Positiebepaling

Dit wordt voor veel mensen niet het meest interessante bericht
op mijn blog maar ja, soms is het ploeteren.
Afgelopen weekend ben ik bezig geweest om mijn proefpers beter te
leren kennen. Dat heb ik gedaan met een stukje oude tekst,
een paar onduidelijke letters, een stukje nieuwe tekst en
een reeks letters die ik van mijn vader heb gekregen.

Ik wil eigenlijk een mal maken die ik op de pers kan leggen waar ik
de letters op kan positioneren op zo’n manier dat ze altijd correct
op een A4 komen.

Eerst even de serie letters die ik van mijn vader kreeg.
Eerst eens vaststellen of die de Hollandse Hoogte hebben.

 photo WP_20161127_001GeenHollandseHoogte.jpg

Niet dus. Je ziet hier op een zethaak 1 van de nieuwe letters en 1 letter (ook de letter A) die van Hollandse Hoogte is. De letters die ik van mijn vader gekregen heb zijn dus lager.


 photo WP_20161127_002GeenHollandseHoogte.jpg

Misschien zie je het hier beter. Een hele reeks nieuwe letters naast 1 letter van Hollandse Hoogte.


 photo WP_20161127_003ZoverKomtEenA4.jpg

Hier ligt een vel A4 op de proefpers. Je ziet dat niet de hele bodem bedekt wordt door het papier. Ik wil vaststellen waar op een landschap A4 de meest linkse en meest rechtse positie is waarop ik kan drukken. Links heb ik daarom een kaderlijn vanaf de meest linkse plaats gezet waar ik letters kan plaatsen. Rechts weet ik ongeveer wat de meest rechtse plaats is. Daarom zet ik daar een reeks cijfers: 1 tot en met 0.


 photo WP_20161127_005GroteLettersVanPa.jpg

Voor het eerst gebruik ik ook de nieuwe drukkersinkt die ik in Duitsland gekocht heb. Je ziet de grote letters goed. Dat zijn de letters die ik van mijn vader gekregen heb. Sommige letters zijn volgens mij een beetje versleten. De letters heb ik opgehoogd door ze op interlinies te zetten. Welk woord (of zin) er mee te zetten is, is mij onduidelijk. De inkt doet het prima.


 photo WP_20161127_006Positie7IsDeLaatstDrukbare.jpg

Positie 7 is dus de laatste rechtse positie waar ik op kan drukken (A4, landschap). Nu kan ik een soort ‘universele’ marge gaan bepalen.


 photo WP_20161127_007DeEerstePositieWaarIkKanDrukkenVreemdeLetterB.jpg

Negen millimeter vanaf de linkerrand van het papier is niet te bedrukken. Daar begint de kaderlijn. Hier zie je ook die vreemde letter B (een soort ringel-S). Het lettertype wat ik heb gekocht heeft ook een ‘normale’ hoofd- en kleine letter B, een die past bij de andere letters. Wat deze letter precies in de letterbak doet weet ik niet. Ik ga hem er voorlopig maar uithalen.


Drogen en strijken

Het zelf geschepte papier ligt al weer twee dagen te drogen.
Maar het is echt nog niet droog.
Dus heb ik alles even gestreken.
Dat had een goed resultaat toen bleek dat een van de grotere
vellen, waarvan ik dacht dat het 2 A4-tjes waren, uit
elkaar te halen was. Het waren drie A4-tjes.

Nadeel van strijken is dat het papier bol gaat staan
dus na de fotosessie is alles weer onder bezwaar gegaan.
Het papier is nog steeds niet helemaal droog en dan
kan het mooi vlak worden.

 photo DSC_0897A5EnA6.jpg

Dit zijn de A5- en A6-jes. Het papier is gemaakt tijdens de workshop bij Marieke de Hoop van Papiermakerij de Hoop.


 photo DSC_0898A3EnA4.jpg

Dit is de A3 en drie witte A4-tjes. Met die witte A4-tjes ben ik extra blij omdat ik vermoed dat het drukken op dat papier van witte katoen het best en duidelijkst zal verlopen.


Zelf papier scheppen bij Marieke de Hoop

Gisteren heb ik een workshop gevolgd bij Marieke de Hoop
in Rotterdam. Het onderwerp was papier scheppen.
Hoe wordt papier eigenlijk gemaakt?

Wikipedia:

In de papiermolen werden de lompen gesorteerd. Heel vroeger gebruikten men alleen witte stoffen. Dan maakte men de lompen nat en liet ze rotten. Daarna werden ze in smalle stroken gesneden en in een kuip met water gedaan. Urenlang stampten grote houthamers, aangedreven door waterkracht, de lompen tot kleine vezeltjes die zich vermengden met het water. Dan was de papierpap klaar.

