Op naar Preah Vihear

De nacht bij de homestay was prima maar je moet wel even wennen
aan leven op het platteland.
De mensen zijn vriendelijk maar spreken natuurlijk geen Engels.
De vrouw des huizes pakte dat goed op.
Ze had een soort winkeltje aan huis.
Ze zorgt dat we regelmatig fruit krijgen, het bed is goed,
er zijn handdoeken.
De mensen gaan vroeg naar bed, wij dus ook.
Maar de buurvrouw voert nog een heel lang telefoongesprek en
houten huizen zijn gehorig.
Sommige mensen gaan later naar bed en zitten buiten te praten.
De baby van de buren huilt.
De wind is in de nacht behoorlijk koud en bij het minste slaan de honden aan.
In de ochtend, zo rond 03:30 uur beginnen de hanen te kraaien.
Dan komt al snel het agrarische verkeer op gang; tractoren.
Die mensen maken in het dorp een praatje met iemand
die ze al even niet gezien hebben (?)
Dan plots harde muziek met een toespraak van een monnik
die, zo bleek achteraf, geld nodig had.
Kinderen gaan vroeg uit bed en de mensen beginnen hun werk op het veld.
Kortom, als ik sliep was het prima maar ik heb ook regelmatig
niet geslapen. Dat is niet erg maar je moet je dat realiseren
als je in een homestay gaat verblijven.
Op een andere plaats is het ongetwijfeld anders maar zo ging
het er aan toe in Banteay Chhmar.

DSC_3101CambodjaPreahVihearOnderwegNaar

De weg die we volgen na Banteay Chhmar gaat door Noord-Cambodja. Dat is tegen de Thaise grens. Dit is Pol Pot-land. Onderweg stoppen we in een dorp.


DSC_3103CambodjaPreahVihearOnderwegNaar

Rustig en eenvoudig.


DSC_3105CambodjaPreahVihearHetLandschapInNoordCambodjaPolPotLand

De heuvels vormen de grens met Thailand. Ieder jaar gaan zo’n 2 miljoen Cambodjanen (inwonertal 16 miljoen) werken in Thailand. Meestal voor een periode van drie tot 6 maanden. Vrouwen en kinderen blijven thuis en zorgen voor de akker.


DSC_3106CambodjaPreahVihearHeelVarkenAanHetSpit

Het is een warme, oudejaarsdag. Na de rit naar Preah Vihear rusten we in het bijzondere hotel. De eerste kennismaking is niet goed. Gelukkig komt het wat later allemaal goed. Na het warmste deel gaan we wandelen en komen we op een kruispunt van wegen waar winkels zijn en een klein dorp. Dit varken is al helemaal geroosterd aan het spit.


Het hotel is een ‘gebroken’ hotel:
– de kaart die toegang moet geven tot de kamer was niet ingeprogrammeerd;
– het toilet spoelde niet door;
– de Wi-fi werkt wel maar er is een boom omgevallen. Er is geen internet;
– bij het hotel staat zo’n 10-15 fietsen maar geen enkele fiets heeft hele banden;
– we bestellen noodles: 1x vegetarisch, 1x seafood. we kregen kip;
– we wilden laten wassen maar de wasmachine was kapot.

Gelukkig is de staf geduldig.
Wat ze kunnen oplossen, lossen ze op.

DSC_3107CambodjaPreahVihearGelukkigOokHierYouTube

‘Gelukkig’ kun je een telefoonabonnement nemen met YouTube.


DSC_3108CambodjaPreahVihearHuisInEenLoods

Deze wijze van bouwen zag ik vaker: een soort huis in een loods. Misschien blijft je huis zo koeler? Of zijn het gewoon twee vliegen in één klap?


DSC_3109CambodjaPreahVihearVeelHoutbewerkersNooitEerderZoGezien

Fabrieksactiviteiten zie je niet echt in Cambodja. Wat je ziet zijn veel werkplaatsen. Voor brommers, auto’s, meubilair enz. Ze maken er mooie standaarden voor lelijke waterreservoirs. Maar als je geen schoon stromend water hebt is het een oplossing.


DSC_3110CambodjaPreahVihearPopulairePlaats

We lopen door het dorp tegen het eind van de middag. De etenstentjes met hun verbouwde oliedrums hebben het druk. Er is veel keus aan vlees.


DSC_3111CambodjaPreahVihearVoldoendeVlees

Ook om thuis klaar te maken.


