Een Spiegel in de Mist van Rivierstad

— over wat zichtbaar wordt als je anders kijkt —

Verrast Rechter Tie bijna altijd?
Nou, in ieder geval vaak genoeg dat het me ook nu weer opviel.
Op mijn blog was al te zien dat ik Klokken van Kao-Yang las.
Intussen is dat verhaal uitgelezen.
Een goed verhaal, maar niet het sterkste.
Ook Robert van Gulik trapt in de val waar veel schrijvers inlopen.
Laat in het verhaal worden er feiten aangevoerd
die voor de lezer tot dan toe onbekend waren.
In Klokken van Kao-Yang gaat het niet om beslissende informatie
maar in een van de zijplots wordt halverwege het verhaal ineens informatie verstrekt over staatseigendom van landerijen.
Die informatie was eerder onbekend en ontbreekt ook
op de meegeleverde plattegrond.
Maar in De Klokken van Kao‑Yang toont Tie zich ook
een moderne profiler:
hij vindt de dader niet door harde feiten alleen,
maar door een psychologisch profiel op te stellen
— en legt zijn methode rustig uit aan zijn volgers.

IMG_9525RobertVanGulikZesHalssnoerEnKalebasInleidingJanWillemVanDeWeteringElsevier

Robert van Gulik, Halssnoer en Kalebas met een inleiding van Janwillem van de Wetering. Een uitgave van Elsevier.


Volgens Janwillem van de Wetering is Halssnoer en Kalebas
een bijzonder verhaal. Dat blijkt te kloppen.
Rechter Tie is alleen op pad;
zijn helpers zijn druk met andere zaken.
Van Gulik grijpt de kans aan om de lezer meer
te informeren over de superspeurder dan hij doorgaans doet.
Er kan zo een hechtere band tussen Tie en de lezers groeien.
Terwijl Tie voor zijn omstanders in Rivierstad anoniem moet blijven.
De rivier komt steeds terug in het verhaal maar
het geeft zijn geheimen moeilijk prijs.
Terwijl men op de rivier meer dan alleen vis aan de haak
probeert te slaan.
Tegelijk zien we dat Rechter Tie steeds hogerop
in de staatshiërarchie zichtbaar wordt.
Er zijn loopbaankansen.
Als Rechter Tie na het oplossen van de misdrijven
naar huis gaat, blijkt er nog een geheim te zijn
dat hij kan ontrafelen.
En die ontrafeling is essentieel om de plot
rond het keizerlijk gezin volledig te begrijpen.
Surprise!

Groot raadsel, klein boekje

Het Spookklooster zonder spook

De detectiveverhalen met Rechter Tie zitten
vol moord en vergelding.
Maar het belangrijkste accent ligt steeds
op de intellectuele uitdaging om het op te lossen.
Het bereiken van de laatste bladzijde is zo,
een opluchting met voldoening: een klus geklaard.

Het Spookklooster is anders.
Rechter Tie vindt een oplossing en in twee situaties
is die zelfs positief in de zin dat Rechter Tie knorrig zegt:

Ik kan de magistratuur er beter aan geven en als huwelijksmakelaar beginnen! Ik heb twee jonge paren bij elkaar gebracht, maar een gevaarlijke moordenaar, nee, die kan ik blijkbaar niet vatten!

Maar de sfeer van het verhaal is anders.
Bedrukkend, somber.
Een echt andere Rechter Tie.

IMG_9460RobertVanGulikHetSpookkasteelRobertCooverStreetCopArtSpiegelman

Robert van Gulik, Het Spookklooster. Deze uitgave van Elzevier wordt ingeleid door Janwillem van de Wetering. Daarnaast ligt Robert Coover, Street Cop, met illustraties van Art Spiegelman.

Wel een heel klein eiland

Een paar weken geleden schreef ik over de titels van Isolarii.
Toen heb ik ook een titel gekocht: Street Cop.
Robert Coover met illustraties van Art Spiegelman.
Het boekje kwam gisteren met de post:
Gedrukt in Italië en verzonden vanuit de UK.
Het formaat is veel kleiner dan dat van de boekjes
die ik in het Huis van het Boek zag.
Ik geloof niet dat er zulke kleine iPhone‑tjes zijn.
Maar wel compleet met een bedrukte stofomslag.
Gauw gaan lezen.

