Creatieve woensdag: Boek in een doos

Het lijkt misschien wat stil op het vlak van mijn
drukkerijtje en boekbinderij maar schijn bedriegt.
Alleen het was erg lang geleden dat ik zelf nog een tekst
gezet en gedrukt had en dus ging alles eerst fout.
Natuurlijk niet eerst nakijken hoe het ook alweer moest.

Maar vandaag ging het de goede kant uit
door eenvoudig (opnieuw) te beginnen en stap voor stap
naar de eerste pagina te werken.

De eerste pagina van de 7 verschillende boeken in 7 verschillende dozen
met 7 verschillende boekenleggers.
Ik noem het project: Boek in een doos – Book in a box.

WP_20180815_15_29_44_Pro

De tekst opnieuw met een letterhaak gezet en op de pers geplaatst.


WP_20180815_15_58_56_Pro

Dan een proef getrokken op een stuk kladpapier.


WP_20180815_16_18_47_Pro

Vervolgens een goede afdruk gemaakt en het blad gevouwen. Het past straks precies in de doos waarvoor de tekst bedoeld is.


WP_20180815_16_25_51_Pro

In het begin was de tekst wel goed maar zat hij verkeerd op de pers. Daarom heb ik dat ook gecorrigeerd en je zag het resultaat op de vorige pagina.


Opdracht W.L. Idema gelukt

Het is gelukt om samen met The British Library
een sutra op te dragen aan de vertaler van het verhaal
dat ik op dit moment met de hand aan het zetten ben.

Dit is de website waar je het kunt zien:
http://idp.bl.uk/database/oo_loader.a4d?pm=Or.8210/S.4243;img=1.

Daar zie je het volgende:

Dedication01Dedication02B


Het grappige is nu dat in de tekst een van de hoofdpersonen
in de gevangenis terecht komt.
Terwijl ik de tekst aan het zetten ben in de FutureDome,
de voormalige Koepelgevangenis in Breda.

WP_20170822_19_45_05_ProGevangenis

Hier ligt onder andere het woord gevangenis op de zethaak.


Voorwerp van de dag

Het is druk in het Nederlands Drukkerij Museum in Etten-Leur.
Op 2 april begint de tentoonstelling Blikvangers
over het werk van Fiep Westendorp.
De tekenaar van onder andere Jip en Janneke.
Men is al druk bezig de tentoonstellingsruimte in te richten
maar ook andere ruimtes van het museum komen onder
de aandacht. Zoals bijvoorbeeld de entree.

 photo WP_20170308_002VoorafDezeWandWordtHelemaalVeranderdMetNLDoetSteun.jpg

Dit is een van de wanden in de entree die veranderd gaat worden. Inmiddels is de verandering al doorgevoerd maar dat heb ik nog niet gezien. Aan het plafond hangen een aantal afbeeldingen van belangrijke ambachten zoals de journalistiek.


 photo WP_20170308_003WandschilderingNederlandsDrukkerijMuseum.jpg

Dit is een andere wand. Deze zal zo blijven. Hier wordt het drukkersvak verbeeld.


Van de borden die aan het plafond hingen heb ik er
een paar gefotografeerd. Zij zijn het voorwerp van de dag.

 photo WP_20170308_004Linosnede.jpg

Linoleumsnede.


 photo WP_20170308_005Uitgeverij.jpg

Uitgeverij.


 photo WP_20170308_006Handzetten.jpg

Handzetten. Het rechthoekige voorwerp dat de letters A, B en C verbindt met X, Y en Z is een zethaak.


 photo WP_20170308_006Machinezetten.jpg

Machinezetten. De grote vorm in het midden verbeeldt een matrijs.


 photo WP_20170308_007Boekdruk.jpg

Boekdruk.


Ze zijn in het museum beter te bekijken dan op mijn foto’s.
Breng gerust een bezoek en vraag naar deze borden.

Positiebepaling

Dit wordt voor veel mensen niet het meest interessante bericht
op mijn blog maar ja, soms is het ploeteren.
Afgelopen weekend ben ik bezig geweest om mijn proefpers beter te
leren kennen. Dat heb ik gedaan met een stukje oude tekst,
een paar onduidelijke letters, een stukje nieuwe tekst en
een reeks letters die ik van mijn vader heb gekregen.