DSC_3112CambodjaPreahVihearErLijktVoldoendeBierInHetDorp

Bier was er ook voldoende.


DSC_3113CambodjaPreahVihearEend

Je kunt ook eend eten.


DSC_3114CambodjaPreahVihearTypischBoeddhistischSymbool

Bij de houtbewerkers staan ook dit soort beelden. een soort meesterproef misschien. Dit is een boeddhistisch symbool voor welvaart.


DSC_3115CambodjaPreahVihearWieWilDatNouNietInDeTuin

Wie wil dit niet in de tuin?


DSC_3116CambodjaPreahVihearDeIjsman

Waarschijnlijk is het ijs van de ijsman betrouwbaarder dan een elektrische koeling.


 

DSC_3117CambodjaPreahVihear

Dit is het beeld in een woonwijkje.


DSC_3118CambodjaPreahVihearDorpMetHuisraadBuiten

Veel huisraad naast en onder de woning. In de schaduw van de bomen bijvoorbeeld.


DSC_3119CambodjaPreahVihearEenStraatjeInHetDorp


DSC_3121CambodjaPreahVihearBloemInDeBananenboom

De bloem van een bananenboom.


DSC_3123CambodjaPreahVihearMooieHaan

Zomaar een mooie haan.


DSC_3124CambodjaPreahVihear


DSC_3125CambodjaPreahVihearEenVanDeBewakersVanHetHotel

Een van de ‘bewakers’ van het hotel.


DSC_3126CambodjaPreahVihearHotel

Het hotel ziet er van buiten prima uit en na een wat zwakke start werd het een goed verblijf.


Naar je avondeten in een ossenkar

Na het bezoek aan Taprohm was er een tijdje rust.
Dat was een goed idee want het was warm.
In Cambodja verblijven de bewoners op het platteland zich overdag
als ze thuis zijn in de ruimte onder hun huis.
Het ‘huis’, de afgesloten ruimte, zijn de slaapvertrekken.
De familie waar wij verblijven hadden twee huizen:
een voor de familie en een voor de gasten.
Onder de gastenruimte (de slaapkamers) was een bad/douche
ruimte die volledig betegeld was, waar water en licht
aanwezig was.
Dus het rusten gebeurde onder een afdak voor het huis.
Na een tijdje kwam men ons ophalen met een ossenkar.
Het avondeten ging plaatsvinden, onder het genot van livemuziek,
bij de ingang van het tempelcomplex.

DSC_3085CambodjaBanteayChmarDeFamilieLagErOntspannenBij

Ook de familie zat en lag er ontspannen bij. Ook voor ons waren er hangmatten maar ook andere mogelijkheden om te zitten of luieren.


DSC_3086CambodjaBanteayChmarOssenkar

Dit is de ossenkar. De ossen zaten alleen aan een juk op hun schouders vast aan de kar. Op twitter zag ik foto’s van toeristen op een kleine trekker. Dus er zijn meerdere mogelijkheden.


DSC_3087CambodjaBanteayChmarUwVervoerStaatGereed

Het vervoer staat gereed. We kunnen opstappen.


DSC_3088CambodjaBanteayChmarOssenZatenAlleenBijDeKopVast

De ossen kunnen breed uit lopen. Het viel nog niet mee om ze aan het lopen te houden. Maar dat geeft alle kans om de omgeving goed te bekijken.


DSC_3089CambodjaBanteayChmarMetDeOssenkarOverHetPlatteland

Het Cambodjaanse platteland is heel rustgevend.


DSC_3091CambodjaBanteayChmarHelaasNietScherpMooieStructuurOpHetLand

Door de snel invallende schemering zijn foto’s makkelijk bewogen. De structuur in het drogende gewas is zo leuk.


DSC_3095CambodjaBanteayChmarPortretVanDeOssen

Bij aankomst. Een portret van de ossen. Het eten was prima verzorgd. Echt heel leuk.


DSC_3096CambodjaBanteayChmarHetPodiumVoorDeMuzikanten

Niet in de laatste plaats door de live-muziek. Hier is nog alleen hun podium te zien.


DSC_3098CambodjaBanteayChmarMuzikantenVoorDeIngangVanHetTempelcomplex

Nu in actie.


DSC_3099CambodjaBanteayChmarAvondetenMetMuziek

Onze gids was een van de muzikanten. Hij had bij ieder instrument een heel verhaal.


