Over Argusvlinder

Living in Breda, in the Netherlands, likes to blog about all the things that keep me busy.

Wandel mee door Banteay Srei, Angkor

DSC_1807BanteaySrei00

Ik vervolg mijn wandeling door Banteay Srei. Ik ben in het centrum van het heiligdom. Tussen de mooiste delen.


DSC_1807BanteaySrei01BekijkDeDetailsEens

Dit is een detail van de vorige foto. Wat je goed ziet is dat iedere centimeter van de gebouwen bedekt zijn met prachtig beeldhouwwerk.


DSC_1808BanteaySreiOpEenOlifantStaanIsPopulair

Voor sommige motieven zou je de site meerdere keren, op verschillende tijdstippen moeten bezoeken. Die tijd had ik niet. Veel zon is een zegen zullen we maar zeggen.


DSC_1809BanteaySrei

Is dit mooi of super mooi?


DSC_1810BanteaySreiFantastischRelief

Dit is een ander ‘pediment’ (tableau) van de bibliotheek. De centrale voorstelling is Krishna die Kamsa doodt.


DSC_1811BanteaySrei

Dit is een ander belanngrijk tableau: het gevecht tussen Valin en Sugriva.Valin en Sugriva zijn twee apenbroers die om de kroon vechten.


DSC_1813BanteaySrei


DSC_1814BanteaySrei00WeerAnders

De afbeeldingen vind ik zelf prachtig. Ik ben blij dat ik ze kan plaatsen op mijn blog maar tegelijkertijd weet ik: dit is de voorlaatste aflevering over Banteay Srei. De voeten van deze beelden vindt ik opmerkelijk.Ze zijn een stuk minder elegant dan de rest van de afbeelding. Toch weer een ander kapsel.


Gertrude Bell: feminisme, archeologie en politiek

In het Rijksmuseum Voor Oudheden zag ik een film liggen
over Gertrude Bell. Eerder had ik nog nooit van haar gehoord.
Vandaag zag ik de documentaire.
Het is een soort hoorspel met beelden.
De filmbeelden zijn afwisselend historische beelden, foto’s
gemaakt door Gertrude Bell, krantenfoto’s uit die tijd en
oude filmbeelden.
Prachtige zwart/wit beelden van Baghdad en Mosul, Jeruzalem en London.
Je ziet haar en T.E. Lawrence naast Churchill bij een conferentie.
De gesproken teksten zijn voorgelezen brieffragmenten van Gertrude
en haar tijdgenoten.
Ze verbleef lang in het Midden-Oosten en speelde een rol in de totstandkoming
van Jordanie en Irak.

De Engelstalige Wikipedia (de Nederlandstalige is maar vier regels):

Gertrude Margaret Lowthian Bell, CBE (14 July 1868 – 12 July 1926) was an English writer, traveller, political officer, administrator, and archaeologist who explored, mapped, and became highly influential to British imperial policy-making due to her knowledge and contacts, built up through extensive travels in Greater Syria, Mesopotamia, Asia Minor, and Arabia. Along with T. E. Lawrence, Bell helped support the Hashemite dynasties in what is today Jordan as well as in Iraq.

She played a major role in establishing and helping administer the modern state of Iraq, utilising her unique perspective from her travels and relations with tribal leaders throughout the Middle East. During her lifetime she was highly esteemed and trusted by British officials and given an immense amount of power for a woman at the time. She has been described as “one of the few representatives of His Majesty’s Government remembered by the Arabs with anything resembling affection”.

WP_20171119_15_38_17_ProLettersToBaghdadGertrudeBell

De documentaire is niet ondertiteld dus er is wat aandacht bij het bekijken en beluisteren nodig. De beelden zijn prachtig.


Boekrol

In mijn werkplaats werk ik ook aan een boekrol.
De afgelopen dagen hout gekocht voor de stokjes
waar de rol op wordt bevestigd.
Vandaag de drager van de tekst en afbeeldingen gemaakt.
Smalle stroken van een A3-vel papier aan elkaar geplakt
gaan die basis vormen. In totaal bijna 2 meter lang.

WP_20171119_11_49_09_ProBoekrolBasis

De basis van twee meter.


WP_20171119_11_55_59_ProPassenEnMeten

Bij boekbinden is het passen net zo belangrijk als het meten. Ik heb de lengte van het papier beredeneerd maar of het klopt zie je pas als je de teksten en afbeeldingen op de rol past. De tekst is hetzelfde als de tekst die ik gebruik bij Stringing together. Met dat verschil dat het hier alleen het Chinese verhaal is.


