Special military operation

De catalogus van de tentoonstelling over de vrijheidsstrijd
van Indonesië heb ik uitgelezen.
Mij trof vooral het hoofdstuk met de titel ‘Diplomasi en agresi’.
Dit hoofdstuk is geschreven door:
Marion Anker, Anne-Lot Hoek, Amir Sidharta, Harm Stevens en Bonnie Triyana.

RevolusiIndonesieOnafhankelijk

Revolusi! – Indonesie Onafhankelijk.


Zo lees je daar op pagina 183 over een Nederlandse soldaat
die een brief schrijft naar Nederland.

‘Vandaag’, schreef soldaat Van Santen in de brief, ‘zijn we een grote rubberplantage binnengetrokken. De eerste plantage die ons onbeschadigd in handen is gevallen.’ Het was de zevende dag van het eerste grote Nederlandse offensief, dat op 21 juli 1946 was gelanceerd. Door Nederland werd dit offensief een ‘politionele actie’ genoemd, met de codenaam ‘Operatie Product’. Daarmee werd verwezen naar het voornaamste oogmerk van deze operatie: de verovering van gebieden op Java en Sumatra die van economisch belang waren.

De vergelijking met het taalgebruik van Poetin is treffend.
Je noemt een onrechtmatige inval in de Oekraïne geen oorlog.
Je noemt het een ‘Special military operation’ om in de propaganda
te verzachten wat je aan het doen bent.
Net als Nederland die een kolonie probeerde terug te veroveren
waar we helemaal niets te zoeken hadden: ‘politionele actie’ en
‘Operatie Product’.
Indrukwekkend hoofdstuk.

Revolusi!

Deel 2 van twee delen.

Een crisis zonder beelden op de tv of internet,
we kunnen het ons bijna niet voorstellen.
Maar zo was het natuurlijk wel in de jaren ’50.

DSC03511HenkNgantungPresidentSukarnoEnDeBritseBemiddelaarLordKillearn1946ZwarteInktOpPapier

Henk Ngantung, President Sukarno en de Britse bemiddelaar Lord Killearn, 1946, zwarte inkt op papier.


DSC03513HenkNgantungNachtelijkePersconferentieMetInternationalePers1946ZwarteInktOpPapier

Henk Ngantung, Nachtelijke persconferentie met de internationale pers, 1946, zwarte inkt op papier.


DSC03515HesjeHoofdkussenEnLuierGemaaktVanBoekomslagenJuliaNelisse1947Linnen

Een heel schrijnend sfeerbeeld: Hesje, hoofdkussen en luier gemaakt van boekomslagen, Julia Nelisse, 1947, linnen.

DSC03517JuliaNelissePelantunganJava6September1947

Je zag het goed. een van de stukken linnen die van een boekband is afgehaald heeft als titel ‘Tarzan en de Leeuwman’. Julia Nelisse, Pelantungan, Java, 6 september 1947.


DSC03518SudjojonoPortretPejuangPortretVanEenStrijder1953AndesietSteen

Sudjojono, Portret Pejuang (Portret van een strijder), 1953, andesiet steen. Heel serieus maar die auto op de voorkant van de sokkel is dan weer grappig.

DSC03519SudjojonoPortretPejuangPortretVanEenStrijder1953AndesietSteenTxT


DSC03520HendraGunawanPengantinRevolusiBruidVanDeRevolutie1957OlieverfOpDoek

Hendra Gunawan, Pengantin Revolusi (Bruid van de revolutie), 1957, olieverf op doek.

DSC03521HendraGunawanPengantinRevolusiBruidVanDeRevolutie1957OlieverfOpDoekTxt


DSC03522SoeronoPembersihanDesaZuiveringVanHetDorp1949OlieverfOpDoek

Soerono, Pembersihan Desa (Zuivering van het dorp), 1949, olieverf op doek.

DSC03523SoeronoPembersihanDesaZuiveringVanHetDorp1949OlieverfOpDoekTxt


DSC03524BasoekiAbdullahPortretMohammadHatta1949Pastel

Basoeki Abdullah, Portret Mohammad Hatta, 1949, pastel.

DSC03525BasoekiAbdullahPortretMohammadHatta1949PastelTxT


DSC03528HenriCartier-BressonOfficierenVanHetTNITentaraNasionalIndonesia1949GelatineZilverdruk

Henri Cartier-Bresson, Officieren van het TNI, Tentara Nasional Indonesia, 1949, gelatine zilverdruk.


Bij de tentoonstelling is ook een (op het eerste gezicht)
mooi verzorgd boek verschenen.
Daar heb ik nog onvoldoende in kunnen kijken om daar
nu diep op in te gaan.
Dat komt misschien later nog.

Revolusi!

Deel 1 van twee delen.

Als het Rijksmuseum een tentoonstelling maakt over
Indonesië dan zie je automatisch de krissen, een
goudschat, VOC emblemen en nog ontelbare mooie voorwerpen.

Maar Revolusi! gaat om de vrijheidsstrijd van Indonesië
tegen de koloniale macht Nederland.
Een complex verhaal maar duidelijk is dat Nederland in
de periode na 1945 met oorlogsgeweld een situatie probeerde
te herstellen waar we om te beginnen helemaal geen aanspraak
op konden maken. Daarbij vonden oorlogsmisdaden plaats die
zeker ook door Nederlands werden gepleegd.

Het Rijksmuseum slaagt er in een heel andere tentoonstelling
te maken dan die we van het museum kennen.
Nieuw werk, historische feiten, door de ogen van veel
verschillende partijen, voorwerpen die horen bij een
protestbeweging, bij onderdrukking en bij oorlogsmisdaden,
en nabestaanden die vertellen over hoe getoonde voorwerpen
in hun omgeving beleefd werden en worden.
Een knappe prestatie die zeker ook nog veel stof zal geven
tot verder onderzoek en debat.

DSC03496TimoteusAnggawanKusnoLukaDanBisaKubawaBerlariWoundsAndVenomICarryAsIAmRunning2022MixedMediaInstallatie

Timoteus Anggawan Kusno, Luka dan bisa kubawa berlari (Wounds and Venom I Carry as I am Running), 2022, mixed media installatie.

DSC03499TimoteusAnggawanKusnoLukaDanBisaKubawaBerlariWoundsAndVenomICarryAsIAmRunning2022MixedMediaInstallatie
DSC03498TimoteusAnggawanKusnoLukaDanBisaKubawaBerlariTxt

DSC03497TimoteusAnggawanKusnoLukaDanBisaKubawaBerlariWoundsAndVenomICarryAsIAmRunning2022MixedMediaInstallatie

Timoteus Anggawan Kusno, Luka dan bisa kubawa berlari (Wounds and Venom I Carry as I am Running), 2022, mixed media installatie.


DSC03500TonyRaftyBrits-IndiaseTroepenVanDeVijfdeDivisieLadenVoorradenUit1945PenEnInktOpPapier

Door journalisten werd een oorlog verslagen zonder de moderne mogelijkheden van satellietbeelden, Facebook en mobiele telefoons. Tony Rafty, Brits-Indiase troepen van de vijfde divisie laden voorraden uit, 1945, pen en inkt op papier.


DSC03502TonyRaftyBurgersVluchtenVoorOorlogsgeweld1945AquarelOpPapier

Tony Rafty, Burgers vluchten voor oorlogsgeweld, 1945, aquarel op papier.


DSC03505IndonesischePostersPeneranganTentaraResimenIGadjahIISoemateraVermoedelijk1947PapierTxT
DSC03504IndonesischePostersPeneranganTentaraResimenIGadjahIISoemateraVermoedelijk1947Papier

Indonesische poster, Penerangan tentara resimen I Gadjah II Soematera, vermoedelijk uit 1947, papier.


DSC03507Poster1945-1949PapierTxt
DSC03506Poster1945-1949Papier

Poster, 1945 – 1949, papier.


DSC03508KoranJavaIndonesiëJaartalOnbekendPapierInkt

Een deel van de tentoonstelling bevat voorwerpen die allemaal een heel eigen verhaal hebben en waarvoor het Rijksmuseum een poging gedaan heeft om het verhaal boven tafel te krijgen. Dit is een Koran, Java, Indonesië, jaartal onbekend, papier, inkt.


DSC03508KoranJavaIndonesiëJaartalOnbekendPapierInktDetail

Hier zie je in detail wat een prachtig boek het is. Bekijk de handgeschreven teksten eens.


DSC03510JoopHuetingOmgevingYogyakartaJavaDecember1948

Dit is het verhaal van Joop Hueting, omgeving Yogyakarta, Java, december 1948.


Morgen het vervolg.

