De goddelijke komedie

Tijdens onze vakantie dit jaar in Italie
werd door reisgidsen en verklarende teksten steeds verwezen
naar de invloed van Dante Alighieri en in het bijzonder
La divina commedia (De goddelijke komedie).

 photo IMG_20141005_0020GiovanniDaModenaLInfernoLaPunizioneDeiSacrileghiSopraHelDeStrafVanHeiligschennisBoven.jpg

Giovanni da Modena, L’inferno, la punizione dei sacrileghi (Hel, de straf van heiligschennis).Een van de afbeeldingen van de fresco’s die samen La Cappella Dei Re Magi vormen in de Basilica di San Petronio (De Driekoningenkapel in de Duomo van Bologna), circa 1410.

Omdat ik wil begrijpen in welke mate Dante de beelden
die in de beeldende kunst zijn gebruikt (de iconografie)
heeft beinvloed, heb ik eerst maar eens op wikipedia
gekeken naar de opbouw van ‘De goddelijke komedie’.

Die is als volgt:

De hel is volgens Dante ingedeeld in negen kringen:

De eerste kring is het limbo of voorgeborchte.
Hier bevinden zich de deugdzame heidenen (Cicero, Euclides, Homerus,
Ovidius, Socrates, Plato, maar ook mythische figuren als Aeneas.)

Koning Minos is de bewaker van kring twee (onmatigen).
In deze kring woedt een eeuwige storm,
die de zielen van de wellustigen voortblaast.

In de derde kring, waar het eeuwig regent,
bevinden zich de vraatzuchtigen.
Cerberus (Meerkoppige hond) is er de bewaker.

In de vierde kring duwen de hebzuchtigen en de verkwisters
zware lasten zinloos heen en weer

De vijfde kring bevat de moerassige Styx, waarin de agressievelingen
elkaar tot in eeuwigheid bevechten.
De wrokkigen liggen onder water.

De zesde kring van de hel, is een grafveld met brandende open graven,
waarin de ketters liggen.

In de zevende kring lijden de geweldplegers:
– degenen die geweld hebben gepleegd tegen anderen
(kolkende bloedrivier, denk Attila de Hun)
– zelfmoordenaars, die geweld tegen zichzelf gepleegd hebben
(een woud waar harpijen hun scherpe klauwen in de takken zetten,
waarbij de bomen bloeden)
– de godslasteraars, die geweld plegen tegen God, de sodomieten,
die geweld plegen tegen de natuur, en de woekeraars,
die geweld plegen tegen de kunst (woestijn met vuurregen)

De achtste kring van de hel heet de malebolge,
Italiaans voor “buidels van het kwaad.” (bedriegers).
– Verleiders en koppelaars (opgezweept door duivels)
– vleiers (baden in drek)
– simonisten (het verhandelen door middel van koop, verkoop of ruilhandel
van geestelijke zaken, voorbeeld:
paus, die op zijn kop in een gat in de grond zit
waar alleen zijn brandende voeten uitsteken)
– magiĆ«rs, heksen en zieners (hoofd achterstevoren op hun lichaam)
– corrupte politici en ambtenaren (een bad van kokend pek
en belaagd door duivels met hooivorken)
– huichelaars (lopen in loden pijpen met gouden glans, denk Kajafas)
– dieven (Zij ontbranden spontaan, waarna ze weer uit hun as herrijzen)
– kwade raadgevers (branden, denk Odysseus)
– de schismatici (verminking-genezing-verminking, denk Mohammed en Ali,
deze voorbeelden worden letterlijk getoond en zijn natuurlijk erg controversieel
voor de moslimgemeenschap)
– alchemisten en vervalsers (vreselijke kwalen)

De nedende kring bestaat uit verraders (bevroren meer met 4 delen)
– Caina – verraders van familie
– Antenora – landverraders
– Ptolemaea – verrader van gasten
– Giudecca – verraders van hun meester (denk Judas, verrader van Christus;
Brutus en Cassius, verraders van Julius Caesar; en Lucifer, verrader van God)

 photo IMG_20141005_0020GiovanniDaModenaLInfernonLaPunizioneDiUnPersonaggioDalNomeIlleggibileSottoDeStrafVanEenPersonageMetEenOnleesbareNaamHie.jpg

Giovanni da Modena, L’inferno, la punizione di un personaggio dal nome illeggibile (De straf van een personage met een onleesbare naam.