Intussen: wat plakt het best?

WP_20171118_09_30_11_ProWatPlaktHetBestLijmModPodge

Mijn bladerboek krijgt natuurlijk ook een tekst. Die ga ik niet met de hand op de bladen schrijven. Onze bladeren zijn daar niet geschikt voor. Ik druk de tekst af op doorzichtig papier. Maar eerst wil ik uitzoeken waarmee ik die tekst straks het best kan lijmen: boekbinderslijm of mod podge?


Zes keer spuug

De eerste zes exemplaren van het project
‘Stringing together’ zijn allemaal gereed.
De laatste handeling was om al de boekjes
een titel te geven: SPUUG.

WP_20171118_11_33_27_Pro6KeerSpuug

Ieder boekje is anders. Kaft of geen kaft, ieder boekje heeft een titel gekregen die ik gemaakt heb met mijn foliepers. Er moet nog wel wat ervaring worden opgedaan voor dit perfect werkt.


WP_20171118_11_54_57_ProSPUUGVoorHetRaamVanMijnWerkplaats

In de tussentijd hangen ze allemaal voor mijn raam van mijn werkplaats in de FutureDome in Breda.


Gezien: Suburbicon

SuburbiconKaartjeChasse

Deze week is er ook een nieuwe scanner geinstalleerd dus kan ik weer, net als een tijd terug, documenten inscannen en op mijn weblog gebruiken. Nu maakte ik vaak foto’s maar scannen kan een mooier resultaat geven. Suburbicon. Een film gemaakt door George Clooney met in de hoofdrol Matt Damon en Julianne Moore.


Een leuke film.
Niet hééél bijzonder maar leuk voor een avondje bioscoop.
De film past een klein beetje in de tradition van Pulp Fiction
en Reservoir Dogs in dat het geweld, dat er veel in voor komt,
heel direct en bot wordt weergegeven.
Dan weet je dat je naar een soort persiflage zit te kijken
en dat geeft de film humor in plaats van het geweld te verheerlijken..
De dialogen zijn in Pulp fiction wel van een veel hogere kwaliteit.

Tegen de achtergrond van veel racisme en rassengeweld
speelt er zich een misdaadverhaal af.
Uiteindelijk komen alle bad guys om het leven en een
blanke pit in een ruwe bolster.
Eigenlijk een te veel dus.

**** (3½)

Indra op een driekoppige olifant, Banteay Srei, Angkor

DSC_1804BanteauSrei00

Waarschijnlijk is dit de afbeelding van Indra op de driekoppige witte olifant, Airavata.


Met deze korte serie foto’s ben ik weer terug bij
Banteay Srei, een van de vele tempels in Angkor.

DSC_1804BanteauSrei01

Detail van Indra.


DSC_1804BanteauSrei02DeFamilieOlifant

Airavata, de driekoppige olifant.


DSC_1804BanteauSrei03EenWaterballet

Dit fantastische waterballet maakt deel uit van dezelfde partij.


DSC_1805BanteaySrei00

Deze grote afbeelding bevindt zich onder de vorige. Het is de bosbrand in het Khandava bos. Het waterballet eerder was een poging om regen te maken en de bosbrand te stoppen. De brand is aangestoken door de god Agni om de naga Taksaka te doden. Krishna en zijn broer Balarama stellen zich op aan weerszijde van het bos om de dieren tegen te houden zodat ze niet kunnen vluchten en om met hun pijlen de regen te stoppen.


DSC_1805BanteaySrei01

De dieren en mensen die in het Khandava bos wonen.


DSC_1805BanteaySrei02

Vogels schieten weg.


DSC_1805BanteaySrei03

Een aapje en een van de boogschutters.


DSC_1806BanteaySreiDeDetailsZijnOverweldigend

De ‘bibliotheek’ waarop deze afbeeldingen te zien zijn.


Of heb ik het verzonnen?

Toen de uitgeverij Das Mag startte, begon men
een soort crowd funding actie. Ze zochten medestanders
die bereid waren een bedrag neer te tellen in
ruil voor een paar boeken die dan later zouden volgen.
Ik heb toen meegedaan omdat ik het een goed idee
vond om in een crises, met afnemende omzet bij boekverkopen,
de aanval in te zetten met een plan om het beter te doen.