DSC_3100CambodjaBanteayChmarAvondetenMetMuziek

Al de mensen werken samen in CBT ‘Community Based Tourism‘ die een hele goede job deden.


Banteay Chhmar in Cambodja: Taprohm Tempel

Op onze wandeling langs en door het tempelcomplex van Banteay Chhmar
eindigden we bij een van de satelliettempels: de Taprohm Tempel

DSC_3081CambodjaBanteayChhmarTaprohmTemple

Het staat goed aangegeven.


DSC_3082CambodjaBanteayChhmarTaprohmTemple

Bij een ven staat, verscholen tussen de beplanting een kleine tempel met een toren. Wel met de restanten van glimlachtende gezichten.


DSC_3083CambodjaBanteayChhmarTaprohmTempleMetContourenVanGezicht

De gezichten staan op de toren, een gezicht per windrichting.


DSC_3084CambodjaBanteayChhmarTaprohmTemple

De tempels worden zo goed en zo kwaad als het gaat in stand gehouden. Er is op restauratiegebied nog veel te doen maar dat maakt het ook aantrekkelijk. Als je de tempels in Angkor Wat al gezien hebt, zie je hier hoe dat er in het verleden waarschijnlijk uitgezien heeft. Voordat voornamelijk Franse archeologen hun werk begonnen.


Nog een stukje van Banteay Chhmar in Cambodja

Het achterste deel van het tempelcomplex is erg interessant.
Daar is men een omgevallen muur met bas-reliëfs weer terug
aan het plaatsen.

DSC_3062CambodjaBanteayChhmar

Dieper tussen de bomen, dus donkerder maar beter te fotograferen op een middag in december.


DSC_3063CambodjaBanteayChhmar


DSC_3064CambodjaBanteayChhmarKleinOrnamentje

Een klein ornament op een muur.


DSC_3065CambodjaBanteayChhmar


DSC_3066CambodjaBanteayChhmarWagenscene

Scene met een wagenmenner.


DSC_3067CambodjaBanteayChhmar

Dragers.


DSC_3068CambodjaBanteayChhmar

Archeologen beginnen, na het in kaart brengen van de stenen, met het terug rechtop zetten van de muren.


DSC_3069CambodjaBanteayChhmar

Dan kan een dergelijk reliëf met een veelarmige figuur zomaar het resultaat zijn.


DSC_3070CambodjaBanteayChhmar


DSC_3071CambodjaBanteayChhmar


DSC_3072CambodjaBanteayChhmar

Dit is gewoon super!


DSC_3073CambodjaBanteayChhmar

Cambodja, Banteay Chhmar.


DSC_3076CambodjaBanteayChhmar

We lopen van het centrale deel van het complex weg naar een tempel die er in de buurt ligt.


DSC_3077CambodjaBanteayChhmar


DSC_3078CambodjaBanteayChhmarViaDezeBrugMetLeuningUitComplex

Eerst nog even een brug over die over de gracht rond het complex ligt.


DSC_3079CambodjaBanteayChhmar


DSC_3080CambodjaBanteayChhmarBrugleuning

Dit is een deel van de leuning van die brug. Naar aanleiding van een veiling schreef ik een keer een stukje over twee hoofden die verdwenen uit Cambodja en op een westerse veiling te koop werden aangeboden voor een ongelofelijk bedrag. De beelden waren gestolen van een tempelcomplex (Koh Ker temple) net als dit complex.


Banteay Chhmar, deel 2

KopKlein

In deze reeks foto’s vervolg ik met foto’s van de reliëfs in het
tempelcomplex van Banteay Chhmar in het noorden van Cambodja.
De officiële naam van dit soort reliëf is bas-reliëf.

DSC_3031CambodjaBanteayChhmarEenGallerijMetDamesEnBediendes

Een galerij met voorname personen en bedienend personeel.


DSC_3032CambodjaBanteayChhmarAlsEenStripverhaal

Naast marcherende soldaten zie je ook hoe er op het water strijd wordt geleverd in een soort stripverhaal.


DSC_3033CambodjaBanteayChhmarDansendeDames

Zijn dit dansende dames?


DSC_3034CambodjaBanteayChhmarKrokodilGevangen

Deze krokodil lijkt gevangen.


DSC_3035CambodjaBanteayChhmar


DSC_3036CambodjaBanteayChhmarInHetMiddenVanDeStrijd

Als een soort oorlogsfotografen gaan de beeldhouwers van de Khmer te werk.


