Dit kan geen toeval zijn!

Het eind van de zomer werd voor mij ingezet door een workshop
gegeven door Sophia Hendrikx: Monsters en zeemeerminnen.
Een middag over boeken over vreemde wezens en dieren in
oude boeken. Een van de ‘gasten’ was ‘Clara’.

Tweede gelegenheid was een workshop door Marieke van Delft met
daarin onder andere aandacht voor de insekten bij Maria Sibylla Merian.

Beide gebeurtenissen in de Artis Bibliotheek in Amsterdam.

IMG_9038RijksmuseumOnderkruipsels

Deze posters heb ik al op meerdere plaatsen in de stad gezien in bushokjes: het Rijksmuseum, Clara en onderkruipsels.


Vervolgens ging ik nog net op tijd naar de tentoonstelling in
het Huis van het Boek in Den Haag voor de tentoonstelling ‘Boekenzoo’.
Met natuurlijk als speciale gast: ‘Clara’.

IMG_9039RijksmuseumClara

Dan het hele najaar ‘Clara en onderkruipsels’. Je zou bijna denken dat het een samenzwering is van de curatoren van Allard Pierson, Huis van het Boek en Rijksmuseum. Maar ik ben geen complotdenker. Dus binnenkort ga ik zeker naar Amsterdam om ook de interpretatie van het Rijksmuseumte zien. Met Clara, de monsters, de insecten van Maria en alle dieren van de Boekenzoo.


Aiko Tezuka

IMG_8305RijksmuseumAikoTezudaZekerhediEntropie2015GekleurdeDradenIjzer

Ik liep in het Rijksmuseum naar het Aziatisch paviljoen, een van mijn favoriete plaatsen in het museum. Vorige keer zag ik hoe een paar ‘verloren’ plaatsen waren veranderd in een tentoonstellingsruimte. Deze keer waren er andere werken. Die van Aiko Tezuka. Hier zie je het hele werk.


IMG_8306RijksmuseumAikoTezudaZekerhediEntropie2015GekleurdeDradenIjzer

Dit is een detail. Ik vind het prachtig.


IMG_8307AikoTezudaZekerhediEntropie2015GekleurdeDradenIjzerTXT

Aiko Tezuka, Zekerheid / Entropie, 2015, gekleurde draden, ijzer.


XXL Papier

Vandaag was ik in het Rijksmuseum in Amsterdam
en zag daar de tentoonstelling XXL Papier.
Een tentoonstelling over grote voorwerpen die op
papier zijn uitgevoerd.
Dat leidde tot een verrassende selectie.

IMG_8323WoodyVanAmenHabanera(AriaUitBizetsCarmen)1961BeschilderdGeperforeerdKarton

Woody van Amen, Habanera (Aria uit Bizets Carmen), 1961, beschilderd en geperformeerd karton.

IMG_8326WoodyVanAmenHabanera(AriaUitBizetsCarmen)1961BeschilderdGeperforeerdKartonTxTIMG_8325WoodyVanAmenHabanera(AriaUitBizetsCarmen)1961BeschilderdGeperforeerdKarton


IMG_8327ErikAndriesseTakMetWitteLelies1992GouacheEnPenInInkt

Erik Andriesse, Tak met witte lelies, 1992, gouache en pen in inkt (en let op de skeletdelen).

IMG_8328ErikAndriesseTakMetWitteLelies1992GouacheEnPenInInkt


IMG_8329GebroedersBorgmannEnHeinrichHeylReuzenCycloramaCa1853GouacheFragment

Gebroeders Borgmann en Heinrich Heyl, Reuzen Cyclorama, circa 1853, gouache (Fragment).

IMG_8330GebroedersBorgmannEnHeinrichHeylReuzenCycloramaCa1853GouacheTXT


IMG_8332XuYanghong(toegeschreven)HonderdKinderenCa1700PenEnPenseelInInktEnWaterverfFragmentIMG_8333XuYanghong(toegeschreven)HonderdKinderenCa1700PenEnPenseelInInktEnWaterverfFragment

Xu Yanghong (toegeschreven), Honderd Kinderen, circa 1700, pen en penseel in inkt en waterverf (Fragmenten).

IMG_8331XuYanghong(toegeschreven)HonderdKinderenCa1700PenEnPenseelInInktEnWaterverfTXT


Special military operation

De catalogus van de tentoonstelling over de vrijheidsstrijd
van Indonesië heb ik uitgelezen.
Mij trof vooral het hoofdstuk met de titel ‘Diplomasi en agresi’.
Dit hoofdstuk is geschreven door:
Marion Anker, Anne-Lot Hoek, Amir Sidharta, Harm Stevens en Bonnie Triyana.

RevolusiIndonesieOnafhankelijk

Revolusi! – Indonesie Onafhankelijk.


Zo lees je daar op pagina 183 over een Nederlandse soldaat
die een brief schrijft naar Nederland.

‘Vandaag’, schreef soldaat Van Santen in de brief, ‘zijn we een grote rubberplantage binnengetrokken. De eerste plantage die ons onbeschadigd in handen is gevallen.’ Het was de zevende dag van het eerste grote Nederlandse offensief, dat op 21 juli 1946 was gelanceerd. Door Nederland werd dit offensief een ‘politionele actie’ genoemd, met de codenaam ‘Operatie Product’. Daarmee werd verwezen naar het voornaamste oogmerk van deze operatie: de verovering van gebieden op Java en Sumatra die van economisch belang waren.

De vergelijking met het taalgebruik van Poetin is treffend.
Je noemt een onrechtmatige inval in de Oekraïne geen oorlog.
Je noemt het een ‘Special military operation’ om in de propaganda
te verzachten wat je aan het doen bent.
Net als Nederland die een kolonie probeerde terug te veroveren
waar we helemaal niets te zoeken hadden: ‘politionele actie’ en
‘Operatie Product’.
Indrukwekkend hoofdstuk.

Revolusi!

Deel 2 van twee delen.

Een crisis zonder beelden op de tv of internet,
we kunnen het ons bijna niet voorstellen.
Maar zo was het natuurlijk wel in de jaren ’50.

DSC03511HenkNgantungPresidentSukarnoEnDeBritseBemiddelaarLordKillearn1946ZwarteInktOpPapier

Henk Ngantung, President Sukarno en de Britse bemiddelaar Lord Killearn, 1946, zwarte inkt op papier.


DSC03513HenkNgantungNachtelijkePersconferentieMetInternationalePers1946ZwarteInktOpPapier

Henk Ngantung, Nachtelijke persconferentie met de internationale pers, 1946, zwarte inkt op papier.


DSC03515HesjeHoofdkussenEnLuierGemaaktVanBoekomslagenJuliaNelisse1947Linnen

Een heel schrijnend sfeerbeeld: Hesje, hoofdkussen en luier gemaakt van boekomslagen, Julia Nelisse, 1947, linnen.