WP_20171116_19_18_37_ProHermanKochWandaReiselOfHebIkHetVerzonnen

Herman Koch en Wanda Reisel, Of heb ik het verzonnen?


Het zat hen mee, er was denk ik nogal wat sympathie
in de markt voor het idee schrijvers beter te betalen
en mooiere boeken uit te brengen.
Een paar hits waren het resultaat.
Of schrijvers bij Das Mag beter betaald krijgen?
Ik weet het niet.
Of er meer aandacht is voor de vormgeving van het boek?
Tot nu toe vind ik dat tegenvallen.

Maar de optimistische, positieve sfeer zit er
nog steeds goed in en de nieuwste productie
ziet er mooi uit.

WP_20171116_19_19_03_ProHermanKochWandaReiselOfHebIkHetVerzonnen

Een hardcover met mooie kleuren en in het boek afbeeldingen en een mooi schutblad!


WP_20171116_19_19_49_ProHermanKochWandaReiselOfHebIkHetVerzonnen

Nu maar hopen dat het ook nog een goed geschreven boek is. We gaan het zien. Ik ben optimistisch.


Save

Gezien: The Square

De film The Square is een grappige persiflage op
de internationale kunstwereld.
Beatrice Ruff all over the place.

Een curator die het contact met de echte wereld
helemaal kwijt is, gescheiden, vader van twee kinderen,
Tesla (hele dure auto), duur appartement, omringd
met niet al te snugger personeel en een bestuur
dat zich handig uit beeld houdt en dus ook nooit
verantwoordelijk is.
Bestuur hoofdzakelijk in zwart gekleed.

De mensen die de vernisages bezoeken komen eigenlijk
voor het buffet, de geldschieters zijn oude mensen
die eigenlijk niet meer kunnen volgen wat er gebeurd.
Maar wel betalen. Het buffet is van een sterrenkok.

De curator is communicatief sterk maar zegt,
als hij over kunst praat, eigenlijk niets.

In de echte wereld zie je Beatrice Ruff
als een zonnekoningin, jury hier, snabbel daar (oh sorry,
kunstadvies), onredelijke inkomsten, chefkoks aannemend,
even een weekend naar New York, volgende week Doha.

WP_20171110_20_28_56_ProTheSquareRubenOstlund

The Aquare, Ruben Ostlund.


In de film komen een paar kunstvoorwerpen voor.
Ze verwijzen naar werkwijzes of echte werken van kunstenaars.
Zo is er de grap met een werk dat bestaat uit piramide-
vormige stapels materiaal.
Ik moet dan direct aan Anish Kapoor denken.

AnishKapoorToReflectAnIntimatePartOfTheRed1981

Anish Kapoor, To reflect an intimate part of the red, 1981.


Even later zien we op de achtergrond een grote stapel stoelen.
Dat deed me gelijk denken aan:

AiWeiweiBang2013WoodStools

Ai WeiWei, Bang, 2013, wood, stools.


Alles bij elkaar: erg leuk, misschien iets te lang.

****

Bladerboek, schutblad

Het schutblad is gereed.
Misschien ga ik er nog tekst op zetten maar
de basis is gereed.
Eerder kon ik al wel laten zien hoe het ging
worden maar vandaag is alles gelijmd.
Dan ziet het opengeslagen schutblad er als volgt uit:

WP_20171115_13_35_46_ProSchutblad


Save

Bladerboek, schutblad en gelli plate

WP_20171112_14_52_46_ProSjabloon

Dit is het shabloon dat ik gemaakt heb en dat ik wil gaan gebruiken om het schutblad van mijn bladerboek te illustreren. Niets beter dan de natuur.


WP_20171114_19_33_31_ProMetSjabloon

De bladeren had ik met spelden geprikt op het papier en vervolgens heb ik het blad/de pagina met een kleine gelli plate voorzien van verf.


WP_20171114_19_33_20_ProMaarDeBladerenGebruikIkOok

De bladeren die worden dan natuurlijk ook geverfd. Daarom kan ik die weer gebruiken als illustratie. De details van de bladeren (kleur, textuur, individualiteit) zijn niet meer te zien maar die zijn straks verderop in het boek uitgebreid te zien. Hier gaat het om de kleur, de vorm en het feit dat deze twee complementaire bladzijdes tegenover elkaar in het boek komen.


Save

Shiva Nataraj in Banteay Srei, Angkor.

