Het geïllustreerde boekbindersboek

Het boek ligt intussen al even in de boekenpers.
Er is nog één laatste foto van het schutblad en
het achterplat, ongelijmd.
De rest van de tijd heb ik me gericht
op een eerste ontwerp voor het perkament op de rug.
Hieronder de foto’s daarvan.
Maar misschien moet ik daar nog eens goed over nadenken.

IMG_7639HetGeillustreerdeBoekbindersboek

Gereed voor het lijmen. Het schutblad in 160 grams en het linnen dun dus ik heb de ruimte op het plat tussen het linnen niet opgevu;ld.


IMG_7640HetGeillustreerdeBoekbindersboek

Dit is een eerste ontwerp voor de rug. Nog op papier. De kleine rechthoeken geven de plaats aan waar de letters ‘b’ gedrukt gaan worden. Als vallende letters, over elkaar heen buitelend. Naar onder steeds donkerder van blauwe kleur (maar dat zie je hier nog niet).


IMG_7641HetGeillustreerdeBoekbindersboek

De eerste laag witte ‘grondverf’.


IMG_7642HetGeillustreerdeBoekbindersboek

De eerste letter van lichtblauw zet ik meteen op zijn kop.


IMG_7643HetGeillustreerdeBoekbindersboek

De onderste letter(s) moeten donkerder en misschien toch wat verder uit elkaar. Bovendien zie je hier de strook zoals die op de rug komt, plus, aan alle kanten, een strook buiten waar het mij om te doen is. Dat geeft stiekem een beter beeld van de letters en hoe ze over elkaar gedrukt zijn. De verschillende drukgangen moeten meer tijd tussendoor krijgen om te drogen. Minder verf is ook goed. Kortom hier moet ik nog eens goed over nadenken.


Een vaderlijke vriendschap

Afgelopen week ontving en las ik
het laatste nieuwe boekje van Uitgeverij Fragment:
Stefan Zweig en Klaus Mann, Een vaderlijke vriendschap.
Een tekst geschreven door Piet Wackie Eysten over
twee grote schrijvers die vandaag direct door het
gezwets van Baudet, Wilders en Poetin zouden prikken.

IMG_7615PietWackieEystenStefanZweigEnKlausMannEenVadelijkeVriendschapUitgeverijFragment

Het boekje is mooi uitgevoerd en leest prettig weg. Het is geen dik boek dus je bent er geen dagen mee bezig. Het is dan ook heel prettig geprijsd. Piet Wackie Eysten, Stefan Zweig en Klaus Mann, Een vaderlijke vriendschap. Uitgegeven door Uitgeverij Fragment.


IMG_7616PietWackieEystenStefanZweigEnKlausMannEenVadelijkeVriendschapUitgeverijFragment

Al ruim voor het begin van WOII liet Stefan Zweig van zich horen. In de vertaling van Piet Wackie Eysten: ‘De leugen spreidt brutaal zijn vleugels uit, de riolen zijn opengegaan en de mensen ademen de stank in als parfum’.


Ik heb op internet nog even naar de originele Duitse
tekst gezocht en die is zo mogelijk nog scherper:

… die Lüge spannt frech ihre Flügel und die Wahrheit ist vogelfrei; die Kloaken stehen offen und die Menschen atmen ihren Stank wie einen Wohlgeruch.

Deze tekst vond ik op twee websites, onder andere <a href="http://&#8221; target=”_blank” rel=”noopener”>deze.

IMG_7617PietWackieEystenStefanZweigEnKlausMannEenVadelijkeVriendschapUitgeverijFragment

De vogelvrije waarheid waarover Stefan Zweig schrijft aan Klass Mann (hier op twee foto’s) is een sterke aanvulling op de vertaling. Geen idee waarom dat bij de vertaling is weggevallen.


Uitgeverij Fragment geeft aan een serie van dit soort
boekjes uit te gaan geven rond Stefan Zweig en bekende
tijdgenoten. Een goed plan wat mij betreft.

Stefan Zweig (1881 – 1942) was een Oostenrijkse schrijver van Joodse afkomst. Zijn meest bekende boek is De wereld van gisteren. Het naamsregister van deze autobiografie maakt duidelijk dat Zweig contact had met tal van grote schrijvers en componisten, onder wie Joseph Roth, Karl Kraus, Rainer Maria Rilke, Sigmund Freud, Romain Rolland en Richard Straus. Tot deze kring behoorde ook Klaus Mann. Piet Wackie Eysten biedt op basis van de correspondentie tussen Zweig en Mann een fascinerend beeld van twee schrijvers in een gistend Europa.
Dit boekje is het eerste deel van een reeks over Stefan Zweig en een aantal belangrijke tijdgenoten.

Schenkelworkshop

IMG_7636Schenkelworkshop

Omdat ik druk ben met het ‘Boekbindersboek’ blijft de schenkelworkshop even liggen maar als er een nieuwe aanwinst is volgen er al wel foto’s. Deze schenkel is nummer 4.


IMG_7637Schenkelworkshop

Het illustere viertal.


Het geïllustreerde boekbindersboek

IMG_7618HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Op de achterplat komt ook een leesbare ‘B’. Dit is het patroon. Een papieren versie om te passen en meten en dadelijk ook de perkamenten versie te kunnen snijden.