Vincent Mentzel in het Rijksmuseum

Afgelopen week was ik in het Rijksmuseum en dat was al
te zien door mijn bericht over Tu Wei-chang.
Na de renovatie van het gebouw is er naast de grote
publiekstentoonstelling ook steeds een fototentoonstelling.
Daar ga ik graag kijken.
Deze keer was de tentoonstelling gebaseerd op werk van
Vincent Mentzel. Veel van zijn bekende foto’s,
waarvan er op de tentoonstelling veel te zien zijn,
(her)ken ik uit de kranten die ik gelezen heb.

Vincent Mentzel (1945) is de nestor van de Nederlandse nieuwsfotografie.
Bijna 40 jaar lang was Mentzel de staffotograaf van NRC Handelsblad en vielen zijn foto’s wekelijks of zelfs dagelijks in gedrukte vorm
in heel Nederland op de mat.
Hij reisde in binnen- en buitenland om in beeld verslag te doen van het nieuws.
De Haagse politiek was zijn eerste belangrijke onderwerp.
Daarnaast maakte hij vele reportages in het buitenland.
Hij werkte in onder meer Noord-Ierland, Portugal, Iran, Irak, het Midden-Oosten en China.
Hij portretteerde ook de koningin, beroemde politici, musici, schrijvers en kunstenaars.
Voor zijn foto’s ontving hij verschillende onderscheidingen, waaronder de eerste prijs in de categorie ‘Nieuws’ van World Press Photo.
Ook was hij tweemaal winnaar van de Zilveren Camera.
In 2011 verwierf het Rijksmuseum een selectie van 2300 foto’s uit
zijn enorm archief, een levend ooggetuigenverslag
van de recente geschiedenis.
Mentzels 600.000 negatieven worden beheerd
door het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam.

DSC03495VincentMentzelTxT


DSC03493VincentMentzelDeKunstenaarAntonHeyboerInZijnAtelierInDenIlp2001NG-2011-18-39-20

De foto die ik koos voor dit bericht is misschien niets zijn meest bekende maar voor mij zeker een van de sympathiekste: Vincent Mentzel, De kunstenaar Anton Heyboer in zijn atelier in Den Ilp, 2001, NG-2011-18-39-20.


Tu Wei-chang: De toekomst van nu

Tu Wei-chang

De toekomst van nu: de Bu Num beschaving in het Rijksmuseum

Sinds het begin van de 21ste eeuw werkt de Taiwanese kunstenaar
Tu Wei-cheng aan een reeks kunstwerken waarin hij een virtuele,
door hem bedachte beschaving creëert, de Bu Num.
Hij maakt objecten, graaft ze op, interpreteert en presenteert ze,
en gebruikt daarbij fascinerende elementen uit oude culturen.
En ook al ‘ontdekt’ hij als archeoloog specifiek de Bu Num cultuur,
toch laten zijn werken duidelijk de sporen zien van de moderne beschaving.
Feitelijk draait hij de onderzoekende blik om:
in plaats van het verleden vanuit een modern oog te interpreteren,
legt zijn werk de huidige beschaving bloot.
In deze interventie gaan de objecten uit de Bu Num beschaving
een dialoog aan met de oude culturen die te zien zijn in het
Aziatisch Paviljoen.

DSC03488BuNum


Een beetje verstopt in het Aziatisch Paviljoen van
het Rijksmuseum, is een bijzondere tentoonstelling
te zien: werk van Tu Wei-chang.
Over deze kunstenaar uit Taiwan kan ik eigenlijks
niets vinden op internet!
Dus het zijn de teksten die ik in het Rijksmuseum zag
die me moeten helpen een beeld te vormen van het proces
dat de kunstenaar volgt en de bedoelingen die hij heeft.
Maar het werk spreekt me erg aan.

DSC03483TuWei-chengBloemenDieBloeienAlsEenWeefselVanBrokaatTaiwan2017Brons

Een deel van: Tu Wei-cheng, Bloemen die bloeien als een weefsel van brokaat, Taiwan, 2017, brons. Alleen die titel al.


DSC03482TuWei-chengBloemenDieBloeienAlsEenWeefselVanBrokaatTaiwan2017Brons

Dit is het hele werk.


DSC03485TuWei-chengBloemenDieBloeienAlsEenWeefselVanBrokaatTaiwan2017Brons

Detail van Tu Wei-cheng, Bloemen die bloeien als een weefsel van brokaat, Taiwan, 2017, brons.


DSC03486TuWei-chengBloemenDieBloeienAlsEenWeefselVanBrokaatTaiwan2017Brons

Ik kreeg er geen genoeg van. Fascinerend.


DSC03487TuWei-chengBM0803Taiwan2008Kunststeen

Tu Wei-cheng, BM0803, Taiwan, 2008, kunststeen (geen idee wat kunststeen is).

DSC03489TuWei-chengBM0803Taiwan2008KunststeenTxt

DSC03487TuWei-chengBM0803Taiwan2008KunststeenDetail


DSC03490TuWei-chengEenVatVanVluchtendeZielenTaiwan2019Kunststeen

Tu Wei-cheng, Een vat van vluchtende zielen, Taiwan, 2019, kunststeen.


DSC03491TuWei-chengEenVatVanVluchtendeZielenTaiwan2019Kunststeen


DSC03492TuWei-chengEenVatVanVluchtendeZielenTaiwan2019KunststeenTxt


Aziatisch paviljoen

Vandaag was ik in Amsterdam.
Onder andere in het Rijksmuseum.
Ik ging kijken naar de tentoonstelling REVOLUSI!
maar kon het Aziatisch paviljoen niet met rust laten.
Er is nu te weinig tijd om veel over dit avontuur
te vertellen maar ik zag twee werken
die ik vandaag wil laten zien.

Denk eens na over de verschillen en overeenkomsten
tussen de twee werken.

DSC03478EdmundDeWaalAnIdeaForTheJourney2013PorseleinGlasHout

Edmund de Waal, An idea (for the journey), 2013, porselein, glas, hout.

DSC03477EdmundDeWaalAnIdeaForTheJourney2013PorseleinGlasHout


DSC03480HoofdVanEenBoeddhaChina550-650Marmer

Hoofd van een Boeddha, 550 – 650, China, marmer.

DSC03481HoofdVanEenBoeddhaChina550-650Marmer


Het tweede leven van een katoenen tas

IMG_5524

Als ‘Vriend van het Rijksmuseum’ kreeg ik een katoenen tas toegestuurd met natuurlijk een herinnering om toch maar vooral weer naar het museum te gaan. Dat ga ik ook wel doen maar het is voor mij nog te vroeg. We moeten nog een beetje verder zijn met de bestrijding van corona. Maar zo’n tas. Dit model heb ik nog nooit handig gevonden. Ik ga hem toch niet gebruiken. Dus wat dan? Nou het is best mooie katoen dus heb ik hem gisteren uit elkaar getornd. Nu nog een boek (of een paar boeken) vinden dat zich hier in wil laten inbinden.


IMG_5525

De katoen kwam ook nog uit India dus dan heb je bij mij een streepje voor.


Die weet niets van boeken! Niets – helemaal niets,..

…behalve dan misschien iets over hun inhoud…
De Bibliomaan, pagina 66.

ElzevierometerStichtingDesiderataHorizontaal

Dit boek kon ik niet laten liggen.
Ondanks de stapel in de woonkamer, de stapel in de studeerkamer,
de stapel op het nachtkastje, dit boek lees ik eerst.

IMG_5037CharlesNodierDeBibliomaanMartinHulsenboomEdSchildersPeterIjsenbrantStichtingDesiderata

Charles Nodier, De Bibliomaan. Gemaakt door Martin Hulsenboom, Ed Schilders en Peter Ijsenbrant voor de Stichting Desiderata. Let op de twee leeslinten. Heel prettig lezen! De afbeelding op de stofomslag is detail uit een illustratie van Maurice Leloir en F. Noel.


Het boek draait om een vertaling van Martin Hulsenboom van
een komische tekst van Charles Nodier die eerst verscheen
als een van vele verhalen in een bundel (1831) en pas
in 1894 als zelfstandig boek.
De vertaling is aangevuld met een toelichting op personen en
gebeurtenissen in de tekst (Peter Ijsenbrant) en een
serie aantekeningen die dieper graven over wie wel eens model
hebben kunnen staan voor de personages in De bibliomaan.

Vooraf kende ik de tekst en schrijver niet maar het werd aangeprezen
door iemand waardoor ik dacht: dat moet ik eens lezen.
Ook de uitvoering van het boek zet je aan tot lezen.
Een Elzevierometer, twee leeslinten, mooi schutblad, een mooie
verzameling afbeeldingen en alle Franse teksten zijn vertaald.
Dat is wel zo prettig voor een lezer die het Frans niet machtig is.

IMG_5038CharlesNodierDeBibliomaanMartinHulsenboomEdSchildersPeterIjsenbrantStichtingDesiderataSchutblad

Hier kun je het schutblad met het logo van de Stichting Desiderata zien.