DSC_1801BanteaySrei00MeerarmigeGodheid

Shiva Nataraj, als ik de gids goed interpreteer. De god met meerdere armen voert een dans uit. Aan zijn voet een drummer.


DSC_1800BanteaySrei

Dit is die drummer.


DSC_1801BanteaySrei01MeerarmigeGodheid


DSC_1802BanteaySrei00HoofdzakelijkFloraleMotieven

Deze keer zie je boven de deur vooral florale motieven.


DSC_1802BanteaySrei01HoofdzakelijkFloraleMotieven


DSC_1803BanteaySrei

Banteay Srei.


Onder de Korenmaat / Hof van Jan

Afgelopen zaterdag was ik op de BoekKunstBeurs 2017
in Leiden.
Daar kocht ik een viertal boekjes van de margedrukker
Onder de Korenmaat / Hof van Jan.

De boekjes zijn gemaakt is samenwerking met de
schrijver, vaak mooi geillustreerd en in een kleine
oplage verschenen.

Dat waren de volgende vier juweeltjes:

WP_20171113_17_53_28_ProMartinMichaelDriessenDodendansjes

Heel mooi, heel nieuw: Martin Michael Driessen, Dodendansjes.


WP_20171113_17_53_48_ProArnonGrunbergAanRoos

Arnon Grunberg, Aan Roos.


WP_20171113_17_54_01_ProEsterNaomiPerquinBrug

Erg mooi gemaakt. Ester Naomi Perquin, Brug.


WP_20171113_17_54_08_ProLHWienerOpZaterdagmorgenNaDeLessen

Twee verhaalvormen, twee perspectieven van dezelfde gebeurtenis. L. H. Wiener, Op zaterdagmorgen na de lessen.


Bladerboek schutblad

Voor mijn bladerboek ga ik zelf een ontwerp
maken voor het schutblad.
Dat kan denk ik het best met bladeren,
herfstbladeren.

WP_20171112_11_38_00_ProBladontwerp

Met relatief kleine blaadjes van allemaal dezelfde vorm maak ik een soort sierslinger. De bladeren lijm ik aan elkaar. Ze gaan straks een deel van het sjabloon vormen.


WP_20171112_11_50_25_ProBladontwerp

Boven de sierslinger komt dan het centrale vignet. Dat zijn blaadjes van verschillende groottte en vorm.


Save

Save

Banteay Srei, Angkor

Vandaag ook een serie foto’s.
We zijn in Banteay Srei en we naderen het
centrale deel van het heiligdom.

DSC_1792BanteaySreiDeurpostenKolommen

De deurposten zijn prachtig bewerkte kolommen.


DSC_1794BanteaySrei00AllesIsAanwezigTempelbergBeeldhouwwerkTempelwachters

Het complex bestaat uit een aantal gopura’s, kapellen met laat ik maar zeggen, een bergvormige bovenkant. Hier zie je die mytische berg die van boven tot onder bedekt is met beeldhouwwerk en voor de kapel de tempelwachters.


DSC_1794BanteaySrei01AllesIsAanwezigTempelbergBeeldhouwwerkTempelwachters

Even inzoomen.


DSC_1795BanteaySrei00


DSC_1795BanteaySrei01

Persoonlijk vond ik dit een van de mooiste voorstellingen. De demoon met meerdere hoofden, Ravana, schudt de berg Kailasa. Op de berg zitten Shiva en Uma.


DSC_1795BanteaySrei02

De details zijn oogverblindend. Dit doet absoluut niet onder voor het beeldhouwwerk dat we in westerse kathedralen en kerken aantreffen.


DSC_1797BanteaySrei


DSC_1798BanteaySrei00

The multi-headed demon Ravana.


DSC_1798BanteaySrei01


DSC_1798BanteaySrei02


DSC_1798BanteaySrei03


DSC_1799BanteaySrei


Save

Banteay Srei, Angkor

Vandaag de volgende korte serie met foto’s
die ik maakte in Banteay Srei.

DSC_1781BanteaySrei

De kwaliteit van de foto is matig door de lichtinval. Dit is een afbeelding van Shive en zijn vrouw Uma die op een stier zitten. De stier is Nandi. Deze voorstelling heet Umamahesvara. Met heel veel prachtige versieringen er om heen.