DSC_3037CambodjaBanteayChhmar


DSC_3038CambodjaBanteayChhmar


DSC_3039CambodjaBanteayChhmarBelangrijkeAanvoerder

Een heel grote en belangrijke figuur.


DSC_3040CambodjaBanteayChhmarGevechtenMetSchepen01

Speren en zwaarden.


DSC_3040CambodjaBanteayChhmarGevechtenMetSchepen02MooieBoeg

Een rijk versierde boeg van een oorlogsboot.


DSC_3041CambodjaBanteayChhmar


DSC_3042CambodjaBanteayChhmarDeKrokedillenDoenDriftigMee

Deze krokodil is niet gevangen. Hij doet spontaan mee in de strijd.


DSC_3043CambodjaBanteayChhmarGenadeloos

De beelden zijn genadeloos.


DSC_3044CambodjaBanteayChhmarZoLoopJeLangsDeReliefs

Dit geeft een beeld hoe je langs al die prachtige reliëfs loopt.


DSC_3045CambodjaBanteayChhmar

De rondleiding gaat dan het tempelcomplex in.


DSC_3046CambodjaBanteayChhmar

Typische versiering van deuropeningen.


DSC_3047CambodjaBanteayChhmar

Prachtige mythische figuren op ingezakte muren.


DSC_3048CambodjaBanteayChhmar


DSC_3049CambodjaBanteayChhmarDeGidsGaatOnsVoor

Wat verderop in het tempelcomplex.


Banteay Chhmar, deel 1

KopKlein

In onze vakantie in 2017 pakken we in december
de draad op waar we hem in januari 2017 hadden gelaten.
In januari hebben we veel tijd besteed in Angkor Wat/Siem Reap.
Nu in december vertrekken we vanuit Siem Reap.



Reisverslag

We zijn met de auto vertrokken naar Banteay Chmar (je komt
zowel de schrijfwijze ‘Chmar’ als ‘Chhmar’ tegen.
Ik gebruik de twee schrijfwijzes door elkaar.)

De rit verloopt probleemloos en snel.
Niks slechte weg.
Alleen het allerlaatste stuk van de weg naar de homestay –
het deel in het dorp – is minder. Maar dat is 10 minuten maximaal.


Het noordoosten van Cambodja is de streek waar Pol Pot en zijn directe
volgelingen vandaan kwamen.
Dit is ook het gebied dat het laatst ‘gepacificeerd’ is.
Cambodja heeft bij het terugbrengen van de rust hulp gehad van Frankrijk
die meegeholpen heeft het vliegveld in Siem Reap aan te leggen.
In het verleden moesten toeristen via Phnom Penh vliegen en dan
met de auto naar de andere kant van het land rijden om bij Angkor Wat te komen.
Vooral die autorit was toen niet zonder gevaar.
Het gevaar komt nu eerder van de regerende communistische partij
die tegenstanders niet accepteert.
Cambodja krijgt op dit moment veel financiële hulp van Vietnam en China.

We hebben geluncht bij CBT.
Een gemeenschappelijke toeristische voorziening.
Centraal CBT regelt de gids en is de plaats voor ons ontbijt en lunch.
Zij organiseren ook het diner bij de tempelingang.
De dag is heet.
Om 15:00 uur begint de rondleiding van de gids.
Deze enthousiaste Cambodjaan spreekt redelijk Engels.
Soms, als hij de Hindoe/Boeddhistische mythologie gaat uitleggen of
de verschillende koningen bespreekt en hun Shakespeareaanse
politieke verwikkelingen, hun onderlinge strijd en troonopvolgingen
doorneemt, is hij minder goed te volgen.
Maar verder is zijn Engels goed.
Banteay Chmar is een tempelcomplex in verval.
Het restauratieproces is lang niet zo ver gevorderd als in Angkor Wat.
Dat levert prachtige plaatsjes op.
We kregen van de gids de keus: de route langs of over de stenen
van de omgevallen muren. We kozen voor het laatste.
De reliëfs zijn misschien iets beperkter dan die van Bayon,
maar ze mogen er zijn.
Ook later in de middag is het er warm en dus is
de rondleiding best vermoeiend.
Zelfs al loop je heel vaak in de schaduw.
Na de centrale tempel gaan we nog langs een satelliettempel: Ta Prom.
We doen dit te voet.
De rondleiding duurt alles bij elkaar zo’n twee uur.