Ik wil eigenlijk een mal maken die ik op de pers kan leggen waar ik
de letters op kan positioneren op zo’n manier dat ze altijd correct
op een A4 komen.

Eerst even de serie letters die ik van mijn vader kreeg.
Eerst eens vaststellen of die de Hollandse Hoogte hebben.

 photo WP_20161127_001GeenHollandseHoogte.jpg

Niet dus. Je ziet hier op een zethaak 1 van de nieuwe letters en 1 letter (ook de letter A) die van Hollandse Hoogte is. De letters die ik van mijn vader gekregen heb zijn dus lager.


 photo WP_20161127_002GeenHollandseHoogte.jpg

Misschien zie je het hier beter. Een hele reeks nieuwe letters naast 1 letter van Hollandse Hoogte.


 photo WP_20161127_003ZoverKomtEenA4.jpg

Hier ligt een vel A4 op de proefpers. Je ziet dat niet de hele bodem bedekt wordt door het papier. Ik wil vaststellen waar op een landschap A4 de meest linkse en meest rechtse positie is waarop ik kan drukken. Links heb ik daarom een kaderlijn vanaf de meest linkse plaats gezet waar ik letters kan plaatsen. Rechts weet ik ongeveer wat de meest rechtse plaats is. Daarom zet ik daar een reeks cijfers: 1 tot en met 0.


 photo WP_20161127_005GroteLettersVanPa.jpg

Voor het eerst gebruik ik ook de nieuwe drukkersinkt die ik in Duitsland gekocht heb. Je ziet de grote letters goed. Dat zijn de letters die ik van mijn vader gekregen heb. Sommige letters zijn volgens mij een beetje versleten. De letters heb ik opgehoogd door ze op interlinies te zetten. Welk woord (of zin) er mee te zetten is, is mij onduidelijk. De inkt doet het prima.


 photo WP_20161127_006Positie7IsDeLaatstDrukbare.jpg

Positie 7 is dus de laatste rechtse positie waar ik op kan drukken (A4, landschap). Nu kan ik een soort ‘universele’ marge gaan bepalen.


 photo WP_20161127_007DeEerstePositieWaarIkKanDrukkenVreemdeLetterB.jpg

Negen millimeter vanaf de linkerrand van het papier is niet te bedrukken. Daar begint de kaderlijn. Hier zie je ook die vreemde letter B (een soort ringel-S). Het lettertype wat ik heb gekocht heeft ook een ‘normale’ hoofd- en kleine letter B, een die past bij de andere letters. Wat deze letter precies in de letterbak doet weet ik niet. Ik ga hem er voorlopig maar uithalen.


Creatieve Woensdag 04

Het is zo, het duurt al heel lang.
Maar stapje voor stapje kom ik dichterbij het doel.
In de ochtend tekst aangepast en nieuwe tekst gezet.
In de avond verder gewerkt aan de letter O.
De tweede van de vier letters.
Volgende week gaan we het drukken van de tekst voorbereiden
en misschien al starten.

 photo WP_20161123_002TekstOpDeGalei.jpg

Het startpunt. De reeds gezette tekst op de galei


 photo WP_20161123_003NieuweTekstOpDeZethaak.jpg

De eerste regels nieuwe tekst op de zethaak.


 photo WP_20161123_005DeLetterO.jpg

De letter O. Dit wordt de binnenkant van de letter met deze keer ‘stralen’ (in dezelfde kleur als de binnenkant) buiten de letter. De ‘stralen’ dekken de helft van het letterbeeld op.


 photo WP_20161123_006FloraalMotief.jpg

Dit wordt het groene, floraal motief, dat boven op de letter gaat komen.


Creatieve Woensdag 02

Vandaag is er weer hard gewerkt in de drukkerij.

We hebben grofweg drie dingen gedaan:
= de teksten die de afgelopen weken met de hand zijn gezet,
moeten gecorrigeerd worden;
= de teksten waar ik al een tijd geleden aan gewerkt heb,
en die rechtstreekse citaten zijn uit een boek,
moesten anders beginnen. Anders sluiten de teksten
minder goed aan bij de lino’s die de illustraties gaan vormen in mijn boek;
= het colofon moet met de hand gezet gaan worden.