 

In 1680 vond men een machine uit die het maken van papierpap versnelde. Omdat het een Hollandse uitvinding was werd de machine een “Hollander” genoemd. In essentie was het een houten trommel bezet met messen op de trommel en messen op de wand waar de trommel doorheen draait. Door de ronddraaiende beweging worden de vezels verkort en/of gefibrilleerd (“een soort opruwen van de vezelwand”) afhankelijk van de stand van de messen tot elkaar. Hoe fijner de brij hoe gladder het resulterende papier.

 

Een vel papier werd geschept. De papiermaker (de schepper) dompelde zijn schepvorm, een houten raamwerk met een bodem van fijn gaas bestaande uit textiel of koperdraad, onder in de kuip met brij. Als hij hem eruit haalde, moest hij hem eerst heel goed schudden zodat de brij over de vorm verdeeld werd. Daarna gaf hij de schepvorm aan de man (de koetser) die het laagje papier “afkoetste” op een laag vilt. Door ieder vel op een laag vilt af te koetsen ontstond er een stapel die daarna zwaar geperst werd. De rest van het water stroomde weg. Tot slot werden de vellen aan droogstokken opgehangen om te drogen.

 

Na het drogen was het papier nog niet geschikt om bedrukt of beschreven te worden. Het moest eerst belijmd worden. Daartoe werden de vellen in een lijmbad gedompeld en opnieuw gedroogd. Daarna werden de vellen opnieuw geperst en op maat gesneden. Hierna was het papier gereed voor gebruik.

Dit proces zijn wij gisteren in vogelvlucht door gegaan:
De dag begon met de eerste toelichting aan tafel:

 photo WP_20161112_001HetBegintOm10UurRechtsMariekeDeHoop.jpg

Het begon om 10:00 uur, rechts zit Marieke de Hoop.


 photo WP_20161112_002DeHollanderHeeftTeLangAangestaanWaardoorDeZeeprestenVanZichLatenSpreken.jpg

We krijgen eerst uitleg over het maken van de pulp, de basisstof waarvan je papier maakt. Hier zie je een ‘Hollander’, een machine die kleine stukjes textiel (in dit geval oude spijkerbroeken) kneust tot een pulp. Hier heeft de Hollander te lang aangestaan waardoor de zeepresten uit de spijkerbroek zijn werk doet: bellen blazen.


 photo WP_20161112_003DeHollanderHierKneustHijSpijkerbroek.jpg

Hier zie je de geopende Hollander, je ziet de ‘messen’ die de textiel kneust tot pulp. Fibrilleren noemt Wiki dat. Opruwen, zorgen dat aan de vezels haakjes ontstaan die elkaar gaan vastgrijpen bij het drogen.


 photo WP_20161112_004Henneppulp.jpg

Het is uiteindelijk de pulp waarvan papier wordt gemaakt. Sommige mensen hebben zelf al vezels verzamelt in de vorm van brandnetels en zevenblad. In de workshop werken we met witte katioen, jeans, grove jute, fijne jute, vlas en hennep.


 photo WP_20161112_005WitteKatoenEnHennepPulp.jpg

Dit is de pulp van witte katoen en hennep.


 photo WP_20161112_006GroveJutePulp.jpg

Grove jute. In deze vorm verbindt de jute zich niet heel gemakkelijk met andere vezels maar wel met elkaar. Mooie kleur.


 photo WP_20161112_007MariekeGeeftUitlegVoorDeBakkenWaaruitWeGaanScheppen.jpg

Hier geeft Marieke nog een laatste uitleg. Op de achtergrond staan de bakken voor de pulp met de schepramen.


 photo WP_20161112_008ErIsVeelWaterNodig.jpg

Bij het maken van papier komt veel water kijken, heel veel water.


 photo WP_20161112_011WeStaanStilBijPulpbereidingDitKunJeeenvoudigThuisHetHamerenVanGekooktePlantenvezels.jpg

Thuis kun je ook pulp maken. Dat kan bijvoorbeeld op de manier die werd toegepast voordat de Hollander werd uitgevonden: hameren. Hierboven worden de gekookte brandnetelvezels gehamerd.


 photo WP_20161112_012ErZijn2SchepmethodesDitIsEenSchepraamWaarinJePapierpulgGooitOmMengingenMogelijkTeMaken.jpg

Bij Marieke zijn er twee soorten schepramen. De traditionele en deze vorm. Hierbij schep je niet de pulp uit een bak maar giet je de pulp in het raam terwijl het raam in het water wordt gehouden waardoor de pulp goed kan gaan hechten. Daardoor kun je papierpulpen mengen of meerdere soorten pulp elke hun eigen deel van het velletje papier laten maken.


 photo WP_20161112_013GoedeMaatlijdVanSoepEnSandwichesWordtAfgerondMetTaartMetOAKweepeer.jpg

Dan is het tijd voor een heerlijke lunch met soep, sandwiches en als toetje een stuk gebak met kweepeer. Heerlijk. Bereidt door Hetty de Bruyn.


 photo WP_20161112_014A5WitteKatoenEnGroveJute.jpg

Het papier scheppen ging best goed. Hier een voorbeeld van papier met witte katoen en grove jute.