IMG_7619HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

De bandjes had ik van begin af aan wel bedoeld om aan de buitenkant van de boekband te laten zien. Maar op welke manier heb ik pas bedacht terwijl ik met de boekband bezig was. De lengte van het onderste bandje op de achterplat is dan ook te kort. Ik moet dus iets doen aan de insnijdingen waar de bandjes door geregen gaan worden. Daarmee wordt het achterplat in meer opzichten anders dan het voorplat. Op de foto zie je dat het bandje tenminste anderhalf tot twee centimeter te kort is.


IMG_7620HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Het boek komt steeds dichter bij de uiteindelijke vorm. De bandjes rijg ik door de boekband. Ik denk dat ik die bandjes er niet meer uit ga halen.


IMG_7621HetGeïllustreerdeBoekbindersboek


IMG_7622HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Het wordt belangrijk voldoende ruimte te laten voor de bandjes binnen de boekband. Maar ook weer niet te veel. De schutbladen behouden dus de originele functie om stevigheid aan het boek te geven en het boekblok met de boekband te verbinden. De bandjes gaan dat alleen maar ondersteunen. Ik ga dus straks ook eerst de schutbladen verbinden met de boekband. Pas daarna ga ik de decoraties op voor- en achterplat afwerken en daarmee de bandjes vastleggen.


IMG_7623HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Uit het stuk perkament (rechts) ga ik het patroon uitsnijden (links).


IMG_7624HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

De verzameling decoratieve elementen.


IMG_7625HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Het eerste bandje zit op zijn plaats op het achterplat.


IMG_7626HetGeïllustreerdeBoekbindersboekAchterplat

Achterplat.


IMG_7627HetGeïllustreerdeBoekbindersboekVoorplat

Voorplat.


IMG_7628HetGeïllustreerdeBoekbindersboek


IMG_7629HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Ter afronding van deze sessie ook nog even geëxperimenteerd met drukken van de letter ‘B’.


Het geïllustreerde boekbindersboek

IMG_7607HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Nee geen reclame voor TripleB, een oefening voor het drukken van een afficheletter op perkament. Als doende, en ontevreden over het resultaat, herinnerde ik me dat ik de vorige keer met dit drukken steeds een soort van grondlaag drukte met witte inkt en vervolgens de definitieve druk met de uiteindelijke kleur. Dat ga ik morgen nog eens proberen.


IMG_7609HetGeïllustreerdeBoekbindersboek 01

Over het achterplat liep ik al even na te denken. Precies dezelfde ‘B’ op de achterplat kan als ik de letter in spiegelbeeld van het voorplat maak. Daarvoor zijn de bandjes lang genoeg. Ik kan de ‘B’ ook plaatsen zodat hij leesbaar is maar dan moet ik de vorm aanpassen. Omdat ik bij het rijgen van de bandjes door het perkament toch ga spelen met de zichtbare lengtes van de bandjes denk ik voor de laatste mogelijkheid te kiezen.


IMG_7609HetGeïllustreerdeBoekbindersboek 02

De meest rechtse ‘B’ is nu nog een soort van patroon. Het is opgebouwd uit stukken restpapier en plakband. Als de vorm en vooral de grootte me bevalt dan ga ik deze vorm uit perkament snijden. Intussen zijn de blauwe eindjes van de bandjes ook in de vernis gezet maar qua foto’s levert dat niet veel op.


Het geïllustreerde boekbindersboek

Vandaag weer verder met verven en passen en meten.

IMG_7589HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

De eerste reeks met bandjes was natuurlijk droog na zo’n drie dagen drogen. Dus hem ik het katern op de juiste hoogte in de boekband gelegd (marge aan kop en staart ten opzichte van de boekband is aan elkaar gelijk). Zo kan ik zien waar de gleuven in de boekband moeten komen, die kan ik dan snijden en uitproberen.


IMG_7590HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Bandje nummer 1 heb ik door de boekband gekregen. De insnijding is pal tegen het voorplat gemaakt in de scharnierruimte tussen voorplat en rug. Kunst gaat worden die insnijding op de juiste maat te maken en zorgen dat die insnijding zo mooi mogelijk blijft en bijvoorbeeld niet gaat rafelen.


IMG_7592HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

De band gaat dan door het perkament. Als ik dat uiteindelijk definitief ga doen dan moeten ook de schutbladen gelijmd worden en zal het perkament op de boekband gelijmd gaan worden. Eigenlijk heb ik dat nog niet eerder geprobeerd.


IMG_7593HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Nu het er op lijkt dat wat ik bedacht heb ook uitvoerbaar is verf ik de bandjes aan de achterplat.


IMG_7594HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

De laatste drie kunnen nu ook een tijdje drogen. Ben het vernissen bijna vergeten. Nog even zien of ik dat ga doen en wanneer.


IMG_7595HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Ik ben blij dat ik besloten heb met drie delen perkament te werken en niet met een brede strook. Zonder extra ingrepen had dat te veel spanning op de rug gegeven. Op termijn zou dat zeker gevolgen voor het perkament en de rug gehad hebben. Om nog maar niet te spreken over het leesgemak.


IMG_7596HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Of ik nog nagedacht heb over een decoratie op de rug. Ik zal je een hint geven op bovenstaande foto.