IMG_5039CharlesNodierDeBibliomaanMartinHulsenboomEdSchildersPeterIjsenbrantStichtingDesiderataDetailJeanHenriMarletAdrienVictorAugerLeBouquinisteEnJouissanceCollectieDimonEmmeringRijksmuseum

Hier zie je de bibliomaan in een spotprent, een gravure van Jean Henri Marlet naar ontwerp van Adrien Victor Auger met als titel ‘Le bouquiniste en jouissance’ (genietende boekenliefhebber) uit de Collectie Simon Emmering, Rijksmuseum, Amsterdam.


IMG_5040CharlesNodierDeBibliomaanMartinHulsenboomEdSchildersPeterIjsenbrantStichtingDesiderataFrontispiceNicolasEustacheMaurinMauriceLeloirFNoel

Frontispice: portret van Charles Nodier, getekend door Nicolas Eustache Maurin en als steendruk gegraveerd door François-Séraphin Delpech.


Het verhaal is grappig, de begeleidende teksten zijn goed geschreven.
Het is echt een plezier voor iedereen die van boeken houdt.
De teksten nemen je mee in de Franse boekenwereld.
Vanuit het boekbinden weet ik dat de Franse boekbinders een heel
belangrijke rol hebben gespeeld bij de ontwikkeling van het boek.
Dat komt ook terug in dit boek waar illustratoren, schrijvers,
boekbinders, uitgevers, drukkers en boekverkopers op gelijke voet
hun rol spelen.

Bij de zending met het boek, zat een leuke kaart die een kijkje geeft
op de sfeer van het boek. Als laatste afbeelding neem ik de
Elzevierometer nogmaals op, verticaal deze keer.

AnsichtkaartStichtingDesiderata
ElzevierometerStichtingDesiderataVertikaal

Elzevierometer, voor- en achterkant naast elkaar.


Koffie en Kerststol

Tijdens het voorbereiden en samenstellen van dit blogbericht
zit ik aan de koffie en kerststol.
Daarom noem ik het bericht zo maar het bericht gaat
over de bouwdoos van een kerstbal die ik vrijdag kreeg
in het Rijksmuseum. De bouwplaat is gemaakt door PietDesign.

IMG_2190Reparatie

Maar eerst iets heel anders. Af en toe probeer ik ook iets te repareren. Zoals dit voorwerp. Enig idee wat het is?


IMG_2191BouwJeEigenKerstbal

Hier gaat het om. De bouwplaat om zelf een kerstbal te maken.


IMG_2192InspiratiePietDesignTegeltableauWeeshuisSommeldijkC1725

De inspiratie is afkomstig van een tegeltableau uit ongeveer 1725 uit het Weeshuis in Sommelsdijk. Het lijkt wel uit ‘A Christmas Carol’ te komen.


IMG_2193SjabloonPietDesign

Dit is één van de twee identieke bouwplaten die in het pakket zaten. Op één plaat zitten 6 ‘rondjes’.


IMG_2195EersteRondjeUitgedrukt

Die druk je eenvoudig uit de bouwplaat. Één zo’n ‘rondje’ ziet er dan uit, zoals je hierboven kunt zien. De uitstekende (letterlijk) halve maantjes zijn allemaal half ingesneden aan de basis. Dat zijn de plaatsen waar de twaalf ‘rondjes’ in elkaar gaan grijpen.


IMG_2196Sjabloon^RonbjesUitgedrukt

Dit is dan de lege bouwplaat die je vervolgens kunt gebruiken als sjabloon voor je eigen ontwerpen.


IMG_2197ZoSchuifJeDeeersteTweeInElkaar

Zo schuif je de eerste twee ‘rondjes’ in elkaar.


IMG_2198ZoZittenDeEerste2GoedInElkaar

Samen vormen de twee halve maantjes waar je de twee vormen in elkaar schuift, een mooi rondje dat samen één afbeelding vormt.


IMG_2199Halverwege

Het proces is vervolgens niet zo geweldig getekend en/of uitgelegd in de verpakking. Maar het wijst eigenlijk zichzelf uit. Hier ben ik halverwege. Op dat punt aangekomen besloot ik nog zo’n halve kerstbal te maken.


IMG_2200De2HelftenGereed

Al snel had ik twee halve kerstballen.


IMG_2201KerstbalGereed

Even later zat de kerstbal in elkaar. Zonder lijm, zonder knippen. Pas bij het laatste halve maantje heb ik een pincet gebruikt om het maantje dat binnen zat naar buiten te halen.


IMG_2202KerstbalGereedEnOpMijnVensterbank

Hier ligt de kerstbal op mijn kerstvensterbank. Tussen de andere ballen, bomen en sterren.


Gisteren gevonden bij de kringloop

Gisteren vond ik drie boeken bij de Kringloopwinkel; in Breda.
De eerste was gisteren al op mijn weblog te zien.
Vandaag het tweede.

Nu ik er nog eens over nadenk toon ik ze niet in de volgorde
dat ik ze vond. Ik toon ze in de volgorde van vermeend belang
voor mij.

IMG_1820FSchmidt-DegenerRijksmuseumGidsMetAfbeeldingenMaart1938Omslag

F. Schmidt-Degener, Rijksmuseum – Gids met afbeeldingen. Maart 1938. Het boek heeft een kaft met vlekken en ezelsoren. De omslag zit op een aantal plaatsen los. Daar is nog wel iets aan te doen. Het boek is intensief gebruikt. Het lijkt wel of het boek werkelijk als naslagwerk in het museum is gebruikt. In de ‘naamlijst van kunstenaars’ staan met potlood aantekeningen en veel kunstwerken staan afgevinkt.


Wikipedia:

Frederik Schmidt Degener (Rotterdam, 10 december 1881 – Amsterdam, 21 oktober 1941) was van 1908 tot 1921 directeur van het Museum Boijmans in Rotterdam en van 1921 tot 1941 directeur van het Rijksmuseum in Amsterdam. Daarnaast was hij kunsthistoricus, essayist en dichter.

Nog even een opmerking.
Ik noem Frederik Schmidt Degener hier als schrijver van de catalogus
maar tot nu toe ben ik zijn naam alleen tegengekomen onder de inleiding.
Op Delpher wordt M.C. Schoch genoemd als co-auteur.
Van deze persoon kan ik op Internet of op de website
van het Rijksmuseum niets vinden behalve dat het Rijksmuseum een exemplaar
van hetzelfde boek heeft.

IMG_1821FSchmidt-DegenerRijksmuseumGidsMetAfbeeldingenMaart1938Hoofdverdieping

Dit vond ik erg leuk. Er zitten 2 plattegronden in met beschrijving van de zalen: 234 Rembrandt’s Schuttersoptocht, bladzijde 41 (wij zouden nu zeggen de Nachtwacht). Daarnaast is in het rood de looproute aangegeven. Dit is te zien op deze plattegrond: Hoofdverdieping, kunst der 15e, 16e en 17e eeuw.


IMG_1822FSchmidt-DegenerRijksmuseumGidsMetAfbeeldingenMaart1938Benedenverdieping

De tweede plattegrond met de benedenverdieping en de Drucker-uitbouw.


Wikipedia:

De Druckeruitbouw is een gebouw van het Rijksmuseum Amsterdam, geopend in 1909, om de collectie Drucker-Fraser, een kunstcollectie van ‘moderne’ negentiende-eeuwse kunstwerken van de Haagse school, afkomstig van het kinderloze echtpaar J.C.J. Drucker-Fraser, tentoon te stellen. Tot dan stond een deel van de huidige collectie sinds 1904 in het Fragmentengebouw, maar daar was plaatsgebrek. In 1913 werd begonnen aan een uitbreiding, die in 1916 gereed kwam.

In 1996 is de Druckeruitbouw door architect Quist met het fragmentengebouw gerestaureerd tot de Zuidvleugel, tegenwoordig de Philipsvleugel. Tijdens de verbouwing van het Rijksmuseumgebouw in 2003-2013 was de Zuidvleugel de hoofdtentoonstellingsruimte. Sinds 2014 is er onder meer het restaurant RIJKS® gevestigd.

IMG_1823FSchmidt-DegenerRijksmuseumGidsMetAfbeeldingenMaart1938Afbeeldingen

In de gids is een hele serie foto’s van werken opgenomen.


Meer details gaan volgen.

Louise Bourgeois in de Rijksmuseumtuin

Zoals intussen een beetje vertrouwd heeft het Rijksmuseum
in Amsterdam niet alleen binnen mooie tentoonstellingen maar ook
buiten in de tuin.
Zo is er op dit moment werk te zien van Louise Bourgeois.

IMG_0812LouiseBourgeoisInDeRijksmueseumtuinen


IMG_0813LouiseBourgeois

Op een paar kolommen lagen beelden van verstrengelde handen. Dit is er een van.