IMG_9461RovertCooverStreetCopArtSpiegelman

Street Cop met links de half doorzichtige stofomslag.


Het bloed kruipt…

Het laatste van de zes verhalen in dit boek is
Moord op oudejaarsavond.
Als laatst geplaatst is het ook
een van de mindere verhalen van Van Gulik.

Het nadeel van de losse verhalen, en dat geldt
eigenlijk voor al zijn verhalenbundels,
is dat het plot veel minder diep is uitgewerkt
dan bij zijn ‘grote’ verhalen.
Boeken als Meer van Mien-Yuan en Het Chinese Lakscherm,
zijn complexe, slimme plots.
Daar kan Van Gulik je nog verrassen, zelfs als
de moordenaar al bekend heeft.
Maar hier weet je halverwege al
hoe het zal aflopen en eigenlijk
is het detectiveverhaal dan al uit.

Gelukkig bevat het boek zes verhalen
en zijn Moord en ambtelijke haarkloverij en
De twee bedelaars prima stukken.

IMG_9441RobertVanGulikZesZakenVoorRechterTieInleidingJanWillemVanDeWetering

Robert van Gulik, Zes zaken voor Rechter Tie. Inleiding door Janwillem van de Wetering. Hier in de uitgave van Elsevier uit 1979.


De brandstichtende rechter!

Van de boeken die ik nu gelezen heb,
is dit het meest complexe Rechter Tie-verhaal.
De rechter tracht een moord en een verdwijning op te lossen
en ontdekt dan een complot met heel wijde vertakkingen in China.
Tot aan de keizerlijke troon.

Het is ook het deel waarin we kennismaken met Tao Gan
die al snel een van de drie helpers van de rechter zal zijn.

IMG_9400RobertVanGulikMeerVanMien-YuanRechterTieInleidingJanWillemVanDeWetering

Naast de oude Hoeng Liang, zijn wachtmeester en raadgever,
zijn Ma Joeng en Tsjiao Tai de vertrouwelingen
waarbij Tao Gan zich aansluit.
Een geducht viertal met ervaring, kennis, handigheid en sluw vernuft.

Met twee listen,
waaronder het meesterlijk uitlokken van een brandalarm,
weet Rechter Tie diep in het complot door te dringen
en ternauwernood zijn reputatie aan het hof te redden.

IMG_9401RobertVanGulikMeerVanMien-YuanRechterTieInleidingJanWillemVanDeWetering

Een van de vorige lezers van het boek had blijkbaar de gewoonte de aankoopdatum of leesdatum in het boek te schrijven. Daar heb ik me bij aangesloten. Robert van Gulik, Meer van Mien-Yuan, Rechter Tie if Di Renjie. Inleiding door Janwillem van de Wetering. Elsevier.


Na het vonnis begint het inzicht

Nu ik Het Chinese lakscherm heb gelezen,
blijft één gedachte hangen:
zelfs wanneer de daders al hebben bekend,
wanneer de zaak zogenaamd rond is,
weet Rechter Tie je nog te verrassen.
Alsof het echte inzicht pas begint
wanneer het recht zijn werk al heeft gedaan.

Het lakscherm zelf speelt daarin een stille hoofdrol
— vier panelen, vier seizoenen, vier levensstadia,
een wereld die glanst en verbergt tegelijk.

Misschien ben ik daarom jaloers op iedereen die zo’n scherm bezit:
het is niet alleen een kostbaar object,
maar ook een herinnering dat achter elke oplossing
nog een laatste, onverwachte waarheid kan schuilgaan.

IMG_9382RobertVanGulikHetChineseLakschermRechterTieInleidingJanWillemVanDeWeteringElsevier

Robert van Gulik, Het Chinese Lakscherm, Rechter Tie/Di Renjie, inleiding door Janwillem van de Wetering, Elsevier.