DSC03517JuliaNelissePelantunganJava6September1947

Je zag het goed. een van de stukken linnen die van een boekband is afgehaald heeft als titel ‘Tarzan en de Leeuwman’. Julia Nelisse, Pelantungan, Java, 6 september 1947.


DSC03518SudjojonoPortretPejuangPortretVanEenStrijder1953AndesietSteen

Sudjojono, Portret Pejuang (Portret van een strijder), 1953, andesiet steen. Heel serieus maar die auto op de voorkant van de sokkel is dan weer grappig.

DSC03519SudjojonoPortretPejuangPortretVanEenStrijder1953AndesietSteenTxT


DSC03520HendraGunawanPengantinRevolusiBruidVanDeRevolutie1957OlieverfOpDoek

Hendra Gunawan, Pengantin Revolusi (Bruid van de revolutie), 1957, olieverf op doek.

DSC03521HendraGunawanPengantinRevolusiBruidVanDeRevolutie1957OlieverfOpDoekTxt


DSC03522SoeronoPembersihanDesaZuiveringVanHetDorp1949OlieverfOpDoek

Soerono, Pembersihan Desa (Zuivering van het dorp), 1949, olieverf op doek.

DSC03523SoeronoPembersihanDesaZuiveringVanHetDorp1949OlieverfOpDoekTxt


DSC03524BasoekiAbdullahPortretMohammadHatta1949Pastel

Basoeki Abdullah, Portret Mohammad Hatta, 1949, pastel.

DSC03525BasoekiAbdullahPortretMohammadHatta1949PastelTxT


DSC03528HenriCartier-BressonOfficierenVanHetTNITentaraNasionalIndonesia1949GelatineZilverdruk

Henri Cartier-Bresson, Officieren van het TNI, Tentara Nasional Indonesia, 1949, gelatine zilverdruk.


Bij de tentoonstelling is ook een (op het eerste gezicht)
mooi verzorgd boek verschenen.
Daar heb ik nog onvoldoende in kunnen kijken om daar
nu diep op in te gaan.
Dat komt misschien later nog.

Revolusi!

Deel 1 van twee delen.

Als het Rijksmuseum een tentoonstelling maakt over
Indonesië dan zie je automatisch de krissen, een
goudschat, VOC emblemen en nog ontelbare mooie voorwerpen.

Maar Revolusi! gaat om de vrijheidsstrijd van Indonesië
tegen de koloniale macht Nederland.
Een complex verhaal maar duidelijk is dat Nederland in
de periode na 1945 met oorlogsgeweld een situatie probeerde
te herstellen waar we om te beginnen helemaal geen aanspraak
op konden maken. Daarbij vonden oorlogsmisdaden plaats die
zeker ook door Nederlands werden gepleegd.

Het Rijksmuseum slaagt er in een heel andere tentoonstelling
te maken dan die we van het museum kennen.
Nieuw werk, historische feiten, door de ogen van veel
verschillende partijen, voorwerpen die horen bij een
protestbeweging, bij onderdrukking en bij oorlogsmisdaden,
en nabestaanden die vertellen over hoe getoonde voorwerpen
in hun omgeving beleefd werden en worden.
Een knappe prestatie die zeker ook nog veel stof zal geven
tot verder onderzoek en debat.

DSC03496TimoteusAnggawanKusnoLukaDanBisaKubawaBerlariWoundsAndVenomICarryAsIAmRunning2022MixedMediaInstallatie

Timoteus Anggawan Kusno, Luka dan bisa kubawa berlari (Wounds and Venom I Carry as I am Running), 2022, mixed media installatie.

DSC03499TimoteusAnggawanKusnoLukaDanBisaKubawaBerlariWoundsAndVenomICarryAsIAmRunning2022MixedMediaInstallatie
DSC03498TimoteusAnggawanKusnoLukaDanBisaKubawaBerlariTxt

DSC03497TimoteusAnggawanKusnoLukaDanBisaKubawaBerlariWoundsAndVenomICarryAsIAmRunning2022MixedMediaInstallatie

Timoteus Anggawan Kusno, Luka dan bisa kubawa berlari (Wounds and Venom I Carry as I am Running), 2022, mixed media installatie.


DSC03500TonyRaftyBrits-IndiaseTroepenVanDeVijfdeDivisieLadenVoorradenUit1945PenEnInktOpPapier

Door journalisten werd een oorlog verslagen zonder de moderne mogelijkheden van satellietbeelden, Facebook en mobiele telefoons. Tony Rafty, Brits-Indiase troepen van de vijfde divisie laden voorraden uit, 1945, pen en inkt op papier.


DSC03502TonyRaftyBurgersVluchtenVoorOorlogsgeweld1945AquarelOpPapier

Tony Rafty, Burgers vluchten voor oorlogsgeweld, 1945, aquarel op papier.


DSC03505IndonesischePostersPeneranganTentaraResimenIGadjahIISoemateraVermoedelijk1947PapierTxT
DSC03504IndonesischePostersPeneranganTentaraResimenIGadjahIISoemateraVermoedelijk1947Papier

Indonesische poster, Penerangan tentara resimen I Gadjah II Soematera, vermoedelijk uit 1947, papier.


DSC03507Poster1945-1949PapierTxt
DSC03506Poster1945-1949Papier

Poster, 1945 – 1949, papier.


DSC03508KoranJavaIndonesiëJaartalOnbekendPapierInkt

Een deel van de tentoonstelling bevat voorwerpen die allemaal een heel eigen verhaal hebben en waarvoor het Rijksmuseum een poging gedaan heeft om het verhaal boven tafel te krijgen. Dit is een Koran, Java, Indonesië, jaartal onbekend, papier, inkt.


DSC03508KoranJavaIndonesiëJaartalOnbekendPapierInktDetail

Hier zie je in detail wat een prachtig boek het is. Bekijk de handgeschreven teksten eens.


DSC03510JoopHuetingOmgevingYogyakartaJavaDecember1948

Dit is het verhaal van Joop Hueting, omgeving Yogyakarta, Java, december 1948.


Morgen het vervolg.

Vincent Mentzel in het Rijksmuseum

Afgelopen week was ik in het Rijksmuseum en dat was al
te zien door mijn bericht over Tu Wei-chang.
Na de renovatie van het gebouw is er naast de grote
publiekstentoonstelling ook steeds een fototentoonstelling.
Daar ga ik graag kijken.
Deze keer was de tentoonstelling gebaseerd op werk van
Vincent Mentzel. Veel van zijn bekende foto’s,
waarvan er op de tentoonstelling veel te zien zijn,
(her)ken ik uit de kranten die ik gelezen heb.