IMG_0814LouiseBourgeoisSpiderCoupleBrons2003

Louise Bourgeois, Spider Couple, brons, 2003.

IMG_0817LouiseBourgeoisSpiderCoupleBrons2003 Text


IMG_0818LouiseBourgeoisQuarantaniaBrons1947-1953

Louise Bourgeois, Quarantania, brons, 1947 – 1953.

IMG_0819LouiseBourgeoisQuarantaniaBrons1947-1953 Text


IMG_0821LouiseBourgeois
IMG_0823LouiseBourgeois


IMG_0825LouiseBourgeoisInAndOut#2Aluminium1995-1996

Louise Bourgeois, In and out #2, aluminium, 1995 – 1996.

IMG_0827LouiseBourgeoisInAndOut#2Aluminium1995-1996 Text


IMG_0833LouiseBourgeoisCrouchingSpiderBronsEnRoestvrijStaal2003

Louise Bourgeois, Crouching spider, brons en roestvrij staal, 2003. Een hurkende spin. Zouden spinnen dat kunnen?

IMG_0832LouiseBourgeoisCrouchingSpiderBronsEnRoestvrijStaal2003 Text


IMG_0835LouiseBourgeoisSpiderBrons1996

Louise Bourgeois, Spider, brons, 1996. De associatie van moederschap en bescherming met een spin zal voor veel mensen op het eerste gezicht vreemd zijn.

IMG_0837LouiseBourgeoisSpiderBrons1996
IMG_0836LouiseBourgeoisSpiderBrons1996 Text


IMG_0839LouiseBourgeoisFountainAluminium1999

Louise Bourgeois, Fountain, aluminium, 1999.

IMG_0840LouiseBourgeoisFountainAluminium1999
IMG_0841LouiseBourgeoisFountainAluminium1999 Text


All Rembrandts – Alle Rembrandts

Het laatste weekend van deze fantastische tentoonstelling
is begonnen. Met extra lange openingstijden.
Als je de kans hebt, ga dan kijken.
Hier mijn tweede serie met etsen van Rembrandt van Rijn.

JanRothuizenWelkomBijDeRijksmuseumVrienden02 01

Op de doos waarmee de kaart ‘Vriend van het Rijksmuseum’ kwam stelt Jan Rothuizen het Rijksmuseum nog even voor.


JanRothuizenWelkomBijDeRijksmuseumVrienden02 02

Bij het Aziatisch paviljoen ga ik altijd even kijken. Die Slapende Vishnu uit Cambodja bijvoorbeeld. Zo’n prachtig beeld.


IMG_0789RembrandtVanRijnEphraïmBuenoEtsDrogeNaaldEnGravure1647RP-P-OB-559EnOlieverfOpPaneel(Voorstudie)Ca1647SK-A-3982

Het schilderij rechts is een studie voor de ets links. Rechts: Rembrandt van Rijn, Ephraïm Bueno. Olieverf op paneel, circa 1647. SK-A-3982. Links: Rembrandt van Rijn, Ephraïm Bueno. Ets, droge naald en gravure, 1647. RP-P-OB-559.


IMG_0789RembrandtVanRijnEphraïmBuenoEtsDrogeNaaldEnGravure1647RP-P-OB-559EnOlieverfOpPaneel(Voorstudie)Ca1647SK-A-3982 AlleenEts

Even de volle aandacht voor dit geweldige werk.Rembrandt van Rijn, Ephraïm Bueno.


IMG_0791RembrandtVanRijnEenGeleerdeInZijnStudeerkamerFaustEtsDrogeNaaldEnGravureMetPlaattoonOpJapansPapierCa1652RP-P-1962-122 01

Dit komt bij altijd als zo’n geheimzinnig werk over. Rembrandt van Rijn, Een geleerde in zijn studeerkamer (Faust). Ets, droge naald en gravure met plaattoon op Japans papier, circa 1652. RP-P-1962-122.


IMG_0791RembrandtVanRijnEenGeleerdeInZijnStudeerkamerFaustEtsDrogeNaaldEnGravureMetPlaattoonOpJapansPapierCa1652RP-P-1962-122 02

Dit is dat geheimzinnige symbool. Er zijn artikelen te vinden die dit (proberen) uitleggen.


IMG_0793RembrandtVanRijnJanSixEtsDrogeNaaldEnGravure1647RP-P-1961-1160

Rembrandt van Rijn, Jan Six. Ets, droge naald en gravure, 1647. RP-P-1961-1160.


PlasticTas

Het spel met de letters van het ‘logo’ van het Rijks Museum in allerlei uitingen van het museum werkt goed. Plastic tas (dat je dat nog op je weblog durft te plaatsen).


IMG_0795RembrandtVanRijnDeDrieBomenEtsDrogeNaaldEnBurijn1643RP-P-OB-444

Rembrandt van Rijn, De drie bomen. Ets, droge naald en burijn, 1643. RP-P-OB-444.


IMG_0797RembrandtVanRijnDePresentatieInDeTempelEtsDrogeNaaldCa1640RP-P-1961-1010

Rembrandt van Rijn, De presentatie in de tempel. Ets, droge naald, circa 1640. RP-P-1961-1010. Wat mij betreft zijn we nu in de Champions League van de kunst belandt.


IMG_0799RembrandtVanRijnFranciscusKnielendInGebedOnderEenBoomEtsEnDrogeNaald1657RP-P-1962-92

Rembrandt van Rijn, Franciscus knielend in gebed onder een boom (en voor het kruis). Ets en droge naald, 1657. RP-P-1962-92.


IMG_0801RembrandtVanRijnJongeManZittendOpDeGrondMetEenBeenUitgestrektEtsEnBurijn16462eStaatUit3RP-P-OB-254

Rembrandt van Rijn, Jonge man zittend op de grond met een been uitgestrekt. Ets en burijn, 1646, 2e staat uit 3. RP-P-OB-254.


IMG_0803RembrandtVanRijnChristusGeneestDeZieken(Honderdguldenprent)EtsDrogeNaaldEnGravureOpJapansPapierCa1648RP-P-1962-1 01

De finale van de Champions League (samen met Ecce Home waarvan hier nu geen foto). Rembrandt van Rijn, Christus geneest de zieken (Honderdguldenprent). Ets, droge naald en gravure op Japans papier, circa1648. RP-P-1962-1.

IMG_0803RembrandtVanRijnChristusGeneestDeZieken(Honderdguldenprent)EtsDrogeNaaldEnGravureOpJapansPapierCa1648RP-P-1962-1 02AlDieVerschillendeKaraktersHoudingenEnAankleding

Al die karakters, al die houdingen. Die aankleding. Ken ik die baret niet ergens van?

IMG_0803RembrandtVanRijnChristusGeneestDeZieken(Honderdguldenprent)EtsDrogeNaaldEnGravureOpJapansPapierCa1648RP-P-1962-1 03ZwaerNaarWirEnAlleNuances

Van gitzwart naar wit met alle nuances daartussen. Super!


IMG_0808RembrandtVanRijnDeVierdeOosterseKopEts1635RP-P-1961-1165

Rembrandt van Rijn, De vierde Oosterse kop. Ets, 1635. RP-P-1961-1165.


KunstIsBussinessLinksBoekRechtsRestaurant

Natuurlijk is zo’n grote tentoonstelling ook grote zaken doen. Links de bon van het boek dat ik er kocht en rechts het mapje voor de rekening van het restaurant.


RembrandtBiografieVanEenRebel

Rembrandt van Rijn, Biografie van een rebel. Goed geschreven, begrijpelijk voor iedereen. Later dit jaar: Rembrandt – Velázquez. Dan ga ik zeker weer kijken!


High society in Amsterdam

Afgelopen vrijdag ben ik op het ‘feestje’ van Marten & Oopjen
geweest: high society.
Een groot aantal genodigden waren er in de vorm van prachtige
manshoge portretten waarop het onderwerpen ten voeten uit
geschilderd zijn.
Een mooie, frisse verzameling schilderijen.
Met stiekem ook veel aandacht voor kleding en huisdieren.

Ik heb er het volgende dubbelportret gemaakt:

WP_20180330_10_31_33_ProPaoloVeroneseGravinLiviaDaPortoThieneEnHaarDochterDeidamiaOlieverfOpDoekCa1552PaoloVeroneseGraadfIseppoDaPortoEnZijnZoonLeonidaOlieverfOpDoekCa1552

Met links: Paolo Veronese, Gravin Livia da Porto Thiene en haar dochter Deidamia, olieverf op doek, circa 1552 en rechts Paolo Veronese, Graaf Iseppo da Porto en zijn zoon Leonida, olieverf op doek, circa 1552.


