Ter herinnering: Boekenweek

De Boekenweek gaat gestaag door.
Zorg er voor dat, nu het weer kan, je voldoende cultuur
tot je neemt.
Dat kan allerlei vormen aannemen bijvoorbeeld in de vorm van
een boekje van minder dan 50 pagina’s met Alexandrijnse Gezangen.
Geschreven door de mij volledig onbekende schrijver Koezmin.

Wikipedia is dan een goed startpunt:

Michail Aleksejevitsj Koezmin (Jaroslavl, 18 oktober 1875 – Leningrad, 3 maart 1936) was een Russisch schrijver, dichter en componist. Daarnaast was hij criticus en vertaler.

Koezmin stamde uit een adellijke familie en studeerde aan het conservatorium van Sint-Petersburg, onder andere bij Rimski-Korsakov. Als componist wist hij echter niet echt naam te maken.

Pas op zijn drieëndertigste publiceerde hij zijn eerste werk als schrijver. Koezmin behoorde aanvankelijk tot de symbolisten en wordt gerekend tot de ‘zilveren’ generatie van de Russische literatuur. Hij was de enige Russische schrijver die in zijn tijd openlijk voor zijn homoseksualiteit uitkwam. Zijn korte roman “Op vleugels” (1906), die zich afspeelt in de zwoele Jugendstilsfeer van Sint-Petersburg, veroorzaakte deswege een schandaal. Koezmin werd ook “de Peterburgse Oscar Wilde” genoemd.[1]

In 1910 publiceerde Koezmin in het acmeïstische tijdschrift ‘Apollon’ het manifest “Over de schone klaarheid”, waarin hij aangaf terug te willen keren naar de klassieke verzen van bijvoorbeeld Aleksandr Poesjkin. Hij eist van de dichter duidelijkheid, logica en adequate vormen en objecten. Zelf noemt hij dit ‘klarisme’. Koezmins poëzie is doordrongen van een rituele religiositeit en een erotische sensualiteit.

Na 1929 werd zijn werk in Rusland niet meer herdrukt. Zes jaar later stierf Koezmin op 61-jarige leeftijd in grote armoede.

Alexandrische gezangen, 1906, gedichten.

IMG_5435StatenhofpersDenHaagKoezminAlexandrijnseGezangen

Dus dit is een deel uit de Saldencahiers, nummer 5 van de Statenhofpers in Den Haag. Alexandrijnse gezangen. Deze keer is de vorm waarin de boekenweek tot me komt een boek van een margedrukker met een voorliefde voor de bijzondere letterontwerpen van Helmut Salden.


De Schenkelworkshop 05

De vorige keer had ik een schakeling van schenkels overgenomen
op een materiaal waarmee je eenvoudig lino’s kunt snijden.
Vandaag was het zo ver om ze ook eens af te drukken.

Vandaag ben ik ook begonnen met het uitwerken van een soort van
‘boek-in-boek’ of ‘genest’ boekblok.

IMG_4688DeSchenkelworkshopBoekblokBasis

Dit wordt het middelste katern van een boekblok met drie katernen. Dit katern bestaat uit drie in elkaar geschoven bladen. Dit eerste blad ga ik zeker ook benutten maar zal vooral het exoskelet van het katern worden. Uit de volgende twee vellen snijd ik een kleiner katern. Daardoor kan ik het binnenste katern straks op een andere manier behandelen dan het buitenste en kan de ‘lezer’ het kleine katern in een ander tempo lezen dan het grote katern.


IMG_4689DeSchenkelworkshop

Hier zie je dat er een klein katern en een groot katern ontstaat dat straks samen ingebonden wordt maar dat je onafhankelijk van elkaar kunt omslaan. Je kunt straks het eerste blad van het kleine katern omslaan terwijl het buitenste nog gewoon blijft liggen. Beide katernen worden geïllustreerd in het schenkel-thema.


IMG_4690DeSchenkelworkshopLinoIngeinkt

De eerste stap is de lino in-inkten. Dan krijg je een eerste beeld van hoe de lino er uit ziet. Deze ga ik afdrukken op het kleine katern. Dat katern is net iets kleiner dan de lino. Daardoor kan ik er voor zorgen dat de afbeelding het hele papier beslaat. Als het drukwerk straks af is dan ga het kleine katern nog iets kleiner snijden zodat het beter past in het grote katern.