Zo’n kastje wil ik ook wel

Het Huis van het Boek heeft naast zijn tijdelijke tentoonstellingen
ook een vaste collectie.
Naar de middeleeuwse schilderijen, bijvoorbeeld, ga ik altijd even kijken.
De boekenzaal is prachtig. Alleen al vanwege de vitrines.
Fotograferen van de boeken in die vitrines valt niet mee.
En dat wil ik graag want deze keer lagen er weer werken van
drukkers en margedrukkers met een grote ‘D’ en ‘M’.

DSC03572EuclidesOpusElementorimInGeometriamArtemVenetièErhardtRatdolt1482

De vitrines zorgen voor spiegelingen en donkere en lichtere banen. Het best kun je ook zelf gaan kijken natuurlijk. Bijvoorbeeld naar dit boek: Euclides, Opus elementorum in geometriam artem, Venetiè, Erhard Ratdolt, 1482.


Je ziet in deze eerste versie in druk van dit werk
van de Griekse wiskundige die leefde rond 300 voor Christus
(hij wordt ook wel de vader van de meetkunde genoemd),
in de marges de tekeningen die in de tekst besproken worden.
Het boek alleen is al de moeite waard om te zien maar
het lag hier naast een boek dat er door is geïnspireerd.

DSC03573SjoerdHofstraElementsOfGeometryByEuclidAmsterdamNewYork1994

DSC03575SjoerdHofstraElementsOfGeometryByEuclidAmsterdamNewYork1994

Hier voeren de afbeeldingen de boventoon. En hoe! Wat zou ik graag willen zien hoe dit boek opent en wordt gesloten. Ik ben nu al onder de indruk van de zinsbegoocheling en de techniek die er komt kijken bij het maken van dit beeld. Sjoerd Hofstra, Elements of geometry by Euclid, Amsterdam – New York, 1994.


DSC03576AnnaSimonsTotelsInitialenDanteAlighieriLaDivinaCommediaMùnchenBremerPresse1921

Iets heel anders. Gewoon prachtige titels en koppen in deze versie van Anna Simons: Dante Alighieri, La Divina Commedia, München, Bremer Presse, 1921.


DSC03579HenkVanotterlooTonVanZuilenZetwerkPortretVanLaurensJanszoonCoster 01

Dit is ook bijzonder. Je ziet hier niet de afdruk maar het zetwerk. De loden letters en sierelementen die een portret vormen. Henk van Otterloo en Ton van Zuilen met hun zetwerk voor het ‘Portret van Laurens Janszoon Coster’.

DSC03579HenkVanotterlooTonVanZuilenZetwerkPortretVanLaurensJanszoonCoster 02

In detail.


DSC03580HuisVanHetBoek

De bibliotheek van Huis van het Boek.


DSC03581HuisVanHetBoek

Zo’n kastje wil ik ook wel.


DSC03582HuisVanHetBoek

Dat allemaal na de tentoonstelling ‘Groeten uit de Oriënt’. Ik zou zo zaterdag weer gaan!


Het geïllustreerde boekbindersboek

Gisteren besloten en ik ga de bandjes waarop
de katernen ingebonden zijn, blauw verven.
Het perkament blijft zijn natuurlijke kleur behouden.
Dan hoop ik dat de bandjes beter opvallen bij het resultaat.
Heb nog even overwogen een andere kleur blauw te
kiezen maar dat idee heb ik laten varen.
Vraag is nog wel of ik de geverfde bandjes ga vernissen.

IMG_7582HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Dit is het eerste bandje. Ik begin met de achterkant en verf straks ook de voorkant van het bandje. Dit doe ik dan zowel bij het voorplat en daarna nog een keer bij het achterplat.


IMG_7583HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Als ik voor ik was begonnen het hele ontwerp uitgewerkt had dan had ik dit verven allemaal al voor het inbinden kunnen doen. Maar ik vind het leuk om tijdens het binden van het boek nog veranderingen aan te brengen en dan zijn sommige dingen dus minder perfect. Hier zijn alle drie de bandjes aan één kant gedaan.


IMG_7584HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Hier is het eerste bandje ook aan de tweede kant geverfd. Daarna zijn de laatste twee ook gekleurd. Rest nog de eindjes aan de andere kant van het boek.


Het geïllustreerde boekbindersboek

Een soort van dubbelaflevering.
Aan het boek heb ik afgelopen woensdag al gewerkt
maar je ziet me hier wel vaker een basis voor
een boekband in elkaar zetten.
Dus die foto’s zijn niet heel bijzonder.

Vandaag heb ik er ook aan gewerkt en vandaag is
de vormgeving best wel veranderd. en wie weet
gaat dat morgen nogmaals gebeuren.

IMG_7561HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Woensdag was ik nog aan het experimenteren met mijn dummy boekband. Maar perkament – los op de rug of niet – op de boekband van een bandzetter aanbrengen op voor, achterplat en rug, is volgens mij geen goed idee. Dat idee heb ik dus voor nu laten varen. Ik ga werken met drie stukken perkament: een voor op het voorplat, een voor op het achterplat en een op de rug. Op deze foto zie je dat ik de dummy vouw zoals een boekband dat moet kunnen en je ziet dat het perkament op de rug los zit en dus bol gaat staan. Niet erg maar niet erg praktisch voor de lezer.


IMG_7563HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Rug gesneden en de drie delen (voorplat, achterplat en rug) met elkaar verbonden met een stuk kraftpapier.


IMG_7564HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Steeds opnieuw passen en meten.


Dat was woensdag.
Vandaag de draad opgepakt.