Bij de centrale tempel van Banteay Chmar was er een bruidspaar in
prachtige traditionele kleding om hun bruiloftsfoto’s
daar te laten maken. Wij maakten er ook een paar foto’s van.
Na een korte onderbreking en een koud drankje bij de homestay,
gaan we met een ossenwagen naar de tempelingang van Banteay Chmar
om daar ons avondeten te gebruiken.
De maaltijd werd opgeluisterd door een groep muzikanten (onze gids
speelde ook mee in het orkest) in de setting van
een traditionele bruiloft. Er waren een kleine 10 disgenoten.


Banteay Chhmar CBT
Banteay Chhmar Community-Based Tourism (CBT) is a group of local villagers
dedicated to preserving and protecting the cultural heritage of the area
as well as creating a responsible tourism industry in Banteay Chhmar.
(volgens de Facebook pagina)

CBT is een coöperatieve organisatie van dorpsbewoners die toegewijd
zijn aan het bewaren en beschermen van de culturele erfenis in en om
Banteay Chhmar en het daar creëren van een verantwoorde toeristenindustrie.


DSC_3011CambodjaBanteayChmar

Deze foto is gemaakt in het dorp Banteay Chmar dat vlak bij het tempelcomplex ligt met dezelfde naam. Op het moment dat we er waren werd er door de meeste bewoners een landbouwproduct gedroogd. Helemaal precies weet ik het niet meer maar volgens mij ging het om kapok. Terwijl we in dit deel van Cambodja waren hoorden we dat ieder jaar zo’n 2 miljoen Cambodjanen naar Thailand trekken om daar een tijd geld te gaan verdienen. Of dat aantal klopt weet ik niet maar laten we maar aannemen dat het om ‘een groot deel’ van de mannelijke bevolking gaat. Cambodja is een agrarisch land en heeft in totaal 16 miljoen inwoners.


DSC_3012CambodjaBanteayChmar

Op deze foto’s zie je wel de typische stijl van de huizen in Cambodja.


DSC_3013CambodjaBanteayChmarAgrarischDrogen


DSC_3014CambodjaBanteayChmarPartijNo2

Er werd alleen nog reclame gemaakt voor de partij van Hun Sen.


DSC_3015CambodjaBanteayChmarHomestay

Dit is het huis waarin we de nacht zouden doorbrengen.


DSC_3016CambodjaBanteayChhmarTempleComplex

Dan gaan we het tempelcomplex bezoeken. Op grote borden wordt uitgelegd waar we zijn en wat we gaan zien.


DSC_3017CambodjaBanteayChhmarArcheologischeReconstructie01

Dit is een ‘archeologische reconstructie’ van het complex. Bij het nemen van de foto speelt de zon me parten.

DSC_3017CambodjaBanteayChhmarArcheologischeReconstructie02Detail

Dit is een detail van de vorige foto.


DSC_3018CambodjaBanteayChhmarArcheologischOnderzoekEnEventueleRestauratieOnderweg

Dit is een kleine tempel vlak voor de ingang van het tempelcomplex. Je kunt zien dat de restauratiewerkzaamheden nogal wat achterlopen op die van Angkor Wat. Maar dit heeft ook wel wat.


DSC_3019CambodjaBanteayChhmarUiteindeTrapleuningHelaasNietScherp

Dit is een typisch voorbeeld van een uiteinde van een trapleuning. Helaas niet scherp.


DSC_3020CambodjaBanteayChhmarAvontuurlijk


DSC_3021CambodjaBanteayChhmarErIsVeelMooisTeZien

De reliëfs zijn mooi.


DSC_3022CambodjaBanteayChhmar

Dit is het bruidspaar waarvan ik sprak in het reisverslag.


DSC_3024CambodjaBanteayChhmar

Ook hier zijn op de reliëfs veel krijgers te zien.


DSC_3025CambodjaBanteayChhmarStrijdersMarcheren


DSC_3026CambodjaBanteayChhmarBruidspaar


DSC_3027CambodjaBanteayChhmar


DSC_3028CambodjaBanteayChhmar

Prachtige koppen.


DSC_3029CambodjaBanteayChhmar

Steeds tegen een achtergrond van natuur.


DSC_3030CambodjaBanteayChhmarHoudtDeRivierDeStrijdendePartijenUitElkaar

Zou hier een rivier de strijders scheiden?