IMG_4691DeSchenkelworkshop

Eerste afdruk. Het papier bolt gelijk als reactie op het vocht van de inkt. Dat komt straks door het bedrukken met andere kleuren en bedrukken van de achterkant wel goed.


IMG_4692DeSchenkelworkshopGenest

Hier krijg je een beetje een beeld van hoe de twee katernen in elkaar gaan passen.


IMG_4693DeSchenkelworkshop

En de drukker drukte voort…


IMG_4694DeSchenkelworkshop

De voorkanten van de twee kleine katernen. Dezelfde afbeelding, in dezelfde richting, wordt ook op pagina 3 van de kleine katernen gedrukt.


IMG_4695DeSchenkelworkshop

Omdat er inkt over was druk ik de linosnede ook nog af op ander papier. Een volgende keer ga ik met andere kleuren experimenteren en dan heb ik extra exemplaren nodig.


IMG_4696DeSchenkelworkshop

Toen raakte de inkt op. Ik toon mij weer een volgeling van de School of bad printing.


IMG_4698DeSchenkelworkshop

Dan als een middeleeuwse bloemenrand trek ik de contouren van de schenkelrand.


IMG_4699DeSchenkelworkshop

Dan ontstaat straks het volgende beeld. Een titel voor het boekje heb ik overigens ook al: ‘Soep’.


IMG_4700DeSchenkelworkshop

Dat is dan wat het gaat worden voor wat betreft deze bladzijde. Moet nog wel een en ander kleuren met kleurpotlood.


Mooi Marginaal & Factotum Pers

Al eerder schreef ik kort over de nieuwe editie van Mooi Marginaal.
De tweejaarlijkse ‘wedstrijd’ waarin de 50 beste margedrukwerken van
de afgelopen twee jaar worden geselecteerd.
Deze editie heeft plaatsgevonden in 2020 en gaat dus over 2018 en 2019.

IMG_4636MooiMarginaal

Die selectie leidt tot een boek met de top 50, zowel ingebonden als een editie in losse katernen. Daarnaast is er een (online) tentoonstelling. In normale omstandigheden gaan de boeken naar verschillende plaatsen in Nederland en België.


Alle boeken van de zevende editie zijn hier te zien. Compleet met
van ieder boek een ‘doorblader-filmpje’.

IMG_4637MooiMarginaal

De catalogus is een prettig boekje met heel veel inspiratie.


IMG_4639MooiMarginaalMizdruckManifestASchoolOfBasPrinting

Een paar willekeurige voorbeelden waar mijn hand op de pagina bleef steken. Er was hier eerder werk te zien van Mizdruck. Dit is het Manifest of the School of bad printing (ik ben een soort van illegaal lid van deze school).


IMG_4640MooiMarginaalCoraRijperVondsten

Dit is een voorbeeld van een boek in kleine oplage. Die is namelijk 1. Dat is bij mij ook vaak het geval. Ik krijg weer nieuwe ideeën voor het opnemen van voorwerpen in je boek. Dit boek is van Cora Rijper en heet ‘Vondsten’.


IMG_4641MooiMarginaalMariekeDeWitTheklaAhrensRisoprintAgenda

Kort geleden was hier een agenda voor 2021 te zien. Dit is een agenda gemaakt met een Risoprinter. De maakster is Marieke de Wit en Thekla Ahrens verzorgde het inbinden.


IMG_4638MooiMarginaalFactotumPersOpenbaringVanJohannes

Het is Factotum Pers waar ik wat langer bij stil bij blijven staan. Van deze margedrukker kocht ik onlangs een exemplaar van het meest recente boek. Dit is de ‘Openbaring van Johannes’ met illustraties van Albrecht Dürer.


IMG_4624FactotumPersAlbrechtDürerDagboekVanDeReisNaarDeNederlandenDoos

Het exemplaar dat ik kocht zat in deze fantastisch strakke doos.