IMG_7565HetGeïllustreerdeBoekbindersboekBoekbindlinnen

De basis beplakken met boekbindlinnen en dadelijk de hoeken snijden.


IMG_7571HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Als de hoeken gesneden zijn kun je de omslagen vastmaken.


IMG_7572HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

De ondergrond is gewijzigd. Ik heb een schone, oude handdoek onder het boek gelegd om zoveel mogelijk de band te beschermen tegen eventuele lijm- of verfresten.


IMG_7573HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Weer passen en meten. Zie dat er een leeslint is aangebracht. Hierna is een kapitaalband aan de rugzijde van de boekband aangebracht.


IMG_7574HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

De vorige keer had ik bedacht hoe ik er voor kan zorgen dat de bandjes waar de katernen op zijn genaaid, zichtbaar kunnen worden op de boekband. Daarbij had ik een stuk stevig papier gebruikt en had daar de insnijdingen gemaakt. Dat stuk papier was erg geometrisch. Misschien niet zo’n goed idee. Hier probeer ik door wat extra papier te plakken, het oppervlak te vergroten en te zien of ik een betere vorm kan maken met het perkament waarbij de insnijdingen wel gerespecteerd worden. Hier is de schets een soort van glooiende lijn. Maar nog niet tevreden.


IMG_7575HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Hier probeer ik een vorm die wel wat weg heeft van de letter ‘B’. Dat past wel bij een (geïllustreerd) BoekBindersBoek.


IMG_7576HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Nog wat experimenteren. Wat nu als ik de bandjes blauw verf, vallen ze dan beter op in het perkament? Het blauwe bandje ligt links op de foto. Ander idee is op het perkament te verven. In beide gevallen gebruik ik een acrylverf.


IMG_7577HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Het wordt denk ik de ‘B’-vorm. Hier is de vorm al uit het perkament gesneden.


IMG_7578HetGeïllustreerdeBoekbindersboekBandjeGeverfd

Als ik het blauw geverfde bandje straks in het perkament rijg geeft dat zo’n soort effect (hier een bandje in stevig papier gestopt).


IMG_7579HetGeïllustreerdeBoekbindersboekPerkamentVerven

Hier ligt het stukje blauw geverfd perkament. Daar heb je de keuze heel dekkend te verven of grover, minder dekkend. Dit gaat hem niet worden denk ik maar dat beslis ik denk ik morgen.


Schandaal in Damascus

De tentoonstelling ‘Groeten uit de Oriënt’ bestaat
in jet Huis van het Boek natuurlijk uit veel boeken.
Maar ook andere materialen.
Het wil duidelijk maken hoe onze stereotype beelden
tot stand komen. En, troost je, niet alleen westerlingen
halen stereotypen uit de kast om andere groepen mensen of
landen af te beelden en bespreken.
De tentoonstelling bevat bijvoorbeeld ook een reeks
voorbeelden met bladen uit Turkije. Vermoedelijk gaat
het er in andere delen van de wereld niet anders aan toe.

Maar de tentoonstelling.
De meest gênante voorbeelden heb ik maar achterwege gelaten.

DSC03583HuisVanHetBoekGroetenUitDeOriëntARelandLaReligionDesMahometansExposéeParLeursPropresDocteursDenHaag1721

Een mooie uitklapbare afbeelding van Mekka. A. Reland, La religion des Mahometans exposée par leurs propres docteurs…, Den Haag, 1721.

DSC03584HuisVanHetBoekGroetenUitDeOriëntARelandLaReligionDesMahometansExposéeParLeursPropresDocteursDenHaag1721

DSC03583HuisVanHetBoekGroetenUitDeOriëntARelandLaReligionDesMahometansExposéeParLeursPropresDocteursDenHaag1721 Detail

Detail van de plaat.


DSC03586PierreDanEnSimonDeVriesHistorieVanBarbaryenEnDesZelfdZeeroversAmsterdam1684 01

Nog een boek met een grote plaat. Pierre Dan & Simon de Vries, Historie van barbaryen en des zelfs zeerovers, Amsterdam, 1684.
DSC03586PierreDanEnSimonDeVriesHistorieVanBarbaryenEnDesZelfdZeeroversAmsterdam1684 02

DSC03586PierreDanEnSimonDeVriesHistorieVanBarbaryenEnDesZelfdZeeroversAmsterdam1684 03

Dus het lijkt een plaat met boten maar het onderwerp is veel serieuzer.


DSC03588OlfertDapperAsiaOfNaukeurigeBeschryvingVanHetRijkDesGrootenMogolsEneenGrootGedeelteVanIndiënAmsterdam1672 01

Dit is een fantastisch boek. In de letterlijke betekenis van fantasie. De maker heeft de streken die hij beschreef nooit bezocht. Hij verzamelde informatie van allerlei bronnen en combineerde die. Olfert Dapper, Asia of naukeurige beschryving van het Rijk des Grooten Mogols en een groot gedeelte van Indiën, Amsterdam, 1672.

DSC03588OlfertDapperAsiaOfNaukeurigeBeschryvingVanHetRijkDesGrootenMogolsEneenGrootGedeelteVanIndiënAmsterdam1672 02

DSC03588OlfertDapperAsiaOfNaukeurigeBeschryvingVanHetRijkDesGrootenMogolsEneenGrootGedeelteVanIndiënAmsterdam1672 03


DSC03589MariusBauerEenVizierOpEenKameelEts

Heel wat later volgen deze tekeningen. Ideaal als je de Efteling wilt ontwerpen maar waarheidsgetrouw….. Marius Bauer, Een vizier op een kameel, ets. Eind 19e eeuw.