 photo WP_20161112_015MislukteA3MetReparatieVanJeansWitteKatoenGroveJuteJeanVlekken.jpg

Hier maak ik een A3. Eigenlijk ging het fout. De pulk viel te snel van het schepraam af. Daarom heb ik sommige stukken gerepareerd met het koetsen van A5-jes van witte katoen en jeans, en met de hand toegevoegde grove jute en jeans.


 photo WP_20161112_016DanOpruimen.jpg

Na het scheppen wordt alles schoongemaakt en zoveel mogelijk gedroogd.


 photo WP_20161112_017DePersWordtInGereedheidGebracht.jpg

Intussen wordt een grote pers gereed gemaakt.


 photo WP_20161112_018DePersWordtGevuld.jpg

Dan kan de pers gevuld worden.


 photo WP_20161112_019HetUitpersenVanHetPapierBegint.jpg

Het persen begint, het volume van onze producten zal enorm afnemen en er komt heel wat water vrij.


 photo WP_20161112_020WaterDruppeltUitHetPapier.jpg

Water, water. Het goede nieuws uis dat het restwater niet vervuild is. Een waterterugwininstallatie kan hier wonderen doen.


 photo WP_20161112_021AlsEenKleinStapeltjeKomenDeA4senA5sUitDePers.jpg

Dan zijn dit de A4-tjes en A5-jes. Tussen elke laag papier ligt een stukje (non-woven) textiel.


 photo WP_20161112_022ZoKomtDeA3UitDePers.jpg

Dit zijn de A3-vellen. Hier liggen kussenslopen tussen het papier.


 photo DSC_0890HierZittenDeA4sEnA5sIn.jpg

Vanochtend heb ik mijn papier uitgepakt. Hier zitten de A4-tjes en A5-jes in.


 photo DSC_0891WitteKatoenMetGroveJute.jpg

Dit is een voorbeeld van een A5 van witte katoen en grove jute. Het licht nu op bakpapier zodat het dadelijk onder bezwaar gelegd kan worden en kan drogen.


 photo DSC_0892WitteKatoenMetTheebladerenUitEenZakje.jpg

Dit is een witte katoen met theeblaadjes uit een theezakje. Hoe zich dit over de tijd gaat gedragen is nog een verrassing.


 photo DSC_0893TweeWitteKatoenA4sSamengevoegdTotEen.jpg

Dit zijn twee witte A4-tjes die bij het drogen zichzelf samengevoegd hebben tot een stuk papier.


 photo DSC_0894NogNatHennepEnJeans.jpg

Nog natte hennep en jeans.


 photo DSC_0895DitIsDeA3.jpg

Hier moeten mijn A3-vellen in zitten.


 photo DSC_0896DeEersteLaagKartonBevatAlVeelWaterDeMislukte.jpg

De eerste laag karton die er gisteren om ging om het vervoer te vereenvoudigen is al helemaal verzadigd met water. Mijn ‘mislukte’ A3 komt er goed uit.


Nu ligt het papier te drogen.
De komende dagen eens kijken hoe ik ze ga afwerken en verwerken.
Het was een heel goede dag!

Blogboekje

 photo WP_20141123_001BlogBoekje.jpg

Ik ben gisteren druk in de weer geweest.
Eerst alle tekst uitgewerkt waar ik ‘problemen’ mee verwacht.
Allemaal om het aantal bladen in te schatten.
Mijn idee is namelijk om het boekje te maken op A3-fromaat.
Maar ik ga de A3 niet printen. Dat kan denk ik mijn printer niet eens aan.
Los daarvan moet je dan gaan testen of je tekst wel op de goede plaats komt.
De manier die ik nu volg is voor mij even eenvoudiger.
Ik had berekend met 5 vellen A3 uit te komen.
Maar naar nu blijkt kan ik uit de voeten met 4 vellen.

 photo DSC_5532BlogBoekjeNogHierEnDaarZonderTekst.jpg

Eerst de tekst op de grond van de woonkamer uitgestald. De ‘gemakkelijke’ pagina’s zijn nog leeg maar de kaarten zijn er al wel op bevestigd.


 photo DSC_5532BlogBoekjeNogHierEnDaarZonderTekstDetail.jpg

Dit is zo’n voorbeeld van een nog leeg blad met alleen de kaarten.


Maar tijdens de dag heb ik alle tekst uitgewerkt.
Bovendien is de tekst nog eens gelezen door iemand
die de tekst niet geschreven heeft.
Kijken of er nog fouten in de tekst staan.

 photo DSC_5533MetTekstGecorrigeerd.jpg

Alle bladen (op de laatste na) hebben nu tekst.


 photo DSC_5533MetTekstGecorrigeerdDetail.jpg

Zo ook het voorbeeld dat ik eerder liet zien. 4 vellen A3 zijn er nodig.


De titel op de kaft wordt eenvoudig weg: ‘blogboekje’.
Hiervoor heb ik houten lettertjes gekocht.
Die hoef ik alleen nog maar er op te lijmen.