Vincent Mentzel (1945) is de nestor van de Nederlandse nieuwsfotografie.
Bijna 40 jaar lang was Mentzel de staffotograaf van NRC Handelsblad en vielen zijn foto’s wekelijks of zelfs dagelijks in gedrukte vorm
in heel Nederland op de mat.
Hij reisde in binnen- en buitenland om in beeld verslag te doen van het nieuws.
De Haagse politiek was zijn eerste belangrijke onderwerp.
Daarnaast maakte hij vele reportages in het buitenland.
Hij werkte in onder meer Noord-Ierland, Portugal, Iran, Irak, het Midden-Oosten en China.
Hij portretteerde ook de koningin, beroemde politici, musici, schrijvers en kunstenaars.
Voor zijn foto’s ontving hij verschillende onderscheidingen, waaronder de eerste prijs in de categorie ‘Nieuws’ van World Press Photo.
Ook was hij tweemaal winnaar van de Zilveren Camera.
In 2011 verwierf het Rijksmuseum een selectie van 2300 foto’s uit
zijn enorm archief, een levend ooggetuigenverslag
van de recente geschiedenis.
Mentzels 600.000 negatieven worden beheerd
door het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam.

DSC03495VincentMentzelTxT


DSC03493VincentMentzelDeKunstenaarAntonHeyboerInZijnAtelierInDenIlp2001NG-2011-18-39-20

De foto die ik koos voor dit bericht is misschien niets zijn meest bekende maar voor mij zeker een van de sympathiekste: Vincent Mentzel, De kunstenaar Anton Heyboer in zijn atelier in Den Ilp, 2001, NG-2011-18-39-20.


Tu Wei-chang: De toekomst van nu

Tu Wei-chang

De toekomst van nu: de Bu Num beschaving in het Rijksmuseum

Sinds het begin van de 21ste eeuw werkt de Taiwanese kunstenaar
Tu Wei-cheng aan een reeks kunstwerken waarin hij een virtuele,
door hem bedachte beschaving creëert, de Bu Num.
Hij maakt objecten, graaft ze op, interpreteert en presenteert ze,
en gebruikt daarbij fascinerende elementen uit oude culturen.
En ook al ‘ontdekt’ hij als archeoloog specifiek de Bu Num cultuur,
toch laten zijn werken duidelijk de sporen zien van de moderne beschaving.
Feitelijk draait hij de onderzoekende blik om:
in plaats van het verleden vanuit een modern oog te interpreteren,
legt zijn werk de huidige beschaving bloot.
In deze interventie gaan de objecten uit de Bu Num beschaving
een dialoog aan met de oude culturen die te zien zijn in het
Aziatisch Paviljoen.

DSC03488BuNum


Een beetje verstopt in het Aziatisch Paviljoen van
het Rijksmuseum, is een bijzondere tentoonstelling
te zien: werk van Tu Wei-chang.
Over deze kunstenaar uit Taiwan kan ik eigenlijks
niets vinden op internet!
Dus het zijn de teksten die ik in het Rijksmuseum zag
die me moeten helpen een beeld te vormen van het proces
dat de kunstenaar volgt en de bedoelingen die hij heeft.
Maar het werk spreekt me erg aan.

DSC03483TuWei-chengBloemenDieBloeienAlsEenWeefselVanBrokaatTaiwan2017Brons

Een deel van: Tu Wei-cheng, Bloemen die bloeien als een weefsel van brokaat, Taiwan, 2017, brons. Alleen die titel al.


DSC03482TuWei-chengBloemenDieBloeienAlsEenWeefselVanBrokaatTaiwan2017Brons

Dit is het hele werk.


DSC03485TuWei-chengBloemenDieBloeienAlsEenWeefselVanBrokaatTaiwan2017Brons

Detail van Tu Wei-cheng, Bloemen die bloeien als een weefsel van brokaat, Taiwan, 2017, brons.


DSC03486TuWei-chengBloemenDieBloeienAlsEenWeefselVanBrokaatTaiwan2017Brons

Ik kreeg er geen genoeg van. Fascinerend.


DSC03487TuWei-chengBM0803Taiwan2008Kunststeen

Tu Wei-cheng, BM0803, Taiwan, 2008, kunststeen (geen idee wat kunststeen is).

DSC03489TuWei-chengBM0803Taiwan2008KunststeenTxt

DSC03487TuWei-chengBM0803Taiwan2008KunststeenDetail


DSC03490TuWei-chengEenVatVanVluchtendeZielenTaiwan2019Kunststeen

Tu Wei-cheng, Een vat van vluchtende zielen, Taiwan, 2019, kunststeen.


DSC03491TuWei-chengEenVatVanVluchtendeZielenTaiwan2019Kunststeen


DSC03492TuWei-chengEenVatVanVluchtendeZielenTaiwan2019KunststeenTxt


Aziatisch paviljoen

Vandaag was ik in Amsterdam.
Onder andere in het Rijksmuseum.
Ik ging kijken naar de tentoonstelling REVOLUSI!
maar kon het Aziatisch paviljoen niet met rust laten.
Er is nu te weinig tijd om veel over dit avontuur
te vertellen maar ik zag twee werken
die ik vandaag wil laten zien.

Denk eens na over de verschillen en overeenkomsten
tussen de twee werken.

DSC03478EdmundDeWaalAnIdeaForTheJourney2013PorseleinGlasHout

Edmund de Waal, An idea (for the journey), 2013, porselein, glas, hout.

DSC03477EdmundDeWaalAnIdeaForTheJourney2013PorseleinGlasHout


DSC03480HoofdVanEenBoeddhaChina550-650Marmer

Hoofd van een Boeddha, 550 – 650, China, marmer.

DSC03481HoofdVanEenBoeddhaChina550-650Marmer


Het tweede leven van een katoenen tas

IMG_5524

Als ‘Vriend van het Rijksmuseum’ kreeg ik een katoenen tas toegestuurd met natuurlijk een herinnering om toch maar vooral weer naar het museum te gaan. Dat ga ik ook wel doen maar het is voor mij nog te vroeg. We moeten nog een beetje verder zijn met de bestrijding van corona. Maar zo’n tas. Dit model heb ik nog nooit handig gevonden. Ik ga hem toch niet gebruiken. Dus wat dan? Nou het is best mooie katoen dus heb ik hem gisteren uit elkaar getornd. Nu nog een boek (of een paar boeken) vinden dat zich hier in wil laten inbinden.


IMG_5525

De katoen kwam ook nog uit India dus dan heb je bij mij een streepje voor.


Die weet niets van boeken! Niets – helemaal niets,..

…behalve dan misschien iets over hun inhoud…
De Bibliomaan, pagina 66.

ElzevierometerStichtingDesiderataHorizontaal

Dit boek kon ik niet laten liggen.
Ondanks de stapel in de woonkamer, de stapel in de studeerkamer,
de stapel op het nachtkastje, dit boek lees ik eerst.