DSC03590MariusBauerEenSultanEts

Marius Bauer, Een sultan, ets.


DSC03592PaulRodenkoEnAndereVrijmoedigeLiefdesverhalenUit1001NachtOoievaarReeksBertBakkerDenHaag1957-1959

Dat erotiek een rol speelt bij het vormen van de stereotypes maken deze en komende foto’s duidelijk. Paul Rodenko maakte een serie boeken waarvan de titel eindigt met ‘…en andere vrijmoedige liefdesverhalen uit 1001 nacht’. Paul Rodenko, Schandaal in Damascus en andere vrijmoedige liefdesverhalen uit 1001 macht, Ooievaar-reeks, Bert Bakker, Den Haag, 1957 – 1959.


De volgende filmposter haken daar enthousiast op in:

DSC03594FilmposterTheSonOfTheSheikRudolphValentino1926 01DSC03594FilmposterTheSonOfTheSheikRudolphValentino1926 02

The Son of the Sheik, Rudolph Valentino, 1926.


Voor het geval dat we dachten dat dit alleen
in een ver verleden gebeurde:

DSC03594FilmposterValentinoRudolfNureyev1977 01DSC03594FilmposterValentinoRudolfNureyev1977 02

Valentino, Rudolf Nureyev, 1977.


Maar het volgende blijft voor mij
het meest bijzondere voorwerp op ‘Groeten uit de Oriënt’.

DSC03596GroetenUitDeOriëntGebroedersPelHaagscheHopjesLeidenCirca1925CollFelixDeRooy


Vandaag kreeg ik mijn beloning

‘Beloning’ klinkt alsof ik iets bijzonders gedaan heb
maar dat is helemaal niet zo.
Als het lukt probeer ik ieder jaar de inzameling voor de
J.M.A. Biesheuvelprijs te steunen.
Deze literaire prijs richt zich op schrijvers van korte
verhalen zoals Maarten Biesheuvel schreef.
Dit jaar is de winnares Hanna Bervoets.
Mijn beloning is een door haar gesigneerd exemplaar van
het winnende boek en een boek van Uitgeverij Avalon.

IMG_7559BiesheuvelprijsHannaBervoetsEenModernVerlangen

Hanna Bervoets, Een modern verlangen. Van Uitgeverij Avalon ‘Een onoplosbaar vraagstuk’ een kort verhaal geschreven door Maarten Biesheuvel.


Super cadeau, toch?
Ik moet het alleen nog lezen.

Gelezen

De afgelopen week ontving ik en las ik het boek ‘Bommeldingen’.
Verhalen over Marten Toonder en Olivier B. Bommel.
Echte fanlectuur.

KlaasDriebergenBommeldingen

Op de HAVO had ik een vooruitstrevende (!) leraar Nederlands die vol vuur kon vertellen over de avonturen van Tom Poes en Olivier B. Bommel. Er mocht zelfs een boek van Marten Toonder op de lijst Nederlands. Inclusief de plaatjes op iedere pagina.


De boeken over Bommel en Tom Poes zijn erg onderhoudend
en hebben vaak ook echt inhoud.
Een plezier om te lezen.

Dit boek van Klaas Driebergen schiet wel eens door
in bewondering:
ik hoef niet te lezen over alle automodellen die
Marten Toonder ooit heeft bezeten en gereden.
Soms worden invloeden op Toonder beschreven die er
wel erg met de haren worden bij gesleept.
Ook zonder David en Goliath is ‘De tovertuin’ een
leuk verhaal.

Maar een verhaal over de rol van de boeken en de
bibliotheek is de verhalenreeks, is andere koek.
Dat levert een prachtige verzameling fragmenten op en
heel regelmatig een glimlacht.

Zeker als je jezelf realiseert dat ik ook in een luie
stoel zat te lezen en dat niet alles wat ik lees een
heel hoog wetenschappelijk niveau heeft.
Ik heb alleen geen open haard.

Het geïllustreerde boekbindersboek

Afgelopen weekend ben ik toch nog even wat
verder gegaan met experimenteren.
Ik maak daarbij niet zulke mooie dummy’s als
sommige van mijn voorbeelden maar het geeft
al wel tot een belangrijke conclusie geleid.
Die kan ik hier al wel verklappen:
het gaat niet een strook perkament uit één stuk
worden dat de boekband gaat versieren.
Het worden drie stukken, een op ieder plat en
een los stuk op de rug.
Daarmee ontlast ik de scharnieren van de platten.

IMG_7552HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Ik had al een soort van plat gemaakt.Iets kleiner dan zoals het uiteindelijke voorplat gaat worden maar wel met een linnen bekleding op de verhoudingen ten opzichte van het perkament goed te kunnen inschatten. Nu wil ik snappen wat door druk de strook perkament op de boekband gaat opleveren. Ik heb geen boekband gemaakt op maat maar werk met drie stukken afvalkarton en een stuk afval boekbindlinnen.