IMG_4625FactotumPersAlbrechtDürerDagboekVanDeReisNaarDeNederlanden

Van deze titel is de tekst van Albrecht Dürer. Deze kunstenaar, al in zijn tijd succesvol, ging op reis naar de Nederlanden en hield daarover een dagboek bij. Het origineel is verloren gegaan maar er zijn kopieën/samenvattingen bekend. ‘Dagboek van de reis naar de Nederlanden’.


IMG_4627FactotumPersAlbrechtDürerDagboekVanDeReisNaarDeNederlandenPerkament

Het boek is prachtig gemaakt met, net als het geselecteerde boek, met een rug van perkament.


IMG_4628FactotumPersAlbrechtDürerDagboekVanDeReisNaarDeNederlandenPerkament

Bijna alles aan het boek is superstrak. Als dat niet zo is dan is dat een bewuste keuze van de maker.


IMG_4629FactotumPersAlbrechtDürerDagboekVanDeReisNaarDeNederlandenTitelblad


IMG_4630FactotumPersAlbrechtDürerDagboekVanDeReisNaarDeNederlanden


IMG_4631FactotumPersAlbrechtDürerDagboekVanDeReisNaarDeNederlandenPapier

Zo is het papier niet in een snijmachine gelijk gesneden maar het is opengesneden. Daardoor ontstaat er een mooie ‘rafel’-rand.


IMG_4632FactotumPersAlbrechtDürerDagboekVanDeReisNaarDeNederlandenWatermerk

Het boek heb ik nog niet helemaal gelezen maar ik ben al twee watermerken tegengekomen in het papier.


IMG_4633FactotumPersAlbrechtDürerDagboekVanDeReisNaarDeNederlandenColofon

Om op deze manier een boek te kunnen maken met de hand daar komt wel wat bij kijken (en waarschijnlijk veel oefening). Maar ook voor de lezer is het een avontuur om bijvoorbeeld de mooie ligaturen te ontdekken bij de woorden met een ‘ct’-combinatie.


IMG_4634FactotumPersAlbrechtDürerDagboekVanDeReisNaarDeNederlandenBovenaanzicht


IMG_4635FactotumPersAlbrechtDürerDagboekVanDeReisNaarDeNederlanden

De tekst is vertaald door Anne Pries en Peter van den Brink schreef een inleiding. Ik geniet!


AlfabetBoek III

Vandaag weer een paar letters gedrukt.
Het alfabet is nu af. Er was nog wat ruimte over.
Dus heb ik er een paar cijfers aan toegevoegd.

Morgen kan het ver gereed zijn.
De vandaag gedrukte letters nog afwerken en
het is dan tijd om het cijfer ‘3’ af te drukken.

Dan ga ik op iedere pagina met de hand de letters
nog een keer schrijven in de juiste volgorde.

IMG_4118AlfabetBoekIIIMN-ST

Zo zien ‘M’ – ‘N’ – ‘S’ en ‘T’ er uit.


IMG_4119AlfabetBoekIIKL-UV

‘K’ – ‘L’ – ‘U’ en ‘V’.


IMG_4121AlfabetBoekIII

De nieuwste letters kunnen nog wel wat hulp gebruiken. Eerst maar eens goed drogen en dan kan ik die morgen afwerken. Voor de ‘P’, ‘Q’ en ‘X’ heb ik drie kleuren verf op mijn roller aangebracht.


IMG_4123AlfabetBoekIINieuwDrukwerkLettersEnCijfers

Op de resterende pagina’s komen de cijfers 1, 2 en 3.


IMG_4124AlfabetBoekIIIMonoprint

De verfresten heb ik gebruikt om een soort van monoprint te maken. Zo maak ik zowel de roller als de glasplaat een beetje schoon. Met behulp van losse stroken papier en reepjes karton ontstaat dan deze afbeelding. Ik heb ook nog een pagina met net gedrukte cijfers op deze verf gedrukt. De gele strook is een van de stroken papier die ik eerder gebruikt heb om de print te maken en die maakt nu deel uit van het resultaat.


Boekkunstbeurs: heb jij je kaartje ook al?