IMG_5037CharlesNodierDeBibliomaanMartinHulsenboomEdSchildersPeterIjsenbrantStichtingDesiderata

Charles Nodier, De Bibliomaan. Gemaakt door Martin Hulsenboom, Ed Schilders en Peter Ijsenbrant voor de Stichting Desiderata. Let op de twee leeslinten. Heel prettig lezen! De afbeelding op de stofomslag is detail uit een illustratie van Maurice Leloir en F. Noel.


Het boek draait om een vertaling van Martin Hulsenboom van
een komische tekst van Charles Nodier die eerst verscheen
als een van vele verhalen in een bundel (1831) en pas
in 1894 als zelfstandig boek.
De vertaling is aangevuld met een toelichting op personen en
gebeurtenissen in de tekst (Peter Ijsenbrant) en een
serie aantekeningen die dieper graven over wie wel eens model
hebben kunnen staan voor de personages in De bibliomaan.

Vooraf kende ik de tekst en schrijver niet maar het werd aangeprezen
door iemand waardoor ik dacht: dat moet ik eens lezen.
Ook de uitvoering van het boek zet je aan tot lezen.
Een Elzevierometer, twee leeslinten, mooi schutblad, een mooie
verzameling afbeeldingen en alle Franse teksten zijn vertaald.
Dat is wel zo prettig voor een lezer die het Frans niet machtig is.

IMG_5038CharlesNodierDeBibliomaanMartinHulsenboomEdSchildersPeterIjsenbrantStichtingDesiderataSchutblad

Hier kun je het schutblad met het logo van de Stichting Desiderata zien.


IMG_5039CharlesNodierDeBibliomaanMartinHulsenboomEdSchildersPeterIjsenbrantStichtingDesiderataDetailJeanHenriMarletAdrienVictorAugerLeBouquinisteEnJouissanceCollectieDimonEmmeringRijksmuseum

Hier zie je de bibliomaan in een spotprent, een gravure van Jean Henri Marlet naar ontwerp van Adrien Victor Auger met als titel ‘Le bouquiniste en jouissance’ (genietende boekenliefhebber) uit de Collectie Simon Emmering, Rijksmuseum, Amsterdam.


IMG_5040CharlesNodierDeBibliomaanMartinHulsenboomEdSchildersPeterIjsenbrantStichtingDesiderataFrontispiceNicolasEustacheMaurinMauriceLeloirFNoel

Frontispice: portret van Charles Nodier, getekend door Nicolas Eustache Maurin en als steendruk gegraveerd door François-Séraphin Delpech.


Het verhaal is grappig, de begeleidende teksten zijn goed geschreven.
Het is echt een plezier voor iedereen die van boeken houdt.
De teksten nemen je mee in de Franse boekenwereld.
Vanuit het boekbinden weet ik dat de Franse boekbinders een heel
belangrijke rol hebben gespeeld bij de ontwikkeling van het boek.
Dat komt ook terug in dit boek waar illustratoren, schrijvers,
boekbinders, uitgevers, drukkers en boekverkopers op gelijke voet
hun rol spelen.

Bij de zending met het boek, zat een leuke kaart die een kijkje geeft
op de sfeer van het boek. Als laatste afbeelding neem ik de
Elzevierometer nogmaals op, verticaal deze keer.

AnsichtkaartStichtingDesiderata
ElzevierometerStichtingDesiderataVertikaal

Elzevierometer, voor- en achterkant naast elkaar.


Koffie en Kerststol

Tijdens het voorbereiden en samenstellen van dit blogbericht
zit ik aan de koffie en kerststol.
Daarom noem ik het bericht zo maar het bericht gaat
over de bouwdoos van een kerstbal die ik vrijdag kreeg
in het Rijksmuseum. De bouwplaat is gemaakt door PietDesign.

IMG_2190Reparatie

Maar eerst iets heel anders. Af en toe probeer ik ook iets te repareren. Zoals dit voorwerp. Enig idee wat het is?


IMG_2191BouwJeEigenKerstbal

Hier gaat het om. De bouwplaat om zelf een kerstbal te maken.


IMG_2192InspiratiePietDesignTegeltableauWeeshuisSommeldijkC1725

De inspiratie is afkomstig van een tegeltableau uit ongeveer 1725 uit het Weeshuis in Sommelsdijk. Het lijkt wel uit ‘A Christmas Carol’ te komen.


IMG_2193SjabloonPietDesign

Dit is één van de twee identieke bouwplaten die in het pakket zaten. Op één plaat zitten 6 ‘rondjes’.


IMG_2195EersteRondjeUitgedrukt

Die druk je eenvoudig uit de bouwplaat. Één zo’n ‘rondje’ ziet er dan uit, zoals je hierboven kunt zien. De uitstekende (letterlijk) halve maantjes zijn allemaal half ingesneden aan de basis. Dat zijn de plaatsen waar de twaalf ‘rondjes’ in elkaar gaan grijpen.


IMG_2196Sjabloon^RonbjesUitgedrukt

Dit is dan de lege bouwplaat die je vervolgens kunt gebruiken als sjabloon voor je eigen ontwerpen.


IMG_2197ZoSchuifJeDeeersteTweeInElkaar

Zo schuif je de eerste twee ‘rondjes’ in elkaar.


IMG_2198ZoZittenDeEerste2GoedInElkaar

Samen vormen de twee halve maantjes waar je de twee vormen in elkaar schuift, een mooi rondje dat samen één afbeelding vormt.


IMG_2199Halverwege

Het proces is vervolgens niet zo geweldig getekend en/of uitgelegd in de verpakking. Maar het wijst eigenlijk zichzelf uit. Hier ben ik halverwege. Op dat punt aangekomen besloot ik nog zo’n halve kerstbal te maken.


IMG_2200De2HelftenGereed

Al snel had ik twee halve kerstballen.


IMG_2201KerstbalGereed

Even later zat de kerstbal in elkaar. Zonder lijm, zonder knippen. Pas bij het laatste halve maantje heb ik een pincet gebruikt om het maantje dat binnen zat naar buiten te halen.


IMG_2202KerstbalGereedEnOpMijnVensterbank

Hier ligt de kerstbal op mijn kerstvensterbank. Tussen de andere ballen, bomen en sterren.


Gisteren gevonden bij de kringloop

Gisteren vond ik drie boeken bij de Kringloopwinkel; in Breda.
De eerste was gisteren al op mijn weblog te zien.
Vandaag het tweede.

Nu ik er nog eens over nadenk toon ik ze niet in de volgorde
dat ik ze vond. Ik toon ze in de volgorde van vermeend belang
voor mij.

IMG_1820FSchmidt-DegenerRijksmuseumGidsMetAfbeeldingenMaart1938Omslag

F. Schmidt-Degener, Rijksmuseum – Gids met afbeeldingen. Maart 1938. Het boek heeft een kaft met vlekken en ezelsoren. De omslag zit op een aantal plaatsen los. Daar is nog wel iets aan te doen. Het boek is intensief gebruikt. Het lijkt wel of het boek werkelijk als naslagwerk in het museum is gebruikt. In de ‘naamlijst van kunstenaars’ staan met potlood aantekeningen en veel kunstwerken staan afgevinkt.


