj lijkt heel sterk
op de algemene, wat naief ‘vrolijke’ stemming in München die Klemperer
beschrijft uit 1919 maar die dan ineens heel serieus kan worden.
Hier een scene uit Moskou in 1993:

Allemaal net als in 1991.
We gingen er heen, ik ging erheen.
Er waren duizenden mensen.
Ik herinner me dat ik met de massa een kant op rende.
Ik struikelde en viel op een bord met ‘Voor een Rusland zonder rijke stinkerds!’
Ik stelde me meteen voor wat ons wachtte als generaal Makasjov zou winnen…
(Argusvlinder: Makasjov was de leider van de opstand tegen Jeltsin als Minister van Oorlog in de tegenregering; en had zich verschanst in het Witte Huis in Moskou)
Ik zag een gewonde jongen die niet meer kon lopen en droeg hem.
‘Voor wie ben jij,’ ‘voor Jeltsin of voor Makasjov?’
Hij was voor Makasjov…
We waren dus vijanden.
‘Flikker maar op!’ zei ik.
En Verder?
We raakten snel verdeeld in witten en roden.
Naast een ambulance lagen tientallen gewonden.
Ik weet nog goed dat ze allemaal afgetrapte schoenen droegen, allemaal eenvoudige lui.
Arme mensen.
Iemand vroeg me weer: ‘Stond de vent die jij droeg aan onze kant?
Gewonden van de andere kant namen ze pas op het laatst, die lagen te bloeden op het asfalt…
‘Zijn jullie gek geworden!’ – ‘Dat zijn toch onze vijanden?’
In die twee dagen gebeurde er iets met de mensen, er veranderde sowieso iets in de lucht.
de mensen om me heen waren volstrekt anders dan de lui met wie ik twee jaar geleden bij het Witte huis had gestaan.
Deze mensen liepen met shanks (Argusvlinder: steekwapen) en met echte machinegeweren, uitgedeeld vanaf een vrachtwagen.
Het was oorlog!
Het was ernst.
De doden werden naast een telefooncel opgestapeld.
Die hadden ook afgetrapte schoenen.
Niet ver van het Witte Huis waren de cafés geopend, daar werden gewoon biertjes gedronken.
Nieuwsgierigen keken vanaf de balkons toe wat er gebeurde, alsof ze in de schouwburg zaten.
Voor mijn ogen zag ik twee mannen uit het Witte Huis komen met een televisietoestel.
Uit hun jaszakken puilden telefoonhoorns.
De plunderaars werden van boven flink onder vuur genomen.

Pagina 285.
Het boek ‘Het einde van de rode mens’ heb ik nog niet uit.
Daar kom ik later nog wel een keer op terug.
Maar de overeenkomt is frapant.

 photo WP_20160513_002SvetlanaAlexijevitsjHetEindeVanDeRodeMensLevenOpDePuinhopenVanDeSovjet-Unie.jpg

Svetlana Alexijevitsj – Het einde van de rode mens – Leven op de puinhopen van de Sovjet-Unie


De avonturen van twee boeken

Tijdens mijn training boekbinden in het Nederlands
Drukkerij Museum heb ik twee boeken onder handen.
Een dummy boek en een boek met de titel ‘Verborgen boeken’.
Het dummy boek is eigenlijk klaar.
Toen ik het gisteren in Etten-Leur achterliet, lag het in een pers
om zo’n 24 uur te kunnen drogen.
Die gaan we er dus begin volgend jaar uithalen.
Het tweede boek, daarvan is de kaft nu gereed, maar nog zonder
het linnen. Dat doen we dus de volgende les.

 photo WP_20151223_001EerstEenKantInlijmenEnOpLinnenPlakkenDaarnaAndereZijdeRugNietLijmen.jpg

De kaft van de dummy. Boekbinden is op zich niet moeilijk. De vele handelingen vragen precisie maar heel moeilijk zijn ze niet. Het zijn wel veel, veel verschillende handelingen. Ik had zo in mijn hoofd dat het linnen voor ‘Verborgen boeken’ het zwarte linnen moet zijn dat ik vergat dat de dummy eigenlijk in paars bedoeld was. Maar goed de zwarte linnen kaft zit er inmiddels omheen. Hier is die in voorbereiding.


 photo WP_20151223_002.jpg

Eerst een kant (voor of achter maakt niet uit) inlijmen en goed vastplakken op het linnen. Vervolgens de andere kant. De rug wordt niet ingelijmd. Om het lijmen precies te laten verlopen zijn eerst de contouren van de kaftdelen die op kraftpapier zijn geplakt, op het linnen afgetekend.


 photo WP_20151223_003KaftPlatenHoogKartonRugDun6mmRuimteTussenRugEnPlatHoekjesErafInlijmen.jpg

De voor- en achterkant bestaan uit dik karton. De rug bestaat uit een dun stuk karton. De ruimte tussen het rugkarton en de twee platten is 6 milimeter. Om dit op de juiste afstand en de rug en platten op een lijn te houden, worden rug en platten eerst op een stuk kraftpapier geplakt.


 photo WP_20151223_004DDeKaftKlaarOmTeDrogen.jpg

De hoekjes knip je van het linnen af waarbij je op de punt van de kaft een strookje ter dikte van de hoogte van het klarton laat zitten.


 photo WP_20151223_006SlimmigheidjeTijdensHetDrogenExtraStrookKartonVoorDeOndiepeRug.jpg

Als het linnen dan opgeplakt zit laat je het drogen, tussen plankjes, onder bezwaar. Plaats een strookje karton op de plaats van de rug. Die is immers dunner dan de platten.


 photo WP_20151223_009VerborgenBoeken.jpg

Boek 2, ‘Verborgen boeken’, is gereed om van linnen te voorzien en dan de kaft te plaatsen. Volgend jaar begin ik daar aan.


 photo WP_20151224_001NederlandsDrukkerijMuseum.jpg