IMG_7553HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Daar pas ik dan een stuk perkament op en geef de banen aan die ik ga lijmen. Ik wilde proberen het perkament op de rug niet vast te lijmen op het boekbindlinnen. Maar al snel bleek dat de kracht van het vouwen van het perkament er voor zorgde dat het perkament lof kwam van een plat. Toegegeven de strook die gelijmd was is smal en de lijm was misschien nog niet helemaal graat. Maar het risico dat dit straks mis gaat is te groot. Wellicht ga ik dat bij een volgende poging anders doen maar voor ‘Het geïllustreerde boekbindersboek’ zal de perkamenten versiering uit drie stukken bestaan. Geen risico.


IMG_7554HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Tussendoor uit een nieuw stuk karton (zaterdag gehaald) 2 platten gesneden. Stapje voor stapje…..


Het geïllustreerde boekbindersboek

Door museumbezoek was het al weer even geleden.
Maar vandaag weer stappen gemaakt met het
‘Het geïllustreerde boekbindersboek’.

Ik wil er een bandzetter van maken waarbij ik twee
dingen anders wil dan normaal:
= ik wil de bandjes waarop de katernen gebonden zijn
aan de buitenkant van het boek zichtbaar maken;
= ik wil perkament gebruiken als ‘illustratie’ op
de boekband.

IMG_7540HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Hoe gaat het perkament op het boekbinderslinnen komen te liggen? Moet ik daarvoor ruimte uit de kartonnen platten sparen of kan het gewoon bovenop het linnen komen te liggen. Hoe gedraagt het perkament zich dan op de rug. Is het te stug en moet ik de rug niet met perkament bekleden of kan dat juist wel?


IMG_7541HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Daarom wil ik tenminste een gedeeltelijke dummy maken. Ik vond tussen het afval een stuk karton dat niet iets te klein is maar dat uitstekend kan helpen om gevoel te krijgen hoe massaal het perkament op de boekband gaat uitvallen. Hoe de vorm kan worden.


IMG_7543HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Dus de dummy heb ik even bekleed met een stuk linnen. Ik zie al snel dat het perkament dun genoeg is om bovenop het linnen aangebracht te worden.


IMG_7544HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Even de afmetingen (ook boor mezelf thuis).


IMG_7545HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Tussen de afvalstukken vond ik nog een stuk stevig papier dat ik als een stuk perkament gebruik. De door mij als mislukt bestempelde bedrukking speelt voor het uiteindelijke resultaat straks geen enkele rol. Ik maak insnijdingen waar ik straks de bandjes wil doorhalen om die zichtbaar te maken voor de lezer.


IMG_7547HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Het idee is dat de bandjes straks tussen het voorplat (en achterplat) en het perkament wordt vastgezet.


IMG_7548HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Zoiets moet het dan gaan worden.


IMG_7549HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Dan kan uiteindelijk het stuk perkament ook anders van vorm worden. Nu is het breedste stuk aan de bovenkant, dat moet de onderkant worden. De bedrukking heeft me doen besluiten dat ik ga proberen op het perkament te bedrukken met een tekst.


Vanmiddag eerst nog even nieuw karton gekocht.
Helemaal gereed om morgen de basis voor
de band in elkaar te gaan zetten.

Groeten uit de Oriënt

IMG_7510HuisVanHetBoekGroetenUitDeOriënt

In het Huis van het Boek bezocht ik onder andere de tentoonstelling Groeten uit de Oriënt.


Het is meer dan twee jaar geleden (corona) dat ik
het Huis van het Boek kon bezoeken.
Nu trok mij de combinatie van een workshop
Arabische Kalligrafie en de tentoonstelling
Groeten uit de Oriënt over de streep om
vorige week zaterdag weer op bezoek te gaan.
Kon ik gelijk de vaste collectie weer eens bezoeken
en die mooie verzameling middeleeuwse schilderijen
in hun eigen ‘nis’ weer eens bezoeken.
Met verbazing en ontzag kijk ik iedere keer weer
naar de authentieke vitrinekasten die het museum rijk is.

Bij wijze van introductie wat foto’s over mijn
‘avontuur’ naar Den Haag en alvast het mooiste
voorwerp van de tentoonstelling ‘Groeten uit de Oriënt’.

IMG_7506BredaValklenbergMagnolia

Bij mijn vertrek uit Breda loop ik eerst door het Valkenberg naar het station. Daar zie ik dat de magnolia’s hun best doen om hun bloemen aan ons te gaan tonen.


IMG_7507DenHaagHogeRaad

In Den Haag ben ik aan de vroege kant dus loop ik eens een keer langs de rij met beelden voor het gebouw van de Hoge Raad om de hoek van het Huis van het Boek.


IMG_7508DenHaagRestaurantTajMahalMaliestraat5

Een eindje verderop zie ik het eerste stereotype beeld van de dag: de Taj Mahal. Je ziet de afbeelding overal in de wereld. Te pas en onpas. Een grafmonument (wel een erg mooi, ik mocht het in 1995 bezoeken) op een restaurant…. De tentoonstelling ‘Groeten uit de Oriënt’ gaat over beeldvorming. Hoe wij in het westen een beeld (opgedrongen) krijgen van een ander deel van de wereld. Op de tentoonstelling het beeld van het Midden Oosten maar het had net zo goed over China, Rusland, Japan, Afrika of Zuid Amerika kunnen gaan.


DSC03559HuisVanHetBoekGroetenUitDeOriënt

In het Huis van het Boek kun je al in dat vaak romantische, sensuele beeld stappen.