Wikipedia:

Frederik Schmidt Degener (Rotterdam, 10 december 1881 – Amsterdam, 21 oktober 1941) was van 1908 tot 1921 directeur van het Museum Boijmans in Rotterdam en van 1921 tot 1941 directeur van het Rijksmuseum in Amsterdam. Daarnaast was hij kunsthistoricus, essayist en dichter.

Nog even een opmerking.
Ik noem Frederik Schmidt Degener hier als schrijver van de catalogus
maar tot nu toe ben ik zijn naam alleen tegengekomen onder de inleiding.
Op Delpher wordt M.C. Schoch genoemd als co-auteur.
Van deze persoon kan ik op Internet of op de website
van het Rijksmuseum niets vinden behalve dat het Rijksmuseum een exemplaar
van hetzelfde boek heeft.

IMG_1821FSchmidt-DegenerRijksmuseumGidsMetAfbeeldingenMaart1938Hoofdverdieping

Dit vond ik erg leuk. Er zitten 2 plattegronden in met beschrijving van de zalen: 234 Rembrandt’s Schuttersoptocht, bladzijde 41 (wij zouden nu zeggen de Nachtwacht). Daarnaast is in het rood de looproute aangegeven. Dit is te zien op deze plattegrond: Hoofdverdieping, kunst der 15e, 16e en 17e eeuw.


IMG_1822FSchmidt-DegenerRijksmuseumGidsMetAfbeeldingenMaart1938Benedenverdieping

De tweede plattegrond met de benedenverdieping en de Drucker-uitbouw.


Wikipedia:

De Druckeruitbouw is een gebouw van het Rijksmuseum Amsterdam, geopend in 1909, om de collectie Drucker-Fraser, een kunstcollectie van ‘moderne’ negentiende-eeuwse kunstwerken van de Haagse school, afkomstig van het kinderloze echtpaar J.C.J. Drucker-Fraser, tentoon te stellen. Tot dan stond een deel van de huidige collectie sinds 1904 in het Fragmentengebouw, maar daar was plaatsgebrek. In 1913 werd begonnen aan een uitbreiding, die in 1916 gereed kwam.

In 1996 is de Druckeruitbouw door architect Quist met het fragmentengebouw gerestaureerd tot de Zuidvleugel, tegenwoordig de Philipsvleugel. Tijdens de verbouwing van het Rijksmuseumgebouw in 2003-2013 was de Zuidvleugel de hoofdtentoonstellingsruimte. Sinds 2014 is er onder meer het restaurant RIJKS® gevestigd.

IMG_1823FSchmidt-DegenerRijksmuseumGidsMetAfbeeldingenMaart1938Afbeeldingen

In de gids is een hele serie foto’s van werken opgenomen.


Meer details gaan volgen.

Louise Bourgeois in de Rijksmuseumtuin

Zoals intussen een beetje vertrouwd heeft het Rijksmuseum
in Amsterdam niet alleen binnen mooie tentoonstellingen maar ook
buiten in de tuin.
Zo is er op dit moment werk te zien van Louise Bourgeois.

IMG_0812LouiseBourgeoisInDeRijksmueseumtuinen


IMG_0813LouiseBourgeois

Op een paar kolommen lagen beelden van verstrengelde handen. Dit is er een van.


IMG_0814LouiseBourgeoisSpiderCoupleBrons2003

Louise Bourgeois, Spider Couple, brons, 2003.

IMG_0817LouiseBourgeoisSpiderCoupleBrons2003 Text


IMG_0818LouiseBourgeoisQuarantaniaBrons1947-1953

Louise Bourgeois, Quarantania, brons, 1947 – 1953.

IMG_0819LouiseBourgeoisQuarantaniaBrons1947-1953 Text


IMG_0821LouiseBourgeois
IMG_0823LouiseBourgeois


IMG_0825LouiseBourgeoisInAndOut#2Aluminium1995-1996

Louise Bourgeois, In and out #2, aluminium, 1995 – 1996.

IMG_0827LouiseBourgeoisInAndOut#2Aluminium1995-1996 Text


IMG_0833LouiseBourgeoisCrouchingSpiderBronsEnRoestvrijStaal2003

Louise Bourgeois, Crouching spider, brons en roestvrij staal, 2003. Een hurkende spin. Zouden spinnen dat kunnen?

IMG_0832LouiseBourgeoisCrouchingSpiderBronsEnRoestvrijStaal2003 Text


IMG_0835LouiseBourgeoisSpiderBrons1996

Louise Bourgeois, Spider, brons, 1996. De associatie van moederschap en bescherming met een spin zal voor veel mensen op het eerste gezicht vreemd zijn.

IMG_0837LouiseBourgeoisSpiderBrons1996
IMG_0836LouiseBourgeoisSpiderBrons1996 Text


IMG_0839LouiseBourgeoisFountainAluminium1999

Louise Bourgeois, Fountain, aluminium, 1999.

IMG_0840LouiseBourgeoisFountainAluminium1999
IMG_0841LouiseBourgeoisFountainAluminium1999 Text


All Rembrandts – Alle Rembrandts

Het laatste weekend van deze fantastische tentoonstelling
is begonnen. Met extra lange openingstijden.
Als je de kans hebt, ga dan kijken.
Hier mijn tweede serie met etsen van Rembrandt van Rijn.

JanRothuizenWelkomBijDeRijksmuseumVrienden02 01

Op de doos waarmee de kaart ‘Vriend van het Rijksmuseum’ kwam stelt Jan Rothuizen het Rijksmuseum nog even voor.


JanRothuizenWelkomBijDeRijksmuseumVrienden02 02

Bij het Aziatisch paviljoen ga ik altijd even kijken. Die Slapende Vishnu uit Cambodja bijvoorbeeld. Zo’n prachtig beeld.


IMG_0789RembrandtVanRijnEphraïmBuenoEtsDrogeNaaldEnGravure1647RP-P-OB-559EnOlieverfOpPaneel(Voorstudie)Ca1647SK-A-3982

Het schilderij rechts is een studie voor de ets links. Rechts: Rembrandt van Rijn, Ephraïm Bueno. Olieverf op paneel, circa 1647. SK-A-3982. Links: Rembrandt van Rijn, Ephraïm Bueno. Ets, droge naald en gravure, 1647. RP-P-OB-559.


IMG_0789RembrandtVanRijnEphraïmBuenoEtsDrogeNaaldEnGravure1647RP-P-OB-559EnOlieverfOpPaneel(Voorstudie)Ca1647SK-A-3982 AlleenEts

Even de volle aandacht voor dit geweldige werk.Rembrandt van Rijn, Ephraïm Bueno.