De tijdelijke tentoonstellingen worden in het Rijksmuseum gehouden
in een van de vleugels waardoor je iedere keer langs
de Aziatische afdeling kunt lopen.
Dat doe ik dan ook meestal.
Even kijken bij de twee grote Japanse tempelwachten of bij
de dansende Shiva uit Tamil Nadu (India).
Als extra bonus had ik vrijdag zicht op de bomen die in de tuin in bloei staan.

WP_20180330_10_17_00_ProTuinRijksmuseumAziatischPaviljoen

In de tuin van het Rijksmuseum staan ten minste drie van deze bomen in bloei.


WP_20180330_10_17_26_ProDansendeShiveTamilNaduCa12eEeuw

Dansende Shiva, Tamil Nadu, 12e eeuw.


Small Wonders – Kleine Mirakels

De Nederlandse titel is van mezelf.
De tentoonstelling Small Wonders zag ik vorige week
in het Rijksmuseum.
Na de Art Gallery of Ontario in Toronto en The Met Cloisters
in New York zijn de kleine mirakels ook in Nederland te zien.
Er is zelfs een speciale website waar de kleine mirakels te zien zijn:
http://smallwonders.nl/index.html

DSC_2464CatalogusSmallWondersRijksmuseum

De tentoonstelling wordt begeleid met een Engelstalige catalogus en een gratis folder. De folder geeft minder informatie maar is ook veel praktischer om bij je te hebben als je op de tentoonstelling rond loopt. Voor thuis is de catalogus, die ontworpen is door Irma Boom, beter. Mijn exemplaar is al weer de tweede druk dus de verkoop lijkt goed te gaan.


DSC_2468AtelierAdamDirckszDrieluikC1500-1530

Als je ergens over wilt klagen, klaag dan over de kaarten. Die zijn er te weinig en ze zijn saai. Atelier Adam Dircksz, drieluik, circa 1500 – 1530.


DSC_2469AtelierAdamDirckszGebedsnootMetOrigineleBehuizingEnBuidelC1510-1530

Dit is een voorbeeld van de buitenkant van een gebedsnoot. Ik heb al eens eerder over deze voorwerpen geschreven. Na de heropening van het Rijksmuseum zag ik er een liggen in de vitrines. Ik had er nog nooit een gezien. Niet eens op een plaatje. Atelier Adam Dircksz, gebedsnoot met originele behuizing en buidel, circa 1510 – 1530.


DSC_2470AtelierAdamDirckszGebedsnootInOrigineleBehuizingC1510-1530

Wat de kaarten heel goed laten zien is dat een betere belichting de voorwerpen veel lichter van kleur maakt, niet zo zwaar als op mijn foto’s. Maar de voorwerpen zijn delicaat en niet te vergeten bijna 500 jaar oud dus dat rechtvaardigr de beperkte belichting op de tentoonstelling. Atelier Adam Dircksz, gebedsnoot in originele behuizing, circa 1510 – 1530.


WP_20170819_10_20_37_ProStHorisEnDeDraakOmgevingHanGossaertC1510-1520

Toen ik afgelopen zaterdag in het Rijksmuseum was, had men stormschade van de nacht daarvoor. Daarom was de reguliere gang naar de tentoonstelling afgesloten en liep ik via een alternatieve weg. Daarom kwam ik eigenlijk bij de staart van de tentoonstelling. St. Joris en de draak, omgeving van Jan Gossaert, circa 1510 – 1520.


WP_20170819_10_26_37_ProAltaarstukMetDeKruisigingNoordelijkeNederlandenOfNederrijnC1510-1560BuxushoutGrondvlakNotenhout

Dit zijn natuurlijk geen gebedsnoten maar het vakmanschap en materiaal ligt heel erg in de buurt van de gebedsnoten. Daarnaast stralen ze soms dezelfde toewijding aan het onderwerp en de techniek uit als de gebedsnoten. Altaarstuk met de Kruisiging, Noordelijke Nederlanden of Nederrijn, circa 1510 – 1560, buxushout, het grondvlak is van notenhout. Het duiveltje bij de misdadiger rechts is prachtig.


WP_20170819_10_33_20_ProVeleMalenStJorisInDezeDriedimentionelePuzzel

Dit voorwerp had een zaal apart. Het is een soort driedimensionale puzzel. Je ziet St. Joris meerdere malen in deze pilaar van hout. Maker onbekend, circa 1510, buxushout.


WP_20170819_10_33_36_ProStHorisTekst

De beschrijving van de pilaar met St. Joris.


WP_20170819_10_34_14_ProStJoris

St. Joris in close-up.


WP_20170819_10_34_52_ProStJorisDetailMensenOpDePoortLinksRechtsPasseertStJorisTePaard

Rechts St. Joris en links mensen die op de stadsmuur naar beneden kijken.


WP_20170819_10_38_13_ProAtelierAdamDirckszGebedsnootHollandC1519-1530Buxushout

De eerste gebedsnoot in deze blog. Atelier Adam Dircksz, gebedsnoot, Holland, circa 1519 – 1530, buxushout. De noot kun je dus gesloten bij je dragen. Als je hem opent, heeft iedere helft vaak nog een of twee deurtjes of blinden die ook open kunnen (zoals hier de bovenste helft). Op de deurtjes zijn dan vaak reliefs aangebracht. De beide noothelften zijn zelf een soort kijkdozen met gelaagde scenes, heel veel figuren en architectonische hoogstandjes.


WP_20170819_10_43_34_ProAtelierAdamDirckszGebedsnootInDeVormVanEenPeulMet5ErwtenHollandC1500-1530Buxushout

De creativiteit lijkt geen grenzen te kennen. Hier een ‘gebedsnoot’ in de vorm van een peul met daarin erwten die open kunnen en waarop afbeeldingen zijn aangebracht. Atelier Adam Dircksz, gebedsnoot in de vorm van een peul met vijf erwten, Holland, circa 1500 – 1530, buxushout. De peul is grofweg 10 cm lang..


WP_20170819_10_46_33_ProGebedsnootInDeVormVanEenDoodshoofdDuitsland1520-1540Perenhout

Blijkbaar waren er toen ook al goths. Gebedsnoot in de vorm van een doodshoofd, Duitsland, 1520 – 1540, perenhout.


WP_20170819_10_47_19_ProGebedsnootInDeVormVanHetHoofdVanMariaDuitslandC1500-Voor1526Perenhout

Gebedsnoot in de vorm van het hoofd van Maria, Duitsland, circa 1500 – voor 1526, perenhout.

WP_20170819_10_47_44_ProGebedsnootInDeVormVanHetHoofdVanMariaDuitslandC1500-Voor1526Perenhout


WP_20170819_10_47_58_Pro (2)AtelierAdamDirckszLijkkistMetSkeletC1500-1530

Weer een ander devotioneel voorwerp: Atelier Adam Dircksz, lijkkist met skelet, circa 1500 – 1530.


WP_20170819_10_49_43_ProNavolgerVanAdamDirckszGebedsnootInDeVormVanEenWalnootMetDoosjeHollandC1540OfLaterDoosjeAmsterdam18eEeuwBuxushourZilver

Navolger van Adam Dircksz, gebedsnoot in de vorm van een walnoot met doosje, Holland, circa 1540 of later, het doosje is uit Amsterdam uit de 18e eeuw. De walnoot is van buxushout, het doosje is van zilver.


WP_20170819_11_00_46_ProAtelierAdamDirckszGebedsnootMetGodInGlorieEnHetLaatsteOordeelC1500-1530

Atelier Adam Dircksz, gebedsnoot met ‘God in glorie’ en ‘Het Laatste Oordeel’, circa 1500 – 1530.


WP_20170819_11_02_25_ProAtelierAdamDirckszGebedsnootInBehuizingBovenLaatsteOordeelHollandC1500-1530BehuizingLate16eEeuwBuxusVerguldZilver

Atelier Adam Dircksz, gebedsnoot in behuizing, boven Laatste Oordeel, Holland, circa 1500 – 1530, de behuizing is uit de late 16e eeuw. De noot is van buxushout, de behuizing van verguld zilver.


WP_20170819_11_02_49_ProAtelierAdamDirckszGebedsnootMiddenBovenKruisigingMiddenMiddenKruisafnameHollandC1500-1530Buxus

Atelier Adam Dircksz, gebedsnoot, centrum-boven: de Kruisiging, centrum-midden: de Kruisafname, Holland, circa 1500 – 1530, buxushout. Met ‘Holland’ vermoedt men Delft. In deze noot staat het kruis centraal. Zo met de bovenste twee deurtjes open heeft het voorwerp ook de vorm van het kruis. Maar dat kan toeval zijn.