Aan alle drie de activiteiten hebben we gewerkt, alleen
het colofon is nog niet helemaal af maar daarvoor is
ook nog niet alle info beschikbaar.

 photo WP_20160810_001TekstVanAfgelopenWekenCorrigeren.jpg

Mijn instructeur neemt het priegelige werk voor zijn rekening: het corrigeren van de onlangs gezette teksten.


 photo WP_20160810_002DeTekstHerzien.jpg

Het begin van teksten herzien betekende in een geval dat een hele alinea op de schop moest. Nieuwe woorden worden toegevoegd waardoor de originele regel niet meer past. Woorden dienen dan naar een volgende regel te worden overgenomen. Op die manier moesten 4 of 5 regels omgebouwd worden. Dat gebeurt op de zethaak terwijl de woorden weggehaald worden uit de oorspronkelijke tekst.


 photo WP_20160810_003TekstOpnieuwOpzettenOpDeZethaak.jpg

Hier wordt een regel omgebouwd op de zethaak.


 photo WP_20160810_004DeTekstWordtOpDeZethaakOpnieuwOpgebouwd.jpg

Regel voor regel. De ‘nieuwe’ regels moeten weer wel de goede breedte hebben. Dus het uitvullen met spaties moet iedere keer opnieuw worden uitgevoerd.


 photo WP_20160810_005HeleWoordenWordenIneenKeerOvergebrachtVanGaleiNaarZethaak.jpg

Hele woorden of zinsdelen, inclusief de spaties, worden uit de oorspronkelijke tekst weggehaald om naar de zethaak over te brengen. Een gat achterlatend in het oorspronkelijke zetwerk. Pas op, er moet voldoende plaats op de galei zijn voor dit werk.


 photo WP_20160810_006OpenTekstOperatie.jpg

Een soort open hart operatie. De oorsponkelijke tekst moet grotendeels intact blijven en de nieuwe zetregels moeten ingevoegd gaan worden op de oude plaats.


Creatieve Woensdag 01: Lettertype uitzoeken

Afgelopen woensdag ben ik beginnen met het handzetten
van de inleiding van mijn boekje. Maar ik moest de tekst van
vorige week nog corrigeren en voor de inleiding een lettertype kiezen.
De beschikbare lettertypes worden beperkt door wat het museum
over de jaren verzameld heeft.
Je wil toch zorgen dat de lettertypes bij elkaar ‘smoelen’ in het boek.

 photo WP_20160629_001Atlas12Punts.jpg

De keuze is gevallen op een lettertype met de naam Atlas. Mooi, helder en schijnbaar veel groter dan het lettertype Hollandse Mediaeval van dezelfde grootte. Wie de ontwerper is van dit lettertype weet ik niet.


 photo WP_20160629_002OndiepeOfHalveLetterkast.jpg

De loden letters zitten in een ondiepe, halve letterkast. Dat wil zeggen dat de letters ook op een andere plaats liggen. De cijfers en hoofdletters liggen nog wel bij elkaar maar op een andere plaats dan bij een diepe letterkast.


 photo WP_20160629_003.jpg

Maar eerst het resultaat van vorige keer corrigeren.


 photo WP_20160629_004LoodVanGaleiNaarPers.jpg

Dan de letters overbrengen van de galei naar de proefpers.


 photo WP_20160629_005Proefdruk.jpg

Papier er op…..


 photo WP_20160629_006JanDeWijsProefDrukII.jpg

….en de volgende versie van de proefdruk is gereed. Bij een ets zou je zeggen de volgende staat. Er zit overigens nog ten minste 1 fout in de tekst. Kijk maar eens goed. De Letter ‘t’ staat ergens op zijn kop. Probeer dat maar een met je PC.


 photo WP_20160629_013HetBelangrijksteWoordInDeTitel.jpg

De eerste regel van het boek (hier op de zethaak) is ‘Het belangrijkste woord in de titel van het boek’.


 photo WP_20160629_014.jpg

Ik ben al best opgeschoten.