IMG_0791RembrandtVanRijnEenGeleerdeInZijnStudeerkamerFaustEtsDrogeNaaldEnGravureMetPlaattoonOpJapansPapierCa1652RP-P-1962-122 01

Dit komt bij altijd als zo’n geheimzinnig werk over. Rembrandt van Rijn, Een geleerde in zijn studeerkamer (Faust). Ets, droge naald en gravure met plaattoon op Japans papier, circa 1652. RP-P-1962-122.


IMG_0791RembrandtVanRijnEenGeleerdeInZijnStudeerkamerFaustEtsDrogeNaaldEnGravureMetPlaattoonOpJapansPapierCa1652RP-P-1962-122 02

Dit is dat geheimzinnige symbool. Er zijn artikelen te vinden die dit (proberen) uitleggen.


IMG_0793RembrandtVanRijnJanSixEtsDrogeNaaldEnGravure1647RP-P-1961-1160

Rembrandt van Rijn, Jan Six. Ets, droge naald en gravure, 1647. RP-P-1961-1160.


PlasticTas

Het spel met de letters van het ‘logo’ van het Rijks Museum in allerlei uitingen van het museum werkt goed. Plastic tas (dat je dat nog op je weblog durft te plaatsen).


IMG_0795RembrandtVanRijnDeDrieBomenEtsDrogeNaaldEnBurijn1643RP-P-OB-444

Rembrandt van Rijn, De drie bomen. Ets, droge naald en burijn, 1643. RP-P-OB-444.


IMG_0797RembrandtVanRijnDePresentatieInDeTempelEtsDrogeNaaldCa1640RP-P-1961-1010

Rembrandt van Rijn, De presentatie in de tempel. Ets, droge naald, circa 1640. RP-P-1961-1010. Wat mij betreft zijn we nu in de Champions League van de kunst belandt.


IMG_0799RembrandtVanRijnFranciscusKnielendInGebedOnderEenBoomEtsEnDrogeNaald1657RP-P-1962-92

Rembrandt van Rijn, Franciscus knielend in gebed onder een boom (en voor het kruis). Ets en droge naald, 1657. RP-P-1962-92.


IMG_0801RembrandtVanRijnJongeManZittendOpDeGrondMetEenBeenUitgestrektEtsEnBurijn16462eStaatUit3RP-P-OB-254

Rembrandt van Rijn, Jonge man zittend op de grond met een been uitgestrekt. Ets en burijn, 1646, 2e staat uit 3. RP-P-OB-254.


IMG_0803RembrandtVanRijnChristusGeneestDeZieken(Honderdguldenprent)EtsDrogeNaaldEnGravureOpJapansPapierCa1648RP-P-1962-1 01

De finale van de Champions League (samen met Ecce Home waarvan hier nu geen foto). Rembrandt van Rijn, Christus geneest de zieken (Honderdguldenprent). Ets, droge naald en gravure op Japans papier, circa1648. RP-P-1962-1.

IMG_0803RembrandtVanRijnChristusGeneestDeZieken(Honderdguldenprent)EtsDrogeNaaldEnGravureOpJapansPapierCa1648RP-P-1962-1 02AlDieVerschillendeKaraktersHoudingenEnAankleding

Al die karakters, al die houdingen. Die aankleding. Ken ik die baret niet ergens van?

IMG_0803RembrandtVanRijnChristusGeneestDeZieken(Honderdguldenprent)EtsDrogeNaaldEnGravureOpJapansPapierCa1648RP-P-1962-1 03ZwaerNaarWirEnAlleNuances

Van gitzwart naar wit met alle nuances daartussen. Super!


IMG_0808RembrandtVanRijnDeVierdeOosterseKopEts1635RP-P-1961-1165

Rembrandt van Rijn, De vierde Oosterse kop. Ets, 1635. RP-P-1961-1165.


KunstIsBussinessLinksBoekRechtsRestaurant

Natuurlijk is zo’n grote tentoonstelling ook grote zaken doen. Links de bon van het boek dat ik er kocht en rechts het mapje voor de rekening van het restaurant.


RembrandtBiografieVanEenRebel

Rembrandt van Rijn, Biografie van een rebel. Goed geschreven, begrijpelijk voor iedereen. Later dit jaar: Rembrandt – Velázquez. Dan ga ik zeker weer kijken!


High society in Amsterdam

Afgelopen vrijdag ben ik op het ‘feestje’ van Marten & Oopjen
geweest: high society.
Een groot aantal genodigden waren er in de vorm van prachtige
manshoge portretten waarop het onderwerpen ten voeten uit
geschilderd zijn.
Een mooie, frisse verzameling schilderijen.
Met stiekem ook veel aandacht voor kleding en huisdieren.

Ik heb er het volgende dubbelportret gemaakt:

WP_20180330_10_31_33_ProPaoloVeroneseGravinLiviaDaPortoThieneEnHaarDochterDeidamiaOlieverfOpDoekCa1552PaoloVeroneseGraadfIseppoDaPortoEnZijnZoonLeonidaOlieverfOpDoekCa1552

Met links: Paolo Veronese, Gravin Livia da Porto Thiene en haar dochter Deidamia, olieverf op doek, circa 1552 en rechts Paolo Veronese, Graaf Iseppo da Porto en zijn zoon Leonida, olieverf op doek, circa 1552.


De tijdelijke tentoonstellingen worden in het Rijksmuseum gehouden
in een van de vleugels waardoor je iedere keer langs
de Aziatische afdeling kunt lopen.
Dat doe ik dan ook meestal.
Even kijken bij de twee grote Japanse tempelwachten of bij
de dansende Shiva uit Tamil Nadu (India).
Als extra bonus had ik vrijdag zicht op de bomen die in de tuin in bloei staan.

WP_20180330_10_17_00_ProTuinRijksmuseumAziatischPaviljoen

In de tuin van het Rijksmuseum staan ten minste drie van deze bomen in bloei.


WP_20180330_10_17_26_ProDansendeShiveTamilNaduCa12eEeuw

Dansende Shiva, Tamil Nadu, 12e eeuw.


Small Wonders – Kleine Mirakels

De Nederlandse titel is van mezelf.
De tentoonstelling Small Wonders zag ik vorige week
in het Rijksmuseum.
Na de Art Gallery of Ontario in Toronto en The Met Cloisters
in New York zijn de kleine mirakels ook in Nederland te zien.
Er is zelfs een speciale website waar de kleine mirakels te zien zijn:
http://smallwonders.nl/index.html

DSC_2464CatalogusSmallWondersRijksmuseum

De tentoonstelling wordt begeleid met een Engelstalige catalogus en een gratis folder. De folder geeft minder informatie maar is ook veel praktischer om bij je te hebben als je op de tentoonstelling rond loopt. Voor thuis is de catalogus, die ontworpen is door Irma Boom, beter. Mijn exemplaar is al weer de tweede druk dus de verkoop lijkt goed te gaan.