WP_20170819_11_04_55_ProAtelierAdamDirckszGebedsnootOndersteHelftChristusAfdalendInDeHelHollandC1500-1530Buxus

Toen ik muurschilderingen in Ferrara, Italie beschreef dacht ik dat ‘Christ in limbo’ een zeldzame afbeelding was, maar hier is er ook een. Atelier Adam Dircksz, gebedsnoot, onderste helft ‘Christus afdalend in de hel, Holland, circa 1500 – 1530, buxushout.


WP_20170819_11_05_30_ProAtelierAdamDirckszGebedsnootInOrigineleBehuizingMetDoosjeEnVergrootglasHollandC1500-1530BuxusDoosjeEind18eEeuw

Atelier Adam Dircksz, gebedsnoot in originele behuizing met doosje en vergrootglas (linksonder), Holland, circa 1500 -1530, de gebedsnoot is van buxus, het doosje is uit het einde van de 18e eeuw.


WP_20170819_11_10_31_ProInrichtingTentoonstellingszaalRijksmuseum

Dirt is de zaal waar de meeste gebedsnoten liggen in de tentoonstelling van het Rijksmuseum.


WP_20170819_11_13_29_ProAtelierAdamDirckszOntmanteldeGebedsnootHollandC1500-1530Buxushout

Hier zie je een ontmantelde gebedsnoot. Zo kun je de verschillende onderdelen zien. Het schijnt dat de twee helften op zich ook weer uit losse onderdelen bestaan. Atelier Adam Dircksz, ontmantelde gebedsnoot, Holland, circa 1500 – 1530, buxushout.


WP_20170819_11_20_00_ProAtelierAdamDirckszGebedsnootOndersteHelftMetChristusVoorPilatusHollandC1500-1530Buxushout

Deze gebedsnoot krijgt heel veel aandacht op de tentoonstelling. Tussen het volk zit een man met een bril! (rechtsonder van het centrum) Er zitten trouwens nog meer mensen in een boek te lezen. Atelier Adam Dircksz, gebedsnoot, onderste helft met de afbeelding ‘Christus voor Pilatus’, Holland, circa 1500 – 1530, buxushout.

WP_20170819_11_20_00_ProAtelierAdamDirckszGebedsnootOndersteHelftMetChristusVoorPilatusHollandC1500-1530BuxushoutZelfdeBeeldFotoAanDeWand

Op een hele grote afbeelding tegen de muur in het museum zie je de man nog een keer. Hij zit hier rechtsboven. De man schuin voor hem heeft ook een boek op schoot.


DSC_2471CatalogusSmallWondersRijksmuseum

De tentoonstelling is gewoon sensationeel. Small Wonders, Rijksmuseum.


Anna Atkins, Cyanotype,

Een tweede tentoonstelling die ik afgelopen zaterdag zag
was de tentoonstelling over de 19e eeuwse fotografie in de
collectie van het Rijksmuseum: New Realities.

Trots hoogtepunt is het fotoboek: Photographs Of British algae
gemaakt door de fotograaf Anna Atkins, 1843 – 1853 (!)

WP_20170819_11_24_20_ProAnnaAtkinsPhotographsOfBritishAlgaeCyanotypeImpressions1843-1853

Anna Atkins, Photographs Of British algae. Cyanotype Impressions. Het fotoboek is uit de beginjaren van de fotografie. Er zijn dan verschillende technieken in ontwikkeling waarvan cyanotypie er een is. We kennen deze techniek misschien beter onder de term blauwdruk.


WP_20170819_11_24_28_ProTekstAnnaAtkinsPhotographsOfBritishAlgaeCyanotypeImpressions1843-1853

Iedere foto in dit boek is met de hand gemaakt. Keer op keer plaatste Atkins een stuk zeewier op het papier, liet de zon inwerken en legde het papier in een bak met water. Het is niet bekend hoeveel exemplaren Atkins van haar boek maakte, maar veel meer dan 25 zullen het er niet geweest zijn. In totaal maakte ze dus duizenden afdrukken. Vandaar dat ze er tien jaar over deed om de uitgave te voltooien.


Wikipedia zegt er het volgende van:

Cyanotypie is een fotografisch proces waarbij na ontwikkeling een cyaan-blauwe afdruk ontstaat.

 

De Engelse wetenschapper, fotograaf en astronoom John Herschel ontdekte dit proces in 1842. Ondanks dat John Herschel misschien wel de ontdekker is van het cyanotypie proces, is Anna Atkins degene die het toepaste in de fotografie. Zij bracht een gelimiteerde serie boeken met cyanotypische afbeeldingen uit die varens en andere planten beschreven. Doordat zij gebruik maakte van dit proces, wordt zij ook wel gezien als de eerste vrouwelijke fotograaf.

 

Het proces gebruikt twee chemicaliën:

Ammoniumijzercitraat
Kaliumhexacyanoferraat.

 

Het resultaat was dat als deze twee stoffen werden blootgesteld aan sterk licht ze veranderden in Pruisisch blauw. Wanneer de chemische middelen zijn weggespoeld met water blijft er een stabiele en kenmerkende blauwe kleur achter, waarop de afbeelding in witte lijnen is weergegeven.

 

Blauwdruk

Gedurende bijna een eeuw was cyanotypie de enige simpele en goedkope manier om tekeningen in meervoud te maken. De techniek werd dan ook meteen gebruikt in de industrie, speciaal voor bouwplannen op groot formaat voor machines, zoals locomotieven en voor architectonische bouwwerken. Dit gebruik van cyanotypie staat bekend als blauwdruk.

Terug naar de tentoonstelling.
Het Rijksmuseum heeft een heel mooi overzicht in haar collectie
van de verschillende soorten technologie.
Zo zie je naast de cyanotypie, stereografie,albumen print,
zout, hand gekleurs, daguerreotype, gellatin, tintype,
en nog veel meer.

Al dat moois is te zien op de tentoonstelling en in het
prachtige boek dat bij de tentoonstelling is verschenen.

DSC_2463NewRealitiesRijksmuseum

New Realities, Rijksmuseum.


DSC_2460NewRealitiesRijksmuseum

Let vooral ook op de mooie cyaanblauwe kleur die de pagina’s hebben gekregen aan de randen.


DSC_2462NewRealitiesRijksmuseum

Aan het begin en het eind van het boek speciale bladen met foto’s van Anna Atkins.


DSC_2461NewRealitiesRijksmuseum

Dan in het boek veel, heel veel ruimte voor de prachtige foto’s. Het boek is een genot om in de hand te hebben.


DSC_2459NewRealitiesRijksmuseum

Van de prachtige omslag van het boek krijg ik geen genoeg.


Jean Dubuffet bij het Rijksmuseum

WP_20170819_12_04_43_ProJeanDubuffetLePlongeur

De tuin van het Rijksmuseum is een beeldentuin die steeds bevolkt wordt door beelden van andere kunstenaars. Op dit moment is Jean Dubuffet aan de beurt. Hier Le Plongeur (de duiker).


WP_20170819_12_05_03_ProJeanDubuffetLIncivil

Jean Dubuffet, L’incivil.

WP_20170819_12_06_18_Pro (2)TekstJeanDubuffetWelcomeParade1973-2014


WP_20170819_12_07_36_ProJeanDubuffetLeDeviseurI1969-2006

Jean Dubuffet, Le Deviseur. De foto’s zijn een volledig willekeurige selectie van al het moois dat er te zien is.

WP_20170819_12_07_44_ProTekstJeanDubuffetLeDeviseurI1969-2006


Museum Prinsenhof in Delft – Verboden porselein

De tentoonstelling ‘Verboden porselein’ is de tweede tentoonstelling
die ik in korte tijd bezoek met als onderwerp China en porselein.
Karakteristiek aan deze tentoonstelling is dat het eigenlijk een archeologische
tentoonstelling is.
De voorwerpen komen niet uit een bekend museum met een perfecte collectie.
De voorwerpen komen uit Jingdezhen, een van de geboorteplaatsen
van het porselein.
Daar heeft men de afgelopen jaren een aantal oude werkplaatsen en vooral ovens
opgegraven en die brachten enorme hoeveelheiden scherven aan het daglicht.
En ook in dit geval scherven die geluk brengen.
Want vaak waren het hele of nagenoeg hele voorwerpen.
De kwamen uit de keizerlijke ovens, zijn dus helemaal gemaakt volgens
de Chinese traditie met het juiste materiaal en de juiste kleuren.
De schilders zijn dezelfde schilders als van de voorwerpen in de ‘perfecte’
musea.

 photo WP_20170414_036MeipingChineesPorseleinChenghua1464-1487.jpg

Meiping, Chenghua, 1464 – 1487, Chinees porselein.

 photo WP_20170414_037MeipingChineesPorseleinChenghua1464-1487.jpg

Meiping, Chinees porselein.
Chenghua 1464 – 1487.