HuisVanHetBoekGroetenUitDeOrient01 TheSheikEMHull

Het boek van E. M. Hull met de titel The Sheik is een voorbeeld van hoe spannende, interessante beelden worden gebruikt om de lezer een beeld te geven. Vaak zijn de beelden die daarvoor gebruikt worden in scene gezet of berusten op toevallige, niet begrepen voorvallen in de landen waar het beeld betrekking op heeft. In dit geval was het boek succesvol en de film die er op werd gebaseerd met Rudolph Valentino misschien nog wel veel meer. Boek en film kenden vervolgen en imitaties.


HuisVanHetBoekGroetenUitDeOrient03

Een beeld van een schoolplaat.


HuisVanHetBoekGroetenUitDeOrient02


DSC03596GroetenUitDeOriëntGebroedersPelHaagscheHopjesLeidenCirca1925CollFelixDeRooy

Dit vond ik het meest bijzondere voorwerp op de tentoonstelling. een blikken verpakking voor Haagse Hopjes. De combinatie van de koe met een oriëntaalse afbeelding is onbegrijpelijk. Gebroeders Pel, Haagsche Hopjes, Leiden, circa 1925. Collectie Felix de Rooy.


Word vervolgd.

Stapels snijafval

IMG_7494HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Het was al weer afgelopen woensdag. Schutblad gereed dus tijd om het boekblok eens schoon te snijden. Dat viel niet mee. Het boekblok paste maar net in mijn snijmachine en zo’n dik pak papier vraagt veel kracht. Maar het is gelukt. Als bewijs de stapels snijafval.


IMG_7495HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Zo komt dan het boekblok er uit te zien.


IMG_7496HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Het schutblad. De serieuze opsomming van machines en drukvoorbeelden vind ik wel passen bij zo’n serieus boek als ‘Het geïllustreerde boekbindersboek’.


IMG_7497HetGeïllustreerdeBoekbindersboekIMG_7498HetGeïllustreerdeBoekbindersboek

Op naar de volgende stappen.


Allard Pierson: manuscripten

Handgeschreven boeken, daar gaan de meeste foto’s over
in dit bericht.
Het Allard Pierson heeft in de collectie ook de
Bijzondere collecties van de Universiteitsbibliotheek
van Amsterdam.
Een schitterende verzameling heel uiteenlopende voorwerpen:
van circuspamfletten tot middeleeuwse, handgeschreven boeken.
Ik zag er een paar maar was eigenlijk al te moe om
de tentoonstelling ‘Amsterdam creatieve stad’ de volledige
aandacht te geven.
Wie weet binnenkort.

DSC03536AllardPiersonBijbelDeel2ManuscriptAmsterdamCa1425

Allard Pierson, Bijbel, deel 2, manuscript, Amsterdam circa 1425.


AllardPiersonBezoekersgids


DSC03537AllardPiersonBijbelDeel2ManuscriptAmsterdamCa1425

Allard Pierson, Bijbel, deel 2, manuscript, Amsterdam circa 1425. Zelfde boek/blad, ander perspectief.


DSC03537AllardPiersonBijbelDeel2ManuscriptAmsterdamCa1425 01DSC03537AllardPiersonBijbelDeel2ManuscriptAmsterdamCa1425 02


DSC03538AllardPiersonGetijdenboekMetDeAankondigingManuscriptHaarlem-UtrechtCa1448 01

Allard Pierson, Getijdenboek met een miniatuur van de Aankondiging, manuscript, Haarlem – Utrecht, circa 1448.

DSC03538AllardPiersonGetijdenboekMetDeAankondigingManuscriptHaarlem-UtrechtCa1448 05 Initiaal


DSC03538AllardPiersonGetijdenboekMetDeAankondigingManuscriptHaarlem-UtrechtCa1448 02 Penwerk

Penwerk en bladgoud. Getijdenboek, manuscript, Haarlem – Utrecht, circa 1448.


DSC03538AllardPiersonGetijdenboekMetDeAankondigingManuscriptHaarlem-UtrechtCa1448 03 Aankondiging

Miniatuur van de engel Gabriël die Maria aankondigt dat ze zwanger zal worden. Getijdenboek, manuscript, Haarlem – Utrecht, circa 1448.


DSC03538AllardPiersonGetijdenboekMetDeAankondigingManuscriptHaarlem-UtrechtCa1448 04 Initiaal

Versierde hoofdletter. Getijdenboek, manuscript, Haarlem – Utrecht, circa 1448.


DSC03539AllardPiersonGetijdenboekManuscriptHaarlem-LeidenCa1475-1500 01

Allard Pierson, Getijdenboek met kruisiging, manuscript, Haarlem – Leiden, circa 1475 – 1500.


DSC03539AllardPiersonGetijdenboekManuscriptHaarlem-LeidenCa1475-1500 02

De pelikaan die zijn borst open pikt om zijn jong te voeden als symbool voor Christus. In de marge van Getijdenboek met kruisiging, manuscript, Haarlem – Leiden, circa 1475 – 1500.


DSC03540AllardPiersonKoorbijbelDeel5ManuscriptAmsterdamCa1450-HaarlemCa1480 01

Allard Pierson, Koorbijbel, deel 5, manuscript, Amsterdam, circa 1450 – Haarlem circa 1480.


DSC03540AllardPiersonKoorbijbelDeel5ManuscriptAmsterdamCa1450-HaarlemCa1480 02

Detail van Koorbijbel, deel 5, circa 1450 – Haarlem circa 1480.