DSC_2468AtelierAdamDirckszDrieluikC1500-1530

Als je ergens over wilt klagen, klaag dan over de kaarten. Die zijn er te weinig en ze zijn saai. Atelier Adam Dircksz, drieluik, circa 1500 – 1530.


DSC_2469AtelierAdamDirckszGebedsnootMetOrigineleBehuizingEnBuidelC1510-1530

Dit is een voorbeeld van de buitenkant van een gebedsnoot. Ik heb al eens eerder over deze voorwerpen geschreven. Na de heropening van het Rijksmuseum zag ik er een liggen in de vitrines. Ik had er nog nooit een gezien. Niet eens op een plaatje. Atelier Adam Dircksz, gebedsnoot met originele behuizing en buidel, circa 1510 – 1530.


DSC_2470AtelierAdamDirckszGebedsnootInOrigineleBehuizingC1510-1530

Wat de kaarten heel goed laten zien is dat een betere belichting de voorwerpen veel lichter van kleur maakt, niet zo zwaar als op mijn foto’s. Maar de voorwerpen zijn delicaat en niet te vergeten bijna 500 jaar oud dus dat rechtvaardigr de beperkte belichting op de tentoonstelling. Atelier Adam Dircksz, gebedsnoot in originele behuizing, circa 1510 – 1530.


WP_20170819_10_20_37_ProStHorisEnDeDraakOmgevingHanGossaertC1510-1520

Toen ik afgelopen zaterdag in het Rijksmuseum was, had men stormschade van de nacht daarvoor. Daarom was de reguliere gang naar de tentoonstelling afgesloten en liep ik via een alternatieve weg. Daarom kwam ik eigenlijk bij de staart van de tentoonstelling. St. Joris en de draak, omgeving van Jan Gossaert, circa 1510 – 1520.


WP_20170819_10_26_37_ProAltaarstukMetDeKruisigingNoordelijkeNederlandenOfNederrijnC1510-1560BuxushoutGrondvlakNotenhout

Dit zijn natuurlijk geen gebedsnoten maar het vakmanschap en materiaal ligt heel erg in de buurt van de gebedsnoten. Daarnaast stralen ze soms dezelfde toewijding aan het onderwerp en de techniek uit als de gebedsnoten. Altaarstuk met de Kruisiging, Noordelijke Nederlanden of Nederrijn, circa 1510 – 1560, buxushout, het grondvlak is van notenhout. Het duiveltje bij de misdadiger rechts is prachtig.


WP_20170819_10_33_20_ProVeleMalenStJorisInDezeDriedimentionelePuzzel

Dit voorwerp had een zaal apart. Het is een soort driedimensionale puzzel. Je ziet St. Joris meerdere malen in deze pilaar van hout. Maker onbekend, circa 1510, buxushout.


WP_20170819_10_33_36_ProStHorisTekst

De beschrijving van de pilaar met St. Joris.


WP_20170819_10_34_14_ProStJoris

St. Joris in close-up.


WP_20170819_10_34_52_ProStJorisDetailMensenOpDePoortLinksRechtsPasseertStJorisTePaard

Rechts St. Joris en links mensen die op de stadsmuur naar beneden kijken.


WP_20170819_10_38_13_ProAtelierAdamDirckszGebedsnootHollandC1519-1530Buxushout

De eerste gebedsnoot in deze blog. Atelier Adam Dircksz, gebedsnoot, Holland, circa 1519 – 1530, buxushout. De noot kun je dus gesloten bij je dragen. Als je hem opent, heeft iedere helft vaak nog een of twee deurtjes of blinden die ook open kunnen (zoals hier de bovenste helft). Op de deurtjes zijn dan vaak reliefs aangebracht. De beide noothelften zijn zelf een soort kijkdozen met gelaagde scenes, heel veel figuren en architectonische hoogstandjes.


WP_20170819_10_43_34_ProAtelierAdamDirckszGebedsnootInDeVormVanEenPeulMet5ErwtenHollandC1500-1530Buxushout

De creativiteit lijkt geen grenzen te kennen. Hier een ‘gebedsnoot’ in de vorm van een peul met daarin erwten die open kunnen en waarop afbeeldingen zijn aangebracht. Atelier Adam Dircksz, gebedsnoot in de vorm van een peul met vijf erwten, Holland, circa 1500 – 1530, buxushout. De peul is grofweg 10 cm lang..


WP_20170819_10_46_33_ProGebedsnootInDeVormVanEenDoodshoofdDuitsland1520-1540Perenhout

Blijkbaar waren er toen ook al goths. Gebedsnoot in de vorm van een doodshoofd, Duitsland, 1520 – 1540, perenhout.


WP_20170819_10_47_19_ProGebedsnootInDeVormVanHetHoofdVanMariaDuitslandC1500-Voor1526Perenhout

Gebedsnoot in de vorm van het hoofd van Maria, Duitsland, circa 1500 – voor 1526, perenhout.

WP_20170819_10_47_44_ProGebedsnootInDeVormVanHetHoofdVanMariaDuitslandC1500-Voor1526Perenhout


WP_20170819_10_47_58_Pro (2)AtelierAdamDirckszLijkkistMetSkeletC1500-1530

Weer een ander devotioneel voorwerp: Atelier Adam Dircksz, lijkkist met skelet, circa 1500 – 1530.


WP_20170819_10_49_43_ProNavolgerVanAdamDirckszGebedsnootInDeVormVanEenWalnootMetDoosjeHollandC1540OfLaterDoosjeAmsterdam18eEeuwBuxushourZilver

Navolger van Adam Dircksz, gebedsnoot in de vorm van een walnoot met doosje, Holland, circa 1540 of later, het doosje is uit Amsterdam uit de 18e eeuw. De walnoot is van buxushout, het doosje is van zilver.


WP_20170819_11_00_46_ProAtelierAdamDirckszGebedsnootMetGodInGlorieEnHetLaatsteOordeelC1500-1530

Atelier Adam Dircksz, gebedsnoot met ‘God in glorie’ en ‘Het Laatste Oordeel’, circa 1500 – 1530.


WP_20170819_11_02_25_ProAtelierAdamDirckszGebedsnootInBehuizingBovenLaatsteOordeelHollandC1500-1530BehuizingLate16eEeuwBuxusVerguldZilver

Atelier Adam Dircksz, gebedsnoot in behuizing, boven Laatste Oordeel, Holland, circa 1500 – 1530, de behuizing is uit de late 16e eeuw. De noot is van buxushout, de behuizing van verguld zilver.


WP_20170819_11_02_49_ProAtelierAdamDirckszGebedsnootMiddenBovenKruisigingMiddenMiddenKruisafnameHollandC1500-1530Buxus

Atelier Adam Dircksz, gebedsnoot, centrum-boven: de Kruisiging, centrum-midden: de Kruisafname, Holland, circa 1500 – 1530, buxushout. Met ‘Holland’ vermoedt men Delft. In deze noot staat het kruis centraal. Zo met de bovenste twee deurtjes open heeft het voorwerp ook de vorm van het kruis. Maar dat kan toeval zijn.