DSC_1782BanteaySrei


DSC_1783BanteaySreiIsDitOngelofelijkOfNiet

Dit is een detail van de Unamahasvara-afbeelding. Je ziet dat dit geen eenvoudig relief meer is maar dat dit bijna driedimensionaal beeldhouwen is.


DSC_1784BanteaySreiDeDetailsEnDeKwaliteitVanDeUitvoeringIsOverweldigend

De details en de kwaliteit van de uitvoering van wat je te zien krijgt in Banteay Srei is overweldigend.


DSC_1785BanteaySreiDeTempelIsRelatiefKleinMetVeelBezoekers

De tempel is zoals gezegd relatief klein en heeft veel bezoekers.


DSC_1786BanteaySreiHetCentraleDeelVanHetHeiligdom

Net als de meeste tempels in Angkor ligt banteay Srei prachtig.


DSC_1787BanteaySreiOpEenSteenTweeKoppenDieElkaarOntmoetenOpDeHoekVanDeSteen

Een hoeksteen met twee koppen, aan iedere kant dezelfde, die elkaar ontmoeten op de hoek van de steen.


DSC_1788BanteaySrei


DSC_1789BanteaySreiMetOpenMond

…..met open mond.


DSC_1790BanteaySreiDeelVanDeBekroningVaneenDeur

Detail van de bekroning van een deur.


DSC_1791BanteaySrei00

Door de deur, nog een deur. De versiering is niet eenvoudiger.


DSC_1791BanteaySrei01

De centrale afbeelding van de vorige foto.


DSC_1791BanteaySrei02

Het centrale thema.


DSC_1791BanteaySrei03

Zomaar een detail van de florale motieven en de figuren die zich daar tussen begeven.


DSC_1791BanteaySrei04

De laatste details van deze deurversiering.


Save

Banteay Srei, Angkor

De oppervlakte van deze niet-koninklijke tempel
is relatief klein. De gopuras zijn relatief klein,
Het bouwplan is eenvoudig: een weg leidt naar een vierkant,
ommuurd gebied met daarbinnen kapellen.
De versiering is overdadig.
Iedere centimeter is bedekt.
Je kijkt je ogen uit.
Vandaag een eerste serie foto’s.
Ze zijn vooral van de weg naar de tempel.

Er zijn veel toeristen die dag.
Vooral Japanse toeristen.
Dat maakt foto’s maken al moeilijk maar
dan is er ook nog de felle zon.
Je mag niet overal lopen dus sommige foto’s hebben een
lichtinval die ik liever niet gezien had.

DSC_1770BanteaySreiEenDeurInVolleGlorie

Direct zie je de typische versiering van de deuren. Zowel de deurstijlen, soms rijk gebeeldhouwde pilaren alsook de ruimte boven de deur. Het beeldhouwwerk gaat soms bijna verder dan een strikt relief. Sommige elementen worden bijna driedimensionaal uitgevoerd. Het doet bijna barok aan als dat geen aanduiding was voor westerse kunst.


De hier gebruikte restauratietechniek heet ‘anastylosis’.
Een manier van werken die niet zonder nadelen is.

Wikipedia:

Anastylosis (from the Ancient Greek: αναστήλωσις, -εως; ανα, ana = “again”, and στηλόω = “to erect [a stela or building]”) is an archaeological term for a reconstruction technique whereby a ruined building or monument is restored using the original architectural elements to the greatest degree possible. It is also sometimes used to refer to a similar technique for restoring broken pottery and other small objects.

Anastylosis has its detractors in the scientific community. In effect, the method poses several problems:

  1. No matter how rigorous preparatory studies are, any errors of interpretation will result in errors, often undetectable or incorrigible, in reconstruction.

  2. Damage to the original components is practically inevitable.

  3. An element may be, or may have been reused in, or may have originated in, different buildings or monuments from different periods. To use it in one reconstruction obviates its use in others.

Helaas kon ik deze tekst niet in het Nederlands vinden.
Maar het komt neer op een restauratietechniek die bij
een ruine de overgebleven delen zoveel mogelijk hergebruikt
om een reconstructie te maken.

Nadelen zijn dat zelfs bij een goede voorbereiding,
er fouten gemaakt worden die je niet snel zult zien.
Daarnaast zal er altijd origineel materiaal verloren gaan.
Dat lijkt me het belangrijkste argument.
Dan kom je ook nog op het punt dat vondsten op zich
hergebruikt kunnen zijn geweest van eerdere bouwprojecten.
Iets wat je verwerkt in reconstructie ‘B’ kan niet
gebruikt worden bij de reconstructie van ‘A’.