DSC03540AllardPiersonKoorbijbelDeel5ManuscriptAmsterdamCa1450-HaarlemCa1480 03

Detail van Koorbijbel, deel 5, circa 1450 – Haarlem circa 1480.

DSC03540AllardPiersonKoorbijbelDeel5ManuscriptAmsterdamCa1450-HaarlemCa1480 04DSC03540AllardPiersonKoorbijbelDeel5ManuscriptAmsterdamCa1450-HaarlemCa1480 05


En dan, van veel later in de geschiedenis….

DSC03531AllardPiersonAlbumAmicorumVanCathaeinaWassenberghSouvenirDeLAmitie

Allard Pierson, Album amicorum van Catharina Wassenbergh: Souvenir de l’amitié.

DSC03531AllardPiersonAlbumAmicorumVanCathaeinaWassenberghSouvenirDeLAmitie 01


Irma Boom

Irma Boom is een internationaal bekende, Nederlandse,
boekontwerpster.
Ze maakt boeken in opdracht die op zich zelf
kunstwerken zijn.
Het Allard Pierson in Amsterdam beheert haar archief
en heeft een tentoonstelling over de manier waarop
Irma Boom haar boeken ontwerpt.
Dat gaat met veel dummy’s gepaard, dus exemplaren die al heel
erg lijken op het uiteindelijke boek maar waar nog een
heleboel dingen aan kunnen veranderen.

DSC03529IrmaBoomDummys

Dit is een voorbeeld van een dummy. De tekst doet er nog niet toe maar de kleuren van de band, de dikte van het boekblok en de plaats van de tekst op de band is al wel bepaald.


De tentoonstelling toont een aantal voor kenners
bekende boeken (hoor ik niet bij).
Een er van is ‘Elements’ een boek gemaakt voor een
tentoonstelling van werk van Rem Koolhaas op de
2014 Venice Architecture Biennale.
Zoals een gebouw is opgebouwd uit allerlei elementen,
zo is dat ook met het boek. In de vorm van hoofdstukken
komen floor, wall, ceiling, roof, door, window, facade,
balcony, corridor, fireplace, toilet, stair, escalator,
elevator en ramp aan bod.

DSC03530ElementsRemKoolhaasIrmaBoom2014

Tussenfase in het ontwikkelen van het boek Elements door Irma Boom.


De tentoonstelling is in een van de gangen van
het museum. Niet een van de meest geschikte ruimtes
zou ik denken.
Het museum heeft in klein formaat, knipoog naar
eerder werk van Irma Boom, het boekmanifest beschikbaar
gemaakt voor bezoekers.
Ik zou graag meer informatie over het werk hebben willen
zien want er valt veel te leven bij Irma Boom.
Nu blijft het vooral gissen.

IMG_7476IrmaBoomBookManifestAllardPiersonIMG_7477IrmaBoomBookManifestAllardPiersonIMG_7478IrmaBoomBookManifestAllardPiersonIMG_7479IrmaBoomBookManifestAllardPiersonIMG_7480IrmaBoomBookManifestAllardPiersonIMG_7481IrmaBoomBookManifestAllardPiersonIMG_7482IrmaBoomBookManifestAllardPiersonIMG_7483IrmaBoomBookManifestAllardPiersonIMG_7499IrmaBoomBookManifestAllardPiersonIMG_7486IrmaBoomBookManifestAllardPiersonIMG_7487IrmaBoomBookManifestAllardPiersonIMG_7488IrmaBoomBookManifestAllardPiersonIMG_7489IrmaBoomBookManifestAllardPierson

Het Book Manifest van Irma Boom (in twee talen).


IMG_7490AllardPierson


Het geïllustreerde boekbindersboek

Nu ik tevreden ben over het schutblad (goede marge,
goede kleur, goede grootte) wordt het tijd de
schutbladen te verwerken.

IMG_7458HetGeïllustreerdeBoekbindersboekSchutbladMetBetereMarge

De twee dubbelgevouwen schutbladen met foto’s van Uitgeverij Boekblok. De foto’s zijn onderdeel van de tekst en illustraties van ‘Het geïllustreerde boekbindersboek’.


IMG_7459HetGeïllustreerdeBoekbindersboekGelijmdSchutblad

De achterkant.


IMG_7460HetGeïllustreerdeBoekbindersboekGelijmdSchutblad

De voorkant van het boekblok. Op het schutblad zijn de markeringen overgenomen die moeten helpen om het boekblok op de juiste maat te snijden. Enige uitdaging na het vouwen van de twee A3 bladen was het een identieke plaats bevestigen van de bladen.


IMG_7461HetGeïllustreerdeBoekbindersboekGelijmdSchutblad

Straks bij het schoonsnijden worden de schutbladen één met de rest van het boekblok. Ik denk dat ik de eerste (en laatste) pagina straks ga verlijmen met de platten. Dan zie je dus de afbeelding niet meer. Maar omdat voor- en achterschutblad identiek zijn, zullen alle afbeeldingen die ik heb opgenomen te zien zijn.


IMG_7462BasismateriaalVoorEenVolgendBoek

Een paar oude nummers van De Boekenwereld gebruik ik als basis voor een nieuw boek. Ik snij de rug van het blad af en bekijk welke afbeeldingen ik zou willen bewaren. Hoe die in een boek (of meerdere boeken) gaan belanden weet ik nog niet.