 

In China zijn draken de brengers van geluk en deze mythische dieren komen in verschillende variaties voor op het keizerlijk porselein.
Als een Chinese draak vijf tenen heeft, gaat het om een keizerlijke draak.
Deze mag alleen voor de Chinese heerser gebruikt worden.
Draken met vier tenen worden gebruikt voor prinsen en buitenlandse koningen, die met drie tenen zijn voor het gewone volk.

 

Collectie: Imperial Porcelain Museum, Jingdezhen


Soms is er iets mis gegaan bij het bakken of bij een ander onderdeel van het
productieproces. Maar als je de scherven weer samenvoegt, heb je Chinees porselein
met een bijzonder verhaal. Dat verhaal wordt nu verteld in het
Prinsenhof in Delft.

Ook in deze tentoonstelling wordt oud porselein gecombineerd met
werk van jonge Chinese en Nederlandse kunstenaars.
Werkend vanuit de oude traditie maar met nieuwe, moderne invalshoeken.

 photo WP_20170414_038HuangZaiyun.jpg

Huang Zaiyun.

 photo WP_20170414_039HuangZaiyun.jpg

HuangZaiyun

 

Huang Zaiyun (Hunan, 1984) studeerde keramiek aan de universiteit van Jingdezhen.
Na haar opleiding startte ze haar eigen studio.
Zaiyun is bijzonder geinteresseerd in de talloze traditionele ambachten in de keramiek.
Omdat deze ook in China dreigen te verdwijnen, doorkruist zij het land om ze te documenteren en zich, zo mogelijk, meester te maken.
Haar onconventionele ontwerpen zijn hedendaags en uniek.

 

Huang Zaiyun werkte in Royal Delft voornamelijk aan zelfgemaakte, handgevormde objecten die zij beschilderde op de traditionele wijze die ze geleerd heeft in Jingdezhen.
Zij combineerde die objecten met vanuit China meegenomen eeuwenoude scherven kostbaar porselein uit de Ming- en Qing-dynastie.
Ze omschreef dit proces als ‘een zaadje uit de oudheid van het blauw-witte porselein, dat tot bloei komt in mijn hedendaagse, Nederlandse keramiek’.
Hiermee wil ze ingaan op de relatie tussen Nederland en China en verbindt ze het verleden met het heden.

 photo WP_20170414_042HuangZaiyun.jpg

Huang Zaiyun.


 photo WP_20170414_040YinJiulong.jpg

Yin Jiulong.

 photo WP_20170414_041YinJiulong.jpg

Yin Jiulong

 

Yin Jiulong (Sichuan, 1975) studeerde grafisch ontwerp aan de universiteit van Chengdu.
Hij ontwikkelde zich tot een van de meest succesvolle ontwerpers van China en is niet weg te denken uit de glossy bladen, van social media en tv.
In zijn werk verbindt bij kunst, ontwerp en dagelijks leven met elkaar.
Hij produceert naast keramisch gebruiksgoed ook verlichting, kleding en schoenen.

 

Tijdens zijn Artist in Residence-periode bij Royal Delft werd hij geconfronteerd met een totaal nieuwe werkwijze.
Gewend aan ontwerpen met schone handen en talloze assistenten, moest hij nu zelf aan de slag.
Nieuwsgierig, ondernemend en intelligent gebruikmakend van de aanwezige vormen en mallen bij de fabriek, ontwikkelde hij een serie verrassende objecten.
Ook experimenteerde hij met slib- en druiptechnieken en maakte hij gebruik van boeddhistische symbolen.
Wat kleuren betreft beperkte hij zich doeltreffend tot witte en blauwe glazuren met hier en daar een accent in goud.


Af en toe wordt de tentoonstelling afgewisseld met een voorwerp
uit een van de ‘perfecte’ musea.
Vooral om thema’s of vormen te ondersteunen en verduidelijken.

 photo WP_20170414_045SchotelYuan1279-1368Porselein.jpg

Schotel, Yuan, 1279 – 1368, porselein.

Schotel, porselein.
Yuan, 1279 – 1368.

 

Dit stuk laat de kwaliteit zien van het porselein dat tijdens de Yuan-dynastie gemaakt wordt.
De decors op porselein bestaan voor een groot gedeelte uit gelukssymbolen die afkomstig zijn uit het boeddhisme en taoisme.
Aangezien de latere Chinese keizers en bevolking dezelfde religies belijden, blijft het motief van dit fabeldier, ook wel ‘qilin’ genoemd, in gebruik op het porselein in het paleis en daarbuiten.

 

Collectie: Rijksmuseum Amsterdam, inv.nr. AK-RBK-1965-88.

 photo WP_20170414_045SchotelYuan1279-1368PorseleinDetail.jpg

Qilin.


 photo WP_20170414_047DavidDerksen.jpg

David Derksen. Niet van al zijn werk was ik meteen weg (ingepakt porselein als kunstwerk?) maar deze mallen met keramiekkleurstof vond ik mooi.

 photo WP_20170414_048DavidDerksen.jpg

David Derksen

David Derksen (Haarlem, 1983) is in 2009 afgestudeerd aan de Design Academy Eindhoven en rondde in 2011 zijn master Industrial Design af aan de TU Delft.
Tijdens zijn studie startte hij zijn studio in Rotterdam, waar hij onder meer verlichting en meubels ontwerpt.
Graag wisselt hij industrieel ontwerp af met meer experimenteel werk, waarin hij de grenzen van het materiaal opzoekt.

 

Tijdens zijn verblijf in Jingdezhen heeft David Derksen zich laten inspireren door twee thema’s, namelijk de schoonheid van imperfectie en het stapelen/verpakken.
Op basis van misbaksels, die bestaan uit aan elkaar gesmolten en vervormde stapels porselein, maakt hij een serie nieuwe objecten.
De vervorming en verbinding van losse elementen is hierbij met opzet gedaan, op een min of meer gecontroleerde manier.

 

Geinspireerd op hoe porselein wordt verpakt in Jingdezhen, heeft Derksen daarnaast een serie stapelingen gemaakt waarbij losse elementen verbonden zijn door lint of bamboe.
Zij vormen zo een nieuwe interpretatie van een kandelaar uit de keizerlijke collectie (Zhengde, 1505 – 1521, collectie: Archeologisch Instituut Jingdezhen).


 photo WP_20170414_049MonnikskapkanXuande1425-1435Porselein.jpg

Monnikskapkan, Xuande, 1425 – 1435, porselein.

Monnikskapkan, porselein, Xuande (1425 – 1435).

 

De vorm van de monnikskapkan is gekopieerd van voorwerpen die worden gemaakt tijdens de regering van Yongle.
Dit type object is afkomstig uit Tibet en wordt geassocieerd met de boeddhistische monniken daar.
Deze kan is beschreven in Sanskriet, de filosofische taal van onder andere het boeddhisme, wat wederom een verwijzing is naar de contacten van Yongle met Tibet.
Er wordt aangenomen dat Yongle dit type kannen liet maken als cadeau voor de invloedrijke lama Halima.

 

Collectie: Archeologisch Instituut, Jingdezhen.


De voorwerpen staan helaas niet zo duidelijk op de foto en
Marianne Thieme moet maar even niet kijken.
Dit zijn krekeldoosjes van porselein.

 photo WP_20170414_051KrekeldozenHelaasIsDeFotoNietZoMooi.jpg
 photo WP_20170414_052Krekeldozen.jpg

Van links naar rechts:

Krekeldoos, porselein, Xuande (1425 – 1435).

 

Keizer Xuande is een groot liefhebber van krekels.
Deze doos met de keizerlijke draak is zeker voor hem bedoeld, maar is niet door de keuring gekomen.
Xuande houdt van gokken en krekelgevechten lenen zich hier goed voor.
Het is van belang om een sterke krekel te kweken en deze goed te verzorgen in een mooi porseleinen doosje.

 

Collectie: Archeologisch Instituut, Jingdezhen.

 

Krekeldoos, porselein, Xuande (1425 – 1435).

 

Deze krekeldoos is gedecodeerd met vliegende phoenixen.
Niet alle objecten worden aan de buitenzijde gemerkt met het zes-karaktermerk van de keizer.
Deze doos heeft het regeringsmerk van Xuande aan de binnenzijde van de deksel.

 

Collectie: Archeologisch Instituut, Jingdezhen.

 

Krekeldoos, porselein, Xuande (1425 – 1435).

 

Sommige afbeeldingen verwijzen naar Chinese verhalen of gedichten.
Op deze doos zitten twee wielewalen in een boom.
De vogels staan bekend om hun mooie zangstem.
Het gedicht waar naar wordt verwezen, heeft als titel ‘Lente klaagzang’ en gaat over het liefdesverdriet van een dame die haar man moet missen.
De keizer heeft hem naar het begin van de zijderoute gestuurd.

 

Collectie: Archeologisch Instituut, Jingdezhen.


 photo WP_20170414_053PenselenbakjeXuande1425-1435Porselein.jpg

Penselenbakje, porselein, Xuande (1425 – 1435).