KaartjeBoekKunstBeurs

Nou, ik in ieder geval wel. Zaterdag ben ik te vinden op de Boekkunstbeurs. Inspiratie opdoen voor volgende projecten en zien of ik nog het een en ander kan aanschaffen.


Weekend van de Boek Kunst Beurs

Afgelopen zaterdag was ik op de Boek Kunst Beurs in Leiden.
Als u dit leest dan is de beurs al bijna voorbij.
Dit jaarlijks evenement voor margedrukkers en handboekbinders
trekt ruim 120 standhouders naar de Pieterskerk.
Om elkaar te ontmoeten, hun laatste boeken te tonen en verkopen,
hun gereedschap (oud en nieuw) te verkopen en om materialen
aan te bieden.

WP_20181110_11_17_04_ProBoekKunstBeurs

Boek Kunst Beurs in Leiden 2018.


WP_20181110_11_21_11_ProBoekKunstBeurs

Tasje voor de beursuitgave. dit jaar was de beursuitgaven van Tomas Lieske. Meer daarover verderop.


WP_20181111_13_12_47_ProDePosterZitAlInHetArchief

Vandaag ben ik naar mijn werkplaats gegaan om alle spullen die ik gekocht heb en die in de werkplaats horen, daar naar toe te brengen. Eerst maar eens de poster van het raam gehaald en in het archief gestoken.


WP_20181111_13_22_00_ProGekochtVoorDeWerkplaats

Een overzicht van de boeken in losse katernen (4 stuks), de snijhulpmiddeltjes die gaan helpen mooie hoeken te snijden in het boekbinderslinnen, boekenleggers (Hier ben je gebleven), houten letters, GrafiekWereld. De rest is thuis gebleven.


WP_20181111_13_24_19_ProHoutenLettersArgusvlinder

Deze houten letters, van verschillende lettertypes en grootte, heb ik op de beurs gekocht. Ze vormen het woord Argusvlinder.


WP_20181111_13_29_32_ProMooiMarginaal

Dit is de catalogus van Mooi Marginaal. Een tweejaarlijkse wedstrijd voor het beste op het (private press) boekengebied.


WP_20181111_13_31_25_ProDeTechniekVanDeEchteBradelbinding

Dit zijn de losse bladen van het boek: ‘De techniek van de echte Bradelbinding’. Ik zou graag het boekje met die techniek maken, maar dan moet ik het eerst eens goed kunnen lezen. Soort ‘kip of het ei’-situatie.


WP_20181111_13_33_12_ProEvelien KroeseZwammenSmullen

Evelien Kroese, Zwammen smullen. Tweede en herziene druk van dit kookboekje dat zich richt op paddenstoelen.


WP_20181111_14_05_51_ProHierBenJeGebleven

Op de beurs kocht ik drie boekenleggers. De drie verschillen van kleur. Ze zijn mooi breed en dat geeft mij de kans een soort ‘kontzak’ op de boekenleggers aan te brengen. Als ik een boek koop bewaar ik vaak het bonnetje, de boekenlegger van de winkel, een recensie over het boek enz. Dat past dan mooi in de ‘achterzak’.

WP_20181111_14_06_15_ProHierBenJeGeblevenAchterkant

De achterzakken zijn steeds anders van model. Het papier dat ik gebruik is in alle drie de gevallen hetzelfde. De afbeelding zijn stukken van de Celestographs van August Strindberg. Het papier is Lessebo Design Natural, ongestreken papier met opdikking 1.3. Het weegt 115 gr/m2.


WP_20181111_14_33_37_ProTomasLieskeDeRoutenaarSaint-DenisBeursuitgave2018

De beursuitgave is dit jaar van Tomas Lieske. Hij heeft vanmiddag gesigneerd (als het goed is). Het boekje heet: “De route naar Saint-Denis”, Beursuitgave, 2018.


WP_20181111_14_33_59_ProTomasLieskeDeRoutenaarSaint-DenisBeursuitgave2018

Het boekje is niet zozeer ingebonden als wel gevouwen. Slim in elkaar gezet. Gebruik makend van de verschillende eigenschappen van de mooie papiersoorten.