Met dank aan mijn vader (voor het inscannen van de afbeeldingen),
Wikipedia voor de tekstsamenvatting van De goddelijke komedie
en Google translate voor de Italiaans-Nederlandse vertaling bij de afbeeldingen.

Spinoza in kleine stapjes.

Een kenner ben ik niet. Heb geen filosofie gestudeerd.
De informatie die ik op het web aantref is naar
mijn gevoel voor gevorderden.
Daarom dat ik mijn x91avonturenx92 op het filosofische pad,
met horten en stoten, hier op mijn weblog vastleg.
Misschien heeft iemand ideexebn of aanvullingen.
Misschien helpt het andere gexefnteresseerden.

=====================================

Wat ik heel opmerkelijk vond aan de Ethica van Spinoza
(ik heb het boek nog maar alleen doorgebladerd),
is dat ieder hoofdstuk begint met definities en axiomax92s.
Nu heb ik lang geleden, op de middelbare school,
tijdens wiskunde te maken gehad met axiomax92s.
Een van de bekendste is:
de kortste afstand tussen twee punten is een rechte lijn.
De doelstelling van wiskunde is niet deze bewering (axioma) te bewijzen.
Doelstelling is om met behulp van axiomax92s te komen tot
een samenhangende set regels die gebruikt kunnen worden
om problemen op te lossen.

Op de site WisFaq wordt het als volgt gedefinieerd:

x93Bewijzen dat een rechte lijn de kortste afstand is tussen twee punten, dat is niet iets dat voor de wiskunde is weggelegd. Wij gaan er van uit dat de kortste verbinding een rechte lijn is, en daar bouwen we op voort. In de wiskunde wordt altijd voortgebouwd op “grondstellingen”, die dan “axioma’s” of “postulaten” worden genoemd.

Maar daarbij beperken wij ons niet. Je kunt meten op verschillende manieren (met verschillende metrieken, zoals dat officieel heet) en je kunt ook verschillende soorten meetkunde bedrijven (Euclidisch, hyperbolisch, elliptisch).
In andere meetkundes is de kortste verbinding niet een directe rechte lijn.x94

Volgens Wikipedia zit het als volgt:

x93Een axioma (of postulaat) is in de wiskunde en logica sinds Euclides en Aristoteles een niet bewezen, maar als grondslag aanvaarde bewering. Een axioma dient zelf als grondslag voor het bewijs van andere stellingen. Een axioma maakt deel uit van een deductief systeem. In de wiskundige logica heet een deductief systeem een theorie. Bij het opstellen van een theorie moet men met een aantal beperkingen rekening houden:
? axioma’s mogen niet met elkaar in tegenspraak zijn
? axioma’s mogen niet uit andere axioma’s afgeleid kunnen worden
Als axioma’s met elkaar in tegenspraak zijn dan is een theorie inconsistent. Een axioma dat uit andere axioma’s afgeleid kan worden is geen axioma, maar een bewezen stelling. Een verzameling van axioma’s is dan ook de kleinst mogelijke verzameling van veronderstellingen die een theorie mogelijk maken.x94

De postulaten of axiomax92s van Euclides zijn (weer volgens Wikipedia):
x93De vijf postulaten van Euclides zijn de vijf axioma’s uit het meesterwerk Elementen van Euclides waarmee de grondslagen van demeetkunde worden gelegd.
Deze vijf postulaten zijn:
1. Twee punten kunnen verbonden worden door een rechte lijn.
2. Elke rechte lijn kan eindeloos als rechte lijn uitgebreid worden.
3. Elk lijnstuk kan de straal zijn van een cirkel met een van de uiteinden van dat lijnstuk als middelpunt.
4. Alle rechte hoeken zijn congruent.
5. Als twee lijnen een derde lijn zo snijden dat de som van de binnenhoeken aan een kant kleiner is dan twee rechte hoeken, dan moeten deze twee lijnen elkaar onvermijdelijk snijden als ze genoeg verlengd worden.x94

Voor mij is het feit dat Spinoza in een niet-exacte wetenschap methodes gebruikt die in de exacte wetenschap worden gebruikt een eye-opener. Daarmee tilt Spinoza, in mijn ogen de filosofie naar een hoger niveau. Maar dat zegt misschien meer over mijn beperkte kennis van filosofie dan van Spinozax92s aanpak.