Zo’n kastje wil ik ook wel

Het Huis van het Boek heeft naast zijn tijdelijke tentoonstellingen
ook een vaste collectie.
Naar de middeleeuwse schilderijen, bijvoorbeeld, ga ik altijd even kijken.
De boekenzaal is prachtig. Alleen al vanwege de vitrines.
Fotograferen van de boeken in die vitrines valt niet mee.
En dat wil ik graag want deze keer lagen er weer werken van
drukkers en margedrukkers met een grote ‘D’ en ‘M’.

DSC03572EuclidesOpusElementorimInGeometriamArtemVenetièErhardtRatdolt1482

De vitrines zorgen voor spiegelingen en donkere en lichtere banen. Het best kun je ook zelf gaan kijken natuurlijk. Bijvoorbeeld naar dit boek: Euclides, Opus elementorum in geometriam artem, Venetiè, Erhard Ratdolt, 1482.


Je ziet in deze eerste versie in druk van dit werk
van de Griekse wiskundige die leefde rond 300 voor Christus
(hij wordt ook wel de vader van de meetkunde genoemd),
in de marges de tekeningen die in de tekst besproken worden.
Het boek alleen is al de moeite waard om te zien maar
het lag hier naast een boek dat er door is geïnspireerd.

DSC03573SjoerdHofstraElementsOfGeometryByEuclidAmsterdamNewYork1994

DSC03575SjoerdHofstraElementsOfGeometryByEuclidAmsterdamNewYork1994

Hier voeren de afbeeldingen de boventoon. En hoe! Wat zou ik graag willen zien hoe dit boek opent en wordt gesloten. Ik ben nu al onder de indruk van de zinsbegoocheling en de techniek die er komt kijken bij het maken van dit beeld. Sjoerd Hofstra, Elements of geometry by Euclid, Amsterdam – New York, 1994.


DSC03576AnnaSimonsTotelsInitialenDanteAlighieriLaDivinaCommediaMùnchenBremerPresse1921

Iets heel anders. Gewoon prachtige titels en koppen in deze versie van Anna Simons: Dante Alighieri, La Divina Commedia, München, Bremer Presse, 1921.


DSC03579HenkVanotterlooTonVanZuilenZetwerkPortretVanLaurensJanszoonCoster 01

Dit is ook bijzonder. Je ziet hier niet de afdruk maar het zetwerk. De loden letters en sierelementen die een portret vormen. Henk van Otterloo en Ton van Zuilen met hun zetwerk voor het ‘Portret van Laurens Janszoon Coster’.

DSC03579HenkVanotterlooTonVanZuilenZetwerkPortretVanLaurensJanszoonCoster 02

In detail.


DSC03580HuisVanHetBoek

De bibliotheek van Huis van het Boek.


DSC03581HuisVanHetBoek

Zo’n kastje wil ik ook wel.


DSC03582HuisVanHetBoek

Dat allemaal na de tentoonstelling ‘Groeten uit de Oriënt’. Ik zou zo zaterdag weer gaan!


Vandaag is het Koppermaandag

 photo WP_20160106_001KoppermaandagNederlandsDrukkerijMuseumEtten-Leur.jpg

Bij de voorbereidingen van Koppermaandag, vorige week woensdag, maakte ik deze foto van de kopperprent van Etten-Leur.


 photo WP_20160106_002WatIsKoppermaandag.jpg

Wat de kopperprent precies is kunt u lezen op de tentoonstelling in het Nederlands Drukkerij Museum in Etten-Leur dat dit jaar 40 jaar bestaat.


De tekst van bovenstaande poster is ook hier te lezen:

Wat is Koppermaandag?

Al jaren wordt traditiegetrouw op Koppermaandag (de eerste maandag na Driekoningen) de kopperprent uitgereikt aan de burgemeester van Etten-Leur door de voorzitter van de Stichting Nederlands Drukkerij Museum onder het genot van koffie en worstenbrood.
Een oude traditie, die door de verschillende burgemeesters al jaren in stand gehouden wordt.
De Kopperprent komt eerst een jaar te hangen in de kamer van de burgemeester en vervolgens tussen voorgaande uitgaven van deze prent op een speciaal plekje in het stadhuis.

 

Koppermaandag is de eerste maandag na Driekoningen (6 januari).
Op die dag hielden vroeger de drukkersgilden traditioneel een feestdag.
De gildebrieven werden voorgelezen en de priveleges, die de leden van het drukkersgilde genoten, werden opgesomd.
Vervolgens trokken de gilde-lieden de stad in om geld in te zamelen, dat vervolgens werd verbrast.
Zo sloten zij de donkere periode rond de kortste dagen van het jaar af.

 

De naam stamt waarschijnlijk van ‘kopperen’, dat ‘feestvieren’ betekent, via ‘kop’ dat staat voor ‘beker’.
Koppermaandag wordt al in de eerste helft van de 15e eeuw genoemd, maar is waarschijnlijk nog ouder.
Toen in de 18e eeuw de drukkersgilden werden afgeschaft, werd de traditie van deze feestdag in stand gehouden onder de drukkers.
De gezellen van de drukkers drukten als proeve van vakbekwaamheid een speciale prent met een heilwens erop, de Kopperprent, die zij op Koppermaandag aan de meester-drukker en de eigenaar van de drukkerij overhandigden.
In de 19e eeuw werden de Kopperprent ook aan relaties gestuurd als geschenk.

In de loop van de 20ste eeuw ging het ritueel vrijwel verloren, doordat men in plaats van Koppermaandagprenten, Kerst- en Nieuwjaarskaarten ging versturen.
Na de Tweede Wereldoorlog werd de traditie van de Kopperprent deels weer in ere hersteld.
In 1948 gebeurde dat in Haarlem, de stad van Laurens Janszoon Coster, ‘s-Hertogenbosch, Arnhem en Gouda, daarna vanaf 1949 en later ook in Noord-Brabant (o.a. in Etten-Leur), Zeeland en in Groningen.