 

Kalligrafie is een geliefde bezigheid van keizer Xuande.
Hiervoor heeft hij inkt, penselen en water nodig.
Het decor in dit bakje waarin de penselen worden gewassen, stelt een vijver met vissen voor waarin lotusbloemen groeien.
Hiermee wordt de gebruiker een goed resultaat gewenst.

 

Collectie: Archeologisch Instituut Jingdezhen.


 photo WP_20170414_055SchotelYongle1402-1424Porselein.jpg

Schotel, porselein, Yongle, (1402 – 1424).

 

Bij het decor van deze schotel staat een pijnboom centraal in een landschap of tuin.
Het houden van tuinen is een belangrijke bezigheid in China.
Ook bij het keizerlijk paleis hoort een grote tuin die wordt gebruikt bij activiteiten zoals boogschieten of het spelen van spelletjes.

 

Collectie: Archeologisch Instituut, Jingdezhen.


 photo WP_20170414_058HansVanBentemImperialStacksJingdezhen2017Porselein.jpg

Hans van Bentem, Imperial Stacks, Jingdezhen, 2017, porselein.

 photo WP_20170414_059HansVanBentemImperialStacksJingdezhen2017Porselein.jpg

 photo WP_20170414_060HansVanBentem.jpg

Hans van Bentem

 

Hans van Bentem (Den Haag, 1965) werkt sinds zijn afstuderen aan de Haagse kunstacademie aan monumentale sculpturen, omvangrijke installaties en lichtobjecten.
Hiervoor gebruikt hij liefst klassieke, traditionele materialen.
Om die reden is hij altijd op zoek naar ambachtelijke ateliers en eeuwenoude technieken, en verdiept hij zich in brons uit India, houtwerk uit Senegal en porselein uit China.

 

Hans van Bentem komt al sinds 2006 in Jingdezhen en realiseerde daar, met hulp van plaatselijke ambachtslieden, grote series werk in porselein.
Met deze ervaring ontwikkelde hij als Artist in Residence het werk Imperial Stacks.
Het bestaat uit drie stapelingen van elk drie losse objecten, die van samenstelling zouden kunnen veranderen.
Deze interactieve groep sculpturen verwijst in vorm en decoratie naar symbolen uit de Chinese (Keizerlijke) cultuur en maken tegelijkertijd deel uit van de kenmerkende hedendaagse beeldtaal waar van Bentem bekend om staat.

 photo WP_20170414_062HansVanBentemImperialStacksJingdezhen2017Porselein.jpg

Hans van Bentem, Imperial Stacks, Jingdezhen, 2017, porselein.


 photo WP_20170414_063SchotelChenghua1464-1487Porselein.jpg

Schotel, Porselein, Chenghua (1464 – 1487).

 

In de Chinese dierenriem is de draak het belangrijkste wezen en daarom ook het symbool van de keizer.
Een keizerlijke draak heeft vijf tenen, maar hier heeft de porseleinschilder een foutje gemaakt.
Een van de klauwen heeft namelijk zes tenen.
Dit wordt gezien als een ware belediging van de keizer en het bord is dan ook vernietigd.

 

Collectie: Archeologisch Instituut, Jingdezhen.

 photo WP_20170414_063SchotelChenghua1464-1487PorseleinDeDraakMetDeZesTenen.jpg

Draak met de zes tenen (rechts op de foto in een soort ‘cirkeltje’. Dat mag natuurlijk niet.


 photo WP_20170414_065BordChenghua1464-1487Porselein.jpg

Bord, Porselein, Chenghua (1464 – 1487).

 

De gebruikte decors op het porselein van Keizer Chenghua laten duidelijk zien dat hij taoistische en boeddhistische religies aanhangt.
Zeker het Sanskriet op dit bord geeft de meditatieve kant van het boeddhisme weer.
De latere keizer Jiajing (1521 – 1567), die vooral taoist is, breekt met deze traditie van de vroege Ming en verbiedt het boeddhisme in China.

 

Collectie: Archeologisch Instituut, Jingdezhen.


Ook bij deze tentoonstelling is er geen catalogus.
Dat is heel erg jammer.
Hopelijk is het geld dat een museum normaal gesproken
in een catalogus steekt naar het Artists in Residence programma
gegaan van de Chinese en Nederlandse kunstenaars.

 photo WP_20170414_067MaaikeRoozenburg.jpg

 photo WP_20170414_068MaaikeRoozenburg.jpg

Maaike Roozenburg

 

Na haar afstuderen aan de Gerrit Rietveld Academie richtte Maaike Roozenburg (Delft, 1979) haar eigen studio op.
Ze werkt aan producten en projecten op het snijvlak van design, erfgoed en digitale technologieen.
Met haar ontwerpen wil ze historische gebruiksvoorwerpen en hun verhalen terugbrengen in het dagelijks leven.
Vaak zoekts ze daarbij samenwerking op met wetenschappers, archeologen, ambachtslieden en programmeurs.

 

Roozenburg heeft in Jingdezhen gewerkt aan twee projecten:
Voor ‘Kommen voor de keizer’ heeft ze zich verdiept in de zo karakteristieke gekleurde glazuren van keizerlijk porselein.
Samen met de ambachtslieden van Jindezhen heeft zij een selectie kommen gereproduceerd volgens de methode van weleer, en ze vervolgens geglazuurd in edelsteenblauw, krabpantsergroen en Youli-rood.
Voor ‘True replicas, to Delft and back’ werkte ze samen met de TU-Delft.
Zij maakte 3D-scans en -prints van porseleinen voorwerpen die gemaakt zijn in 17de-eeuws China en opgegraven in Delft.
Op basis hiervan maakte ze samen met de ambachtslieden van Jingdezhen nieuwe ontwerpen.


Europalia Turkije: Anatolia

Anatolia is de grote tentoonstelling in Brussel
die samen met Imagine Istanbul het hart van deze grootse
culturele manifestatie vormt.
Iedere twee jaar staat een land/cultuur centraal in een groot
aantal manifestaties, van tentoonstellingen tot dans-
en muziekevenementen.
Activiteiten verspreid over heel Belgie, maar er zijn ook
activiteiten in bijvoorbeeld Nederland.

Voor mij was die grote tentoonstelling altijd een soort mijlpaal.
Zo moet het. Zo stel je een tentoonstelling en catalogus samen.
Twee jaar geleden India, vier jaar geleden China. Prachtig.

 photo WP_20151215_002EuropaliaTurkijeAnatolia.jpg

De tentoonstellingscatalogus Anatolia.


Maar nu moet me toch iets van het hart:

– BOZAR vind ik steeds minder geschikt als tentoonstellingsruimte.
De ruimte is alleen maar donker. Het lijkt er wel als of er al jaren
geen ondehoud meer aan het gebouw wordt gedaan. Dat is waarschijnlijk
niet zo, maar het ziet er niet uit.

– De tentoonstelling, zoals trots op de omslag van de catalogus staat,
vat 12.000 jaar geschiedenis en cultuur, samen in een tentoonstelling.
Naar mijn gevoel neemt men daarmee te veel hooi op de vork.
Ik wil en kan niets afdoen aan de jarenlange voorbereiding,
maar het komt niet over.

– Ik zag mooie, misschien wel speciaal voor de tentoonstelling
ontworpen en gemaakte tafels om voorwerpen op te presenteren.
Echt mooi.
Maar soms snap ik de ontwerper van de tentoonstelling niet.
Er staat een prachtig zilveren doosje, alleen op een tafel.
De toelichting vermeldt met name de afbeeldingen op de zijkanten.
Het tafeltje is (te) laag en wordt van een (1) kant en
dan nog van bovenaf aangelicht.
Je ziet dus de bovenkant goed, maar omdat de zijkanten niet
op ooghoogte staan en de zijkanten slecht of niet zijn belicht
komt het voorwerp niet tot zijn recht.
Ik moet buigen, sta in het licht, als er al licht is.
Hoe moeilijk kan dat nou zijn om die presentatie te verbeteren?

Mijn advies: ga een kijken bij ‘Azie -> Amsterdam’ in het
Rijksmuseum in Amsterdam.
De ruimtes zijn daar prachtig ingericht. Let op de wanden,
let op de kwaliteit van de omgeving die recht doet aan de kwaliteit
van de voorwerpen.
Dat is in Belgie ook mogelijk.

Heb ik dan niets moois gezien?
Jawel, erg veel moois zelfs.
Maar het moet mogelijk zijn om dit nog beter te maken,
zonder in te leveren op de kwaliteit van de inhoud,
en toch een (nog) groter publiek te trekken.
Daar ben ik van overtuigd.

Ik kijk uit naar het onderwerp Indonesie in 2017!
In tussentijd: gaan kijken en geniet.