WP_20181111_14_34_28_ProTomasLieskeDeRoutenaarSaint-DenisBeursuitgave2018


WP_20181111_14_34_49_ProTomasLieskeDeRoutenaarSaint-DenisBeursuitgave2018

De instructie en het eindresultaat.


Het was weer goed toeven op de beurs.
Naast al deze boeken en gereedschap kocht ik ook nog een versie van de Rubaiyat.
Vorig jaar kocht ik daar ook al een versie van.
Maar daar kom ik apart nog op terug.

Het leven van een boekenleurder

Onlangs zag ik een kort verhaal over de publicatie
Jos Goudswaard, Het leven van een boekenleurder van
De Carbolineum Pers uit Kalmthout van 2017.
Een heruitgave van een boek dat het eerst verscheen in 1915
bij Elsevier.
Ik besloot het te kopen en ontving het eerder deze week.

WP_20171215_12_54_55_ProJosGoudswaardHetLevenVanEenBoekenleurderDeCarbolineumPersKalmthout2017

Deze uitgave van de margedrukker/uitgever De Carbolineum Pers zegt
het als volgt in het Colofon:

De eerste uitgave van dit boek verscheen in 1915 bij Elsevier in Amsterdam. Nu, 102 jaar later, is de tekst in november 2017 opnieuw gezet uit de Times New Roman 16 punt, gedrukt op geschept Conqueror papier, en met de hand gebonden. Het nawoord van P.J. Buijnsters verscheen eerder als artikel in De Parelduiker, 2007/04 en is geactualiseerd. De oplage bestaat uit 50 genummerde exemplaren, waarvan de eerste verschenen op de Beurs van Bijzondere Uitgevers in Amsterdam, op zondag 10 december 2017.

De eerste hoofdstukken heb ik intussen gelezen.
Het zijn heel plezierig te lezen avonturen van een boekenverkoper
die de boeken niet via een winkel verkoopt maar die boeken
verkoopt aan vrienden, bekenden en (potentiele) klanten door hen
persoonlijk op te zoeken.
Het taalgebruik is hier en daar Vlaams met wat Frans.
De eerste versie verscheen in Nederland in 1915.
Dat is tijdens de Eerste Wereldoorlog.

De eerste letter van een nieuw hoofdstuk is een grote rode letter.
Soms wordt die letter herhaald in de zwarte, 16 punt, Times New Roman-tekst.
Waarom hier niet één lijn getrokken is, weet ik niet.

Het boek is mooi ingebonden en voorzien van een eemvoudige doos (slipcase)
van dun karton.

Ik geniet.

WP_20171215_12_55_12_ProJosGoudswaardHetLevenVanEenBoekenleurderDeCarbolineumPersKalmthout2017

Jos Goudswaard, Het leven van een boekenleurder, De Carbolineum Pers, Kalmthout, 2017.


WP_20171215_12_55_25_ProJosGoudswaardHetLevenVanEenBoekenleurderDeCarbolineumPersKalmthout2017

Jos Goudswaard, Het leven van een boekenleurder, De Carbolineum Pers.


WP_20171215_15_27_50_ProJosGoudswaardHetLevenVanEenBoekenleurderDeCarbolineumPersKalmthout2017


Gelezen: De Hanzebode

 photo DSC_8056DeHanzebode.jpg

De Hanzebode is een uitgave van de Hanzepersen. Een collectief van margedrukkers die langs of rondom de Ijssel gevestigd zijn. In dit geval gaat het om nieuwsberichten van het DPA (Dorrestijns Pers Agentschap). In de jaren ’80 las Hans Dorrestijn deze berichten voor op de VPRO-radio.


 photo DSC_8056DeHanzebodeHansDorrestijn.jpg

Het zelfportret van Hans Dorrestijn zoals dat op de voorpagina is opgenomen. De uitgave is in de vorm van een krant. Compleet met een stok zoals die vroeger werd gebruikt in horecagelegenheden om kranten goed te kunnen lezen en opbergen. Leuk concept met heel uiteenlopende drukvormen en typisch Dorrestijnverhalen. Deze krant is verschenen in 2014 en er zijn 85 genummerde exemplaren gemaakt.