Gevolg is wel dat je een heel mooie indruk krijgt
van hoe het misschien had kunnen zijn.
In dit geval zijn een deel van de originele beelden
vervangen. De originele beelden zijn in Phnom Penh
of andere verzamelingen.

DSC_1771BanteaySreiDezelfdeVoorstellingKomtVakerTerug

Detail van de versiering boven de deur. Als ik de gids goed interpreteer is dit een afbeelding van Indra op de olifant met drie hoofden, Airavata.


DSC_1772BanteaySrei

De tempel is geconsecreerd (plechtig in gebruik genomen) op 22 april 967. (Is dus 1050 jaar oud)


DSC_1773KapiteelLangsDeKantVanHetPad

Kapiteel langs de kant van de weg.


DSC_1774ToegangspadNaarHetTempelcomplex

Gezicht op de weg met de grensstenen die de weg markeren.


DSC_1775BanteaySreiZoDelicaat


DSC_1776BanteaySreiKopVanEenFantasieDier

De kop van een fantasiedier. We zullen hem nog vaak zien. Misschien heeft hij een naam. De wereld van het Hindoeisme is nog greotendeeld een mysterie voor mij.


DSC_1777BanteaySreiDeur


DSC_1777BanteaySreiDeurDetail

Narasymha grijpt Hiranyakasipu.


Wikipedia:

Narasimha (man-leeuw) is beschreven als de vierde avatara (incarnatie) van Vishnoe in de oudere teksten van het hindoeïsme. Hij heeft een menselijk onderlichaam, het bovenlichaam van een leeuw en heeft ook de klauwen en de kop van een leeuw.

DSC_1779BantaeySreiDergelijkePrachtigeKolommenZieJeOokInIndia

Details van een deurstijl.


DSC_1780BanteaySreiHetOmmuurdeComplex

Daar ligt dan de tempel Banteay Srei. Binnenkort meer.


Bladerboek weer een stap verder

Vandaag heb ik de geritste strook van de drager
van de herfstbladen voorzien van een stapeltje
op elkaar geplakte stroken groen papier.
Het groen geeft misschien een accent.
Als de bladen straks aan elkaar genaaid zijn
dan ga ik de geritste strook dichtplakken
en het groene papier garandeert me dan
een bepaalde dikte die er voor moet zorgen dat
het boek mooi dicht kan.

Genoeg gepraat. Wat bedoel je nou?

WP_20171108_15_34_57_ProOpElkaarGeplakteStukjesGroenPapierOpDeDrager

Hier zie je een willekeurige pagina als voorbeeld. Vijf kleine strookjes groen papier zijn gelijmd tot een dikke strook papier van zo’n 6 centimeter lang. Zowel aan de bovenkant als aan de onderkant van de pagina is zo’n dikke strook groen papier geplakt. De kant van de groen strook die je nu ziet wordt na het inbinden ingesmeerd met lijm en naar binnen geklapt op de drager. Dan gaat er iets ontstaan zoals je op de volgende foto ziet.


WP_20171108_15_35_12_ProDikteGroenPapierMaaktStevigereRug

Het wordt een boek. Ik gebruik een aantal technieken die bij het maken van een boek worden toegepast. Maar sommige ook niet omdat de herfstbladen een aparte aanpak nodig hebben. De pagina’s zijn niet allemaal gelijk. Ik denk niet dat ik het boekblok straks kan schoonsnijden. Deze verschillen zal ik moeten accepteren. Toch zeker bij deze eerste versie.


WP_20171108_15_39_23_ProBladerboekEersteStapeling

Op deze foto is dat niet te zien. Dit is alleen een ander zicht op de stapel van het boekblok. Maar het boek krijgt schutbladen. Hetzelfde papier als de drager. Maar een deel ervan ga ik ‘illustreren’ met bladmotieven. Sommige bladeren zijn groter dan de drager. Dat is een bewuste keuze. Eigenlijk zou ik het liefst het boek maken zonder de drager. Maar inbinden wordt dan ingewikkeld. Bewust hou ik het gedeelte van het blad dat niet ondersteund wordt door de drager zo klein mogelijk. De drager geeft steun en bescherming aan de kwetsbare, want droge, bladeren. De schutbladen aan voor- en achterkant hebben de grootte van het grootste blad.