WP_20170819_11_04_55_ProAtelierAdamDirckszGebedsnootOndersteHelftChristusAfdalendInDeHelHollandC1500-1530Buxus

Toen ik muurschilderingen in Ferrara, Italie beschreef dacht ik dat ‘Christ in limbo’ een zeldzame afbeelding was, maar hier is er ook een. Atelier Adam Dircksz, gebedsnoot, onderste helft ‘Christus afdalend in de hel, Holland, circa 1500 – 1530, buxushout.


WP_20170819_11_05_30_ProAtelierAdamDirckszGebedsnootInOrigineleBehuizingMetDoosjeEnVergrootglasHollandC1500-1530BuxusDoosjeEind18eEeuw

Atelier Adam Dircksz, gebedsnoot in originele behuizing met doosje en vergrootglas (linksonder), Holland, circa 1500 -1530, de gebedsnoot is van buxus, het doosje is uit het einde van de 18e eeuw.


WP_20170819_11_10_31_ProInrichtingTentoonstellingszaalRijksmuseum

Dirt is de zaal waar de meeste gebedsnoten liggen in de tentoonstelling van het Rijksmuseum.


WP_20170819_11_13_29_ProAtelierAdamDirckszOntmanteldeGebedsnootHollandC1500-1530Buxushout

Hier zie je een ontmantelde gebedsnoot. Zo kun je de verschillende onderdelen zien. Het schijnt dat de twee helften op zich ook weer uit losse onderdelen bestaan. Atelier Adam Dircksz, ontmantelde gebedsnoot, Holland, circa 1500 – 1530, buxushout.


WP_20170819_11_20_00_ProAtelierAdamDirckszGebedsnootOndersteHelftMetChristusVoorPilatusHollandC1500-1530Buxushout

Deze gebedsnoot krijgt heel veel aandacht op de tentoonstelling. Tussen het volk zit een man met een bril! (rechtsonder van het centrum) Er zitten trouwens nog meer mensen in een boek te lezen. Atelier Adam Dircksz, gebedsnoot, onderste helft met de afbeelding ‘Christus voor Pilatus’, Holland, circa 1500 – 1530, buxushout.

WP_20170819_11_20_00_ProAtelierAdamDirckszGebedsnootOndersteHelftMetChristusVoorPilatusHollandC1500-1530BuxushoutZelfdeBeeldFotoAanDeWand

Op een hele grote afbeelding tegen de muur in het museum zie je de man nog een keer. Hij zit hier rechtsboven. De man schuin voor hem heeft ook een boek op schoot.


DSC_2471CatalogusSmallWondersRijksmuseum

De tentoonstelling is gewoon sensationeel. Small Wonders, Rijksmuseum.


Anna Atkins, Cyanotype,

Een tweede tentoonstelling die ik afgelopen zaterdag zag
was de tentoonstelling over de 19e eeuwse fotografie in de
collectie van het Rijksmuseum: New Realities.

Trots hoogtepunt is het fotoboek: Photographs Of British algae
gemaakt door de fotograaf Anna Atkins, 1843 – 1853 (!)

WP_20170819_11_24_20_ProAnnaAtkinsPhotographsOfBritishAlgaeCyanotypeImpressions1843-1853

Anna Atkins, Photographs Of British algae. Cyanotype Impressions. Het fotoboek is uit de beginjaren van de fotografie. Er zijn dan verschillende technieken in ontwikkeling waarvan cyanotypie er een is. We kennen deze techniek misschien beter onder de term blauwdruk.


WP_20170819_11_24_28_ProTekstAnnaAtkinsPhotographsOfBritishAlgaeCyanotypeImpressions1843-1853

Iedere foto in dit boek is met de hand gemaakt. Keer op keer plaatste Atkins een stuk zeewier op het papier, liet de zon inwerken en legde het papier in een bak met water. Het is niet bekend hoeveel exemplaren Atkins van haar boek maakte, maar veel meer dan 25 zullen het er niet geweest zijn. In totaal maakte ze dus duizenden afdrukken. Vandaar dat ze er tien jaar over deed om de uitgave te voltooien.


Wikipedia zegt er het volgende van:

Cyanotypie is een fotografisch proces waarbij na ontwikkeling een cyaan-blauwe afdruk ontstaat.

 

De Engelse wetenschapper, fotograaf en astronoom John Herschel ontdekte dit proces in 1842. Ondanks dat John Herschel misschien wel de ontdekker is van het cyanotypie proces, is Anna Atkins degene die het toepaste in de fotografie. Zij bracht een gelimiteerde serie boeken met cyanotypische afbeeldingen uit die varens en andere planten beschreven. Doordat zij gebruik maakte van dit proces, wordt zij ook wel gezien als de eerste vrouwelijke fotograaf.

 

Het proces gebruikt twee chemicaliën:

Ammoniumijzercitraat
Kaliumhexacyanoferraat.

 

Het resultaat was dat als deze twee stoffen werden blootgesteld aan sterk licht ze veranderden in Pruisisch blauw. Wanneer de chemische middelen zijn weggespoeld met water blijft er een stabiele en kenmerkende blauwe kleur achter, waarop de afbeelding in witte lijnen is weergegeven.

 

Blauwdruk

Gedurende bijna een eeuw was cyanotypie de enige simpele en goedkope manier om tekeningen in meervoud te maken. De techniek werd dan ook meteen gebruikt in de industrie, speciaal voor bouwplannen op groot formaat voor machines, zoals locomotieven en voor architectonische bouwwerken. Dit gebruik van cyanotypie staat bekend als blauwdruk.

Terug naar de tentoonstelling.
Het Rijksmuseum heeft een heel mooi overzicht in haar collectie
van de verschillende soorten technologie.
Zo zie je naast de cyanotypie, stereografie,albumen print,
zout, hand gekleurs, daguerreotype, gellatin, tintype,
en nog veel meer.

Al dat moois is te zien op de tentoonstelling en in het
prachtige boek dat bij de tentoonstelling is verschenen.

DSC_2463NewRealitiesRijksmuseum

New Realities, Rijksmuseum.


DSC_2460NewRealitiesRijksmuseum

Let vooral ook op de mooie cyaanblauwe kleur die de pagina’s hebben gekregen aan de randen.


DSC_2462NewRealitiesRijksmuseum

Aan het begin en het eind van het boek speciale bladen met foto’s van Anna Atkins.


DSC_2461NewRealitiesRijksmuseum

Dan in het boek veel, heel veel ruimte voor de prachtige foto’s. Het boek is een genot om in de hand te hebben.


DSC_2459NewRealitiesRijksmuseum

Van de prachtige omslag van het boek krijg ik geen genoeg.