Gezien: Leven? of Theater?

De DVD bevat twee zaken: een documentaire over het leven en werk van
Charlotte Salomon en de film gemaakt door Frans Weizs met
min of meer hetzelfde onderwerp.
De documentaire heb ik gezien.
Die is goed maar is inmiddels al weer gedateerd.
Immers die is gemaakt terwijl een deel van het werk van Charlotte
(de brief) nog onbekend was.

De film heb ik niet kunnen afkijken.
Dat kan komen omdat de griep me nogal heeft aangepakt
of omdat mijn analyse correct is en de film wel erg zweverig is.
Mijn advies: haal die DVD uit de handel.
Verkoop in plaats daarvan het boek: Charlotte van David Foenkinos.

WP_20180303_12_10_04_ProLevenOfTheaterFransWeisz


Charlotte: Het boek dat je zoekt, …

Op pagina 68/69 van het werk Charlotte van David Foenkinos
staat de volgende opmerkelijke tekst:

Voordat ik Charlotte leerde kennen, was ik in de ban geraakt van Aby Warburg.
….(iemand) had het over een mytische bibliotheek.
Het woord bibliotheek trok mijn aandacht.
Ik ben op zoek naar een mytische bibliotheek, een idee dat me nooit heeft losgelaten.
Het droombeeld van een kind, tot obsessie geworden.
Afkomstig uit een vorig leven?
……
Als oudste zoon was hij erfgenaam van het familievermogen, dat hij schenkt aan zijn broers.
Met als enige voorwaarde dat zij alle boeken voor hem zouden kopen die hij hebben wil.
Zo wordt Aby Warburg de grondlegger van een bibliotheekcollectie die haar weerga niet kent.
Hij houdt er theorieen op na over de ordening van boeken.
In het bijzonder de theorie van de juiste nabuurschap.
Het boek dat je zoekt, is niet noodzakelijkerwijs het boek dat je moet lezen.
Je moet kijken naar het boek dat ernaast staat.
……
Na zijn dood, in 1929, leeft zijn werk voort dankzij zijn leerlingen.
……
Omdat ze het gevaar voelen aankomen, besluiten ze de bibliotheek te redden.
Die ze in 1933 overbrengen naar Londen (boeken op de vlucht voor het nazisme).

Zet daar het beleid van de huidige bibliotheken eens tegenover.

Charlotte

Jaren achtereen heb ik aantekeningen gemaakt.
Voortdurend ben ik door haar werk heen gegaan.
In verscheidene van mijn romans heb ik Charlotte geciteerd
of over haar geschreven.
Zo vaak heb ik getracht dit boek te schrijven.
Maar hoe?
Moest ik erin aanwezig zijn?
Moest ik haar verhaal romantiseren?
Welke vorm moest ik mijn obsessie geven?
Ik begon, ik probeerde, dan gaf ik het op.
Het lukte me niet twee zinnen achter elkaar te schrijven.
Op elk punt voelde ik dat ik vast zat.
Onmogelijk om verder te gaan.
Het was een fysieke gewaarwording, een beklemming.
Ik merkte dat het nodig was steeds op een nieuwe regel te
beginnen, om lucht te krijgen.

 

Toen begreep ik dat ik het zo moest schrijven.

 photo DSC_7843DavidFoenkinosCharlotte.jpg

David Foenkinos, Charlotte.


En dat doet Foenkinos dan ook, en de vertaling heeft dat concept aangehouden.
Het is mooi te zien in de bladspiegel.
Veel korte zinnen.
Die allemaal op een nieuwe regel beginnen.
Dat zorgt er voor dat het verhaal over Charlotte Salomon,
leest als een trein.
Maar het maakt het ook mogelijk je beter in te leven in de hel
waarin een groot deel van het leven van Charlotte zich afspeelt.
Altijd de dreiging van de jodenvervolging, opgepakt te worden en erger.
Altijd op de vlucht voor de nazi’s en het familietaboe: zelfmoord.

 photo DSC_7844Pagina4243.jpg

Een willekeurige bladspiegel, pagina 42 en 43.


Het werk waarvan Charlotte zegt: ‘Dit is heel mijn leven’ is het
kunstenaarsboek ‘Leven? of theater?’

 photo DSC_7845CharlotteSalomonLevenOfTheater.jpg

Charlotte Salomon, Leven? of theater?